PU DEMKHOSIEK GANGTE KUKI-PASALPHA

By: PS Haokip, President Kuki National Organisation, Zalengam

Pu Demkhosiek Gangte hi 1st June 1927 kum in Teikhang kho'a ana pieng in ahi. Pu Demkhosiek  Gangte hi Pu Ngulkhopau Gangte leh Pi Luntai chapa ahi. Pu Demkhosiek hi 1958 kum chun Central Intelligent Bureau (CIB) apat ahunghai in 1958-1959 sung chun Kuki National Volunteer (KNV) a Manipur ahin Chief Organiser in anapang in ahi. Mi tomngaitah leh mi kukaltah ahi jehchun 1959 kum'a Kaithelmanbi Kuki National Assembly (KNA) General Assembly achun KNA General Secretary in ahin lhengdoh tauvin ahi. Kitahna leh lunglutna nei mijenngai tah ahijeh in Kuki mipin apahcha lheh uvin ahi. 1st March 1962 kum chun Motbung KNA General Meeting a um kit in hikom achun KNA President in ahin lheng doh kit tauvin, hiche KNA President hi 11th December 1965 chan apon ahi.

Mizo National Front Movement:

Kuki chaten jong Thingkangphai meeting achun MNF a panlah ding kilolna ahin lahjou phat uvin Pu Demkhosiek Gangte lamkaina in Kuki gollhang tampi ho chu ama lamkaina in 10th April 1966 nikho hin Kangpokpi kho akon in kipatdoh uvin Siarsir MNF camp chu 20th April 1966 nikho in aga lhung tauvin ahi. 1st January 1967 nikho chun Tlangpui MNF Camp a Major rank ape tauvin ahi. 26th July 1967 nikho chun Komjang kiti Naga kho khat a Bihar Regiment hotoh ana kikapto uvin JCO
khat jao nan Bihar Regiment ho chu Sepoy 19 ana that uvin MNF ho bitkeijin ana galjo pin ahi.

Hiche agaljo kipapina hetpeh na in Pu Demkhosiek hi Military Governor chuleh Manipur gam Operation-in-charge ape tauvin ahi. 27th November 1971 nikho chun Central Executive Committee anei nauvah Pu Demkhosiek hi MNF Political Adviser panmun ape tauve. Hiche jou hin East Pakistan gam Rangamati gam a aga um uvin ahi. 30th November 1971 nikho hin agamnei ten India Government toh kihoutoh'a,  guhthim a natong dinga aginmo jeh uvin ama leh aloiho mi 75 hi damsung a Jail um ding in Khakrachari, East Pakistan achun akhum tauvin ahi. Jail akon hin mi 11 hi Govt. kom a aga kipedoh uvin ahiuve. Pu Laldenga in Govt. kom a ngaidam athum phat hin 30th November 1971 nikho hin Pu Demkhosiek leh aloi hohi ahin lhadoh tauvin ahi. 2nd November 1972 nikho hin Arakan Forest Camp a MNF Political Committee in Meeting thupitah aneijun hichu China gam'a cheding thu leh lamkai kilhenna ahi. China a cheding ho kilhenna a hin Pu Demkhosiek Gangte Political Adviser pa hi Team Leader in alhengdoh tauvin ahi. Lion Brigade asah uvin China a asol tauve.

Hiche 7th December 1972 apat Arakan a base Camp akipan in India leh Burma sepoy ho akon kiveng pum in China ajon tauvin ahi. Hitia hi 4000 Kilometres vel KENG a che ahiuve. Myanmar (Burma) sung Upper Chindwin gam a sopi Kuki ten lam ahilpeh uvin Kachin gam alhung uvin Burma sepai hotoh kikapto na aum in Kuki chapa khat Lunlal kiti chu amun achun Burma sepoy hon akaplih uvin amun achun avui pai touve ati uvin ahi. China apat ahung kinungle lam uvin Pu Demkhosiek in Burma sepoy Khamthi Army Camp CO pa chu lekha athot in pasal chehcheh neingap uleh
kibawl ute tin lekha athot leh ahung uvin Kuki kho Sainoulen a akikaptou vin chomkhat jouvin Burma sepay ho ajam tauvin ahi.

Kachin Independent Army (KIA) ten Kachin gamsung apat China gamgi chan chu 27th December 1973 nikho in aga thahlhung uvin, chumun apat China Army ten Jeep leh Car a ahungla uvin amun gei apuilut uvin, avon jouseu telgamta under pant bou toh lhung ahi dan'u aseijun lungset umtah ahiuve.

Pu Demkhosiek Gangte - Leader, Captain Lalchunga, Col. Lalthuamvunga, Col. Lunghnema adangse sepai/gollhang jeng ahiuve atiuvin ahi.

Achom lamtah in sei tau hitin, China gam a amaho dei training jatchom chom anei jou uvin gal manchah phatahtah ahin peuvin ahung kinungle tauvin ahi. 7th May 1974 nikhon China khopi Khunming ahin dalha uvin Burma gam, Kachin ahung lelut kit tauvin ahi. 25th May 1974 nikho in India leh Burma gamgi chin Molvailup kho'a ahung lhung tauvin ahi. Captain Lalchunga hi MNF Hqrs. munna report peding in ana sol uvin ahi. Vangset umtah in MNF sunga kiginmoto najeh chuleh Pu Demkhosiek chuleh aloiho chunga dihloutah a ki ngohna ana umtah jehchun Hqrs. lama chepai thei talou ahi tauvin ahi.

Late Major General Vipin Haokip KNA Chief of Army in hitin aseijin ahi, "Jankhat hi a'imut nauva Pu Demkhosiek Body Guard pa hi jankim lam hin ahungkap dohtan, ipi iti nahim namangse ham? tin adong uvin ahileh asei tan, MNF Hqrs. lang apat thupeh chu keiman nang hi a-imutpet in kaplih in ti thupeh ahi. Hinlah keiman kapu nangma iti kakap jeng ding nahim kakap ngampoi", tin kithing pumpum in akap in thu hiti chun aseidoh tan ahi. Hiche phat chun Pu Demkhosiek in angailut tah, a sepai hochu akhen in Mizo sese chu MNF Hqrs. lam jon dingin lungset umtah in houlimna anei jin ahin lhadoh tai tin Pu Vipin Haokip in aseijin ahi. Pu Vipin Haokip hi Molvailup khomi ahi. Pu Vipin Haokip in aseibena achun MNF te alunglet lou uleh Kuki ten atum in gam thumna eihon bol u hite atin; hiche nading chun China a ahungpot konna lamkai len phabep in SANA/Gold ahinpeh hou chu Chassad leh Molvailup a gollhang phabep akoukhom in Manipur pumpi a Kuki gollhang China a training bol ding gaholkhom uvin tin apeuve ati. Hinlah ami sol hochun mihol talouvin Sana ho akisel mang gam tauve, tin jong aseijin ahi.

Manipur a Mizo ho kino

Manipur muntin akon Mizo ho, Kangpokpi a Mizo refugee ho truck 18 Lam Mizoram a thahdoh ding in Government sepoy hon ahinpo tauvin ahi. Hiche hochu Kangpokpi a Kuki ten kithopina Toka, Sangkhol, Nih leh Pon chuleh paisa pehthei thei apeuvin ahi. Hikom a lamkai ho chu Pu Haokholet Ngailut KNA Gen Secretary, Pu Ngulkholam Haokip, Chairman Kangpokpi Town Committee chuleh Pu Lalkhohen Thanggew chuleh Pu Mangpithang Kipgen ho lamkaina a khohsahna neitah a sopi Mizo ho ahuhdoh u ahi tin aseiye. Pu Khaijang Haokip in keihon Imphal akonna kadel u ahin, Kuki lamkai Imphal a ho Kangpokpi a lutsah louding ati phat uvin Chandon einupeh uvin Meitei daan a ka galut peh ahi atin ahi. Kangpokpi Gate lamnoija KS Seiboite inn a Kuki lamkai hon ajamdohsah na diuvin security ho chu an anehsah uvin Ju adonsah uvin hichekah chun Truck akon in kumlhauvin jamdoh uvin tin Truck 15 sunga tou ho chu ajamdohsah uvin ahiuve. Hinlah Truck 3 (thum) a touho vang chu kumlha nom louvin Truck 3 chu Mizoram a athahdoh u ahiuve, tin Pu Khaijang in aseijin ahi.

India Government in Manipur gamsunga Mizo te chengthei louding ati kit uvin hinlah Kuki lamkai khat in Manipur a Mizo hojong cheng den uhen atiuva Mizo ten suhkhel anei uleh keiman mopo nang kate tia mopo ding ahol uvin koiman sign abolngam tapon ahi. Hiche phat hin Pu Khaijang Haokip, Ex. KNA President chuleh tu'a President ZoRO Northern Zone ama hin Chief Commissioner Banglow a sign akai in Pu T. Kipgen Ex. IAS in countersign abol ahi. Hiche jeh achu Mizo te Manipur a chengjom thei bou ahiuve. Hiche Pu Khaijang sign bol tuni channa ahechena damna lai chu Pu Dalkhum, President MPO ahin tuni chan in adamjing in Saikot, Churachandpur a acheng in naga kidoh jeng theiju ahi. 4th April 1975 chan chun Molvailup a aumjeng vang uvin ima MNF Hqrs. lama konna kouna thuhil amulou phat in SSB/VVF Camp a akichonlut tai. 30th June 1975 nikhon Manipur Governor akimupin hibang chun ama hi Officer on Special Duty (OSD) apeuvin, Pu Roubunga chu CO VVF ape uvin, adangse chu Constable SSB apeuvin ahi. 11th April 1990 kumchun promotion ape uvin Sub-Area Organiser (SAO) in akaisang sah uvin ahi.

Pu Demkhosiek MNF ten abolnau Kukite lungdong

a) MNF hohin Pu Demkhosiek Ex. KNA President, Kuki lamkai phatah chuleh China ajong training chaipa MNF jong nasatah a minthansah pa hi MNF Hqrs Munpi ipi dinga anung lutsah lou'u ahi dem? Hibanga minthang pa hi anunglhun poupou leh promotion amu ding next to Pu Laldenga apeh diu thu ahi. Hinlah hichanchan position sangtah pehding anoplou jeh uva jouthu a betrayal atiuva tha aguot uva, a Body Guard pan kakap ngam poi tia jankim laija hung kapdoh chun aphotchen thil hilouham?

b) Pu Demkhosiek leh China chete MNF Hqrs. alhun poupou uleh MIZORAM hi Kuki te chenna sese gam jong ahoptha ding hi MNF ten adeilou ahi, present Mizoram bou ahi ding adeijeh uva Kuki lamkai hon thu anei nalou diuva Pu Demkhosiek chu betray atiu tailou adang ipi asei nau ahi dem? ti thukidong ho thu hingjing, thu kihilchen thei talou ho jeh hin Kuki ten Mizo te hi atahsan theilou u ahi. Pathen sem'a kinaitah paocheng jong 80% kibang sopi kinaitah ahi jeng vang uvin Mizo techung a Kuki ten tahsanna himhim aneijou tapouvin ahi.

Gangte Pasal pha:
Pu Demkhosiek hi adam lai'in "GANGTE PASALPHA" title a nuoiya ho hin ana peuvin ahi:
1. 1984 - Gangte Chief's Union, Manipur
2. 9th March2012 - Gangte Tribe Union, Manipur

Kuki National Organisation (KNO) injong Arm Wing Kuki National Army (KNA) sunga gollhang fel hohi Award phatahtah kanape ji uvin ahi. Hiho chu:
1st Category ho General Tintong Award (Anglo-Kuki War 1917-1919),
2nd category ho Pu Demkhosiek Award (MNF) kanape ji uvin ahi.


KNO ten Pu Demkhosiek Gangte hi nasatah a kangai sang mama'u ahi. Late Major General Vipin Haokip Chief of Army Staff in ama kho Molvailup a Pu Demkhosiek aumlai thu lungnatah in aseijin MNF hon betray abol dan aman kitahtah'a nam na atoh dan aseijin Mizo te hibang a angol uleh eiho Kuki chate kipan taute tin China akon Sana (Gold) phabep angailut China lamkai hon ahinpeh uchu Chassad le Moulvailup area mi ho Kuki gollhang China a Training a pui kit ding hol din Manipur mun chomchom a mi phabep asol in ahi. Hinlah mi kitahlou phabep hon asana jouse anehchai pehkit uvin mi ahol tapouve atin ahi  Late Major General Vipin Haokip in aseijin alunghang in, China a Kuki gollhang ho kiche leh Tangkhul ten gal in eidou
ngampou nte atin alung nalheh jin ahi. MNF ho chatvai jeh a hibang mi kitah pa mi mantampa hi chol leh nanga China training achaijouva mohjeng seh a abolnom loubeh VVF a suh nading atheilou phat a mohpan lo ahin, keiman jong ka hethem mama in ahi.

Hijeh chun 27th March 2020 nikho hin keima PS Haokip, President Kuki National Organisation (KNO) in, Pu Demkhosiek hi "KUKI PASALPHA" ahi tin Kuki nam pumpi hetding in kaphong dohtan ahi. Pathen in anam chan khompi Kuki tehi Kuki Pasalpha Pu Demkhosiek Gangte jal in phatthei eiboh tauhen.

Tah chapa Kuki chapa!

~ Kuki Daily News Admin
Share:

Rahul Gandhi congratulates Team India

Congratulations to Team India on a spectacular World Cup Victory and a phenomenal performance throughout the tournament!

Surya, what a brilliant catch! Rohit, this win is a testament to your leadership. Rahul, I know team India will miss your guidance.

The spectacular Men in Blue have made our country proud 🇮🇳 

~ Rahul Gandhi
Share:

Heavy to very heavy rainfall in NE states for next five days: IMD

Isolated heavy rainfall is very likely over Delhi, Haryana Chandigarh, Punjab Himachal Pradesh, Uttarakhand, Uttar Pradesh, Madhya Pradesh and East Rajasthan from June 29 to July 3.
Share:

Irong Khunou bridge fallen

39 June 2024: Tujingkah Imphal West district sunga Irong Khunou bridge chu kitan/bong in ahi.

Share:

Village Chief encourages its villagers

VETJUI THEITAH HAOSA

Pu Lamkhopao Kipgen-- Chief of Koite in 29 June 2024 Saturday nikho in Koite khosunga 2023 & 2024 a lekhasimna chule bible sim nalam chule Govt. Service lolhinna nei mi 78 ho loppeh nale Maicham sempehna kingon aman na ah kum nga masanga akitepna khosunga MBBS Lolhing masapen INNMUN pehdia akitepna bangin MBBS lolhing khat aumtahjehin akitepna amolso tan maban adin simlaiho kitilkhou nadin athahin kitepna aneikit in khosunga IAS, IP, IRS, IFS, IAAS hinmu masapen2 INNMUN khat pehdin aphongdoh kittai....

Hitobang HAOSA ching Pathen he chate simlaiho ngailu Pathen in phatthei boh jinghen.

🔵🟢🟣 

*via social media*
Share:

💚Black fighter vs Zomi fighter💚

Tuni [29.06.2024] vai….

Hello Zomi,

Zomi te mimai'' om nawn lo ahi🙏

Zomi te pasian in Gualzawhna hong pia ahi hi🙏

Mailam ah hong tonpih to'' lai in🙏

What a Performance Khup Lian Tuam!

Proud of you boy💪🏾

P.S.: Malaysia a kibawl FIST of Glory kimawlna ah Suangzang khuami Tg. Khup Lian Tuam in a kimawlpih pa zo vingveng hi.

©𝐙𝐨𝐠𝐚𝐦 𝐈𝐧𝐒𝐢𝐠𝐡𝐭

Share:

Paite Volunteers Managing Committee: Mohpuakna Piakkhiatna


 *via social media*

Share:

TUIVEL AREA DEFENCE COMMITTEE (TADC): THEIHSAKNA

Date 28-06-2024.Tuivel areadefence committee thupukna dungjui in:

1. Tuivai leibul duty post pansan a gari taituah tekiang a sum ngen om cih thu a kizak ziak in area defence in poi akisa pet mah a naktak in kisui jui akua hiam hici bang thil cin a bolkha ten kin tak a ana kholsan ding in iki theisak hi.

2. Defence sukmin siatna dan a ngaih ahi.

3. Hiai thusuah ngaihsak lou a gam tang teitei om a honki mat khak leh na tung a tung bangbang moh naki puak ding.kuamah na moh sak theikei ding.

SD/-
Information,  Tuivel Area Defence Committee

*via social media*
Share:

5 Indian Army Personnel Lost Their Lives In Line Of Duty


On The Night Of 28 June, While Deinducting From A Military Training Activity, An Army T-72 Tank Got Stuck While Crossing The Shyok River Near Saser Brangsa In Eastern Ladakh. 
.
Due To Sudden Increase In Water Level, Tank Submerged In The River. Rescue Teams Rushed To The Location. However, Due To High Current And Water Levels, The Rescue Mission Didn't Succeed And The Tank Crew Lost Their Lives.

Tank Crew:

1. Risaldar MRK Reddy
2. Havildar Subhan Khan
3. Daffadar Bhupendra Negi 
4. Lance Daffadar Ekeidaung Teibam
5. Craftsman S Nagaraju 


We Salute The Supreme Sacrifice Of Our Bravehearts.
Our Deepest Condolences To Their Families.

Om Shanti
🙏🏼
Share:

Kuki-woman MLA Kimneo Hangshing receives 2 National Awards

 MLA PI KIMNEO HAOKIP HANGSHING IN NATIONAL AWARD 2 ANA KISAN

28th June, 2024: Pi Kimneo Haokip Hangshing, Hon’ble MLA 46-Saikul Assembly Constituency in Friendship Forum of India tohgon nanoijin National Award 2 (i) Bharat Excellence Award, 2024 leh (ii) Jewel of North East Gold Award 2024 chu achesa 1st June, 2024 nikho chun ana kisan in ahi.

Hiche Award hi MLA Pi Kimneo Haokip Hangshing in gamsung adia thase lou hel a mipi ding gelna a pan nasatah a alah naho hetpehna leh kipapi najal a Friendship Forum of India ten ahin peh u ahi.

Friendship Forum of India ten hiche Award hohi phatseh tobang in ana homdoh jing un, Manipur State adia gah hetthei din, Former CM leh MP ana hi Late Pu Rishang Keishing in jong ana sang in, Kuki lah a Pu Onjamang Haokip Ex. Minister leh Manipur  Naga MLA Mangaibou tenin jong ana sang kha lhon in, Pu SC Jamir, Former Chief Minister of Nagaland, Pu Neiphu Rio, Nagaland CM chuleh NE state chom chom a kon midang tampin jong ana sang uve.

Friendship Forum of India te a kon Award tichu Mangmo Thilpeh Trophy 1, Gold Medal 2 leh Certificate 2 cheh chu Pi Kimneo Haokip Hangshing Hon’ble MLA in ana kisan in, Excellence Certificate achun; "For His & her outstanding achievement & distinguished services to the Nation in the field of political Excellence of highest repute" leh "For Individual Excellence in recognition of flattering merit Excellence performance & outstanding contribution for the progress of the Nation & Worldwide" tin akisun in ahi.

Hon’ble MLA Pi Kimneo Haokip Hangshing in agelphah lou lam beh a Politics abolna leh gamsung leh namsung adia thilpha tantih neilouva abolna chung a agim acholna ho hetpehna hin nei Friendship Forum of India te chung ah kipathu sangtah ana seiyin ahi.

KimneoForSaikul

Share:

KIPAKTHU GENNA


🗓️29 June 2024: Relief Camp a um IDP te a ding in Pu Mangcha Medico's in Damdoi tamtak a hung donate chu YVA Lamka Block  malatna'n tuni (29th June 2024) 
1. Youth hostel RC
2. Lanva TD Block RC
3. Vungzagen RC
Relief Camp te ah ahung hawm uh hi Kipak um ka sa takzet uh ahi.

Zia gual ah mikiphal inam sung ua I nei uh hi nam vangpha ma² ihiu. Chun Lamka Block YVA te'n tha leh zung seng a tawmngaina la hung sua uh hi ka kipak takzet ui. La kiphalnau leh la kipiakzaw nateu hi Lalpa'n a le tam tak in hun malzawl ta hen.
 
Incharge 
Relief Camp

~ Vaiphei Tawngsua
Share:

Siaha District Chuan Order A Chhuah

June 29, 2024 [Zofa Journal]: India ram Mizoram State Siaha district chuan Myanmar ram buai chungchangah ram leh hnam hum halhna neiin Order a chhuah ta rup mai.

Lawngtlai District Central Young Lai Association (YLA) pawhin tunah hian dan khauh tak neiin Duty Post te an siama AA sipai leh Arakan mi te chu an rama thawn hawng zai relin hmakna an nei a, bungrua pawh eng mah lei tir an phal tawh lo a ni.


Share:

CB Lam Chuan Matupi Operation Chu An Chin Fel Thu A Puang

June 29, 2024: Chinland ram Chin State Matupi township operation chu Chin Brotherhood Pasaltha ten an kal puia vawiin ah an chin fel thu an puang. He operation na ah Arakan Army (AA), Yaw Army (YA) leh Yaw Defense Force (YDF) ten an tel pui thu hriat a ni.

June 17 ah military council SAC sipai camp 304 chu an la fel a, June 18 ah Chinland Council Pasaltha te nen in kahna an nei thu an sawi a, June 29 ah military council SAC sipai camp 140 chu an lak fel thu an tarlang bawk.

Chin Brotherhood operation na ah ram leh hnam mipui zalenna tan Pasaltha boral leh hliam tuar an awm nual thu leh an thawhpui te nen in luangrual a Indonaah an tel tlan zel tur thu an tarlang bawk a ni.

~ Zofa Journal

Share:

CHIN BROTHERHOOD-TE IN TANGKO’NA NEI

29.06.2024: SAC camp khempeuh kilazo khin ta a, khuasung gamsung zong kihahsiang khinta hi, ci in Thautawi 6 kipawlna CB/ Chin Brotherhood in tangko’na neita uh hi.

Chin BrotherHood-te tawh khuapi a lakhawm Rakhine galkap AA (Arakan Army), Yaw Army (YA) leh Yaw Defense Force (YDF)-te ahi uh hi.

©𝐙𝐨𝐠𝐚𝐦 𝐈𝐧𝐒𝐢𝐠𝐡𝐭

Share:

PPF Delhi: Unity in Christ

Tuni June 29,2024 ni in Munirka, New Delhi ah PPF Delhi in Unity in Christ chih thupi zang a Lamka Visit May 20-30, 2024 neihna uh Delhi a Saptuam tuamtuam a heutu te lak a  Report leh thanksgiving program manpha tak zatna om hi. 
Share:

Mizo popular singer Rebecca Saimawii donates blood 83 times

A 83VEINA DI'N SISAN🩸 PIA

29th June 2024: Lasiam tul theilou, Pi Rebecca Saimawii (Pi Makuri) in a 83veina di'n Bangalore ah sisan ana pe-nawn hi. A sisan piak tungtang a _IG page_ ah taaklang' in, "Far khat pawhin thil a tithei, midangte damchhuahna thawnthu a ka tel ve zel thei hi ka lawm a, a thlawn a vawi 83 lai pe thei tur a Lalpa'n ka taksa min vawn sak avangin ka lawm a ni." chi'n gen hi.

Pi Rebecca Saimawii ahihleh Mizo numei lak a sisan pe-tampen hilel hi'n theih hi a, pasal' lak ah leng amah sang a pe-tam zaw tam di'n gintaak huailou hi.

©𝐙𝐨𝐠𝐚𝐦 𝐈𝐧𝐒𝐢𝐠𝐡𝐭
Share:

Kuki Inpi Manipur: Condolence Message

Share:

CDF Tonzang leader Zo Mu Mung clarifies

CDF-Tonzang lamkai Zo Mu Mung in Zomite leh ZRA te tungah thu hilhchianna nei hi.

*via social media*

Share:

CORRIGENDUM

Share:

Mr Khuplianmang' kampau leh thugen toh kisai HILHCHETNA LEH THEIHSAKNA

Share:

PI EL CIIN TANGTHU (Part 1)

ZO Tulpi Hang Hil tangthubu sung ah, Phaitu khua pen 1550 kum pawlin na kisat hi. Hausa a sem masa penpen, Hang Hil ta a (2)na Man Tuang hi. Ih Pu, ih Pa te khanggui ciemtena ah,numeite na kihalsah lou vuh a hiziehin, Man Tuang tanu(ManTuang hah-le-suan) Pi El Ciin pen, Khanggui kikan thei nawnlou hi. Pi Phal Ngul-le-Pi Za Ciin te zongh,Phaitu Nupi minthang masa te ahi vuh hi.Tutung lungzuan lunglen ahuai sah, Pi El Ciin tangthu tomkim in them khat sut phot vai. Pi El Ciin ki chinu pen, melhoihna,cidamna,nasep hanciemna lam ah na min thang hi. Neisa lamsa, khawi-le-vul lam ah zongh,Zo sung ah a ma,a ban numei na om nai lou hi ki chi hi. Khumhun laitahin, Zuang Ciin ki chi ngahnu khat zongh, Bum Zang khua pan na min thang hi. Neisa lamsa lam ah zongh, El Ciin tawh a kikim phielphiel in na ki gen hi. Minthang tuahtuah gel ahi ziehin, khat-le-khat na ki hudeh  simsim gel a,tambang in Pi El Ciin in la khat na hil hi.

(a) Vangla Zuang Ciin ki
      thang ee,paal hoih
      kithang,hong kuan suh aw
      gunlui ah,kinawl ni ee!
(b) Theisen sanggat teng
       law cieng ah lui veni ee!
       ih sah duang guah gel
       tansing bang te ve ni ee!

chi-in tami la a na paih hi.Chinopna ah, El Ciin in, Zuang Ciin kung ah, Thatang hat a nasepna louhaw singpuah lam ah hitaven, cidamna lam ah hi ta ven, thuthei laphua siemna lam ah hitaven,neihsa lamsa ahi sumgum vangil lam ah hita ven,innnei a khawisa vulsa siel-le-lawi lampan hitaven, melhoih min thanna lam ah hitaven,bang khat poupou ah kangging sih hi. Na ngap leh kidemvai chia,a na sialtawh mihmeh a hihi. Khumlai a Khangluite kisialpi sumgum vanmanpha ih chi te pen, Khiba a nam tuamtuam,gun tohtawl nam khat tawh a kibawl(numeite nuang kawngga) ih Zo haikeh chiechie a pha kepngeh,teipi belpi,tawm-le-zam,tutang heitang ih chite a hi vangua hi. Tambang dan tawh ih Pi El Ciin-le-Pi Zuang Ciin te pen, a meel hoihna leh a hausat dan te vuh, na kibang gel a, hinanlezongh Pi El Ciin a moutha ciengin,na hamsie kha a, na genthei ahiziehin, na min thang hi.

Tambangdan tawh Ih Pi El Ciin vuh pen a ngahnut lai-in,na minthang ma ma hi. Sim-le-mal, thaangkai gam lei lah pan in,tangval tampite in nangai-in na hel den vuh a, koihpen ka saang tadiei chi-in a ma zongh buai-in a telkah ding thei zou lou hi.  

Nikhatni-in "Haicia Khua" pan,a hau mama,Ngamante tangval mel hoih lou, Pu Thang Zam kichi pa in, va hel in a dongh hi.Hinanlezongh Pi El Ciin in na saang zoulou hi. Hai Cia khua kichi pen tuhunlai a Lam Thang  khua gei deuh mun hi ki chi hi.Tuaciengin ih Pu Thang Zamin,anu-le-apa thuzaw pou leng hingpei nava chi-in,a nu kung ah va naiphei-in "Pi aw El Ciin tawh nei kinunsah leh khiba hoih mama gui(10)ka nei lah ah,na deih penpen gui(3) kang telsah ding a kang pie ding hi chia a va nget chiengin,a nun' zongh hausat dingma a ngai hiven,phasa in, Pi El Ciin a moutha in a sawl hi. Pi El Ciin a nuam loupi hitama leh,douha tawh nute pate thu a kinang zou sih sam hi ven,nuam lou pumpum in a moutha ta hi.Haicia khua a tun chiengin,a innpinu in deihlah deih seng lou, lah nuallou bepin om a,poimaw a sa sih hi. A gangpa(innpipa) pen in,a na deih mama hi.Ama deihlou ahiban ah,a innpinu lah sitsie hangsan vapual lai,a manu lah lawm ngaisa ahina teng tawh,a muanmaw a kuang semsem hi.

Nikhatni-in, lawmluipa "Ul Thang" in Khuang Nung khua pan, Zatep a hah a mu ciengin,a lungzuan a lunglen a kuangsah semsem hi. Tuaziehin a loukuan a sing puahna ah,a lung a sielsiel den a, tambang in la khat ana hil hi.

(a) Gual namza hah, phel an
      bang ham ning, phel an
      bang hap ka luan khi tawh
      die ingh ee!
(b) Phel an bang hap,ka luan
      khi tawh die ning,ngaih
      tong san sih,sun chieng
      kaai zawl dih ning ee!

       Tambang dan tawh a lawmpa Pu Thang Zam na ngawn a lungsim kihei a, Pi El Ciin a ngaipha nawn sih hi. Lawm zongh a ngaisan a,zan cieng bang in a tung ha thei hi. Tambang a, a pasal lungsim tuam nei lam Pi El Ciin in a thei tah chiengin, a lungsiel a lungzuan, a lungkham hing ki belap semsem ta ahiziehin,a op dan kip nawnlou in om a, a innpinun' bang ding a,lungmuang thei lou a, hichi op hehu na hiei? chi-in a kalsuan khielnate, a kepi ningsawinate a kipan a maw matna ding a suisui dapta hi.

Tuaciengin Pi El Ciin in zongh, kam-le-mua tawh gengen kullou in,tami la a na hil hi.

(a) A tuipi siel bang lien ee
      nau bang kap ingh,
      phuigua maaneu na lung
      ah, cieh ngam langh ee!
(b) Selung muang heh na chi
      leh sen ni nu,muikhuazin
      a na von lailen Kham' ve
      aw!
(c) Muikhuazin a ka von lai
      len ka kham leh,tum bang
      vuai tang, theisen tanggual
      ngai nang ee!

Tambang dan teng tawh,a mate inn ah tul ngapnawnlou ding ci pen thei ahiziehin Phaitu Khua a innvuah a nuapei kia ta hi.A hivangin a nu-le-a pa ten,bang ding a tu panpan a,hing hichi gamtat na hiei?Na mun na lei zuan man lang' in,chi-in,notnot mawh vuh hitamaleh ih Pi El Ciin vuh a nuam vawt sih hi.
A nu-le-a pa pen a sanggam ten zongh awi lou vuh hi.A om suah ding ma in a gen vuh hi.Hinanlezongh a nu-le a pa in,tuhun panpan a,pasal tawh kikhen panpan ding chi pen,hoih lou hi minsiet thaangsiet kilam zou hi,minsiet vai mama hi.Tuaban ah,numeiman tampi kingen zou a,aman-le-mual teng lekia vangiet ding chi pen,hahsa mama sa vuh hi.Tambang hahsatna te ziehin a nu-le-a pa te in,a malamma-ah a notnot vuh hi.Hinanlezongh Pi El Ciin a nuam thei tuam sih hi.Bang ding a peinuam lou na hiei chi-in,apa in a tawbaal leh a elduang cieng kang tawh a sat in,a galgihna in,a ngawng ah heipitang khai hi ki chi hi.Tua chiengin,ih Pi El Ciin in zongh,a nu-le-a pa te lungsim a et na in,innnei a ih vohpi gaituan vuh,nei puah sah ding vuh leh kapei pan bep diei ih zaw chia,a gen tahciengin,a pan zongh,nang vohpi eng tuh na hileh chi-in,a vohpi vuh a gou pai vuh a,mousa teng ngaina bangin guan in,ih Pi zuang vuh a pasal kung a pei in a sawlkia ta vuh hi.
Tuachiengin Pi El Ciin zongh a beng leh a zungau kipat pai-in,a maalam Haai Cia khua zuan in a pei ta hi.Phaitu,Tonzang,Saal Zaang,Tah Zaang,Lam Thang lampi tawnin lampi lamdung ah lungzuang khuangai pumpum in Haai Cia khua a tung hi.Lamlimpi nei lou,zawpi nei lou a,a ma tang' a, pei dildal ahiziehin Lampi Lamkal ah lungneu(pangpa)ki khuatua,khita a,a op laitahin,gammanglai a,lamgei a,ansui a lei a saii vagikte akpate a phawng kha a,tuate dilen in a dip a kua sah semsem a,a zau leh a khitat zongh a kuangsah semsem hi.Tambang kawmkal ah,lentu zouzing lai a,"hum hum" chia a ham zou vapite ham a zah chieng in,a zau sengsengin,a chimul thou sah va-aia meel hi.Tuaziehin ka nu khiba deihgaw nalam a,ka hichi zau a,ka hichi genthei chin' tambang in la khat a na phua hi.
(a) Bakhi lai cing na deih man
      ka tun nun',tawicil
      zaangtual a nei hah lung
      mawl ingh ee!
(b) Ka tun ning sah ka nehin
      lung mawl singh
      ee,zangva neh mawh na
      hamin lung mawl ingh ee.

chia,a kikou cieng in,bingpi-le-vohtang kuam a  om dawihonpi ten',a ui te vuh tawh lampi ah na dawn pai-in dawilawm a neih ta hi Tua pen ih Zo ham in gualnei ki chi hi.A sahduang pen sinai sam lou hi.Hinalezongh dawite mit a mu thei dingin kilanghlou vuh hi.A ui te vuh pen,kamkei a gielpawl,humpi nelkaai cidan vive in a ki langh vuh a,dawite khawi a ui te vun,Pi El Ciin a na paah vuh ahihi.Ei mihingte mu na ah,Pi El Ciin vuh "tawn" a sol ih chi ding vuh a hi hi.Tambang dan tawh ih Pi El Ciin vuh lamkaal a tawpi (or)"tawn"(ကျားနှင့်သားရဲများ)a sol ciengin,neisoh singkung dawn khat ah a ka tou hi.Dawite in,a ui vuh kem vuh ahiziehin a ui te vuh a hi tawpi te in,ih Pi El Ciin bawlsie sah lou vuh hi.Tawpite in a sing phung zung ah,ngah den ahiziehin Pi El Ciin tual ah kum ngam lou hi.Tuaciengin ih Pi El Ciin in,a vohsa puah te lah a,a lieng,a mal,a nahphengpi cidanin a khiehkhieh suh hi,hinanlezongh a tawpi ten' sa kham thei lou vuh ahiziehin,a tawpna ah a voh lu puah a khieh suh ciengin,a voh lu ken ah a kilia suhsuh a,honkhat in,voh lu kituin a delh suhsuh vuh hi.Pawl khatin a sing phung zung ah ngah den lai vuh ahiziehin,a sakhi Lukhu a khieh kia hi.a sakhi lukhu zongh kenlai a kilia suhsuh ta leuleu hi.Tawpi ten zongh a sakhi lukhu kitu a,a delsuh kal vun,ih Pi El Ciin vuh zongh a beng nuasia in,ang taitai leh a opsatui a lai a kitua vot in,Hai Cia khua a tung lemlem hi.Inn a tun ciengin zongh,a innpinun' maipha na pielou hi.A diehdieh in hamzoulou a haisam a,a op lam pen a innpipa(a gang)in a thei chiengin,bang chi na hiei El Ciin chia a dot chiengin,ih Pi El Ciin in zongh a gentheina teng,anen anawi-in a gen hi.A genzaw lienin a innpinun',"phanabou ee na sap zah maw" koi hing sawl a nang na nute kung a,vason peita la?ei minsie sah ding a hing ki pan hiteh chia a na houkheng giap ciengin,ih pi El Ciin vuh zongh tousuh in,kateng lou in a kap hi.

(a) Tumde zuang ee,ciingin
      lamei de sang' ee! tunphe
      leh ka dip kuang',kua hei
      sang' ee!
(b) Nung leh ka maa ka gin
      aw ee,taam bang heng
      leng,sul ei khual khat,om
      lou ee!
Tambang dan in kamkei,humpiten' na sol vuh hitamanan leh,a gielpawl a hi kamkei,humpi neelkaaite
○pen a ma mittang a,khuamulah a tumde taang vasiat tawh a suante a hi hi.Khumi kamkeite,tawpite,humpi neelkaite khuahei vazoh pipen a pasal khuahei vazoh,suangan vazoh pi tawh a na suante hi.tambang a lampi lamkaal a tawpite sol in,a lungsim gielbang khing in,zauhuai mama sa nan leh,a maa te leh a nuate lam pan,koima khat behin ei hepi va-aia tahlawmlou ih zaw chia,a tapna a hihi.

Tambang a,ih Pi El Ciin vuh lungzuang a,a op lai tahin  a khua -------
   Continued to Part(2)

○      



PI EL CIIN TANGTHU

            Part(1)

Zo Tulpi Hang Hil tangthubu sung ah,Phaitukhua pen 1550 kum pawlin na kisat hi.Hausa a sem masa penpen,Hang Hil ta a(2)na Man Tuang hi.Ih Pu,ih Pa te khanggui ciemtena ah,numeite na kihalsah lou vuh a hiziehin,Man Tuang tanu(ManTuang hah-le-suan)Pi El Ciin pen, Khanggui kikan thei nawnlou hi.Pi Phal Ngul-le-Pi Za Ciin te zongh,Phaitu Nupi minthang masa te ahi vuh hi.Tutung lungzuan lunglen ahuai sah,Pi El Ciin tangthu tomkim in them khat sut phot vai.Pi El Ciin ki chinu pen, melhoihna,cidamna,nasep hanciemna lam ah na min thang hi.Neisa lamsa,khawi-le-vul lam ah zongh,Zo sung ah a ma,a ban numei na om nai lou hi ki chi hi.Khumhun laitahin,Zuang Ciin ki chi ngahnu khat zongh,Bum Zang khua pan na min thang hi.Neisa lamsa lam ah zongh,El Ciin tawh a kikim phielphiel in na ki gen hi.Minthang tuahtuah gel ahi ziehin,khat-le-khat na ki hudeh  simsim gel a,tambang in Pi El Ciin in la khat na hil hi.

(a) Vangla Zuang Ciin ki
      thang ee,paal hoih
      kithang,hong kuan suh aw
      gunlui ah,kinawl ni ee!
(b) Theisen sanggat teng
       law cieng ah lui veni ee!
       ih sah duang guah gel
       tansing bang te ve ni ee!

chi-in tami la a na paih hi.Chinopna ah,El Ciin in,Zuang Ciin kung ah,Thatang hat a nasepna louhaw singpuah lam ah hitaven,cidamna lam ah hi ta ven,thuthei laphua siemna lam ah hitaven,neihsa lamsa ahi sumgum vangil lam ah hita ven,innnei a khawisa vulsa siel-le-lawi lampan hitaven,melhoih min thanna lam ah hitaven,bang khat poupou ah kangging sih hi.Na ngap leh kidemvai chia,a na sialtawh mihmeh a hihi.Khumlai a Khangluite kisialpi sumgum vanmanpha ih chi te pen,Khiba a nam tuamtuam,gun tohtawl nam khat tawh a kibawl(numeite nuang kawngga)ih Zo haikeh chiechie a pha kepngeh,teipi belpi,tawm-le-zam,tutang heitang ih chite a hi vangua hi.Tambang dan tawh ih Pi El Ciin-le-Pi Zuang Ciin te pen,a meel hoihna leh a hausat dan te vuh,na kibang gel a,hinanlezongh Pi El Ciin a moutha ciengin,na hamsie kha a,na genthei ahiziehin,na min thang hi.

Tambangdan tawh Ih Pi El Ciin vuh pen a ngahnut lai-in,na minthang ma ma hi.Sim-le-mal,thaangkai gam lei lah pan in,tangval tampite in nangai-in na hel den vuh a,koihpen ka saang tadiei chi-in a ma zongh buai-in a telkah ding thei zou lou hi.
Nikhatni-in "Haicia Khua" pan,a hau mama,Ngamante tangval mel hoih lou,Pu Thang Zam kichi pa in,va hel in a dongh hi.Hinanlezongh Pi El Ciin in na saang zoulou hi.Hai Cia khua kichi pen tuhunlai a Lam Thang  khua gei deuh mun hi ki chi hi.Tuaciengin ih Pu Thang Zamin,anu-le-apa thuzaw pou leng hingpei nava chi-in,a nu kung ah va naiphei-in "Pi aw El Ciin tawh nei kinunsah leh khiba hoih mama gui(10)ka nei lah ah,na deih penpen gui(3)kang telsah ding a kang pie ding hi chia a va nget chiengin,a nun' zongh hausat dingma a ngai hiven,phasa in,Pi El Ciin a moutha in a sawl hi.Pi El Ciin a nuam loupi hitama leh,douha tawh nute pate thu a kinang zou sih sam hi ven,nuam lou pumpum in a moutha ta hi.Haicia khua a tun chiengin,a innpinu in deihlah deih seng lou,lah nuallou bepin om a,poimaw a sa sih hi.A gangpa(innpipa) pen in,a na deih mama hi.Ama deihlou ahiban ah,a innpinu lah sitsie hangsan vapual lai,a manu lah lawm ngaisa ahina teng tawh,a muanmaw a kuang semsem hi.
Nikhatni-in,lawmluipa"Ul Thang" in Khuang Nung khua pan,Zatep a hah a mu ciengin,a lungzuan a lunglen a kuangsah semsem hi.Tuaziehin a loukuan a sing puahna ah,a lung a sielsiel den a,tambang in la khat ana hil hi.
(a) Gual namza hah,phel an
      bang ham ning,phel an
      bang hap ka luan khi tawh
      die ingh ee!
(b) Phel an bang hap,ka luan
      khi tawh die ning,ngaih
      tong san sih,sun chieng
      kaai zawl dih ning ee!
       Tambang dan tawh a lawmpa Pu Thang Zam na ngawn a lungsim kihei a,Pi El Ciin a ngaipha nawn sih hi.Lawm zongh a ngaisan a,zan cieng bang in a tung ha thei hi.Tambang a,a pasal lungsim tuam nei lam Pi El Ciin in a thei tah chiengin,a lungsiel a lungzuan,a lungkham hing ki belap semsem ta ahiziehin,a op dan kip nawnlou in om a,a innpinun' bang ding a,lungmuang thei lou a,hichi op hehu na hiei?chi-in a kalsuan khielnate,a kepi ningsawinate a kipan a maw matna ding a suisui dapta hi.
Tuaciengin Pi El Ciin in zongh, kam-le-mua tawh gengen kullou in,tami la a na hil hi.
(a) A tuipi siel bang lien ee
      nau bang kap ingh,
      phuigua maaneu na lung
      ah,cieh ngam langh ee!
(b) Selung muang heh na chi
      leh sen ni nu,muikhuazin
      a na von lailen Kham' ve
      aw!
(c) Muikhuazin a ka von lai
      len ka kham leh,tum bang
      vuai tang,theisen tanggual
      ngai nang ee!
Tambang dan teng tawh,a mate inn ah tul ngapnawnlou ding ci pen thei ahiziehin Phaitu Khua a innvuah a nuapei kia ta hi.A hivangin a nu-le-a pa ten,bang ding a tu panpan a,hing hichi gamtat na hiei?Na mun na lei zuan man lang' in,chi-in,notnot mawh vuh hitamaleh ih Pi El Ciin vuh a nuam vawt sih hi.
A nu-le-a pa pen a sanggam ten zongh awi lou vuh hi.A om suah ding ma in a gen vuh hi.Hinanlezongh a nu-le a pa in,tuhun panpan a,pasal tawh kikhen panpan ding chi pen,hoih lou hi minsiet thaangsiet kilam zou hi,minsiet vai mama hi.Tuaban ah,numeiman tampi kingen zou a,aman-le-mual teng lekia vangiet ding chi pen,hahsa mama sa vuh hi.Tambang hahsatna te ziehin a nu-le-a pa te in,a malamma-ah a notnot vuh hi.Hinanlezongh Pi El Ciin a nuam thei tuam sih hi.Bang ding a peinuam lou na hiei chi-in,apa in a tawbaal leh a elduang cieng kang tawh a sat in,a galgihna in,a ngawng ah heipitang khai hi ki chi hi.Tua chiengin,ih Pi El Ciin in zongh,a nu-le-a pa te lungsim a et na in,innnei a ih vohpi gaituan vuh,nei puah sah ding vuh leh kapei pan bep diei ih zaw chia,a gen tahciengin,a pan zongh,nang vohpi eng tuh na hileh chi-in,a vohpi vuh a gou pai vuh a,mousa teng ngaina bangin guan in,ih Pi zuang vuh a pasal kung a pei in a sawlkia ta vuh hi.
Tuachiengin Pi El Ciin zongh a beng leh a zungau kipat pai-in,a maalam Haai Cia khua zuan in a pei ta hi.Phaitu,Tonzang,Saal Zaang,Tah Zaang,Lam Thang lampi tawnin lampi lamdung ah lungzuang khuangai pumpum in Haai Cia khua a tung hi.Lamlimpi nei lou,zawpi nei lou a,a ma tang' a, pei dildal ahiziehin Lampi Lamkal ah lungneu(pangpa)ki khuatua,khita a,a op laitahin,gammanglai a,lamgei a,ansui a lei a saii vagikte akpate a phawng kha a,tuate dilen in a dip a kua sah semsem a,a zau leh a khitat zongh a kuangsah semsem hi.Tambang kawmkal ah,lentu zouzing lai a,"hum hum" chia a ham zou vapite ham a zah chieng in,a zau sengsengin,a chimul thou sah va-aia meel hi.Tuaziehin ka nu khiba deihgaw nalam a,ka hichi zau a,ka hichi genthei chin' tambang in la khat a na phua hi.
(a) Bakhi lai cing na deih man
      ka tun nun',tawicil
      zaangtual a nei hah lung
      mawl ingh ee!
(b) Ka tun ning sah ka nehin
      lung mawl singh
      ee,zangva neh mawh na
      hamin lung mawl ingh ee.

chia,a kikou cieng in,bingpi-le-vohtang kuam a  om dawihonpi ten',a ui te vuh tawh lampi ah na dawn pai-in dawilawm a neih ta hi Tua pen ih Zo ham in gualnei ki chi hi.A sahduang pen sinai sam lou hi.Hinalezongh dawite mit a mu thei dingin kilanghlou vuh hi.A ui te vuh pen,kamkei a gielpawl,humpi nelkaai cidan vive in a ki langh vuh a,dawite khawi a ui te vun,Pi El Ciin a na paah vuh ahihi.Ei mihingte mu na ah,Pi El Ciin vuh "tawn" a sol ih chi ding vuh a hi hi.Tambang dan tawh ih Pi El Ciin vuh lamkaal a tawpi (or)"tawn"(ကျားနှင့်သားရဲများ)a sol ciengin,neisoh singkung dawn khat ah a ka tou hi.Dawite in,a ui vuh kem vuh ahiziehin a ui te vuh a hi tawpi te in,ih Pi El Ciin bawlsie sah lou vuh hi.Tawpite in a sing phung zung ah,ngah den ahiziehin Pi El Ciin tual ah kum ngam lou hi.Tuaciengin ih Pi El Ciin in,a vohsa puah te lah a,a lieng,a mal,a nahphengpi cidanin a khiehkhieh suh hi,hinanlezongh a tawpi ten' sa kham thei lou vuh ahiziehin,a tawpna ah a voh lu puah a khieh suh ciengin,a voh lu ken ah a kilia suhsuh a,honkhat in,voh lu kituin a delh suhsuh vuh hi.Pawl khatin a sing phung zung ah ngah den lai vuh ahiziehin,a sakhi Lukhu a khieh kia hi.a sakhi lukhu zongh kenlai a kilia suhsuh ta leuleu hi.Tawpi ten zongh a sakhi lukhu kitu a,a delsuh kal vun,ih Pi El Ciin vuh zongh a beng nuasia in,ang taitai leh a opsatui a lai a kitua vot in,Hai Cia khua a tung lemlem hi.Inn a tun ciengin zongh,a innpinun' maipha na pielou hi.A diehdieh in hamzoulou a haisam a,a op lam pen a innpipa(a gang)in a thei chiengin,bang chi na hiei El Ciin chia a dot chiengin,ih Pi El Ciin in zongh a gentheina teng,anen anawi-in a gen hi.A genzaw lienin a innpinun',"phanabou ee na sap zah maw" koi hing sawl a nang na nute kung a,vason peita la?ei minsie sah ding a hing ki pan hiteh chia a na houkheng giap ciengin,ih pi El Ciin vuh zongh tousuh in,kateng lou in a kap hi.

(a) Tumde zuang ee,ciingin
      lamei de sang' ee! tunphe
      leh ka dip kuang',kua hei
      sang' ee!
(b) Nung leh ka maa ka gin
      aw ee,taam bang heng
      leng,sul ei khual khat,om
      lou ee!
Tambang dan in kamkei,humpiten' na sol vuh hitamanan leh,a gielpawl a hi kamkei,humpi neelkaaite
○pen a ma mittang a,khuamulah a tumde taang vasiat tawh a suante a hi hi.Khumi kamkeite,tawpite,humpi neelkaite khuahei vazoh pipen a pasal khuahei vazoh,suangan vazoh pi tawh a na suante hi.tambang a lampi lamkaal a tawpite sol in,a lungsim gielbang khing in,zauhuai mama sa nan leh,a maa te leh a nuate lam pan,koima khat behin ei hepi va-aia tahlawmlou ih zaw chia,a tapna a hihi.

Tambang a,ih Pi El Ciin vuh lungzuang a,a op lai tahin  a khua -------

   Continued to Part(2)

Zo Tangthu/History pulah

~ Z⭕KHANGTHATE WHATSAPP MEDIA & FACEBOOK
🦅Connecting The Zo/Zou people  all around the world - Myanmar🇲🇲,  Indian 🇮🇳, USA 🇺🇸, Singapore 🇸🇬,Australia 🇦🇺, Malaysia 🇲🇾,New Zealand 🇳🇿,🦅
Share:

4 jailors escaped from Mizoram jail

Mizoram News | Jail tang an tlan chhuak
28-Jun-2024 08:46 PM

Vawiin (28.6.2024) tlai dar 3:30 vel khan Zonuam Veng huam chhung atangin Central Jail, Aizawla tang mek mi pali an tlan chhuak.

Prison Department atanga Bengvarna thudawn danin, tang tlan chhuakte hi vawiin khan Aizawl District Court-ah court tura hruai an ni a, Central Jail an pan lehna lamah Zonuam Veng huam chhungah prison van tukverh tichhiain an tlan chhuak.

Jail tang tlan chhuakte hi ruihhlo vanga man, an thubuai ngaihtuah lai mek, Manipur mi vek an ni a, he thuziah lai thleng hian an la man lo.

Jail tang tlan chhuakte chu - Paoboi Singson (33), Churachandpur, Manipur; Genkhopao Haokip (24), Churachandpur, Manipur; Augustin Seikholal Haokip (23), Churachandpur, Manipur leh Daniel Lalzathang Baite (20), Bongmol, Manipur-te an ni.


Share:

SignPost: Way 2 Myanmar & Way 2 Mizoram

Tulai Lamka apat Mizoram lam a khualzin te Singngat khua a Teddim Road leh Guite Road 🛣️ lampi ka mun a thei khial kha in tai khial jel ua...khen khat MIZORAM zin di lai Behiang lam a tai kha pawl um un. 

Tuami awlmohna toh Singngat Youth Club(SYC) in Signboard tah uhi.

Khual na zin kha chiang un Signboard kitah te hoi deu a et poimoh hi.

~ ZOLENGTHE WHATSAPP MEDIA
29/06/2024
Share:

Paite Laipau Saipawl (PLS)

Lamka, 28 June 2024: Tuni in Paite Laipau Saipawl (PLS) in Manipur Council nuai a Pawl XI leh XII-te sinlai bute honkhiakna Lamka College, New Lamka ah sunnung lam dak 1 in nei. Huai hun ah SSPP GHQ President in leng thugenna saulou nei a, siamsinna toh kisai liauliau a SSPP in panlatou zel ahihdan gen kawm in tutung buaina ziak a exam tuamtuam omte a chiindan hoih lou tamtak omthei ding a omte siangthoutak a neih ahihdan ding a pan naktak a la ahihdan gen hi. A siamsin pawl hihpih dangte uh toh bang leng hiai tungtang a ngaihdan kibang hetlou ahihdan genlang vuat hi.

~ Thaikawi Leelpi

Share:

UTC Mizo POTLUCK Dinner: A Blessed Evening of Fellowship

The Mizo community at the United Theological College gathered for a heartwarming Potluck Dinner on 28 June 2024, a day filled with joy, fellowship, and blessings. The evening began with the melodious harmony of singing and heartfelt prayers, creating an atmosphere of unity and worship. The Word of God was shared, touching every heart and reminding all of God’s goodness and grace.

The programme was skillfully moderated by Ebenezer Hmar, a second-year BD student and Secretary of the UTC Mizo Fellowship.

As the programme concluded, the community came together to enjoy a feast lovingly prepared in the traditional Mizo cooking style -- a true labour of love. The aroma of the food, the laughter shared, and the bonds strengthened made this evening truly special. It was a day of gratitude, fellowship, and celebration of their heritage, leaving everyone with memories to treasure and a renewed sense of God's abundant blessings over their lives.

Potluck, in simple terms, can be seen as a “pot of blessings”, bringing joy and good fortune to all who share in the feast and dine together with fellow Mizos. Truly, it was a gathering overflowing with blessings for everyone present.

~ Bruce K. Thangkhal, BD IV,

UTC, Bengaluru

 


Share:

GREATER MIZORAM DIN TURIN HMA I LA ANG U

~ LALDUHOMA
Chief Minister, Mizoram

Aizawl, 28th July,2024 [Press Note]: Vawiin khan REMNA NI vawi 38-na, Mizo Zirlai Pawl (MZP) General Headquarters buaitsaihin LPS Arena, Falkland, Aizawl ah hman a ni a, he hunah hian Pu Lalduhoma Chief Minister chu Khuallian niin Remna ni puanzar a pawt parh a, thusawina hun a hmang bawk a ni.

Chief Minister chuan,"Ram hruaitute hi mihring ve tho kan nih avangin kan thil tih zawng zawng a fuh vek thei bik lova, hlawhtlin ni awm thin mahse hlawhchham chang pawh a awm lo thei lo. Pu Laldenga ho a, MNF in Zalenna an sual pawh a hlawhtling ta bik lova, Pu Laldenga pawhin Zalenna sual chu mizo mipuiten kan zo lo tih hriain huaisen taka inhnuk dawkin India Sorkar nen inremna an lo ziak ta a ni. Hetianga thil a kalfuh lo tih hriaa, remna duha a inhnuk dawk leh thei hi a fakawm hle a ni," a ti.

Pu Duha chuan,"Mizoramin Remna kan neihna tur hian a kalkawng a thui hle a, harsatna tam takin min tlakbuak nasa hle a ni. Kei ngei pawhin ka hna kalsanin remna zawngin ke ka pen a tul a, a hnu zelah pawh MP atanga ban hmasak ber ka lo ni ta hial  ani. Kohhran  leh zirlai pawl ten tha nasa takin an thawha, All Mizoram Political leaders te bakah mimal hming tam tak lam rik tur leh chawimawi tlak an thahnem hle a ni, remna kan neih theina tura nihna hlu tak kalsan zawng zawngte rilru ah an awm reng a, he remna atana theih tawp chhuahtute chatuan ram pan ta zawng zawngte pawh kan hre reng a ni," a ti.

Chief Minister Pu Lalduhoma chuan, "Inremna thuthlung ziah dawn khan  Pu Laldenga demand tihhlawhtlin loh zingah  *Greater Mizoram*  tih kha a tel a; tunhnaiah zohnathlakte delh chin ramah  buaina leh harsatna nasa tak a thlenga, hei hian ngaihtuahna a ti kalthui hle a ni, Zohnahthlakte inpumkhatna tur hian he India ram  chhung ngeiah hian Greater Mizoram kan din hmasak phawt a tul a, India Sorkar laka buaina siam lovin zohnahthlakte hian inpumkhatna kawngah hma kan lak thiam angai hle a ni. India Sorkar hi  Sorkar tha tak a ni a, keini ang hnam tenau, enkawl duh sorkar hi khawvel ram dangah an vang em em a, hnam bil anga hmalaknate hi kan bansan a tula, kei ngei pawh tuman a hran hranin min rawn dawr tawh lo se la ka duha, Zohnahthlak kan nih anga inpumkhatna lam hawiin, Greater Mizoram din turin hma i la ang u. Pathian hian hnam ropui takah min din chhuah a tum mek niin ka hria, kum chawhnu lam kan ni tawha, keinin a hlawhtlinna kan hmu pha ve ta lo a nih pawhin, vawiina  thangtharte hian ka thu chah hi rawn hre reng ula, rawn bawhzui zel ang che u, thim thuah hnih ni lovin hmalam eng beisei chungin kan hnam hi i kal zel ang u," a ti.

He hun hi Pu C.Lalremruata, Vice President MZP in kaihruain, Rev.R.Lalrinsanga,  Secretary MKHC chuan hunserh a hmanga, Pu Chunkhanmanga Thomte, General Secretary MZP hnen atangin inhmelhriattirna hun hman a ni a,  Sorkar mipawimawhte bakah Sikul naupang thahnem tak leh Political Party hrang hrang aiawhte leh NGO hrang hrang te bakah Cultural Club leh Zaimi thahnem tak an tel bawk a ni.


Sd/-
(TBC LALTHANMAWIA)
General Secretary,
Media, IT & Publicity
ZPM General Headquarters, Aizawl

No.ZPM-02/02A/24-25/87
Dated 28th June, 2024 
Share:

National Commission for Scheduled Tribes: Ethnic Cleansing

Share:

Imphal Flood | 28 Jun 2024


*via social media*

Share:

COCOMI RALLY (Pics & Videos) | 28.06.'24

 





*Via social media*
Share:

Delhi under flood (video)


 Date: 28.06.'24


Share:

Delhi Airport Terminal1 Roof Collapses, 1 died (Pics & Video)

 






*via social media*


Share:

ZORO Chuan Inremna Chin Unau Te Ah

June 27, 2024: ZO Re-Unification Organisation (ZORO) General Headquarters, Aizawl chuan kan unau Chinland Council, CNF/A , Zomi (ZRO/A), Chin Brotherhood..etc te inkar a engemaw political thu inhmuh fuh loh avanga buaina awm chu pawi a ti hle a. Heng kan unaute hi thlahkhat thisen a inzawm vek kan ni a. ZORO chuan lungrual taka awm tur leh unau kan nihna ti lang turin a duh thu ZORO chuan Zofa Journal ah hriattirna nei.


Chhiar zawmna thu awm dan  : 
( a ) ZORO executive committee meeting in a lo rel tawh angin remna palai hna thawh a ni a. Zomi Re-Unification (ZRO) leh ZORO hruaitute inbiakna neih tawh a ni a. Chinland Council, CNF/A leh ZORO hruaitute inbiakna neih a ni tawh bawk a ni. 

( b ) ZORO hruaitute thlazar hnuaiah a hu hova inbiakna nei leh turin ruahmanna kalpui mek a ni. Inbiakna hi a rang lama neih thuai tum a ni.

( c ) ZO Re-Unification Organisation (ZORO) chu khawvel hmun hrang hranga awm Zofate lungrual tak leh kan insuihkhawm theih nana hmalatu a ni a. Zofate chu unau vek kan ni a, unau inhmelhai a tha lo a ni tih hria a an inhmuh thiam lohna chhunzawm lova ti tawp turin kan ngen a ni. Zofate inkarah remna a awm theih nan ZORO chuan palai hna a thawh chhunzawm zel dawn a ni.


Note : ZORO chuan Chin Brotherhood hotu te pawh a bia chhun zawm leh dawn a nunna in laksak tawn tawh lo a political kawng dang dap tur leh kan in pumkhat theih na turin hmalakna a nei mek a ni.

~ Zofa Journal 
Share:

Henglep Road

Hiai vdo a kimu ahihleh Henglep lampi chih ahi nawn hi. I lampite uh a ngaihna om mahmah lou zaw eive chih hon theichiansak hi. Khantouhna in zaw i gam uh hon pha taktak nailou mah ahi chih theih hi.

~ Thaikawi Leelpi

Share:

A BRIEF HISTORY OF CHURACHANDPUR: Chief of Hill Town

Share:

Hmelma An Man Te Kap Hlum Tu Chinland Council In A Chhui Dawn

June 27, 2024: ⁠Chinland ram Chin State Indona ah Chinland logo a in bel mi 2 ten hmelma an man te mi 2 an kah hlum lai chu tun hnaiah social media ah a darh nasa hle a, Chinland Council chuan mawhphurhtu te a chhui tur thu leh hremna a pek tur thu vawiin ah apuang a ni.

Chinland Council chuan a sipai te chu Geneva Convention tha tak neih pui in, sipai dan leh dun te zawm fam kima, zahawm taka zawm thei tu niin a in sawi a, an sipai te pawh tha takin thu an chaha hmelma an man te kah hlum lo tur tih dan tha tak an lo nei tawh bawk. Tun hnai thil thlengah mi 2 in Chinland logo in belin hmelma an man mi 2 chu an kaih thawh tawh hnuah an mutna hmunah rawng taka an kah hlum lai video chu social media ah a darh nasa hle mai a, he thil thleng ah Chinland Council chuan pawi a tih thu leh a rang lama chhui zui na neih in mawhphurhtu te dan anga hremna an pek tur thu an sawi a ni.

~ Zofa Journal
Share:

Govt of Manipur Order 1985: GUITE ROAD

Share:

Customary Practices of Kuki (book): Ncy Doungel

Pi Ncy Doungel in lungthim leh tha tampi hin senga ana sut PUCHON PACHON (customary practices of kuki) kiti lekhabu chu simthei leh mudin aum tai.

Asunga thu um ho:

1. Kho satdan
2. Lom chungchang
3. Kum sunga ana kinit jiho
4 .Thutan,salamsat leh asa chan ho
5. Inndoi leh HUN
6. Nupa,Pipu a kizon dan
7. Naosen chungchang
8. Kimopoh to dan ho
9. Sa-o ho leh kilhalho chuleh kithoi
10. Chon chungchang
11.Suhtah lam leh galkon
12.Thina chungchang
____________________

Munathei munho:

1. Eimi times office building B.vengnom
2. KBC book room tuibuong bazar
3. Boipu stationary tuibuong bazar

--kichoh in kisih pon nate-- 
Share:

ITLF Press Release on COCOMI's Rally (videos) - 28 June 2024

Video Footage

# Is not this communal rally, Manipur Police must arrest those leaders and protestors?

# Protestors are loaded with communal slogans and tones!

# Intending to wipe out a particular community.

# Ethnic Cleansing Protest!

*via social media*

Share:

Curfew imposed in Imphal area till 2nd July 2024

Share:

Tangkhul Naga Long (TNL): Urgent Notification


 

Share:

Recent Posts

Popular Posts

Local News

Articles

SUBSCRIBE

Thangkhal Bible in Mobile

Mobile phone a Thangkhal NT Bible koih ding dan

Read Thangkhal NT Bible

JOIN KV fb

ZOMI FINS

PHOTO GALLERY

THANGKHAL COSTUMES
TBCWD TOUR 24-Sept-2022
Kulhvum Prayer

Blog Archive