NAMTE NUAM UH HEN (E007) By: Pastor Thangdoulal

NAMTE NUAM UH HEN (E007)
By: Pastor Thangdoulal


Kha Mangthang Itna A Haatlouh Ni A Mission Tha Haatna 
Hehpihna hauhna ahihleh hih missionari nna sepna diing a tha thousaktu leh hoih penpen zong ahi hi. Hih hehpihna panglou in eite'n ki-ngaih ngiamna manpha i theipha kei ua, tuachiin eite'n a thawn liu-liau a i gou manpha muh uh, khantawn a hin tawntungna thu pen, midangte'n zong a neihtheihna diing ua i genzaak diing lam uh i na mangngilh uh hi. Tualeh, hih hehpihna midangte tung a i neih un eite, Pasian thupina leh pahtawi a a om diing veinatna i neihna ua pan a hungkhen diing ahikei chih zong i muthei uh hi. John Dawson kichipa in khamang thang itna tawh kisai a a gendaan ahihleh hibang ahi, 'i hinkhua ua khamang thang it taktak a itna, leh hehpih nguut-nguut chih pen i hinkhua ua i tuahkhak (experience) diing uh pen, sil haksa mahmah khat ahi a, tualeh hih itna leh hehpihna i neih ua, i sung ua a hung om chiang na-ngawn in zong eite theihtheih diing in a omkei hi,' ana chi hi. Hih omdaan diktak pen, mihingte'n kha mangthang i it uh leh i hehpih nguut-nguut laitak un kha mangthang ka it in ka hehpih hi chiin i kithei-thei kei chihna a na hi diing daan ahi hi. Athugen kim zaw anuai ah i en ding uhi.
Kha mangthang itna na theihdaan in lamdang na sakha ngaita hiam? Hih pen Christiante a diing a a theihhak mahmah haam (kammal) ahi. Gingtu tamtak in a lungsim un hih thu a ninkhin theizeel uh hi. Aziak pen, ama'uhte'n evangelism nna sepna diing a hehpihsiamna thak a lungsim ua a hung luut a, tua in a sepsak diing a kilam-en uh hi. Hih pen khamangthang itna diing a sil omtheilou ahi hi. Na lungsim a na thil muh hiam , na ngaihdaan hiam khat pen, a taktak a hita chiin, nang mah sung ah thuktak in theihna taktak na neithei kei diing hi. Tuaziak in hih itna leh hehpihna pen na lungtang a a hung luut chiang a evangelist nna sep hiam, missionary nna sep hiam kipat diing na chihkhak leh nang pen a diklousa na hita hi.
Na theih ngai louh mi khat kiang ah na hondampa Jesu Khrist thu na gen theihna diing in, na lungtang ah itna leh hehpihna a hung luut diing na ngak diing ahi kei hi. Aziak ahihleh vaan a om na pa (Pasian) bawl a hi chih na theikhin a, hinanleh,  amah (asiam pa Pasian) a pan a a tuam a na omkha ahi aw hi. Na Pasian na itna ziak in hi bang ngaihdaan nei in, evangelist nna sep kipankheta diing a thupukna na bawl diing pen, nang a diing in a hunta hi. Hehpihna leh veinatna midangte a diing a i neihte uh ziak sese a i ginna uh midangte kiang a i gen diing uh ahi sese kei hi. Pasian itna tawh midang tengteng it diing ahi zaw hi. Laisiangthou Ephesate 6:7-8 na in hi chiin a chi hi, "Mihing nna sem bek hilou in, Toupa nna sem bang zaw in kiloptak in sem zaw un. Mi chih in, Sila hiin zalen hitaleh sil hoih a bawl zousiah uh Toupa kiang a pan hua mah amu kik diing uh chih theih in bawl hen," a chi hi. 
Leitung mihingte'n Pasian itna i ngah or tantheihna diing un bawltheih leh septheih bangmah i neih louh uh chauh hilou in i-phu kei uhi chih i thei chiat ua, himahleh i neithei un, i tanghthei uh hi. Tuaziak in nang leh kei leh eite tengteng pen, tuni'n Christian humanist i hihlouh mawngmawng diing uh a hi, chiin ka hung ngen in ka hung chial hi. Mi zawngte (poor poeple) leh khelhna a dim mite kiang ah Jesu Khrist vapuak in, a hinkhua ua, hamphatna tamzaw sem a hung neihtheihna diing ua i kipat uh a hun a hita hi. Pasian hamsiatna thuak diing pen mihingte tantawk or phutawk lel ahi a, himahleh, Jesu Khrist Pasian Belam nou in, a thuakgimna lawhman (nuam man) a ngah or a saan diing pen a ki lawm mawngmawng ahi hi8. Chih thei siam chiat ta ni uh aw.

Khitui Pawtsak Ittna Lamdang 
John Dawson thu gen i na simsate un a hung haanthawn in a hung halhsak tuam mahmah diing in ka lam-en a, tualeh a thute zong a pil-huai mahmah hi. Aman eite a hung hilhna thupi pen ahihleh, hehpihsiamna leh midangte vaveinatna chauh a i Pasian nna sepna uh chiangtan (limit) lou diing chih ahi. A bangteng hileh, tuni a ke'n ka genbeh ut ahihleh, Toupa'n mun gamlapi a om mite veinatna neihtheihna diing puak gik or veinatna a pethei hi chih ahi. Etsakna dingin; Wesley Duewel OMS International in a chiamtehtak China leh India a diing a a muh puakgik or veinatna taangthu hibang in ana khum hi:
"China leh India mite a diing in ka nu in a kum a kum a sim in gilkial thuak kawm-kawm in a na paipih a, inn sung kikhopna leh thumnate ah, hih Nam nih te (China leh India) a diing a thum in a thumna a zoh masang in a kap kouhkouh hi. A itna ahih leh a thuk a, a gin-om hi. Hih pen Khrist itna a kipan a hung poukhia, Khasiangthou tungtawn a hung om Nam nihte veinatna ahi hi.7"
Hih tawh kisai a ka genbeh ut ahihleh, Pasian thupina leh minthanna diing a mi hehpihna ahihke'h thuaknatpihna leh kuhkal (hahkat)na tha thousaktu pipen ahihleh a tuamtuam ahi kei a, God-centered compassion ahi. Hih pen mite i valainat leh hehpihna laizang laigil laitak ah Pasian a om hi chih na ahi. Pasian lainatna in mite Pasian thupina nial a, a haamsiat thuak diingte a hung veinasak (pona) leh hung hehpihsak in, a hung kapsak aw hi. Hih pen i Christian hihna ua i lungdam na uh, i na mansuah ziak a kahna ahi kei hi. Himahleh misiangthoute'n aman pha mahmah hinna kha, a manthat diing i kah khumna uh pen, alehlamtak ah, Pasian sung a lungdamna ziak a kahna ahi. Hih kipahna a kahna ziak ahihleh, a mangthang diingte hinna a sautheihna diing leh, a lettheihna diing ahi hi. Tuaziak in, veinatna sung a kahna ahihleh lungdamna leh kipahna kahna ahi a, hih pen a bei mai ding midangte hinkhua sausakna diing ahi hi.

Pasian Sapna
Pasian in i hinkhua pumlum ua dinmun leh thuneihna saang pen a neihtheihna diing a eite'n Pasian pen sil zousiah saang a a penpenpa ahi chih i damsung ua thupi a i neih ua, i veinat diing uh pen, Pasian in tuni a nang leh kei a hung chialna leh sapna ahi hi. Jesu Khrist in a khoih khaklouh lungsim leh lungtang a kipan in missionari nna sepna diing lunggulhna lungsim leh lungtang a suak khengai kei diing hi. Tualeh mi khat in, Jesu Khrist a sil thupi mulou in, missionari nna sep a thu piitdaan leh a letdaan baan ah, a poimawhdaan a muthei kei ding hi. Leitung pumpi Pasian a diing a laktheihna diing a vision (muh kholhna) lian mahmah pipen, a vaanglian mahmah leh a thupi mahmah Pasian om lou hileh a om kei ding hi. Biakpiakna tengteng Pasian piak diing leh mi tengteng in Pasian a biak diing uh veinatna i neihkei leh, bang chiin i biakpiakna uah midangte i kailuut-thei diing ua –limtak in ngaihsun in.
Pasian in a sil bawltheihna veinatna tawh mi zousiah, haam zousiah, Nam zousiah, amah sung a lungdam leh kipak tak a om a, amah biakna, mi zousiah in i piaktheih chiatna diing uh veinatna leh lainatna liantak nei kawm in, i nung uh tuni tan in a hung zuilai hi. Aman (pasian) kilopna leh thathohna gim leh bah chih mawngmawng nei lou tawh, Namte lak a a min a than diing pen a veinatna ahi hi.
Tuaziak in, eite'n zong i chiin (tatdaan ngainate) daante uh leh i tawndaante uh, amah (pasian) a tawh kituaksak ni! Tualeh amin ziak in tuni'n eite'n khovel nopsak utnate tawpsan in, leitung pumpi a diing a ama tupna leh ngimna ah, i pangta diing uh hi. Hih Pasian tupna leh ngimna a i zauhtheih leh gaal zohna diallap kitak bang in, Pasian sil bawltheihna chiamna amin in eite tung ah a hung om ding a, tualeh gimthuakna tamtakte ziak in i mansuah nawnkei diing uh hi (Nas. 9:16; Rom. 8:35-39).
Saptuam tup leh ngim thupi pen ahihleh, Missions a hikha kei a, himahleh, Biakpiakna ahizaw hi. Missions a hin (om) tawntungna ziak ahihleh, Mission a hin tawntung louh ziak ahi hi. Eite a diing a i (commission) sep diing ua hung kipia lian pen pen ahihleh, Toupa sung a kipak leh lungdam diing ahi (Sam. 37:4) tua khit chiang in eite'n "Namte kipak uh henla, kipak in laa sa uh hen" (Sam. 67:4) chi in i tangkou theipan diing uh hi. Hichibang lampite ah Pasian pen a bul a kipan in a tawp dong in, amin thang in a thupi tawntung diing a, tualeh Biakpiakna in missionary enterprise (pat khiakna) te i Toupa Jesu Khrist a mi siangthoute la a a hung kileh kiik ma siah (masang siah) a haatsak tawntung ta diing hi.

Toupa Pasian sil zousiah bawlthei, Na sil bawlte thupi in lamdang hina mai zen uh e! Na lampite adik un a tang uh hi, taangtawn kumpipa aw!
Topa aw, kua ahia nang hung lau lou ding? Tualeh Na min pahtawi lou diing kua ahia? Nang chauh lah na siangthou ngal a, Nam zousiah a hung pai diing ua, Nang a hung be diing uh hi; na diktatna sil bawte mi tengteng in amuhtak ziak un (Rev. 15:3-4)



END NOTES (Hih endnotes ahihleh, E001-E007 Sung a Lai Kaihkhawmte Ahi).
1). Murray. The Puritan hope. (edinburgh: the banner of truth trust,     1971) p. 140
2). ………… Meditations on God's delight in being God (Portland:Multnomah Press, 1991)
3). ……………. Meditations of Hedonist (Portland:Multnomah Press, 1996). Pp. 227-238.
4).  John Stott. The Bible in World Evangelization (Pasadena: William Carey Library 1981).
5). John Dawson. Taking Our Cities for God (Lake Mary, Florida: Creation House, 1989) pp. 208-209.
6). Wesley Duewel. A Blaze for God (Grand Rapids: Francis Asbury Press, 1089) pp115-116
7). Paul Enns. The Moody Handbook of Theology (Chicago: Moody Press, 1089) p. 305
Share:

Delhi Red Zones: Full List of Coronavirus Affected Areas

Covid-19 Affected Areas in New Delhi

1.Entire affected street near Gandhi Park, Malviya Nagar.

2. Entire affected street of Gali No 5, 6 & 7, L 1 Sangam Vihar, New Delhi.

3.The affected area around House number A-176, Deoli Extension, New Delhi.

4.Shop No J-4/49, Khirki Extension, Khirki Village, New Delhi.

5.Jain Moholla, Pandit Mohalla from Epic Centre 715, Chirag Delhi.

6.Boundary starting from B-4/200 and covering the whole locality till backside of Humayun lane includes, Ashiana complex and B-4/206 Safdarjung Enclave, New Delhi.

7.House number 50, Hauz Rani, New Delhi from Mother Dairy to back corner of Raja Ram Mohan School, Hauz Rani, New Delhi.

8.Entire effected area around house number 859/20, L-II, Sangam Vihar, New Delhi.

9.House number 153/B, 4th floor, Savitri Nagar, Malviya Nagar, New Delhi.

10.Gali number 2, 3 & 4, Devli Extension, Delhi.

11.F-313, Near Shiva Mandir Lado Sarai and F-274, 2nd Floor of Lado Sarai, New Delhi.

12.F-258, Campa Cola Gali Lado Sarai, New Delhi.

13.Entire affected area of Samshi Talab, Mehrauli (Lake of View Apartment's A-3 included).

14.Shahjahanabad society, plot no 1, Sector 11, Dwarka.

15.Dinpur Village.

16.Gali number 5 & 5A, H-2 Block, Bengali Colony, Mahavir Enclave.

17.C-2, Block, Janakpuri, Kothi Number- 119.

18.Plot No.-1294, Sonu Yadav Ka Makkan, Theke Wali Gali, Opposite DC Office Kapashera, Delhi.

19.RZF-756/7, Gali number 1 Band, Raj Nagar II Dwarka, New Delhi.

20.Markaz Masjid and Nizamuddin Basti.

21.Nizamuddin West (G and D block) areas.

22.Area of Street/Gali number 18 to 22 of Zakir Nagar and nearby area of Abu Bakar Masjid of Zakir Nagar 10 (Core) rest of Zakir Nagar as Buffer Zone.

23.House number 811 to 829 and 842 to 835 - Khadda Colony, Jaitpur, Extension, Part-II.

24.House number 1144 to 1134 and 618 to 623 - Khadda Colony, Jaitpur, Extension, Part-II.

25.Gali number 16, Kachhi Colony, Madanpur Khadar, Extension, Delhi.

26.Mehela Mohalla, Madanpur Khadar, Delhi.

27.H-Block, Near Umra Masjid, Abu Fazal Enclave.

28.E-Block, Abu Fazal Enclave, Delhi.

29.House number 97 to 107 and house number 120-127 Kailash Hills, East of Kailash.

30.E-Block (E-284 to E-294) East of Kailash, Delhi.

31.House number 53 to 55 & 25, Shera Mohalla, Garhi, East of Kailash.

32.Gali number 1, 2 &3, block D, Sangam Vihar, house number 112B, Gali Number 2, New Delhi.

33.Entire gali starting from house number G-54 to F-107 & entire Gali starting from house number CN-854 to house number 137, Chhurriya Mohalla, Tughlakabad Village, Delhi.

34.Gali number 6, A Block, Abu Fazal Enclave, Shaheen Bagh, Delhi.

35.Gali number 26 & 26B, house number 2056 to 2092 & Gali number 27 and 27B, house number 2063 to 2083, Tughlakabad Extension, Delhi.

36.(Whole Gali house number 48 to Chaupal), A block, Khizrabad, New Friends Colony, Delhi.

37.Gali number 24 to 28, Tughlakabad Extension, Delhi (Core Area) (Added in Gali Number 26 & 26B, house number 2056 to 2092 & Gali number 27 and 27B, house number 2063 to 2083, Tughlakabad Extension, Delhi).

38.House number F-138 & F-139, Gali number 1 (Shiv Mandir Wali Gali), Harsh Vihar, Hari Nagar Extension, Delhi.

39.B Block Jhangirpuri
40. Gali number 1 to 10 (1 to 1000) C Block Jhangirpuri.

41.1100 Wali Gali (House number 1181-1200), 1200 Wali Gali (House number 1238-1268), 1300 Wali Gali (House number 1306-1331), H-3 Block, Jhangirpuri, Delhi.

42.G, H and I Block, Police Colony, Model Town, Delhi.

43.House number 716 to 785, house number 786 to 860, house number 861 to 950 K-Block, Jahangirpuri, Delhi.

44.G-Block, Jahangirpuri, Delhi.

45.Flat number- 265 to 500 Sanjay Enclave, Jahangirpuri, Delhi.

46.House number 141 to house number 180, Gali number 14, Kalyanpuri.

47.3 Galis of Khichripur including Gali containing house number 5/387 Khichripur, Delhi.

48.Gali number 9, Pandav Nagar, Delhi 110092.

49.Vardhaman Apartments, Mayur Vihar, Phase I, Extension.

50.Mayurdhwaj Apartments, IP Extension, Patparganj.

51.Gali number 4, from house number J- 3/115 (Nagar Dairy) to house number J- 3/108 (towards Anar wali Masjid Chowk), Kishan Kunj Extension.

52.Gali Number 4, from house number J- 3/101 to house number J - 3/107 Krishan Kunj Extension.

53.Gali number 5, A Block (From house number A- 176 to A-189), West Vinod Nagar Delhi 110092.

54. House number 34/156 to house number 34/189 (Resettlement Colony), Block-34, Trilok Puri, Delhi 110091.

55.House number 300, Gali number 3 Krishna Puri, Main Road Mandawali, Delhi to house number 739/16, Gali number 3 Krishna Puri, Main Road Mandawali, Delhi.

56.E-Pocket, GTB Enclave.

57.J & K, L and H pockets Dilshad Garden; G, H, J, Blocks old Seemapuri.

58.F- 70 to 90 block Dilshad Colony.

59.Pratapkhand, Jhilmil Colony.

60.Gali number 3, 4 and 5 East Ram Nagar, Shahdara.

61.House number 15 to 101 Dayanand Vihar, Delhi-92.

62.Shastri Market, including JJ Cluster of South Moti Bagh.

63.Bengali Market/ Babar Road adjoining area of Todarmal Road, Babar Lane and School Lane, New Delhi.

64.Israel Camp, Rangpuri Pahari, New Delhi and its adjoining Buffer Zone.

65.Budh Nagar, Inderpuri, New Delhi and its adjoining Buffer Zone.

66. EA Block, Inderpuri.

67. Sadar Bazaar, Central District.

68.Chandni Mahal, Central District.

69.Nabi Karim, Central District.

70.Balaji Apartment, Sant Nagar, Burari, Delhi - 110084.

71.Bara Hindu Rao Area, Delhi.

72.NawabGanj Area, Delhi.

73.Oberoi Apartments.

74.In and around area of G-174, Capital Greens, DLF, Motinagar, New Delhi 110015.

75.In and around area of B- 1/2, Paschim Vihar.

76.In and around area of 11/3, 2nd Floor Ashok Nagar.

77.In and around area of H. No. A-30, Mansarovar Garden.

78.In and around area of A-1B/75A, Krishna Apartment, Pashchim Vihar, Delhi - 110063.

79.In and around area of A-280, JJ Colony, Madipur.

80.In and around area of 36/4, East Patel Nagar, Delhi 110008.

81.In and around area of C-105, Hari Nagar, New Delhi.

82.In and around area of B-333, Hari Nagar, New Delhi.

83.In and around area of C-785, Third Floor, Camp No 2, Nangloi, Delhi.

84.In and around area of RZ-168, K2 Block, Nihal Vihar, Delhi.

85.In and around area of G-1, 2nd floor, Mansarovar Garden, Delhi.

86.Tilak Vihar area in Tilak Nagar, Delhi.

87.Entire AF Block, Shalimar Bagh, Delhi.

88.House number 62, Gali number 4, B-Block, Shastri Park, Delhi.

89.E-51, Main Road, Shastri Park, Delhi & E-21, Gali number 8, Shastri Park, Delhi.

90.T-606, Gali No. 18, Gautampuri, Delhi.

91.A-97, 98 and 99, Near Buland Masjid, Shastri Park, Delhi.

92.Gali No. 18, H.No. 701/23 to 500/36B, Vijay Park, Maujpur.

93.Entire Street No. 9, Shalimar Village.

94.Entire Gali No. 3, Shalimar Village.

95.Block No. X, from H. No. 303/6, Gali No.1 to H. No. 289 Gali No. 3, Yadav Villa.

96.Area between Kumhar Gali and Chaupal Chawk in Kotla Mubarakpur.

97.Gali No. 3, 4, 5 in Majlis Park.

98.H. No. P-65 and H.No. P-184, Pillanji Village.

99.Entire affected area including - Nirankari Gali, Nakshatra Gali, Nala Boring Gali, Ravan Wali Gali, Jameela Masjid Baoli, Dargah Gurudwara wali Gali, Thane wali Gali and Terminal Wali Gali.

Source: Social Media
28-04-2020

Share:

NAMTE NUAM UH HEN (E006) By: Pastor Thangdoulal

NAMTE NUAM UH HEN (E006)
By: Pastor Thangdoulal


Jesu Khrist nung ka zuihkhawmpih Saptuamte, i Pa Pasian, Tapa Pasian, Kha Siangthou Pasian min in, kei leh ka innkuante'n lung kituaktak in, Inn mun  pan in chibai ka hung buk uh hi. 


Amin Jiak A Inn-le-Lou Nu Siatna

Jesu leh neih-le-lam hung kiteelsak diing hileh, bang pen i teelzaw diing uai maw!.. chi a ka ngaihsutlai in, ka lungsim a hung kilang pipen ahihleh "tangvaal haupa" ahi. Hih tangvaal haupa mah bang in eite zong, i gamtat uh leh hindaante uh, Jesu deihna tawh kituaklou hita leh kilawm mahmahta a, hilezong mi kamsiamthei mahmahte i hihziak uh a diai, a genthoh in kipom chiat vaanglak hi. 

Jesun hih tangvaal haupa a houpihlai a, a sil muhkhiat bang hiam i chihleh, mite'n a neih-le-lamte uh saang in, kei a ngaina zawkei uh chih ahi. Hih pen tuni tan in zong, mi tamzawte'n Jesu i kam uh tawh i zui ua, hinanleh i hindaan uh leh omdaante un Jesu i kiheisan uh hi. Jesun tangvaal haupa a pan a a lawhchin louh a theihtak in, a neih-le-lam nusia a amah nung, gin-omtak a a nazuite kiang ah, hibang in thu a hung gen hi, "Adiktak in kung hilh ahi, mi hausa a diing in vaangam luut a haksa ahi" (Mat. 19:23) a chi hi. Tuachiin nungzuite'n lamdang satak kawm in Jesu a dong ua, "Kua hundam ahi ta diai?" (v.25) chiin, tuachiang in Jesu'n a dawng a, "Hihpen mihing a diing in sil hitheilou ahi a, hinanleh Pasian a diing in sil bangkim ahithei hi" (v.26) a chi hi. Hibang ahihlai in, Peter , a inn-le-lou nusia a a nungzuipa'n missionarite bangdeuh sim in, hi chi in a hung chi hi, "Ngai in, kou bangkim nusia in k'ung zuita ua, bang ka mu di uai le?" (v.27) a chi hi. Tua chiin Jesun Peter kipum piakna phawk-hilhna tawh kawm in, hi chi in a dawng hi, "Mi chih, ka min ziak a, a inn hiam, a sanggampa hiam, a sanggamnu hiam, a pa hiam, a nu hiam, a zi hiam, a tate hiam, gamte hiam nusia in, a lehza a mu diing ua, taangtawn hinna a ngah diing uh hi," a chi hi. (v.29).

Hilaitak a, ei a diing a simmun poimawh leh theih-huai pipen ahih leh "Ka min ziak a" chih ahi a, hih ka min ziaka chih pen tangtak a i et-zui diing un hoih ka sa diak hi. Mi kua hitaleh, inn hiam,  lou hiam, gamte hiam, zi hiam, tate hiam, nu leh pa hiam Jesu min a nusia ngamte'n, a nutsiat-theih leh a nutsiat ngamna diing ua a tha thousaktu leh a tha haatsaktu diktak khat a om a ngai a, tua pen Jesu Khrist ahih ding  ahi. Khrist itna ziak ahih diing ahi hi. Hih pen Jesu Khrist reputation taang a amah (a inn leh lou leh a itte tengteng nusia ngampa) ding, or kipan chihna ahi a, hih pen Englishte chihdaan hileh "for the sake of Jesus' reputation" chih diingdaan ahi.

Tualeh leitung a mi zousiah in Pasian tapa min pen a tawisan ua,  a zahtaat diing uh pen Pasian tup leh ngim ahi hi. Aziak ahihleh mite'n Tapa a pahtawi ua, zahna a piak chiang un Pa zong pahtawi in a na om hi (Marka. 9:37). Tualeh Jesu Khrist min a khup tengteng a khupdin uh hun chiang un zong, Pa Pasian thupina diing mah a na hi zeel hi (Phil. 2:0-11). Tuabang ahihziak in Pasian teenna leh ompihna mission (God centered missions) te a hin tawntungna ziak uh ahihleh Jesu min ziak ahi hi.

Pasian Min Kizahtatna Ding A Missionary Thu-Ngetna

Matthai 6:9-10 a i muh uh, "Na min kizahtaat hen. Na gam hung tung hen," chih kammal ahihleh, Jesu Khrist sinsaknate lak ah, Pasian nna sepna diing a solkhiakna nna sep tuamtuamte (Missions) ahihleh, Nam zousiah tung a minthang leh thupi pen Pasian ahih diing deihna leh veinatna hilchetna kichian pen ahikha diing in ka gingta hi. Jesu Khrist in hih Bible taang tungtawn a, a hung hilh ut pipen ahihleh, Pasian kiang a, a min a kizahtaatna diing a nget diing, leh a lalgam a hung tun sakna diing a nget ding ahi a, hih pen missionarite thu-ngetna diing diktak ahi hi. Aziak pen  hih in Pasian nei ginaloute (Pasian nei taktak loute) leh Pasian nei mumalloute lak a Pasian min theih a a om theihna diing a Pasian veinatna tawh kitanau/ kilaichiinna hoihtak a neih ziak un ahi (Sam. 9:17; 74:18).

Pasian min zahtaat diing i chih uh pen, Pasian min, lungtang taktak tawh hawmthohtak a kep diing, ittak leh deihthohtak a etkol diing chihna ahi a, sil zousiah tung a i koih ua, i zahtaat diing uh ahi hi. Jesu Khrist in a awlmawh masa pen ahihleh, Toupa thumna a petition (ngetna) masa pen ahi a, ama'n a hung hilhdaan ahihleh, mitampite Pasian min zahtaat diing a a hung pai diing uh ahi a, tua pen sil zousiah (the universe) omna ziak ahi (reason). Tua sil zousiahte'n Pasian zahtaatna a piak diing uh pen, Pasian in amauh te ading a apiak mohpuakna uh ahi a, hinanleh, hih Pasian zahtatna sil jousiah ten apiak theih naitadih louh ziak in, hun na om sate a pan in tuni tan leh hun hung tunglai diingte ah zong  mission a omden na diing ziak ahi a, huabang hilou hileh, missions pen abei ta kha ding hi. Sil jousiah te pen Pasian min zahtat dinga om ahi ua, tuoleh Mission a hin tawntungna zong Pasian min a kizahtaat tawntung louh ziak chauh hilou in zahtaatna a kipiak tawntung theihlouh ziak ahi hi.

A min Ziak a Bangzah A Thuak Diing

Damaska zawtna lampi a sawltak Paul a hung pianthak khit in, Paul a diing in Jesu Khrist pen gou thupi pen leh manpha pen, a lungdamna bukimna a hung hita hi. Tuachiin ama'n philippi mite kiang ah hichibang in lai a hung khaak hi, "Ka Toupa Jesu Khrist theihna manphatak ziak in, sil tengteng manna in ka sim hi," (Phil. 3:8) a chi hi. Hih pen gin-omna manpha leh mantam ahi hi. Paul in Damaska lampi a a vazilkhiat sil thak, khatvei zong a na theih ngaihlouh leh zaak ngailouh thu ahihleh, a khelhnate ngaihdam a a omna thu ziak a kipakna leh, sil zousiah a kumpipa tawh a kipawlkhawm ziak a kipahna ahihbaan ah, bangzah a a thuakgim diing e? chih thu a na lungdampih mahmah hi. Tuachiin Jesu'n Paul kimuhpih diing in Anania kichi mipa, a thugen diing tawh a sawl a, Anania kiang ah, "Ka min ziak a bang zahta a thupi ahia athuak ding, akiang ah theisak ding ka hi," achi hi. (Nas. 9:16).

Paul missionary thuakgimnate ahihleh (for the sake of His name) amin ziak in ahi hi. Tualeh a hinkhua a bei diing kuanlam in, Jerusalem zuan a pailou diing in Paul kham in a na om a, tua mun ah Paul in hibang in thu a hung gen hi, "A bangchi dan a mawk kahkah a, nung khasiat sak uh ahia? Jerusalem khua a lep-hen a om diing bek hilou in, Toupa Jesu min a sih zong ka ngap hi," a chi hi (Nas. 21:13). Tuachiin Paul a diing in leitung ah Jesu Khrist min thanna leh a reputation pen ama hinna saang poimawh zaw a hung suakta hi. Na hinna leh Toupa Jesu na deih penpen teel diing hita lechin, nang khoi pen na teel diai? Kha hausakna leh taksa hauhsakna khoi pen na deih zaw a? Khovelta hih diing leh Pasian ta hih diing khoi pen na utzaw a? Jesu Khrist leh na hinna khoi pen a thupi zaw a?… Nang a diing a na sih a, Khrist a diing a na hintheih diing pen poimawh mahmah hi. Nang leh nang na ki-ngaihsak luat leh, Khrist in nang leh nang ki-ngaihsakna ngam in a hung ngaihsak kei khadiing hi.

Namte Lak Ah Amah Min Ziak In

Paul in Romite kiang a a lai khaakna, bung khat  taang nga ah kichiantak in, Pasian in a sapna leh a mission pen Namte lak a, Jesu Khrist min a sap leh sawlkhiat ahihdaan hichi bang in a na gen hi, "Amin jiaka Nam chin lak a, mi ginna lam a thu mang sak dingin hehpihna leh sawltak hihna i tanghta uh hi" (Rom. 1:5) a chi hi. Sawltak Johan in zong Paul gendaan bang in Christian misonari masate tha thohna leh kilopna a na gen hi. A saptuamte lak a khat kiang ah, lai khak a genthoh in, Saptuam mite lak a a muan-huai khat sawlkhe diing (missionari nna a sem diing a kuan ding) in a chi a, tua mipa ahihleh Pasian pomtaak (worthy of God) ahih diing ahi a chi hi. Aziak pen hi bang in a gen hi, "Amah min ziak a pawt khia ahih ziak un Gentelte kiang a pan in sil piak bangmah a saang nuamkei uh hi" (3Jn. 6-7, NASB).

John Stott kichi mipa, scholar minthangtak leh laigelhmi hi a theih a ompa'n, hih a tung a i taklat uh Laisiangthou bung leh taang tegeel, Rom. 1:5 leh 3Jn. 7 na comment hi bang in a na pia hi. "Pasian in Jesu Khrist tung-tuannate tengteng tung ah, tung-tuanna a pia a, akhut ziatlam a tousak in, hihna (rank) saang penpen apia hi, tua chi a lei (tongue) tengteng in Toupa Pasian ahihna a phuanzaak theihna diing un, chih a thei gige uhi," (Rom. 1:5 na leh 3Jn. 7 na a missionary kisawlkhete).  Tualeh hih missionarite'n, Jesu Khrist in amin ziak a pahtawina leh zahtaatna saang pen a tan diing ngak-lah leh mu nuamtak a om in a om uhi 7. Hih sil ngak-lah huaitak, amuh ding kaal a ngak-lah mahmah uh pen, manglam ahi kei a, a taktak sil, sil kichian khat (certainty) ahi hi. Eite'n i kinepnate tengteng uh taw (nuai lam pek) ah, sil zousiah a om nawnlouh a, sil chiteng in a hung nutsiat khit chiang, hih sil thupi leh a taktak masang ah i ding diing uhi; a tawntung taksap louhna ah, Pasian tehtheih guallouhpa mai ah, lungkimtak leh khamuangtak in, leh khantawn in hih a min thupi leh siangthou minthanna in i kipekheta diing uh hi. Aman Namte lak ah amin thanna diing in hih a bawl diing hi. Khantawn khantawn in amin zahtaat louh leh thaang bawl in a om kei diing hi. Saptuamte'n Missions  a bawlte uh leh a neihte un a gual zouta diing hi. Aman amite  kichiantak a enchian in a hung hilhchian diing hi. Leitung ah amah tawh kisai lou a omlou ahihman in Aman ama hoihsak bang in nna a semta diing hi.

TOUPA'N THUPHA HUNG PIA GEN....

Share:

NAMTE NUAM UH HEN (E006) By: Pastor Thangdoulal

NAMTE NUAM UH HEN (E006)
By: Pastor Thangdoulal


Jesu Khrist nung ka zuihkhawmpih Saptuamte, i Pa Pasian, Tapa Pasian, Kha Siangthou Pasian min in, kei leh ka innkuante'n lung kituaktak in, Inn mun  pan in chibai ka hung buk uh hi. 


Amin Jiak A Inn-le-Lou Nu Siatna

Jesu leh neih-le-lam hung kiteelsak diing hileh, bang pen i teelzaw diing uai maw!.. chi a ka ngaihsutlai in, ka lungsim a hung kilang pipen ahihleh "tangvaal haupa" ahi. Hih tangvaal haupa mah bang in eite zong, i gamtat uh leh hindaante uh, Jesu deihna tawh kituaklou hita leh kilawm mahmahta a, hilezong mi kamsiamthei mahmahte i hihziak uh a diai, a genthoh in kipom chiat vaanglak hi. 

Jesun hih tangvaal haupa a houpihlai a, a sil muhkhiat bang hiam i chihleh, mite'n a neih-le-lamte uh saang in, kei a ngaina zawkei uh chih ahi. Hih pen tuni tan in zong, mi tamzawte'n Jesu i kam uh tawh i zui ua, hinanleh i hindaan uh leh omdaante un Jesu i kiheisan uh hi. Jesun tangvaal haupa a pan a a lawhchin louh a theihtak in, a neih-le-lam nusia a amah nung, gin-omtak a a nazuite kiang ah, hibang in thu a hung gen hi, "Adiktak in kung hilh ahi, mi hausa a diing in vaangam luut a haksa ahi" (Mat. 19:23) a chi hi. Tuachiin nungzuite'n lamdang satak kawm in Jesu a dong ua, "Kua hundam ahi ta diai?" (v.25) chiin, tuachiang in Jesu'n a dawng a, "Hihpen mihing a diing in sil hitheilou ahi a, hinanleh Pasian a diing in sil bangkim ahithei hi" (v.26) a chi hi. Hibang ahihlai in, Peter , a inn-le-lou nusia a a nungzuipa'n missionarite bangdeuh sim in, hi chi in a hung chi hi, "Ngai in, kou bangkim nusia in k'ung zuita ua, bang ka mu di uai le?" (v.27) a chi hi. Tua chiin Jesun Peter kipum piakna phawk-hilhna tawh kawm in, hi chi in a dawng hi, "Mi chih, ka min ziak a, a inn hiam, a sanggampa hiam, a sanggamnu hiam, a pa hiam, a nu hiam, a zi hiam, a tate hiam, gamte hiam nusia in, a lehza a mu diing ua, taangtawn hinna a ngah diing uh hi," a chi hi. (v.29).

Hilaitak a, ei a diing a simmun poimawh leh theih-huai pipen ahih leh "Ka min ziak a" chih ahi a, hih ka min ziaka chih pen tangtak a i et-zui diing un hoih ka sa diak hi. Mi kua hitaleh, inn hiam,  lou hiam, gamte hiam, zi hiam, tate hiam, nu leh pa hiam Jesu min a nusia ngamte'n, a nutsiat-theih leh a nutsiat ngamna diing ua a tha thousaktu leh a tha haatsaktu diktak khat a om a ngai a, tua pen Jesu Khrist ahih ding  ahi. Khrist itna ziak ahih diing ahi hi. Hih pen Jesu Khrist reputation taang a amah (a inn leh lou leh a itte tengteng nusia ngampa) ding, or kipan chihna ahi a, hih pen Englishte chihdaan hileh "for the sake of Jesus' reputation" chih diingdaan ahi.

Tualeh leitung a mi zousiah in Pasian tapa min pen a tawisan ua,  a zahtaat diing uh pen Pasian tup leh ngim ahi hi. Aziak ahihleh mite'n Tapa a pahtawi ua, zahna a piak chiang un Pa zong pahtawi in a na om hi (Marka. 9:37). Tualeh Jesu Khrist min a khup tengteng a khupdin uh hun chiang un zong, Pa Pasian thupina diing mah a na hi zeel hi (Phil. 2:0-11). Tuabang ahihziak in Pasian teenna leh ompihna mission (God centered missions) te a hin tawntungna ziak uh ahihleh Jesu min ziak ahi hi.

Pasian Min Kizahtatna Ding A Missionary Thu-Ngetna

Matthai 6:9-10 a i muh uh, "Na min kizahtaat hen. Na gam hung tung hen," chih kammal ahihleh, Jesu Khrist sinsaknate lak ah, Pasian nna sepna diing a solkhiakna nna sep tuamtuamte (Missions) ahihleh, Nam zousiah tung a minthang leh thupi pen Pasian ahih diing deihna leh veinatna hilchetna kichian pen ahikha diing in ka gingta hi. Jesu Khrist in hih Bible taang tungtawn a, a hung hilh ut pipen ahihleh, Pasian kiang a, a min a kizahtaatna diing a nget diing, leh a lalgam a hung tun sakna diing a nget ding ahi a, hih pen missionarite thu-ngetna diing diktak ahi hi. Aziak pen  hih in Pasian nei ginaloute (Pasian nei taktak loute) leh Pasian nei mumalloute lak a Pasian min theih a a om theihna diing a Pasian veinatna tawh kitanau/ kilaichiinna hoihtak a neih ziak un ahi (Sam. 9:17; 74:18).

Pasian min zahtaat diing i chih uh pen, Pasian min, lungtang taktak tawh hawmthohtak a kep diing, ittak leh deihthohtak a etkol diing chihna ahi a, sil zousiah tung a i koih ua, i zahtaat diing uh ahi hi. Jesu Khrist in a awlmawh masa pen ahihleh, Toupa thumna a petition (ngetna) masa pen ahi a, ama'n a hung hilhdaan ahihleh, mitampite Pasian min zahtaat diing a a hung pai diing uh ahi a, tua pen sil zousiah (the universe) omna ziak ahi (reason). Tua sil zousiahte'n Pasian zahtaatna a piak diing uh pen, Pasian in amauh te ading a apiak mohpuakna uh ahi a, hinanleh, hih Pasian zahtatna sil jousiah ten apiak theih naitadih louh ziak in, hun na om sate a pan in tuni tan leh hun hung tunglai diingte ah zong  mission a omden na diing ziak ahi a, huabang hilou hileh, missions pen abei ta kha ding hi. Sil jousiah te pen Pasian min zahtat dinga om ahi ua, tuoleh Mission a hin tawntungna zong Pasian min a kizahtaat tawntung louh ziak chauh hilou in zahtaatna a kipiak tawntung theihlouh ziak ahi hi.

A min Ziak a Bangzah A Thuak Diing

Damaska zawtna lampi a sawltak Paul a hung pianthak khit in, Paul a diing in Jesu Khrist pen gou thupi pen leh manpha pen, a lungdamna bukimna a hung hita hi. Tuachiin ama'n philippi mite kiang ah hichibang in lai a hung khaak hi, "Ka Toupa Jesu Khrist theihna manphatak ziak in, sil tengteng manna in ka sim hi," (Phil. 3:8) a chi hi. Hih pen gin-omna manpha leh mantam ahi hi. Paul in Damaska lampi a a vazilkhiat sil thak, khatvei zong a na theih ngaihlouh leh zaak ngailouh thu ahihleh, a khelhnate ngaihdam a a omna thu ziak a kipakna leh, sil zousiah a kumpipa tawh a kipawlkhawm ziak a kipahna ahihbaan ah, bangzah a a thuakgim diing e? chih thu a na lungdampih mahmah hi. Tuachiin Jesu'n Paul kimuhpih diing in Anania kichi mipa, a thugen diing tawh a sawl a, Anania kiang ah, "Ka min ziak a bang zahta a thupi ahia athuak ding, akiang ah theisak ding ka hi," achi hi. (Nas. 9:16).

Paul missionary thuakgimnate ahihleh (for the sake of His name) amin ziak in ahi hi. Tualeh a hinkhua a bei diing kuanlam in, Jerusalem zuan a pailou diing in Paul kham in a na om a, tua mun ah Paul in hibang in thu a hung gen hi, "A bangchi dan a mawk kahkah a, nung khasiat sak uh ahia? Jerusalem khua a lep-hen a om diing bek hilou in, Toupa Jesu min a sih zong ka ngap hi," a chi hi (Nas. 21:13). Tuachiin Paul a diing in leitung ah Jesu Khrist min thanna leh a reputation pen ama hinna saang poimawh zaw a hung suakta hi. Na hinna leh Toupa Jesu na deih penpen teel diing hita lechin, nang khoi pen na teel diai? Kha hausakna leh taksa hauhsakna khoi pen na deih zaw a? Khovelta hih diing leh Pasian ta hih diing khoi pen na utzaw a? Jesu Khrist leh na hinna khoi pen a thupi zaw a?… Nang a diing a na sih a, Khrist a diing a na hintheih diing pen poimawh mahmah hi. Nang leh nang na ki-ngaihsak luat leh, Khrist in nang leh nang ki-ngaihsakna ngam in a hung ngaihsak kei khadiing hi.

Namte Lak Ah Amah Min Ziak In

Paul in Romite kiang a a lai khaakna, bung khat  taang nga ah kichiantak in, Pasian in a sapna leh a mission pen Namte lak a, Jesu Khrist min a sap leh sawlkhiat ahihdaan hichi bang in a na gen hi, "Amin jiaka Nam chin lak a, mi ginna lam a thu mang sak dingin hehpihna leh sawltak hihna i tanghta uh hi" (Rom. 1:5) a chi hi. Sawltak Johan in zong Paul gendaan bang in Christian misonari masate tha thohna leh kilopna a na gen hi. A saptuamte lak a khat kiang ah, lai khak a genthoh in, Saptuam mite lak a a muan-huai khat sawlkhe diing (missionari nna a sem diing a kuan ding) in a chi a, tua mipa ahihleh Pasian pomtaak (worthy of God) ahih diing ahi a chi hi. Aziak pen hi bang in a gen hi, "Amah min ziak a pawt khia ahih ziak un Gentelte kiang a pan in sil piak bangmah a saang nuamkei uh hi" (3Jn. 6-7, NASB).

John Stott kichi mipa, scholar minthangtak leh laigelhmi hi a theih a ompa'n, hih a tung a i taklat uh Laisiangthou bung leh taang tegeel, Rom. 1:5 leh 3Jn. 7 na comment hi bang in a na pia hi. "Pasian in Jesu Khrist tung-tuannate tengteng tung ah, tung-tuanna a pia a, akhut ziatlam a tousak in, hihna (rank) saang penpen apia hi, tua chi a lei (tongue) tengteng in Toupa Pasian ahihna a phuanzaak theihna diing un, chih a thei gige uhi," (Rom. 1:5 na leh 3Jn. 7 na a missionary kisawlkhete).  Tualeh hih missionarite'n, Jesu Khrist in amin ziak a pahtawina leh zahtaatna saang pen a tan diing ngak-lah leh mu nuamtak a om in a om uhi 7. Hih sil ngak-lah huaitak, amuh ding kaal a ngak-lah mahmah uh pen, manglam ahi kei a, a taktak sil, sil kichian khat (certainty) ahi hi. Eite'n i kinepnate tengteng uh taw (nuai lam pek) ah, sil zousiah a om nawnlouh a, sil chiteng in a hung nutsiat khit chiang, hih sil thupi leh a taktak masang ah i ding diing uhi; a tawntung taksap louhna ah, Pasian tehtheih guallouhpa mai ah, lungkimtak leh khamuangtak in, leh khantawn in hih a min thupi leh siangthou minthanna in i kipekheta diing uh hi. Aman Namte lak ah amin thanna diing in hih a bawl diing hi. Khantawn khantawn in amin zahtaat louh leh thaang bawl in a om kei diing hi. Saptuamte'n Missions  a bawlte uh leh a neihte un a gual zouta diing hi. Aman amite  kichiantak a enchian in a hung hilhchian diing hi. Leitung ah amah tawh kisai lou a omlou ahihman in Aman ama hoihsak bang in nna a semta diing hi.

TOUPA'N THUPHA HUNG PIA GEN....
Share:

PASIAN THUGEN KIZILNA (E01) Compiled by: Pastor Thangdoulal



Bible: Thu k'ung pia hi: Thu tawh kisai tangthupha phuang in! (2Tim. 4:2.)



A Sunga Thu Omte

I. Khenpi khatna: Pasian Thugen Kizilna

Thugenna (Preaching) ki-chi bang e?
Thugenna (Preaching) tup-le-ngim.
Thugen (Preaching/ Sermon) dinga sapna.
Thugenna  (Preaching) neihdan tuamtuamte.
Thugenna (Preaching) ding a kiginna.
Thugenna ding dan.

II. khenpi nihna: Special Days Sermon Outlines

Kumthak (New Year)
Palm Sunday
Good Friday
Easter Sunday
Missionary Day
Mother's Day (Nute ni)
Youth Day (Khanglai-ni)
Pentecost Day
Children's Day (Naupang ni)
Father's Day (Pate ni)
Christmas Day
III. Laisiangthou Donghu
IV. Incharge Lakna Thuchiam
1. Mawhpuakna Sângthak Dingte Hânthawnna




Thu Patna
Pasian' thugen kizilna leh, ni biik thugen guhgelna a hung kipatkhiatna pen mi tangpi'n i theih ut chiat ding uh ka gingta hi. Khenkhatte'n "Leltak in," a hung chihsak ding ua, khenkhatte'n lah, "Hoih e" ahung chihsak kha ding uhi. A diak in, Pastor ka hihna leh Saptuam khat kem ding a ngansiahna ka tung a a tukna sawtpi hinaikei lezong, Saptuam sung a ka muh leh theihte'n hi-bang thu gelhna tawh panla a, lamkaihpih (Lay Leaders)te tawh kihanthawn tuah ding in a hung sawl teitei hi. Kei a taaksapna om tampite leh ka lamkaihpihte taaksapna ka muh tampite lak ah, "Pasian' thugen kizilna leh, ni bik thugen guhgelna" a poimawh masapen in ka thei hi. I sil neih uh tampite lak ah Jesu a thupipen a i neih theihna ding un, Jesu' lungsim in i lungsimte uh a thuzawh nai? Chih ngaihtuah kawm in, Pasian' thu suut dan leh Pasian paidante ban ah, Pasian lungtang mite lak a bangchi phuan khiat ding e? Chih mi zousiah in i ngaihtuah chiat ua, khat-le-khat i kithapiak tuah theih ding uh pen sil poimawh pen ahi. Tuaziak in, a sung a thute limtak in simsuak ni hang in, hoih tak in ngaihsut chiat ni. Eimite'n kikhopna i neih chiang un, i thugente'n a Bible simna uh tawh kituak lou pi'n, a ut-ut uh a kigen uh hileh kilawm bang in, khenkhatte'n a neulai thute a gen ua, khenkhatte'n a gamvak dan leh a sa-kap dante ban ah thu tuamtuam tampite zong a genbeh lai uhi. Christmas thugen ding a kisep hinapi-a, a neulai vasabeng dan gen bang, eite lak ah tam tak om hile-hang a kilawm hi. Khenkhatte lah, thugen thei pen bang a ki-ngaihsut i hih man un thugenna hun a kipiak keileh NUAK, or PHUN chih bang om thei hile-hang a kilawm hi.

Bangteng hileh, taaksapna lompi tawh Jesu taksang a Pasian bia leh, Saptuam sung a mawhpuakna poimawh taktak neite i hih uh thei kawm in, Pasian' thugen  hih laibu neunou apan in kizil chiat ni. Tualeh a diak in, Pasian thugen dan kizilna, sapte'n "homiletics" a chih uh, Matthew B. Gag thuhilh chiamtehna (note) apan ei hihna tawh kituak a let in i zilkhiat sawm ding uhi.

I. Khenpi kahtna: Pasian Thugen Kizilna. (By: Matthew B. Gag)

Matthew B. Gag ahihleh, Baptist Basics University a laihilhmi (Lecturer) ahi a, "Homiletics 101: An Introduction To Preaching Lecture Notes" gelhpa ahi. Hipa laigelh pen (Basic) a bulpite ahih ziak in eite tawh kituak in, theih noptuak pen i sa uhi. Hibang ahih ziak in "BaptistBasics.org" website a pan a tei-sawn in, i kizil chiat na ding un, Pasian thu' genna ding a poimawh thubulte hih a nuai a bang ahi. Ki-zil chiat ni. 

1. Thugenna (Preaching) Ki-Chi Bang E?
Tawndan ngai-na bang in Saptuamte'n Pasian bia a kikhopna i neih chiang un 'thugenna' i thupi bawl chiat ua a hoih hi. Kikhopna mun a kizakdan tuamtuamte, mipite lasakna leh tum-ging hoih nounoute leh laa-pawl sakna i chihte a bei chiang in thugen ding penpente a hung ding ua, mipite en kawmkawm in thu a gen uhi. Hih 'thugenna' omlou in kikhopna a tawp/bei ngai kei hi. Tua ziak in 'thugenna' kichi pen kikhopna laigil leh thupipen ahi, chih thei masa chiat ni hang in, thugen a i pan khak chiah i ut-utpi mawk gen kei ni.

'Thugenna' kichi bang e? Hihpen speech or teaching i chihte uh lak a khat hilezong hite sang a thupi zaw tham hi. Aziak, 'thugenna' kichi pen, ngaikhetute lungtang kheng ding a, Bible a om thudik hilhchetna ahi a, thugen dingte'n a hilhchet ding Bible a om thudik a theih chet teitei ding ahi.

 Hibang 'thugenna' sung a theih ding a poimawh i ki-sinsakna ding un hih a nuai ate i en ding uhi.

a. Thugenpa- Rom. 10:14: Thugenpa pen Pasian mipa ahi a, tualeh  'Thugenna' kichi pen, Pasian mipa Pasian' thugenna ahi. Tualeh thugenpa pen Pasian in thugen theihna a piak mipa ahi. Sermon or 'thugenna' kichi pen, ut-thu a pongbawl thoh ahi kei a, hihpen lungtang a piang a puakthoh leh phuanzakna hi.

b. Thugenpa Thugen. 10:15: Pasian mipa thugen bang e? Amah thugen ding a mohpuakna neipa ahi. Thugenpa'n Pasian a pan a mipite a ding thu a neih teitei ding ahi. Hibang a neih theihna ding a, thumna tawh pang a Bible' thu lunglut tak a a suut/sim leh, aman khasiangthou huhna tawh mipite a ding thu, Pasian apan in amu ding hi.

c. Thugenpa Thugen Dan – Nas. 8:35: Thugenpa'n thu a gen chiang a, a ngaikhia a na pang mipite, a thugen thudik in a lungtang uh a zawh a, hindan thak a neihna ding ua thupukna abawl theihna ua a gen ding ahi. Hih tawh kisai in, thuhilh dan leh gen dan tuamtuam a om kha ding hi. Hinanleh atawp chiang a ngaikhetute'n, Bible thudik tawh kituak a hinkhawzak ding thupukna a bawlna ding ua a gen ding ahi.

d. Thathohsakna – Nas. 8:5-6: Thugenna ah tup-le-ngim tuamtuam a om maithei ding hi. Hilezong agah suah ding pen mipite'n Bible thudik zui ding a thupukna alak ding uh mah ahi veve hi. Hihpen, Jesu Khrist hundampa a pomna, semtute'n a muanhuaina uh a suah semsemna ding ua thupukna lakna, gingtute biakna a ahat semsemna ding ua thupukna lakna leh a tuamtuamte ahi maithei ding hi. Thugenna pen hun sukbukimna ahikei a, mihing khat hinna a sil kisam khat sukbukimna ahi. 

e.Thugen Dinga Thupiakna – II Timothy 4:2: Pasian in a thu tangkoupih a pang ding in, sillamdangte leh vantungmite a teel kei a nang leh kei ahung teel zaw hi. I kibulphuhna ding un Bible i nei ua, a hung lamhilh ding leh hung thahatsak ding in Khasiangthou i nei uhi. Gam mial taanvak ding leh Khrist a sanggamte hatsak dingte i hi ua, a nih in "thugenna" taw i sem uhi. 

Thugenna tawh kisai a mite thugen khenkhatte tawh i khumsin ding:
(1)"I mihihna diktak pen mite kiang a thugenna ahi." -Phillips Brooks 
(2) "Thugenna ahihleh thudik kikuptuahna ahi." - Phillips Brooks 
(3) "Thugenna ahihleh thudik meikuang bang ahi." -  Jack Hyles 

2. Thugenna (Preaching) Tup-Le-Ngim.
Thugenna in ngimna hoihtak Pasian suangtuahna ah a nei hi. Tualeh leitung pumpi zong, Khrist a gualzawlna hinna thugenna tungtawn a dimsak ahih ding Pasian lunggel ahih ziak in, tuni tan in thugenna i tawpsan thei kei hi. Tuaziak in, thugenna in a hilhchet ding ngimna khenkhatte i ensuk ding uhi. Zilkhawm chiatni. 

a. Thugenna Taksanna Hilhchet Ding Ngimna: Thugenna in a ngim pipen hi-ding a ka taksan khat ahihleh, Bible thudik phuanzak ding ahi. Ngaikhetute'n thuginpite' a theihsiamna sangzaw a neihna ding ua, thugenna zousiah a Bible thudik  tangkoupih ding ahi. 

b. Thugenna pen Taksanna Vengbit Ding Ngimna Ahi: Pasian' thu, Bible thudik tangkoupihna tan bek a hun a hikei a, hih pen venbit ding ahi. Setan ahihkeileh Leitung deihnate, Taksa utnate'n hih Taksanna Thudik gal bang in a sim gige uhi.

c. Thugenna pen Mangthangte THU Hilh Ding Ngimna Ahi: Mangthangte kiang a tangthupha gen pen, thugentu nasep thupipen ahi. Ama'un Jesu Khrist a hinna a neihna ding ua, thudik ama'uh tawh kituak a gen ding ahi.

d. Thugenna pen Khelhna Suklatna Ding Ngimna Ahi: Jesu'n Farisaite hangsantak a a gitlouhna uh a phuanzak dan leh, Baptispa John in Herod gamtat hoihlou hangsantak a a phok ngam dante leh, Jesu' sihna tungtang a judate khelhna Peter in hangsantak a a genkhiat dante ngaihtuah kawm a, khelhna suklat ding pen thugente mawhpuakna ahi hi. 

e. Thugenna pen Christian Tawk/Chou Ding Ngimna Ahi: Chirstian khat pen Pasian hehpihna a a khanlet theih keileh, ginna leh a dangdangte ah zong khanglian theilou hi. Pasian hehpihna a khanlet a, tua apan a a dangte a zong khanglian dinga tawk/chou ding ahi.

f. Thugenna pen Ngaikhetute Poimawh Bukimsak Ding Ngimna Ahi: Thugenna in ngaikhetute poimawh a bukimsak chiang bek in a manpha pan hi. Tuaziak in thugentu in a mipite a taaksap a theih siam mahmah ding ahi.

3. Thugen (Preaching/ Sermon) Dinga Sapna.
Thugenna a kiphualdap leh poimawh pen ahihleh, 'Sapna' (thugen ding a sapna) ahi. Thugen ding a Pasian' sapna tang lou pi'n, thu va-gen lechin zong, mipite'n na thugen kham in luaksuak huai asa ding uhi. Pasian in khenkhatte Saptuam lamkai ding, khenkhatte Pastor ding, khenkhatte 'mission field' a sem ding chih bang in a tuamtuam in sam hi (Eph. 4:11). Hih Pasian thugenna tawh kisai a sapna anuai a bangin i zilkhawm chiat zaizai ding uhi.

a. Kha Siangthou Zang in Pasian In Mi Sam Hi: Pasian sapna pen Kha Siangthou tungtawn in amimal amimal ah a hung pai a, hihpen thugen utna puaknatna neihna dan in a om a, hinanleh mi zousiah pen Pasian in ahung sap hun akibang kei hi. Khenkhatte'n a dek uhi.

b. Sapna Pen Lunggulhna Tawh Ahung Paikhawm Hi: A thugen ding a Pasian in a sap mite pen, Pasian in ngimna dettak tawh amah bawl hi. Hibang mite'n nna tuamtuam sem in, bangteng bawl leuh zong, lungkimna taktak neilou bang leh, lamzang thei taktak lou bang in a om ding uhi. Tualeh ama'un ministry khat a lutna aneih chiangun zong, hunta chih neilou mah bang in, a sang a thupi zaw a delh ut toutou lai ding uhi.

c. Pasian in Asapte A Sakholh Hi: Pasian in a sapna tangtun thei lou dingte A thugen ding in a sam kei hi chih akichetna mahmah ahihleh, thugentute a tangpi in thugen theite ahi uhi. Tualeh hibang a Pasian sapte Pasian in bangteng hi-in, khoilam teng ah hilezong a lamkaih a, a kisapna uh pia hi.

d. Pasian Sapna pen Kisa-kholh Dinga Sapna Ahi: Mawhpuakna leh sep-le-bawl ding tampi tawh Pasian sapna ahung paikhawm hi. A diak in, kisakkholhna ahi deuh pen hi. Sa leh Kha a kisakkholhna, Pasian hehpihna a khanletna ding a kisakkholhna leh kisakholhna tuamtuamte a kisakholh ding a sapna pen Pasian in A thugen ding a a hung sapna ahi.

4.  Thugenna  (Preaching) Neihdan Tuamtuamte.
Thugenna zousiah in a guhgeldan khat chiat a nei a, tualeh thugenna a hilhchet ding a thugualte (Outlines) pen thugen dingdan lim diktak ahih ban ah, thugenna kichi pen, mipa inn-lam tawh kibang ahi. Inn-lampa'n a inn-lam ding hibang hibang ding ahi chih guhgeldan nei lou in, inn a lam kei hi, thugenpa'n zong guhgelna kichian tak tawh thu a gen ding ahi.  
Tualeh thugenna a chi-tuam tuam in a neih theih a, tuate apan a i kizil theih chiatna dingun, hih a nuai ate i en ding uhi.

a. Thupi, Thu Genna (Topical Sermon): Thupi thu genna ahihleh, thupi a na telkhiat penpen, Bible-tang mun tuamtuam la-in na hilh chian thei hi. Hihpen khat veivei "Theme sermon" chihna tawh kibang hi. 
Thupi thu genna guhgel anuai a bang ahi.

Thupi: Khamangthang matna dinga sil poimawh gukte

1. Pasian a dinga hinna manphat dan theih ding.
2. Khamangthang man dinga kilatkhiat ding.
3. Kha Siangthou lamhilh dinga kipiak khiatna.
4. Kha Siangthou temsau nasem dinga goih—(a thu).
5. Kha nasepna a kawkmuh hihna.
6. Lawhchinna bangteng om-nanleh, hunta chih louhna.

(Tu'n na thupi, ITNA hitaleh, ITNA thu Bible mun tuam tuam a la in na hilchian dinga, mipite'n ITNA aneihna ding ua, na thugen a pat a thupukna alak thei teitei ding uh ahi).

b. Taangteel Thugenna (Textual Sermon): Hipen, thugenna a i Bible tang telkhiat penpen, chiiktak zonkhiat a, tua apan a sinsakna piakna ahi a, hih in tang-khat sunga thudik guuk-omte a phuangzak hi.
Tangtel thugenna guhgel hih a nuai a bang ahi.
Thupi: Baihlamtak a Hung Man Khelhna
Tangtel: Hebraite 12:1-2.
1. Theihpihtu Meipi Thupitak
A. Theihpihtu meipi thupitak pen a nambal a tam hi.
B. Theihpihtu meipi thupitak pen lainat leh kilop huai ahi.
C. Hih theihpihna mizia pen a thupi mahmah hi.

2. I Khelh Baihlamnate Uh.
A. I khelh baihlamnate Sawltakte'n greek thumal khat in a hung na hilh ua, "euperistaton" ahi. Hihpen, khelhna baihlamtak a eite hung mantu chihna ahi.
B. Saltakte'n hibangte apan a kihemkhe di'n, ahung ngen uhi. 'i koihkhia ding' a hung chi uhi.
C. Hibang khelhnate i koihkhiat leh, i ngaihsak nonlouh ding uh, Sawltakte' deihdan ahi. 

3. Tanpa Kichinna.
A. Amah pen, i genna uh bulpatna leh tawpna ahi. "Jesu en chiat un, Amah a tawpna thuneipenpa ahi.
 B. Amah pen eite tha-khengpa ahi.
 C. Amah pen eite siampi lianpenpa ahi.

c. Hilhchetna Thugenna: Hibang thugenna pen, Bible bung khat or tang bangzah e-khat sung a thute hilhchetna thugenna ahi a, thu chiik zonna tungtawn in thudik phuankhiat ding ngimna nei ahi.
Hilhchetna Thugenna, Etsakna Guhgel hih anuai a bang ahi.

Thupi: Mangbang Talezong Kipak Hi.
Kumpipa doute (Laate 3)
Amuhte a tam mahmah uhi.
Amauhte pen a poimawh sang in a tamzaw uhi.
Kumpipa Venbitna (Late 4)
Amah thumna saangpa ahi.
Amah mite hoihna pepa ahi.
Kumpipa Phatna (Laate 5)
Hih in Pasianni kongkhakte hong hi
Hih in Mimal Pasian biak-inn tawh kinaihsak hi.
Lungdamna leh nuamna tun hi.

Thugennate bangchi tel a, bang pen zak a hoih e? (1). Kha lamkaihna zui in. (2). Na thugen dingpen thugenna dante lak a koi pen tawh kituak pen e chih limtak in ngaihsun in.  

5. Thugenna (Preaching) Diing a Kiginna.
Thugenna nei ding hinapi-a a thugen ding lam theilou eimite lak ah a kithang mahmah hi. Hibang mipa/nu na hihkhaak leh Pasian mai a zumdan leh kisuanlah dan ban ah, chinlouh taktak a chinglou na hihlam kithei inla, tualeh na thugen ding na theih louh ziak in, na utut phei gen kenla, thumgualna or mipite thumna ah lamkaih inla, hua tawh na hun zou mai in. Tualeh, thugen dingpa/nu a omlouh ziak a 'bingmat' chihte zong i hahzak uhi. Hibang a 'bingmat' a ompa/nu na hih a, na gen ding na theihkei leh, atunga i gen bang in thumna tawh na hun zou in. Hibang gen ding theihlouhna zumhuaina pan a na kihep khiatna ding in hih a nuai ate limtak a ngaihsun inla, zui in.

a. Laisimna hun zangtam in.
1. Pasian kianga mimaltak a kilatna nei gige in.
2. Bible thu suut detdetna hun zangtam in.
3. Laibu tuamtuam simna hun tam zak in.
b. Thugen tuamtuamte ngaikhe tam inla, thu kan in.
c. Kha dinmun a, nang poimawh leh midangte poimawhte thei in.

6. Thugen Dingdan.
Thugenna tawh kisai tampi i enkhinta ua, tun 'thugen dingdan' hih a nuai a bangin, a ETSAKNA i en ding uhi. (Thugen ding chiah)
a. Bible Simna.
1.  Thu na gen ding chiang in, na Bible sim ding gen masa in.
2. 'I deihna tantan sim ni' chih kammal zang ken. Aziak pen, kiginna ma-neih louh a, a thudan a dingte gen dan ahi. Hibangte pen, Pasian in zang lou hi.
3. Na Bible simna ding nihvei or thumvei bek genkhia in.

b. Thu Patna (Introduction) 
1. Na gen ding 'thupi' pen phuangkhe masa in.
2. Na 'Thupi" gen ding a kilawp huai dan phuangkhia in.
3. Na 'thupi' genna in a tuamsuak ding thubulte luikhia in.

c. Thugenna Taksa.
1. Hihpen, na thugen ding zousiah ahi.
2. Hihpen, a tung a i gen, thugenna neihdante zakna ahi.
3. Atangpi'n gen ding thubul tam koihlouh a hoih hi.

d. Thukhupna (Conclusion)
1. Na thugen zousiahte thutopna khat nei in kaikhawm in.
2. Na thupi in a tuamsuak a na gente tawpna kibang nei in 
    sutuah in.
3. Ettehna hoihtak zang a thukhupna bawl ahoih mahmah hi.
(Khenpi khatna: Pasian Thugen Kizilna. By: Matthew B. Gag tawh kisai a, theih beh ut na neih leh: visit BaptistBasics.org for more resources). 
Share:

NAMTE NUAM UH HEN (E005) By: Pastor Thangdoulal

NAMTE NUAM UH HEN (E005)
By: Pastor Thangdoulal

Jesu Khrist nung ka zuihkhawmpih Saptuamte, i Pa Pasian, Tapa Pasian, Kha Siangthou Pasian min in, kei leh ka innkuante'n lung kituaktak in, Inn mun  pan in chibai ka hung buk uh hi. 


Leitung A Message Genzaak-theih Pen

Pasian in missionary enterprise tuamtuamte a tha thohsak-theihna diing in, lampi khat bek a zangh kei a, lam tuamtuam leh chanel tuamtuamte a zang hi. Taangthupha, Pasian taangthupha zong Namte tengteng lak leh tung a genzaaktheih, sep khiattheih, bawltheih ahi. Aziak pen Pasian a neipa ahi a, Namte tengteng Pa,  leh Pasian ahi hi. Hih pen adiak in Pasian sung a lungdamtak leh nuamsatak a omna diing deihna ahi. "Toupa kumpipa ahi hi! leitung pumpi nuam hen; tuikual gamte zong kipaak uhen!" (Sam. 97:1, TK) "Pasian aw, mipite'n hung phat uh hen; mi zosiah in nang hung phat uh hen. Namte kipaak in nuamna laa sa uh hen, aziak pen nang namte tung ah diktattak in vai na hawm a, tualeh leitung ah namte na makaih hi. Selah" (Sam. 67:3-4). "32 Bawlgentheih thuakte'n mu uh henla, nuam uh hen; nou Pasian lam zongte'n zong, na lungtang uh halhthaksak kiik un" (Sam. 69:32). "Nang hung zong zosiah in na sung ah nuamna leh kipaakna mu uhen. Na hutdamna ngai zosiah in, "Pasian a thupi hi," chi tawntung uhen!" (Sam. 70:4). Pasian ah nuam un, Pasian sung ah kipak un! Pasian sung ah lungdamna laa sa un! Pasian sung a na lungkimnate tengteng in, na sung a om Pasian thupina leh pahtawina apia hi! Pasian tung a na lungkimna pen Pasian thupi na ahi!  Mikhialte tung a a hehpihna a latsak-theihna diing in Pasian in amah leh amah a kitawisaang diing pen, a poimawh ngaih mahmah hi! Chihlouh missionaryte'n bangdang kua kiang ah zong a vagen thei tuankei diing uh hi. Aziak ahihleh mi tengteng in Pasian sung a lungkimna a muh ding uh missionaryte tup leh ngim pipen ahihziak in ahi. Pasian sung a lung damna pen Pasian thupi na ahi chih message pen missionaryte a diing in athupi pen pen hi.

Eite (Missionaryte) i hih uh leh, mi zousiah, Pasian a diing a samkhawmtute ihi uhi. Tuaziak in mi kua hileh, sapna zaa a hungpai a om leh, ama'un zong, "Nang hinna lampi n'ung musak hi. Na ompihna ah kipahna bukim a om a; na khut ziatlam ah taangtawn lungkimnate a om hi (Sam. 16:11), a chih theih ngei-ngei diing uh ahi. Pasian in "Toupa tung ah kipaak in, tuachiin ama'n na lungtang deihlamte a hung pe diing hi," (Sam. 37:4) chih thupiak tawh, amah leh amah Namte tengteng tung ah a kitawisaang a, thupina a kipia hi. Munchin gamchin a mi zousiah in lungnopna, kipakna, leh nunnopna mun tuamtuam leh sil tuam-tuamte a i na zonna ua pan a kisiik a, Pasian sung a  nunnopna, kipakna leh lungnopnate i zon chiat diing uh pen, Pasian in a poimawh masa pen a a koih ahi hi. Tuaziak in ama'un (missionary) ten kipakna leh nuamnate sil dang teng lak a a na zonna ua kipan a a hung kisiik diing un, amah (Pasian) chauh sung a a zon zawk diing uh pen Pasian deihna ahi.

Tualeh, Pasian pen, mi dangte nna sepsak a om diing hi lou pa6 ahihleh a nunnuam Pasian ahi hi. Leitung a mihingte'n i bawlkhelhte uh lak a a lian penpen ahihleh; Pasian thupina a khantouh-theih semsemna diing a Pasian nna i sepna ua i lawhchin zawhlouhna ahi kei a, himahleh, Pasian thupina mite'n eite apan a amuh theihna ding ua, eite Pasian sung a lungdam leh lungkimtak a i omna diing ua, i lawhchin zawhlouhna uh ahi hi. Aziak ahihleh Pasian sung a i lungdam mahmah chiang un, eite sung a om Pasian pen eite tungton in a thupina latsak (phuanzaak) in a om hi.

Hih Pasian thupina leh minthanna pen Namte tengteng in a tawisan diing uh muh diing pen, Pasian leh eite (Pasian nna sem mite) a diing in sil kilop-huai or thanop-huai mahmah khat ahi hi. Pasian in a mite kipakna tehtheih guallouh a thupi a, a piak diing tupna leh ngimna a neih pen, Saptuamte'n Missions a neihte ua, Pasian a minthan pen diing leh a thupi pen diing, Pasian lunggulhna leh tupna ahi hi. Hih Pasian tupna leh ngimna pen mihingte nan/dal guallouh, leitung a i damsung ua, i Pasian nna sepna diing ua hung haatsak, hunghalhsak, leh hung tha thousaktu ahi hi. Hibang Pasian lungsim leh veinatnate chihlouh thudang, nupa kaal thu hiam, nu-ngak leh tangval kaal thu hiam, leh thu dang tampite tengteng pen, mi tengteng kiang ah a kimawk gen theikei hi. Aziak ahihleh, i class uh a kibatlouh ziak in ahi. Hinanleh, Pasian lungsim leh veinatnate mun teng, gam teng leh mi tengteng kiang ah a kigen thei hi. Aziak ahihleh i kha-lam hihna uh a kibat ziak in ahi. Pasian in mi tengteng amah lim-le-meel pua in a siam a (Gen. 1:27), tualeh Pasian pen kha (Jn. 4:24) (Spiritual being) ahihman in amah lim-le-meel pua a a siam mihingte'n taksa daan in Pasian lim-le-meel i sunkei ua, hinanleh Kha (our spiritual nature) in amah lim-le-meel pua in amahtawh i sun uhi. Aziak pen, Pasian in Adam ama hinna kha hu a khahkhum masang in Adam taksa, tungman a kibawl pen  a om ngeng ngong lel hi (Gen. 2:7), hih Pasian in mihingte a hung piak hinna kha mi tengteng a a om ziak in Pasian lungsim leh lungtang leh a kiveinatnate tengteng a kigen zaakthei pen hi. nang, Pasian lungsim leh lungtang leh a kiveinatnate genzaak diing in na ki man tai le? Ngaih sun pha in, Pasian in nang mah mah hung deih sese hi.


Missions Tung a Pasian Athupi Pen Ahihna Laisiangthou In Agendaan

Saptuamte a kipan a missionary nna sepna diing phut-luihna ah Pasian a penpenpa ahihna Laisiangthou in kichiantak in a na gen hi. Hih missionary muhkholhna (vision) Laisiangthou sung a pat a i muh un, Pasian pen missionary muhkholhna laizang laigil laitak ah a awm hi chih a hung thei kholhsak hi.

Thukhunlui bung leh taang khenkhatte'n Pasian minthanna leh thupina pen missionarite taangkouna laigil laizang laitak ah a awm hi chih, a hung musak hi. Sam. 96:3 "Namte lak ah a thupina phuangzaak unla, a nna sep lamdangtakte mi zousiah lak ah gen thaang un," Isai. 12:4 na in zong hibang in a na gen hi, "Ama min tawisan in omta hen, chi in genzaakta un." Hihte baan ah a dang tampi zong a omlai diing hi. 

Jesu, Sawltak Paul, leh Johante'n zong  a missionary taangkouna uh laigil laizang laitak a Pasian a thupi ahihdaan leh a lian pen ahihdaante kichiantak in i muthei uh hi.

Toupa'n Thupha Hung Pete Hen 

Share:

NAMTE NUAM UH HEN (E004) Topic: Pasian Khat Chauh In Amah Ngak Mite A Diing In Nna Asepsak Hi. By: Pastor Thangdoulal

 NAMTE NUAM UH HEN (E004)
Topic: Pasian Khat Chauh In Amah Ngak Mite A Diing In Nna Asepsak Hi.
By: Pastor Thangdoulal

Leitung ah Sahkhaw tuamtuam; Sikh (Punjab a mi tamzawte zuih sahkhua ahih man in Punjab sahkhua chia theih in a om hi). Zoroastrain (India a Hindute sahkhua bameeng ahi). Jain (Buddhism apat a meengsawn Hindute sahkhua khat ahi). Shinto (Japante sahkhaw zuih khat ahi). Hindu (Kolte sahkhaw zuih thupi penpen ahi). Confucianism (Confucius kichi mipa in ana phuhkhiat sahkhua ahi a, Chinese religion chi a theih in a om hi). Dinka (Southern Sudan gam a teeng, singtangmi nam mawlte leh a sahkhua min uh ahi). Judaism (Juda- Hebrew mite sahkhua ahi). Buddhism (Buddha kichi mipa in ana phuhkhiat sahkhua ahi a, ama'uh Buddha inkuanpihte kiminvohna ahihleh Gautama ahi hi). Christian (Jesu khrist in a sisan a a leisa, a nungzuite leh amite zuih sahkhua ahi hi). Islam (Mohammed kichi mipa'n ana phuhkhiat sahkhua ahi a, hih sahkhua zuite ahihleh Muslim zong akichi uhi). Hih sahkhuate tengteng akipan in pasian tuamtuam tampi a om a, tuate lak ah Hindute pasian min teng maimai zong eite'n  i theikim zoukei uh hi. Hibang a a tuul(thousands) athen (lakhs) asim pasian tuamtuam tampite lak ah, akithei phavetlou eite na-ngawn in zong ni danglai in i pu i pate un pasian tuamtuam tampi ana nei uhi; tuate ahihleh Sumtong pasian, Suutpi pasian, i chihte uh leh a dang tampite ahi.

Hih i pu-le-pate un Sumtong leh Suutpi pasian chauh pasian in ana nei kei le-uh zong a pasian uh dangte tengteng  saang in Suutpi leh Sumtong pasiante a poimawh ngaihzaw uh hi. Hibang a i pu-le-pate un pasian a na biaklai un mi chi-na (damlou) khenlhatte ahihleh innsung vei chih bang ana  omthei zeel uh hi. Huabang natna veite a damtheih kiikna diing un, Suutpi pasian kiang ah ana kithoih uhi. Hibang 'kithoihnate apan a damna mu/tangh i  lak uah tuni tan in muhtheih diing a omlai hi. Aamah ahihleh Pi. Hangngaihching ngoiphai a Pu. Tunchin zi ahi'.4 Hitamahleh Sumtong pasian pen hibang ana hikei hi. Sumtong pasian ahihleh ataktak a chih in i pu-le-pate uh mission ahi. Tuaziak in hih a nuai ah sumtong pasian thu tomkim i kikum diing uh hi.

A. Sumtong Pasian

I na gensa bang un hih Sumtong Pasian ahihleh i pu-le-pate uh missions ahi hi.  Aziak pen, hih Sumtong pasian a lung kimsakte'n leitung thupha a ngah ding uh a, a lungkimsak zouloute'n ngah kei ding uh hi. Hih Sumtong pasian lungkimna diing a a nna septe uh pen ama'uhte a diing in, tulai a eite chih daan hileh missions ahi hi. Tualeh hih Sumtong pasian a hung omdaan pen hih bang in a na kigen hi.

Nidanglai in unau (uta) pasal nih ana om ua, a u pen min Thanghou ahi a, a nau pen min Liandou a kichi hi. Hih uta tegeel pen a pa un a na sihsanbaih mahmah ziak in, tagah hinkhua haksatak in naupang neu nou ahihlai ua pan in a na sintou uh hi. Upanu Khaizaniang in a gendaan in "A kemtu diing a om kei a, ani (aunt) uh kiang ah Thanghou a om a, Liandou pen a omna diing a om kei hi. A gang (uncle) uh pen migiloupi ahihziak in a uta un a beelthei kei uh hi. Tuaziak in Liandou pen a nite inn nuai ah a hung khawsapanta hi. A nek diing uh a om kei a, a haksa mahmah uh hi. Tulai bang a kiloh leh sum zon chihte lah, bangmah a om naikei a,  a genthei mahmah uhi.
Thanghou in a nau inn nuai a khawsa a om pen, a guuk in baalpum-huan, an a nei a a nekte uh a khiatdap zeel hi. Tua bang in a ni'n zong a khiat gige hi. Tuabang a a hung gamtatlai un, a gang (uncle) ni khat tuanghawm ah a hung daileng hi (Nidanglai in dailen buuk chihte a om sese kei a, a tuangpheilai uah, mun khat a hawmsak ua, tua tuanghawm pen niin zousiah khiatna leh dailen na a zong zak ahi). Inn nuai a gilkial leh thawmhautak a om, a u leh a ni baalpum-huan minsa, niin daandaan a, niin paihna tuanghawm a a hung khiat diing uh kinemtak a na ngak zing Liandou in a gang (uncle) tuanghawm a daileng pen a et leh, a chiltang tegeel baal a mu in, e!.. ka ni'n baal ingh khiat e, chi a a gangpa chiltang tegeel a vatuuk/mat leh, a gangpa heh sengseng in, tua ni a kipan in Thanghou leh Liandou a hung delhkheta hi5. Hih ni a kipan in Thanghou leh Liandou in a miimtang leh taangtang phelhawmna diing lam uh theih kholhlouh in a hung zuan panta uh hi.

Awnkap veng churachandpur a om pi Henniang in agen beh zeel na ah, "Thanghou leh Liandou pen a ni un a gangpa uh theihlouhkaal in sun an diing a a an pheltuun tawh a hung vaak a, hibang a haksatak a a hung khawsak kawm-kawm un, Thanghoute uta in lou (singtang lou) a hung bawl uh hi.

Ni khat mupi (eagle) khat in guul khat a tohlai a na laksak uh hi. Tua guul pen neek teitei diing in a koih uh hi. Hilezong tua guul ne diing a a vapailai un, tua guul a na om nawnkei hi. Hinanleh, nitak vaai a hungtun un, a an a tui diing uh bawl in, pitek khat a na buai mahmah hi. Tua chia lamdang sakna tawh kidim kawm in, Thanghoute uta in sil omdaante a hung dongta uh hi. Tuabang a a doklai un, pitek nu'n, amah leh amah a kigen na ah, kei pen mupi (eagle) khut a pan a na hutdam uh guul ka hi achi a, tua chiin hih pitek nu tungtawn in Thanghou leh Liangdou pen gentheihlouh khop in a hung hausata uh hi.  Hinanleh hun bangtan hiam khit in Thanghou in anu (apa asih phat phat a sa-ngak tawh na kizawltai pen) abelgol sung a a siluang a vui ziak in hih pitek nu'n a na nuseta hi. Hih pitek nu'n Thanghou leh Liandou kiang ah thu khaak khat anei a, tua ahihleh, hih mun ah hung na bia zeel-zeel un chih ahi. Tua mun pen Sumtong ahi. Tua chi a Thanghoute unau in Sumtong a biakna a hungpattak un, a teenpih leh giahpih a khomite tengteng in zong, Thanghoute hauhna eng leh deihzawhtak kawm in, Sumtong ah pasian a hung beta uh hi. Hih pen ei pu leh pate'n zong a na zuilai uh hi5. Hauh ding lunggulhna tawh Sumtong ah pasian a na bia ua, Thanghoute thupha a pia pasian pen, sumtong ah a om hi chi in ana be le-uh zong kuamah Thanghoute bang a hauhna mu a om kei ua, zong a hau a na kigenkha kei hi. Tua ahihziak in pasian taktak a hikei chih i theithei uh hi. Pasian taktak mite, leh amah ngak mite adiing a nna sem pasian khoi ah i muta diing uai le? …….

B. Bible Sung a kimu Pasain

Laisiangthou sung a i muh uh Pasian ahihleh, a mite a khotuah-theihna diing a, amah leh amah kitawisang Pa ahi hi (Is. 30:18) chih pen a chiamtehtaak mahmah sil ahi hi. Jawlnei Isai in hih pasian pen hi bang in a na gen hi, "Khangluilai apat a kuamah mawng mawng in zaak zong a na zaak khaak ngailouh, Bil kichi in zong a na zaakkhak ngailouh uh ahi. Nang chihlouh mihingte mit in Pasian dang a na mukha ngai kei hi. Amah (Pasian) ngak zingte (gige) a diing a nna sepsak gige, nang chihlouh kuamah a om kei hi" (Is. 64:4 kuki). Isai in Pasian thupina leh vaangletna kilakna diing in mite'n Pasian a diing a nna a sep diing uh a poimawh louhdaan hih bung-le-taang tungtawn in a kichian hi. Hih pen Pasian in amah thupinate leh vaangletnate tengteng mite lak a tawisang a a omtheihna diing in  mite'n ama (Pasian) nna a sep diing uh a poimawh kei a, hinanleh aman (Pasian in) mite tung ah nna a hung semzaw hi. Adiak in amah ngak mite tung ah ahi.

Isai in a na gen khitsate bangsim in sawltak Paul in zong Athen mite kiang ah hih bang in a chi hi, Pasian "panpih-ngai bang a mihing khut a nna sepsak zong a ngaikei a, mihing tengteng kiang a hinna, naakna leh sil zousiah pepa ahizaw hi (Nas. 17:25).

Pasian ahihleh minthang leh thupitak a hi a, Ama'n (pasian in) ama nna sem diing mi  poimawh kei a, hinanleh, ama'n amau'hte (namte) a diing in kihongtak in a nna uh a sepsak hi. "Mihing tapa na-ngawn mite'n a nna a sepsak diing uh a hikei a, mite nna sem diing leh mi tampite tatna diing a a hinna pe diing a hung pai ahi zaw hi" (Mk. 10:45). Missions pen Pasian nna sep teiteina diing a recruitment project ahi kei a, hilezong, puaknatna leh pasian dangte tung a puakgikna  a kipan a liberation project ahizaw hi (matt. 11:28-30).
Isai in a gen a,  'Hibang Pasian pen leitung ah muh zong a na kimukha ngaikei a, zong a na kizakha ngaikei hi,' a chi hi (Is. 64:4). Tualeh Isai in a etna lam teng a a muh pipen  bang hiam i chihleh pasiante  ahi ua, hih pasiante pen nna sepsak ngaite a hi ua, nna hung sem diingte a hikei uh hi. 

Etsakna dingin: Babylon pasiante, Bel leh Nebo Pasian te:
Hih pen Babylon pasiante a diing a huntawp ahi! Bel leh Nebo zong khatvei biak in ana omta ua; hinanleh tun sabiltung tung a guan ahita uh hi; gantate nungzaang a diing a puakgik ahita uh hi. Milim te ama'uh a kihundam zoukei ua; mat a puak mang in a omzaw uh hi. Ka mite lak a omsun, Jacob suante aw hung ngaikhia un. Na pian ni ua kipan, ke'n k'ung na keem toutou hi. Kei na Pasian uh ka hi, k'ung keem tawntung diing, na teek ua, na sam uh a hung kaan dong in Kei mah bawl na hi ua, k'ung keem ding hi; panpihna leh hutkhiatna k'ung pe diing hi- (Is. 46:1-4; cf. Jer. 10:5).

Hih Pasian tampite leh pasian taktak, Laisiangthou a i muh uh akibak louhnate hibang ahi. Pasian taktak Bible a i muh un eite (mihingte) a hung (pua) keem a, pasian dangte pen mihingte'n i kep (i puak) uh a ngai hi. Pasian taktak in na a hung sem a, himahleh pasian dangte pen a na uh sepsak diing in, mi a om a ngai hi. Pasian ahihleh mihingte khotuah theihna diing a amah leh amah kitawisang Pa ahi a, himahleh, pasian dangte pen a kitawisang theihna diing un, sila tampi a neih uh a ngai hi. Tua ahihziak in Pasian lunggulhna pen mi kua hiam in (athupi) Namte tengteng tung a a vaanglet diing veinatna aneih bang ahi a, hih veinatna in amah a hehpihna ah a puiluut a, tuachiin leitung ah missions phutkhiat teitei diing in a om hi. Aziak ahihleh amah pasian dangte tengteng bang ahikei a, Pasian taktak, amah ginna tawh ngakte a diing a nna sepsak Pasian ahi hi.

TOUPA'N THUPHA HUNG PETA HEN
Share:

NAMTE NUAM UH HEN (E001)
By: Pastor Thangdoulal



THU PATNA
Lungkimna leh lungnopna saang a poimohzaw na hinkhua a om bang hiva na chi ei? Gimgentheihna tuam-tuamte leh i sil deihte uh, i neihtheihna diing ua zum-le-zah khawksalou a i om teitoi ua, i pan chiai chuaidaante uh, na ngaih sut zeel-zeel ei? Na hinkhua zakdaan lamdang nasa ei? Bang ziak a eite hichi ita diing uai le, chih na ngaihsut ngai ei? Ngaihsut diing a poimoh mahmah in ka thei hi.

Mihingte'n leitung a i silbawlte uh, i gentheihnate tengteng uh, leh i omdaan leh hinkhua zakdaante tengteng ki-khaikhawmna bulpi khat a om a, tua pen lungkimna leh lungnopna ahi. Hih lungkimna leh lungnopna i neihtheihna ding un, zum-huaina tampi i thuak mualsuak uhi. Aziak pen zum-huainate mihingte a diing in i gou neihsun uh ahi a, tualeh hih zum-huainate pen i mihing hinkhua uh mizia leh mi hihna zong ahi hi. 

Etsakna dingin:
1. Ta-le-nau deihna in mihingte numei leh pasal kaal a zum-huainate apan a hung kideksak zoukei hi.

2. Gilkialna in nek-le-dawn zumnate a pan ahung kideksak zoukei hi.

3. Sum-le-pai deihna in zumloutak in nna (sil) tuamtuam a hung semsak hi. Tualeh hih zum-huainate apan a hung kideksak zoulou sil tampi a om hi. 

Hibang a mihingte'n zum-huainate zum-huaina a simlou a, lungkimna leh lungnopna i na zon uh ahi. Hinanleh lungkimna leh lungnopna diktak i mu zoukei uhi. Aziak pen, eite'n zum-huainate a pan a i na zon ziak uh ahi hi. Hinanleh eite a diing in lampi khat a omlai a, tua pen Pasian sung ah ahi hi. 
Hih Pasian sung a om lungkimna leh lungnopna mihingte'n i muh ua, i neih ua, i tan diing uh pen Pasian deihna leh lungkimna zong ahi hi. Tuaziak in Pasian in leitung ah, amah lungkimna leh mihingte lungkimna a kituak-theihna diing in a mission (nna sepna) a hung phutkhia hi.

Tualeh, Mission i chih uh kammal pen ei haam in sawlte chih na ahi a, Laisiangthou suutdaan in hih kammal pen "misio dei" chih a pan a kilasawn, Pasian sawlte chihna ahi hi. Tuaziak in mission kichi khat pouh-pouh pen, mihingte a a hikei a, Pasian a ahi zaw hi. Mihingte'n Pasian mission nna i seppih uh ahi a, tuaziak in eite pen 'just partaker in God's mission' (Pasian nna sepna a pangte) i hi uhi. 

Tuabaan ah, 'Missions' chih kammal pen 'pasian nna sepna dinga sawlkhiatna nna septe,' chiin i zang ding uhi. Aziak pen Pasian (mission) sawlte lak ah eite zong i pang uh hi. Hih Pasian mission in atup leh a ngim pipen ahihleh, Nam zousiah, Haam zousiah,  leh mihing zousiah in, Pasian sung a lungkimna leh nuamna i muh chiatna diing uh ahi a, hih pen Pasian lungkimna leh nuamna zong ahi. Tuaziak in "Namte Nuam Uh Hen" (let the nations be glad) chih minpua in hih thu i ngaihsut khawm diing uh hi. Nam zousiah in lungkimna a neih ua, a lungkimna ua Pasian zong a lungkimtheihna diing in, Pasian lungsim zong leh ngaihsut kawm in guntutak in i sim diing uh hi.

Leitung a Sil Thupi Thathoh-huai Khatna

Leitung ah sil thupi leh thathoh-huai a tam in atam a, khat-khat a suut a suut seng zawh ding zong a hikei ding hi. Aziak pen leitung mihingte deihlam leh kilopnalamte a kibangkei a, kei a diing a sil thupi leh thathoh-huaite gen lengh, midangte a diing in a na hou (simple) mahma diing a, midangte'n zong ama'uh a diing a sil thupi leh thathoh-huaite gen le-uh, kei a diing in a na-hou (simple) mahmah maithei diing hi. Tuaziak in, hih leitung a sil thupi leh thathoh-huai pen, ei mihing mit pan a enlou in Pasian mit tawh i et diing uh ahi, chiin i kichial masa uh hi.

Leitung pumpi a saptuam (Churches) kichi zousiah in a tup uh leh a ngim uh a thupi penpen bang a diai? I chih leh, mi taangpite ngaihdaan in missions ahikha diing hi. Aziak pen Pasian nnate sepna ahi hi. Hlezong Saptuam tup leh ngim pipen missions hilou in Biakpiakna (worship) ahi hi. Tualeh Pasian nna sepna tuam-tuamte tuni dong a om a, a hinlai ziak ahihleh, Biakpiakna Pasian piak diing pen a hin tawntunglouh ziak ahi hi. Tuaziak in Biakpiakna pen Saptuam a diing a athupi penpen leh, a bulpi penpen ahi a, Pasian nasepna tuam-tuamte (missions) a na hikei hi. Aziak pen Pasian ahihleh Saptuamte a diing a a bulpi penpen uh ahi a, mihingte a hikei hi. Hih leitung nite a hung bei chiang, sim senglouh hutdamta, a siing a sangte'n Pa Pasian laltouna mai a khupdin a, amai a akuun chiang un (missions) Pasian nasepna tuam-tuamte a om nonta kei ding hi. Hinanleh Biakpiakna pen taangtawn taangtawn in a omden diing hi.

Tuaziak in, Pasian nasepna tuam-tuamte (missions)  kuantoh, leh ngim pipen ahihleh Biakpiakna ahi hi. Biakpiakna kichi, missions tup leh ngim a hihna ziak pen, Pasian thupina sung a nopsatak a Pasian biakna a Nam zousiah puaklut diing deihna ziak ahi hi. Tualeh Pasian nna sepna tuam-tuamte tup-le-ngim laigil penpen ahihleh Pasian thupina leh vaangletna sung a mihonpite lungdamna ahi hi. Laisiangthou in, "Toupa'n vaaihawm hi. Leitung nuam henla, tuikulh gam zousiah kipak hen" (Sam. 97:1) a chi a, "Pasian aw, mite'n nang hung phat hen la, nam zousiah in nang hung phat hen. Namte kipak henla, nuam in laa sa uh hen aw" (Sam. 67:3-4) a chi hi.

Biakpiakna pen missions kuantohna laigil ahi a, biakpiakna tawh Pasian ngaihnatna in, Pasian thugenna (preaching) a piangsak hi. Aziak pen, leitung mihingte'n i lungsim ua om khalou thute a kimokgen theikei hi. Tuaziak in biakpiakna tawh Pasian ngaihnatna lou in kuamah in Pasian thu a hihna bangtak in a genkhetheikei diing hi. Tualeh missionarite'n zong, biakpiakna leh Pasian ngaihnatna panglou in "Nam tengteng aw Toupa ah nuam un" achi theikei diing uh hi. Kuamah in lungtang a kipan lou in, "Kei Toupa ah nuam diing  hi'ing… nang ah kipak leh lung nuam ut hi'ing, tungnung pen aw, na min phat nuam ingh" (Sam. 104:34; 9:2) a chi theikei ding hi. Missions kipatna leh tawpna ahihleh Biakpiakna ahi hi. Tuaziak in hih Biakpiakna pen leitung a sil thupi leh thathoh-huai mahmahte lak ah a khatna ahi i chi uh hi. 

Pasian thupina delh a kalsuanna pen, thupiak bang ahi kei a,  mihing hoihna, lungtang a kipan a deihthohna leh Saptuam a diing a biakna a pawimoh masapen ahihkei leh, mihingte'n Pasian nna a sepna uah semtu hoih hihna a tang ngaikei ding ua, Pasian zong sangtak a pahtawi leh phat in a omkei ding hi. Missions beisak tani hang chi a agen kahi kei a, hinanleh Pasian thupina a lianzaw a phat a a omtheihna diing a gen ka hizaw hi. Pasian biakna diing a, a kilawmna chiangtan a a ki-biak chiang, Pasian biakna pen mei kuang ingh bang ding a, tua biakpiakna mei kuang in missions  ing salhvak pempom ding a, tua mission vaak in, leitung pumpi mial sah bikbek nuai a awm mite ing taan vak ding hi. Tua hun a hung tun ding kal ngaklah na in i kidim uh hi.

Pasian ngaihnatna leh veinatna a kiam a, a haatlah deuh chiang, Mission nna sepnate zong a haatkei hi. Saptuam khat peuhpeuh in Pasian hihna leh zah-omnate leh a hoihnate a laapsan or a tawisangkei leh, "Namte lak ah a thupina phuang un" (Sam. 63:3) chih thu a lung-gulhtheih tei tei ding uh hi.

Leitung A Sil Thupi Tha Thoh-huai Nihna

Missions sung a diing a ngaihtuah leh kikup diing a poimawh leh thukhok mahmah khat ahihleh, "Saptuam laizang laigil laitak a Pasian a omna" chih hi. Mi zousiah in Pasian thupina leh vaangletna lamdang a saktheihkei uh leh bangchiin ama'un, "Toupa a vaanglian a, thupitak a phat ding ahi; amah Pasian dangte tengteng saang a lauzawk ding ahi" (Sam. 96:4) achi thei ding uai? Missions ahihleh amasa pen leh a poimawh pen a hikei a, hinanleh Pasian ahi zaw hi. Hih thudik pen, missionarite tungtawn a muhtheih diing in a om hi. Aziak pen missionarit'en sih tanpha a ana thuakna un Pasian thupina leh vaangletna agen hi. William Carey, modern missionpa chih min piak a om pa'n, England apan in India ah 1739 in long (tui tung apai nate) zangh in ahung pai a, amah thugen tawh zong hih thute in ki-chimatna anei hi, hih anuai ah i en ding uhi.

England ka nutsiat in, India pianthakna (kikhekna) diing a ka kinepna a lian mahmah  hi; hilezong  tuate lak ah haksatna tampi a om hi. Pasian in a hung chihpihkei leh, hih pen a sithei (beithei) lel ahi. Hilezong Pasian ka nei a, a thu zong a muan huai hi. Mi zousiah in hung taimangsan in, thuakgimna chinteng hung thuaksak le-uh zong, ka ginna, a muan huai Pasian thu sung a om pen in, gentheihna zousiah leh hatsatna chiteng a pan a hung thousak hi. Pasian nna leh silte in a gualzou zeel ding hi.1
Carey leh amah bang a tuul a simte'n Pasian gualzohna leh lawhchinna thupitak muhkholhna in nna a semsak a, a lam uh zong a kaihsak hi. Hibang muhkholhna a om masak teitei ding ahi. Aziak pen, muhmasakna in tha a hung guan a, tua tha mah tawh maa a kitun zou hi. Pasian biakpiakna a limna leh chi bang a a alna pen missions kekletna leh khantouhna ahi hi.

Leitung a om taangthu zousiah, tup-le-ngim khat nei in a pai a, tua pen leitung leh a sung a om mi zousiah lak a Pasian tapa Jesu Khrist leh Pa Pasian thupitak a biakna diing ahi.

Mission ahihleh, i ngimna uh leh i tuppipen uh ahi kei a, hilezong a lampi ahi zaw hi. Tua ahi leitung a silthupi tha thoh-huai nihna.

TOUPA'N THUPHA HUNG PETA HEN
Share:

Recent Posts

Popular Posts

Articles

SUBSCRIBE

Thangkhal Bible in Mobile

Mobile phone a Thangkhal NT Bible koih ding dan

Read Thangkhal NT Bible

JOIN KV fb

ZOMI FINS

PHOTO GALLERY

THANGKHAL COSTUMES
TBCWD TOUR 24-Sept-2022
Kulhvum Prayer

Blog Archive