Myanmar air strikes Matupi Town


#Photo_News Military Council SAC Ten Jet-Fighter Hmangin Matupi Township An Kap

July 2nd, 2024: Chinland ram Chin State Matupi Township chu June 9 - 29 thleng Chin Brotherhood leh a thawhpui ten operation an kalpui a, military council SAC sipai camp 2 an la fel thei bawk a ni, operation an kalpui chhûngin military council SAC sipai ten Jet-Fighter leh Laipui hmangin Biak In leh tualchhung In an kap chhe nual a ni.





Tun na thlalaka kan hmuh te hi Matupi Township tualchhung a ni thu mawhphurhna latu CDF- Matupi Brigade- 1 chuan a tarlang.

~ Zofa Journal 
Share:

CDF/CDM Siyin Traning An Hawng

July 2nd, 2024:⁠ Chinland ram Chin State Tedim Township Siyin ram a awm CDF/CDM Siyin Pasaltha chu CNF/A Military Traning vawi - 53 na ah tel in Pasaltha 40 chuangin an va traning zo thei thu mawhphurhna neitu ten Zofa Journal ah hriattirna nei.

CNF/A Military Traning Closing Ceremony chu June 28 khan neih a ni a, vawiin ah CDF/ CDM Siyin Pasaltha traning zo te chu an camp lam ah hawngin tluang taka an thlen thu mawhphurhna neitu ten an sawi.
---------------------
~ Zofa Journal 
Share:

. Thangkhal Youth Organisation (TYO-GHQ) : SUUN PIH

Tunitak  Dak 7:00 pm lak vel in Pu Khupdouhang (77) F/o Rev. T. Chinminlian of  P. Kamdou Veng in vangsiat huaitak in  Teknatna ziak in  a leitung hinkhua nusiah in, a tangtawn gam ding hung na zotsan na Tung a Thangkhal Youth Organisation(TYO) Gen. HQs . in ih minam min in SUUNPIH thu kung phuang uhi.

Aman a nutsiat a innkuante baan ah amah iit le ngaihna tu mun chin a om Thangkhal minam zousia'h in kithuakpih mahmah a, ih biak Pasian in KHAMUANNA hung pia chiat ta hen chi ka thumna uh ahi.

Tualeh munchin a om Simlam , Mallam , Suahlam leh Tumlam a om Thangkhal Minam te a gaal ut peuh mah a ding in zong, Online Payment/ Reception kisai a hi a nuai a contact no. ki pia pen a hi thu post khiak akipat in dakkal 24 sung ngeingei a ana khak ding in ki ngen in ki theihsak ahi.

🔴 G-Pay No : 8732024760
      A/c No.     : 34093242676
      IFSC          : SBIN0006182

Thangkhal Youth Organisation sik-leh-tang in.

 Na sepkhom pih uh,

 Lalmalsawm 
 Secretary , TYO . Gen. HQs


Share:

Pu Khupdouhang Thangkhal mualliam

Pu Khupdouhang Thangkhal (80+)  f/o Pastor Chinminlian of P. Kamdou Veng, Lamka in District Hospital ah tuni 02-07-2024 da 6:30pm velin hung beisan hi. Thangkhal Baptist Church (ABA) inntehna toh P. Kamdou Veng Hanmual ah vui hi ding hi.

Share:

🙏 Singjamei Floods (video) 🙏


02-07-2024:  Singjamei thongkhong land no.2

🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏

Share:

🙏 Saikul Flood (video) 🙏


02-07-2024:  Saikul, Manipur
🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏

Share:

🙏 Floods in Imphal City | viral video 🙏


 02-07-2024: Lamlong Thong, Imphal, Manipur  

🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏

Share:

🙏 Landslies in Aizawl🙏


02-07-2024: Tuzingkal a thiltung - Thuampui veng, Aizawl, Mizoram. 
🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏

Share:

JIRIBAM HMAR VOLUNTEER: THUSUOK | 02 July 2024

1st July, 2024 (12 Noon) a Hotel Sagarika Resort, Rongpur, Silchar ah Hmar Leader ṭhenkhat haiin KUKI/ZOMI/HMAR nauhai mi that chimit vawng tumtu, ei sakhuo institution hai chen mi suosamtu, ei rîng tanbawnga, muolpho thei patawpa ei lû târa nuizat siemna-a mi hmangtu, Hmar nuhmei tamtak Pherzawl District ah lo suolluitu hai le inremna lo siem tuhai hi Meitei le râl buoina bo hmakhat vawisun July 2nd 2024 (David Ṭhiek Hmar thi champha) a’nthawk hin house arrest a puong an nih. Hmar hnam hmingin khawlai khawm ṭhang thei ta bawk nawni hai. 

House Arrest-a ei puong hai chu:-

1. H.T Rothang - President, Hmar Inpui, Jiribam Region

2. L. Remkung – President, AJTU

3. L. Ramhuol – President, HNU

4. Patrick L Hmar – President, HSA Jiribam JHQ

Hi thusuok inza loa hma anla lâk zawm zing a, Hmar thisenin a ko har zo lo ṭhuoitu ni anla thlang lem rawp ani chun, an chungah iengpo khawm tlung sien an suksuol man chu an ni’n mawphur lem tâng an tih. Tukhawm mawsiet thei ni naw nih. An khâkru la awr an tih.

Issued by:

Jiribam Hmar Volunteer

Share:

NUMEI HINKHO MINU HINKHO: ✍🏻 Mangboi Baite

1st July  Monday  2024

📝  *Mihem'a hungpeng Numei kiti jouse hi', lungset umtah le, lungset didol tah ahiuvin, lung mon2 le, vet nom2 aum uve*


📝  *Numei Nungah minu hohi agenthei naole guhthim'a seidoh theilouva hinkho amannao atamlheh in, kinahpi ngam ahipouve*


📝.  *Chate lungmon nale kipa napen hi minu ahi. Mipa lungmon nale kipana jong minu ahikit e*


📝. *Leiset'a numei jouse hi lungset umtah le, ahtui dip'a dipding, ngailut a kipahsah jingding ahi*



📝.  *Numei hohi Pasal ho banga hinkho mang theilou, pot theilou vah theilou ahiuve, alunggel jouse'u mijouse kom'a asei theilou u ahi*


📝. *Numei hohi kinahpi ngamle voh ngam ahipouve, kipasah jingding le, lunglhai sah2 jingding ahie*


📝.  *Numei hohi ache najou seuva mohsei theilou ahahsatna, agenthei nao, aka naole alhiso naojong tamding ahi*

Tujan adin hichengbou anasim phot tadiute

Jihkhel aumkhah le kingaidam ute 🙏

Share:

Landslide buried a family in Aizawl

AIZAWL | MENCHIM IN INNKUAN KHAT DELH KHA; ALUANG UH MUH HINAI LOU😨

02.07.2024: Tuni zinglam a thiltung ah; Aizawl Zemabawk High school veng a om Pu Maro-a inn asaklam a kipat lei a hong kichim/ tolhkhe suk in, a inn uh delh/ nawk kha a, vangtahhuai tak in atapa Pu Isak-a te innkuan delh kha hi'n thudon'na in gen hi.

Pu Isak-a te nupa in tanu (kum 3 a upa) khat nei uhi; khongaih huai mahmah mai uhi. Tu'n aluang uh zon' hilel lel a, hiai thu gelh ahihtan'in muh hinai lou hi.

Pu Maro-a te nupa kihemkhe man mah le uh, atapa Pu Isak-a te nupa (leh atanu uh) kihemkha manlou dan uh ahi. 
Share:

STATE BANK DAY OBSERVED IN LAMKA

STATE BANK DAY OBSERVED, HIDDEN VALLEY CLINCHED THE FIRST SPOT AMONG FOUR INSTITUTIONS.



LAMKA, July 1, 2024: SBI Churachandpur Branch, in observance of State Bank Day, organized a quiz competition that saw the participation of four institutions, namely Rayburn High School, St. Paul Institute, St. Mary's School, and Hidden Valley School. The competition held at Rayburn College Mini-Auditorium was hosted by the said school, where Miss Lalrammawi, Chief Manager, SBI, Churachandpur, made the opening remarks, which were followed by a short speech from Sir Pauzamuan Hanghal, Vice Principal, RHS. As the quiz master took her time squeezing the brains of the three participants from each school, the school, which ironically resembles its name, made a public declaration with its performance. Located at Gangpimual Soia Veng, which holds a little over 500–600 students, it made its debut by surpassing prominent institutions. The competition itself sees a transformation in the educational system of the underrated school, which is still in its initial stage of flourishing. Hidden Valley leads the competition with 61 points in total, followed by Rayburn High School and St. Paul's Institute with 56 and 53 points, respectively. St. Mary's High School took the fourth spot with 26 points. The competition is divided into six rounds, where participants from the four schools have a fair chance of answering the questions raised.

~ ZalengamTimes
Share:

KUKI INPI SOUTH-WEST GAMKAI VILNA

Office of the
KUKI INPI SADAR HILL
(Apex body of Kuki Tribes)

KUKI INPI SOUTH-WEST GAMKAI VILNA

Tuni July 01, 2024 (Monday) nikho in Kuki Inpi South-West vilna ana kineijin agamkai sunga um South-west Inpi Unit- I (LAPC) in lomtah in lemna eina neijun, hichegoh hilouvin jing-an tuitah jong eina gonppeh jallun achung uva kipana seijoulou akiphonge.

Chujouvin gamkai sunga um nam sepai holeh gal-lamkai pa Pu Tiger Kuki toh sun nilhumin kaki mangcha uvin,Go leh dai-noi'a phattin na gam leh go huhbit venbit na dinga pan alah nau, thousi, vaibong lah a i Life line u boilou hella Lamka leh Kanggui iki jotmat jing theina diuva pan alah ho'u mittah in Kuki Inpi Sadar Hills in kaga mu uvin kithang-atpi leh kipanan kadim uve.
Nei leh gou tha leh jung seng'a Pu Tiger Kuki leh a Organization in nam genthei lengvai laitah a pan alah na ho'u Kuki Inpi Sadar Hills chuleh nammite in suhmil hoi ahipoi.

Chuleh, Kuki Inpi South-west Sadar Hills leh Unit jouse'n gamkai sunga nam sepai hotoh lung kitoh tah a Lifeline inei sunnu avenbit jing uva, tui leh mun in lampi suse jing jong leh tanglouva kijotmat/kilenmat nathei ding a pan nasatah a alah khom nau hi ivet leh kipumkhat na kiti chu Kuki Inpi South-west gamkai sung ahin hetthei leh muthei tah a anatoh a apohdoh u ahi.

Maban jong leh kilungtoh tah a pan lakhom jing a nampi sunga vetton thei chuleh kihilna a pang dingin Kuki Inpi Sadar Hills in temna ahung kineijin ahi.
Avaikon keiho cheng ding in phat chomcha kimangcha hijong leuveng kalungnau achim in, alam khat'in, nam sepai ho panlah dan kamittah a kamu jeh un lainat na leh kithang-at pi na'n kadim uvin ahi.
Agamkai Inpi ho leh mipi ho panlah na ho kitil khounan kaneijun nom kasa lheh jeng uve.

Tuni vaikonna chunga District
Inpi kalunglhai lheh uvin, kaipah lheh uve.
KUKI CHATE CHUNGMANG PA'N EIMAPUI JING TAUHEN!

With thanks and regards,

General Secretary
Kuki Inpi Sadar Hills 
Share:

ZOMI RELIEF & REHABILITATION COMMITTEE JIRIBAM: THEISAKNA


Share:

Eimi MLA ten Centre Leader te kimuhpih

MANIPUR | MLA-TE'N DELHI AH CENTRAL LEADER-TE KIMUHPIH SAWM

01.07.2024: Thudon'dan in Manipuri MLA leh Minister hunkhop khat Delhi ah om in, Prime Minister leh Union Home Minister kimuhpih sawm in, appointment ngak in om uhi.

Langkhat ah, Kuki-Zomi-Hmar-te'n a demand Separate Administration hiam ahihkei leh Political Settlement piak ahih hun a, Naga area atelkhak/ asukkhak a ahihleh Naga MLA-te'n pom theilou ding uh ahihdan Naga MLA-te'n thusuah bawl khin uhi.

Tulel in Delhi ah ruling MLA-te team 4, Central Leader-te toh kimuh theihna ding ngaihtuah in _appointment_ ngak in omlel uh hi'n kigen hi. Akigen team 4 lak ah MLA RK Imo' makiah team khat, Naga Legislative Forum Awangbow Newmai' makaih Naga MLA 10 team khat, Kuki-Zomi-Hmar MLA 10 team khat ban ah Delhi a ana omsa MLA Thokchom Radhesham' team khat-te hi uhi.

Delhi a omlel Naga MLA 10-te ahih uh leh Chandel Ac SS Olish, Phungyar Ac Leishiyo Keishing, Ukhrul Ac Ram Muivah, Chingai Ac Khashim Vashum, Karong Ac J Kumo Sha, Mao Ac Losii Dikho, Tadubi Ac N Kayisii, Tamei Ac Awangbow Newmai, Tamenglong Ac Janghemlung Panmei ban ah Nungba AC Dinganglung Gangmei-te hi uh hi'n thulakna in taklang' hi.

©𝐙𝐨𝐠𝐚𝐦 𝐈𝐧𝐒𝐢𝐠𝐡𝐭 
Share:

Hmar Inpui Clarifies

Share:

COTU: MIPI HETSAH THUPHON

Office of the
COMMITTEE ON TRIBAL UNITY(COTU)
Sadar-Hills, Kangpokpi District
Administrative office:Kanggui
-----------------------------------------------
MIPI HETSAH THUPHON


Ahunglhung ding July nisim 3 le Kuki-Zo chaten A Som le Li Channa *Remembrance Day* init kitdiu tolhonin, Sadar Hills gamkai a Kuki-Zo chate hetsahna le temna Committee on Tribal Unity Sadar Hills Kangpokpi District in ahung kineijin ahi.


Tuchung Remembrance Day (July nisim 3) ni hile phatdanga Total Shutdown ana kibolji chu umtalou ding, angaija gari lhai ding ahitai.

Amavang, Sadar Hills gamkai a Government hihen private hile institutions ho (offices, schools, le adang dang) jouse kitup keicha kikhah ding chule Kuki-Zo chate chenna mun jousea sumkolveina ipilam hijongle abon a kikhah ding ahi.

A Som le Li Channa Remembrance Day hi koima khentum umlouva koihile panla nom jouse pan nathei dia nilhah lam nidan 4 le Martyrs' Cemetery Phaijang mun'a kingon kigong ding ahi.

Hijehchun, lamkai ho keoseh hilouva mipi apangnom chanin pan lacheh din hetsah le temna Committee on Tribal Unity Sadar Hills Kangpokpi District akineijin ahi.


       Sd/-

Gen.Secy
Committee on Tribal Unity(COTU) 
Share:

CNF Military Training Closing Ceremony

CNF/A In Military Traning Closing Ceremony A Nei

July 1st,2024 - Zofa Journal║Chinland ram Chin State a awm CNF/A chuan june 28 khan military traning closing ceremony vawi ( 53 ) na an neih thu Chinland Information Center ( CIC ) chuan vawiin ah a puang.










Mi 100 chuangin an traning chhuak thei a, CNF/A traning na ah hian CDF pawl hrang hrang sipai lut thar te pawh an traning tel ve nghal thin a ni.

~ Zofa Journal
Share:

🚩 EURO LIVE UPDATE 🇲🇼🎧 2024: Frace 1 - Belgium 0

🚩 EURO LIVE UPDATE 🇲🇼🎧 2024


FULL-TIME

🇫🇷FRANCE 1-0 🇧🇪BELGIUM


LIVE EURO UPDATE 2024
Share:

UPSC CSE 2024 ah SSPP Mi Lohchinna Ngahte

*SIAMSIN UPDATES @2024*
(UPSC CSE 2024 AH SSPP MI LOHCHINNA NGAHTE)

UPSC in asai CSE 2024, *Preliminary Exam* June 16, 2024 in All India ah neih in om hi. Hiai exam result tunitak (July 1, 2024) in suak a, hiai ah ei Siamsin mi-le-sate hiai anuai a taklat a unaute'n *Main Exam* thei ding in lohchinna ngah uh ahihmanin, i kipahpih mahmah a, maban ah lamzanna leh lohchinna hoihtak mu ding in Toupa'n amaute makaih in, ompih chiat hen! chih deihsakthu i khak uhi.

Tutan a i update theih di'a i theih khakte ahihleh-
1. *Luaisangmuan Hangshing* s/o Upa H. Gindou
2. *Reuben Paulianding* s/o (L) NT Sanga 
3. *Thangminlun Ngaihte* s/o Upa Khamhenthang Ngaihte
4. *Samuel Chinsonmung* s/o Ngulkhanzam
5. *Thangmuanlal Guite* s/o G Kapsonlian
 6.
 7.

*Note:* (Siamsin Innkuan akipan I theih a omleh hon behlap ding in kuapeuh i kingen uhi. Result suahna CSE Roll No. a pai ahihmanin a exam pass te hong kiphawng khiak kei uleh kitheilou ahi)

Compiled by:
Siamsinpawlpi General Headquarters

©𝐙𝐨𝐠𝐚𝐦 𝐈𝐧𝐒𝐢𝐠𝐡𝐭
Share:

PCDF-KKG loses 41 fighters in 3 Yrs

CDF-KKG Kum ( 3 ) Kim Champhaah Pasaltha ( 41 ) An Chan Tawh

01 July 2024: Chinland Defense Force-Kalay Kabaw Gangaw (CDF-KKG) chu revolution kum bul atangin Pathian zarah Kum 3 kim champha an lo thleng thei hi kan lawmpui hle a ni.





Zophai leh Chin State hmun hrang hrangah ral do in ram leh hnam mipui zalenna tan Pasaltha mi 41 in nunna an lo hlan tawh a, taksa peng kut leh ke thlengin an lo in hlan tawh bawk a ni. Kalay - Kabaw - Gangaw ah awmin Battalion 1,2,3,4,5,6,7 in an in thena, Zophai leh Chin State khaw hrang hrangah kalin mipui raltlan rethei hnenah Free Medical Clinic an neih sak thin bawk a ni.






CDF-KKG president chuan an thawhpui leh mipui support te hnenah lawm thu a sawi a, ram leh hnam mipui zalenna kan neih vat theihna tur in theih tawp chhuaha hma an lak chhunzawm tur thu a sawi.





CDF- KKG 3 Years Anniversary Congratulations 👏 🎉 🎊

~ Zofa Journal 
Share:

Dubai Billionaire Lays money For GF To Walk Instead Of Red Carpet

Dubai a billionaire (mi hausa mahmah) in a ngaihzawng paina ding ah carpet phah taang in sum phah/zarh zihziah mai dan ahi. Khovel ah hi, a zawng leh a hau, a pil leh a hai ki khiak in om mahmah, neek ding neilou, tuisiang dawn ding lel tak le nei lou a dim  a I om lai in mi hau te'n a hauhna uh thulim lou chik² in show maimah wa $um zatna ding le thei zou nonlou bang maimah uhi.

*via social media*
Share:

Tobacco, Eimite Damtheina leh Economy: Dr Hegin Tungdim

SIMCHEH A PHATCHOMPI CHEH DIN AHOILHEH E HITABANG ARTICLE MANTAM HI KIMUKIT TAPONTE

Tobacco, Eimite damtheina leh economy

REPOST.

By: Dr. P. Hegin Tungdim, MBBS,PGDFM, M.S (Ortho.)

  TOBACCO hi mihiem
khat dia thilpha hija, Eimite hin hibang lawm lawm
a ingaisaang u ham??? Ahipoi, Thilphaa hi malah lah
Tahsa leh Lhagao suse Poison hi ah ahi. Hizeh tah
a hi vannuoiyin aphatlouna lha'ngsapna dia kumseh
leh 31st May hi "World No Tobacco Day" a aman
jing ahije.
TOBACCO ADDICTION/ZOHSAH:
Tobacco products ho ah chemicals 4000 (sa'ngli)
va'l ajao in, hicheho lah a Nicotine kiti chemical khat
zeh a hi atep kha atamjo zohsah ji u ahije. Mi khat
in tobacco amuom/achiep tieng leh hiche nicotine hi
thisan a lud a lhohbuh (Brain) a ?4?2 receptors a beh
a Dopamine kiti hormone tampi ahin pu't dohsah,
hichun a muompa/che'ppa chu a suh hal a chomkhat
lungnopna (good feeling, euphoria) a pehji ahije.
Nicotine chu thisan a sawt umji lou, ahu theng pai
pai ji, chuto lhon a a natoh/effect jong bei pai jieng
ahije. Hiche feeling chu tahsa in angaichad pai pai
jieng jeh a chu mi khat chu zohsah/addict ji ahije. Mi
khat chun sawt thimtah cheb le muom ahin bawl tieng
leh ?4?2 receptors ho jong mimo cheh cheh uva
dopamine angeina bang a poddohsah zou talou u, hijeh
a chu mihiem chun Tobacco chu masang a sa'ng a
tamjo chuleh veitamjo a muom/ache'p ngaaiji ah
ahitai. Hitieng chuleh side-effects ho hung kilangpan
nga'l ji ahiuve.
TOBACCO SIDE-EFFECTS/
PHATLOUNA PHABEP:-
"Tobacco causes cancer", "Tobacco kills" ti
thuguolho hi amitakip in ihedsohkei sa u ahije. Chuleh
cancer kiti hi thiipi ngeei ngeei ding khop a natna
gimnei ahitoh lhon in tobacco side-effect umsun
hijolou in, tampi lah a anukhah pien joh ahije.
Dumche'p/Smoking jeh in Lawl, Chuop, leh zunbuh
(bladder) cancers asohji in, Muomtho/Chewing zeh
in Kamsung, Dang, Lawlgui, Gilpi leh Gilzam
cancers asohji e. Tobacco mang jouse bo'n Cancer
natna vei teei teei deh lou tia nakilungmuon khah leh
ahipuoi, Nevla cover a kisun "Tobacco causes
painful death" kiti khun tobacco jeh a mihiem khat
chu tahsa, lhagao leh lungthim natna nasatah thoh
pum pum a a leisiet hinkho akimanchaai thu asei ahi.
Anuoiya Tobacco phatlouna kipeho sim suhpeh le
chun hechien ta'n nate:-
1. ORAL diseases/Kamsung natna:-
Haa leh Lei asuhboh, kamsung leh haihuu nam
sed sah (Foul breathe), atuui le tuui lou hedtheina
a subuoi (Dysgeusia), hani paat sah (Gingivitis), haa
ngot sah (Dental Caries), chuleh achaina Oral
Cancer asuo ji e.
2. Gastritis/Peptic Ulcer/Sungha'tlou/
Sungpaat:-
Tobacco muom/che'p khat chun bu aphad cha a
anehji lou jeh in a gilpi ah Gastric acid (Hydrochloric
acid) aphabep kal vaal in akikhol ji in Gilsung akaa
in a supaat ji e. Diip nat, diipsat, sung poh, lohsoh,
buneh nuomlou tiho hi atamjo Gilpi nat jeh ahiji e.
3. Peripheral Neuropathy/Thazungnat:-
Gilpi paat khatchu a ankam (appetite) a tuui puon,
aneh sun sun a jao vitamins ho jong chu athisan a
deibang alhun lou jeh in thazung/nerves ho in apoi
mou vitamins deibang in a changpouvin anat lo
jiuve. Hichun khut le kieng kham, hih melmul, zing
zing ti, Kieng ihmu pai pai, thachawl pai pai ti ho
asuo sah ji e.
4. Urinary tract diseases/Kalguinat:-
Kal (Kidney) a hi ithisan u filter kibawl a athieng
lou zouse kalgui (urinary tract) a hung luonglha zun
itiu khu ahije. Sunghaatloumi chu tui dawn alhasam
teei teei in, tui dawn lhahsam jeh in kalgui ah nien
akikholden ji in, hi a kuon chun Infections (Naai
suoh), suong, kal sesoh (kidney failure) tiho asuo
doh ji e.
5. Gynaecological problems/Naobu nat:-
Sungna mi in Iron jao damdawiho ne theilou, thisan
lhahsam natna "Iron Deficiency Anaemia (IDA)"
suo ji. Thisan lhahsam zeh a numei lam infections
um, P.I.D (Pelvic Inflammatory diseases), mense
regular lou, naovop theilou, naovopho zong thisan
lhahsam zeh a bulhing zou lou a se (miscarriages)
tam, lhalhinglou a pieng a milhinglou tam, alhalhit
va'ng a mibanglou/piengsuol tampi suo sah.
6. COPD (Chuop gaw):-
Mihiem khat niseh a Cigeratte zang 10 kum 5 sung
hin cheb chu achuop a gawp ji e akiti, hipachun
asthma tobang thim a haikhoplo, awpbin, khahsuo
pawt behseh lou a khud khud jieng, thachawl pai pai
ti ho aneiji e.
We will do what we can to bring healing,
but ultimately they will each have to trust
Jesus to take them on their own journeys.
- Dell Maestra
7. Secondhand Smoke/Sidestream smok tve:-
Dumje'l mong a akhuu hung pawt (sidestream
smoke) leh ache'p pa'n ahin siemdoh dum khu teni
hi Secondhand smoke kiti ahije. Hiche khuu a hin
chemicals 7000 (sa'ng sagi) ajao in, hiche lah a chun
ajaa a sim chu tahsa dia poison ahiuvin, 50 ho chun
cancers a suo sah uve. Dumche'p lou khat chu
dumche'p khat toh achien khawm ham, akivop zing
leh dumche'p pa tobang bang a chuopnatna leh adang
dang ho veijieng ding ahi akiti. Hiche din mun a umkha
chapangho chu Asthma khohse tah, awpnat, nakuol
naai luon ti ho aveiji uvin, naose'n photlot lou a thi
natna (SIDS, Sudden Infant Death Syndome) asuo
sah ji e.
8. Economy/Sum le Pai:-
Achung a kiminphah natna khat pien pien nei kha
mihiem khat chun Nagum (hardwork) atongzouji
puoi, hichun sum le paai muu na nasatah in asubuoi
e. Dam ding deiyin doctor kuom ajuon in doctor pa'n
lou ahin sut peh chu course khat lhing ding akichoh
leh chieng sa'ngkhat va'l jien aman in ahije. Alou
nehzou phadchomkhat a pha belbul in Tobacco angah
lou jeh in amasa sa'ng in ahaa nat be jo in, doctor
dangkhat a juon kitin ahileh amasa a sa'ng a Lou had
jo ahin sut peh jeh in louman jong masang sa'ng in
atamjoi. Doctor khat in mihiem Gilpi paat sa
(Gastritis) khat kuom a, "kahin zen dam thieng siel
di nahe" ati leh tahsan hih in. Neh le dawn kitu'p anit
lou a, Tobacco angah lou leh na kit thouthou ding ahije.
Tobacco zohsahmi8 nahikhah leh gah khuot tiem
in, Tobacco man seh seh a sum ijad nasuh lud hitaam?
Tuu Lockdown sung mai mai a nasuhbei zong
kumlhung a nachate tuition fee jad sa'ng a tamjo
maithei di ahitai!!! Tobacco jeh a eiho I inngep luo
jing laai uvin Kol tampi a haosat lo taove…
9. Inferiority/Mi nuoise channa:-
Mihiem khat chu ii tobang in Officer lien khat hijong
leh Tobacco a lawp chun lhinlelna lientah anei ahitai.
Hitobang mi chu veise teei , thiengthou lou, polchie
zep teei a aguol apai ho theida leh nuoisena changji
ah ahi. Tobacco a lawp Nungah dawnghoi jong chu
ii chuom hideh lou, dangdehduh, gawpsedsu't,
powder ijad akinu va'ng a amaihing (Melasma) doh
thou thou, a duongsuo leh amelput hoi thim isah a
chomkhat igah vet chol chol leh mat le mat in a tuo
tuo na ah chil hin siet siet ji tai. Hichun hoi laai a
natohphaa leh zipha akimu di ham na??
MSF (Medicins Sans Frontieres), 2010 kum a katoh
khawm pi English nungah Dr. Fiona kitinu chu hiti'n
kanadong e, "Madam, Churachandpur a hin thilpha
behseh namu di katahsan puoi, hijeh chun nadeimo
dehset khat hin sei tiem in." Ama'n, "kholaai igah
pawtdoh leh mihiem hasan dehduh, a ipiham khat
lhaai/muom a, anop nop na a siet lhajieng atam in kii
dah aum lheh e. Yaksh!!" tiin eidon but e. Hipedtah
chun 2007 kum a Sydney khopi, Australia a Indiami
(Kolte) khat chem a sunlih pa'n, "India mite'n achie
chie nao asuboh uve, Kuva (Pan) alhaai uvin a tuo
tuo naovah asiet lha ji uve, hizehtah a Indians ho
kathe't a kavetda ahi!" ati chu kahin giel doh e.
Tobacco a lawp hi mi vetniemchanna leh muu daa
channa ahi ti hi photchet ahijieng e.
10. Bible toh kitohlou:-
1Peter1:14 "Nakoupau athien bang in nang ho jong
nun le khan thieng un".
1Corinth 3:16,17. "Pathen Houin nahiuva
nasunguva Pathen Lhagao chen chu nahet louvu
ham? Khattouvin hiche Pathen Houin chu asuhmang
leh Pathen in ama asuhmang ding ahi. Ijeh inem itile
Pathen Houin chu atheng ahin, nang ho a Houin chu
nahiuve".
"Nang le nang naki ngailut bang in na hieng na kuom
ngaai lu'n(Mathew 22:39, Mark 12:31)". Tobacco
luop hi eima leh eima kingailutna hi em le? Hilouhiel,
kisuhmang na zoh ahije, natahsan lou leh tobacco
products cover a tijad um tah tah lim kitah ho leh
thu kisun ho khu vel vet kit tiem in.
DISCUSSION/KIHOULIMDIUTE:
Vannuoiya mithi kum sawmthum chunglam mi
zakhat lah a mi sawm leni ho chu Tobacco jeh thi
ahiuve akiti. Chukitleh vannuoiya mi se thum a suo
sie khat (One-third) in Tobacco a zohsah un hiche
ho lah a akehkhat ho chu apha'tlou in athidohji taove
ti'n WHO (World Health Organisation) in aseiye.
2011-13 kum sung CMC Vellore nuoiya Post
Graduate Family Medicine course kabawl laiyin
Research khat eibawl sahnao vah, Lhagup sung a
Churachandpur a mipilhing eimi damlou kavetdoh
lah a 75% ho chun Gilpinatna (natna dang toh jaotha
pum a) anei soh keiuvin, hiche ho lah a chun 80%
(Jaa lah sawmgiet) ho chu Tobacco zohsah ahiuve.
RIMS Imphal a kum phabep katoh sung in, isopiu
Meilhei ho lah a Sungha'tlou kiti alhawm lheh e.
Khaini/Dummuom zohsah jong alhawm lheh e.
Nagaland Northern Angami Khuo Nerhema a 30th
December, 2019 a Free Medical Camp khat a kajao
in, mi 62 kavet lah ah mi 3 bou Sungha'tlou avei uve.
Natohpuon te ahijeh u hi'n te atamjo chu tahsa leh
kawng natna nei ahiuve. Tobacco/Khaini na muom
em tia mi phabep kadoh lah ah atamjo khaini
hekhalou ahiuvin eimoh nuisatju uvin, kazah achadoh
e. Tobacco zohsah hi "Eimite leh Jad dangho
ikikhietnao nasatah khat ahi" kati ngam e. "You are
what you eat" kiti thuchih khat a um e. Naneh ahoi
leh nadam thei ding, naneh athien leh nang zong
nathien ding, kii dah um naneh leh mi'n zong nang
na hin kii dah di ahi tii na ahi. Eimite hi atamjo ni khat
a ann khou ni bou nete ihiu ahi in, hiche te ni zong
tuui tah leh phatah a kisiem zou lou tampi kium nalai,
hiche chung chuon a Tobacco kiti poison ineh be kit
u chu ngol huoi mawng mawng ah ahitaai!!
Tobacco che'p le muom hi thiemzilna lam a lhasam
chuleh vaaicha jad mi ho lah ah ahapmal dehset e,
ti'n WHO in aseiye. Hinlah Eimi society hi thiemzilna
lam a masang sa'ng a ikhantou u hinaam kiti chu,
Tobacco products zohsah na lamjoh a i khantou joh
u hi daa a um lhehjieng e. Thiemzil chapang Talab
leh Shikhar ne a pung lheh in, fashion da'n in achie
doh tai. Hitobang chapangho chun aba'n ba'n ahin
bawl be jiuva mantheilou sohdohji u ahitai!!
Tobacco hi
Singapore a
banned/Khau tah a
khaam ahije.
Acheb/Amuom
akimatdoh leh SGD
1000 (SGD,
Singapore Dollar),
India sum a Rs.
54,000 fined. Avel
a akimat kitleh
SGD 2000 ki fine.
Chewing gum jieng
jong banned ahije.
Singaporeans ho thienthou da'n, agam u thien da'n
chuleh amite phat dan chu achie kha zou sien kisei
mangmo ji ah ahije. Kum 50 sung a "a mere fishing
colony to one of the most advanced countries of the
world" a hung hi jieng uhi thil kidang mizouse
kihoulimna ahi jing taai!
CONCLUSION/KHUMKHA'NA LEH
TIEMNA:-
Ven, I gam u hui athieng in, I annchie louhing leh
theigaa hou jong Lou/Chemical jao lou a thieng set
ngen tobang ahi toh kilhon in Eimite hi midamtheitah
te ihi diu dawl chu ahije. Hinlah iveisiet lheh u hi a
zeh tampi um jong leh Tobacco a I luop jeh u ahi pien
e. Eimite dia Tobacco hi Pa'p/Khanmo boh lientah
ahi ti hi hechien pum in tepna phabep kahin neiye:-
1. Tobacco che'p/muom zohsah ho:-
Hiche laha jaokha nahi leh Ngawl pai jieng in.
Thilbai va'ng ahi puoi, hiin lah kakuom a kizen sah
a hung a kuon a Tobacco hin ngawl doh ho tunichan
in koima akisih kamunaai puoi. Chumalah lah tobacco
lhani (2) bouseh hin ngawl doh ho zong avou suo u
kikhiel jieng a, Lou le Ai kipe ho'n jong a tahsa chung
uva atoh diu dawl tah a toh thei zeh uvin a dam pai
ji taove. Angahna dia panpi nangai leh District
hospital anaai pien pien a Tobacco Cessation Clinic
(hapta khat a nivei kihongji) ah ga ki report in,
info@tii.org.in or www.tii.org.in jong na login thei
ahije. Che'p le Muom nasatah a the'tbawl ah
Houbung/Church khat pou pou ga zom le chun nahin
panpi thei ma ma diu katahsan e! Chukitleh a tepkha
naai lou ho kuom a ateplou hiel nadiuva gih dia mo
pohna lientah nei ihiu jong haimil pout e!
2. Tobacco tepkha lou laai ho:-
Lungsiet tah in tep di go hih beh jieng in. achuti lou
leh Lhagaoboh "Nicotine" in nahin mat chawm a tem
a nahin lhadoh lou ding, asohchang ding nahi jieng tai!
3. Pangkhawm in:-
"TOBACCO FREE EIMI SOCIETY",
"TOBACCO TEP BEI MITE" hiding in kihambawl
uhitin, kithuo khawm diel uhite. Chutieng, kitahna leh
kingailutna dihtah in igamsung u hin luo intin, I hou
u Pathen Hatchungnung phatthei ichan teei teei diu
ahije!! Chutieng, ichie chie naova miho deithei leh
Jaana ichandiu ahitaai.! Lets chose health, not
tobacco!! Tobacco pa'mpai u hitin, Damtheina joh
kolchah tao hite!! 

*via social media*
Share:

YPA GHQs: MOHPAIHNA, THEIHSAKNA LEH NGETNA

Share:

Zillai GHQ in Pânpi

Gam leh nam a ding ah  a hinna a lapia famta Tv Pausuandam of Kangvai Insung enkawl pen a umtak lo ziak in,  a suapinu Hoilemjoy chu a zilna maban sunzawm theitalo um chu Zillai GHQ in maban a sutzawp kit theina  ding in pan lakpi in 1st July 2024  in Rengkai Govt School ah ala kaipan kit thei hi. Zillai GHQ in a admission fee leh document poimaw zosia ngaitua piak ban in Text books/note books leh thilpawimaw zosia, a ngaitua piak hi.Famta Tv Pausuandam in anutsia a suapi  mi-thum  te chu sum-leh-pai haksatna ziakin school kai a la chawl tau ah, Zillai in ngaikhawk ma mah a lampi diu a guangal hi.

Chun a bik tak ah, Hoilemjou maban a sutzawm thei na dinga, Kawng bangkim ah Zillai GHQ kithuapi   Rengkai Govt. HSS Principal kiangah ah Zillai President Pu Lianzalal Vaiphei in kipak thu agen hi.

Zillai GHQ in thupukna asiam dungzui in igam ading ah hinna ala chanta te'n anutsia uh lekha Simnalai te leh  IDP Zillai khenkhat in lekhasimna lam ah haksatna aneiteu kantha in, lekha simna kituptak ah,  asutzawm zeltheina dingun pan a la zing hi.


~ Secretary
Information & Publicity Zillai GHQ 
Share:

YPA New Lamka Block akipan thusuah

Share:

KZP: KIPAAHPIHNA THUPHUAN

Delhi a Simte namte lah a Government of India leh adang dang nuai a sem, I heutu muanhuai te uh leh khangthah te bangzah amaw khat in promotion leh lohchingna ahung muh na vah I kipahpih mah mah uhi. Amau te chu a hih u leh:

1. Pa NEHJAMANG SIMTE h/o Goungaih in kum tah Goverment of India nuai a Ministry of Personnel, Public Grievances & Pension a ana sep chu 26th June 2024 in Deputy Secretary a pat in Director  in promotion mu hi

2. Pa H.SOIKHOLIAN SIMTE h/o Donkhanching in Lok Sabha Secretariat a Jt. Director (LARRDIS) a pat in Director (LARRDIS) in 19th April 2024 in promotion mu hi

3. Nu NEMHOIHKIM d/o Lalsangjuali in High Court of Delhi a kum tamtah asep nungin *Assistant Librarian apat Senior Assistant Librarian* in promotion ana mu hi

4. Nungah MEGGENNY NIANGNEIHOIH d/o Jack Simte & Chiinhoihkim in March 6, 2024 ni in Delhi University nuai ah Junior Assistant, MTS Administration Office sepna ana mu hi.
Share:

KSO Delhi & NCR: Condemnation

Share:

CDF-Matupi Brigade-1 Chuan Matupi Township Veng Himna Tan Thu Chhuah Nei

30 June 2024: ⁠Chinland ram Chin State Matupi township chu June 9 atanga June 29 thleng Chin Brotherhood leh a thawhpui tangrual ten operation an lo kalpui a, chu operation chu pass a nih thu leh support tu mipui te hnenah a hmun ram neitu CDF-Matupi Brigade-1 chuan lawm thu a sawi.

CDF-Matupi Brigade-1 chuan SAC Jet-Fighter lo kal thei din hmun a awm avang leh an bomb kam te tih fel a la nih loh avang in, CNF/A leh a thawhpui te nen in kap thei din hmunah an la din avang in thu chhuah leh a nih hma chu mipui te khawlam hawng lo tur in thu chhuahna an nei.

CDF-Matupi Brigade-1 chuan Matupi Township din thar leh a nih theih nan theihtawp a chhuah tur thu sawiin team dang te nen pawha thawhpuina tha neih belh zel an tum thu te leh Matupi township vengna hna thawh chhunzawm an tum thu an sawi.

Pasaltha hliam enkawl an nei mek a, an hmalak leh zelna turah mipui te beidawng lo in thawhpuia an mahni thlawp tur in sawmna an nei bawk a ni.

~ Zofa Journal

Share:

Recent Posts

Popular Posts

Local News

Articles

SUBSCRIBE

Thangkhal Bible in Mobile

Mobile phone a Thangkhal NT Bible koih ding dan

Read Thangkhal NT Bible

JOIN KV fb

ZOMI FINS

PHOTO GALLERY

THANGKHAL COSTUMES
TBCWD TOUR 24-Sept-2022
Kulhvum Prayer

Blog Archive