Gurgaon NE mite Covid-19 Relief Material Kihawm

Gurgaon NE mite Covid-19 Relief Material Kihawm

GURGAON,  APRIL 27: Pa Thangboi Singson in ana sepna Encore company toh kithuoin COVID-19 LOCKDOWN sung a buoina tuo Sikenderpur, Gurgaon (Haryana) a eilam mi Northeast family 40 val panpihna 'Relief Material' bangzat hiai khat 26-04-2020 (Sunday) nin hawmkhie hi.

Hibang buoilaitah a mipite adia pan hingla Pa Thangboi Singson tungah kipathu gensenglou puong uhi. Tuoleh asepna company zong Pasian in phatthei bua zing tahen chi uhi.

Tuabanah Father Thamburaj, Don Bosco Delhi leh a team te'n zong 14-04-2020 nin Antang bag 100 leh Aata bag 30  Sikenderpur Gurgaon Community Centre mun ah hawmna nei uhi. Community-wise a Leader-te panlah nazal a hitobang relief material hawmkhiet thei aum ahi.

Amaute ahileh: Lalboi Simte & Haobem Haokip (Kuki), Simon (Poumei), Apam (Tangkhul), James (Rongmei), Orien (Nagaland) leh Jeevan (Meitei). Mipi te'n kipahthu gensenglou phuong uhi.

~ Joint Editor
Zogam Today | 28-04-2020

Share:

Thadou: Phung Interest Politics

"Ipi jeh a phung interest a Politics bollou ding kiti ham?"

~ Mark Haokip
International Human Rights Activist
Dated: April 28, 2020

KUKI sunga tribe dang ho atiti titauvinte tithei ahipoi. Kuki tribe sang ho Kuki ahipouve atiti titauvinte tithei nam natong kahitia kuki nam thecheh family politician ho jeh a nam ding doh theilou chu ipi machal na namu diu hija anatoh umlou athu maimai tia nasei sei jengu ham?

Machal nale anatoh ahung kilang doh thei nadia adaltan na pang ho pailhaute tia kisei jing hi nalelhah joulou uva ahile koichu na oimo uva athu maimai tia nanil kal lele diu ham? Kikhelna ding lampi kisei athu maimai bon sang thei lou uva, san hahsa sauva hoilai tah a chu anatoh mitmu chang changa kilang doh jeng dia nangaito teitei uham? Anatoh nadei a ahile akisei sei nangai masat ngai ahin, akisei nangai nom lou uva ahile anatoh hoisel a kilang din jong expect bol hih un ajeh chu ahungse ding thilse nasatah hung umding munasasan anatoh kimoh pat ponte.

Tun nam thu hi kibol jeng henlang kiboipi jeng hile asung langa kipuihuoina dihlou holeh kihilna dihlou chule pansat na dihlou tamtah um hohi akisudih masat louva ahile namthu kiboipi henlang ichan ham machal doh jongle achaina le phungkhai interest politics apat a nam sunga thunei kichuna dictatorial hegemony leadership kichuna jeh a Civil War hung um ding, chunikho teng alona ji bei a ikitha lhamdiu, igam jong ding doh jou lou ding, thisan long ding, Political and military coup a kidintena dimset ding, mimantam miching jouse asaassinate ihin boldoh diu, akibol doh akitong doh jouse imalouva kichai hiel ding, Pathen mel jong kilang talou ding, Christian Country dia kisei jong mimuchang tah a jou bulom hidoh ding, hamsetna meipi nam sunga jing ding khu tunia akimamu jeh a Nationalism dihtah neiyu hitin phungkhai interest politics paimang taute Pathen thu toh jong akitoh poi tia kimasei ahi.

Nationalism dihtah neinale Pathen dihtah kihouna chun kitum ngailut, kitumhui, kilangkhenna, phunga kivetna, kiengset, kitaitom, phunga kikhenna, phunga kitumhuina umthei lou ahi. Achutile na nationalism nei chu dih hinam?

Tunia nakisem dih joulouva ahile phungkhai interest a Nam politics bol kitihi kichailou ding, akichaina ding chu chunga kisei banga cilvil war le thisan lonna toh thigamna kichai ding, ijakai akichai a akikhel soh teng ihung kisihdiu ahivanga imacha phachom talou ding ahi, hiche hi akimu masat jeh a hiche issue hi hoitah a kigelkhoh a kibol a pankila ahin nam nangailut lou jeh uham or nam nangailut nao dihlou ham jeh abou neivetdau ahi e.

Nam ngailu chun asempa Pathen angailut ahin, Pathen ngailu chun kimuda, kitaitom, kithangset, kiengset, kibungkhen, kitumhui, thisan sona lungput, kidouna lungput anei ngeilou ahi. Hijeh a chu Nam nangailut na adihteng le nationalism dihtah nanei doh ding achamlouva kitomona jouse beihiel ding ahi.

Mose'n nam angailut jeh in tol atahlo in eihon leadership le phungkhai interest ingainat behseh jeh un tol ithah uve tisangin nam isuseuve tiute.

Kukite chamlhat kitding nanop tahbeh uva ahile akiseidoh jouse nitdin Insung Maicham mun cheh a kilhandoh na thengin kilhandoh utin Pathen henga taohat toh thom pan lau hite tin ikitem uve.

Tunia idinmun dungjui uva khonunga hunglhung ding ho Pathen lungset jala akimumasat jeh a athua kisuhdih masat nading hi hatah a kikhangsap masa ahijoi.

Tuni idinmun danu hi sempha louva imanopai uva ahile khonungle eidou uva pang melma ten kithalham nadiuva iphung phung uva aguh a sum le meithal eithim peh nalai diu hiva chu ihung kibolto diu ahivanga ajoujo jong umchomlou ding ahi. Hijeh chun melmate duty post pepoute kati ahi.

Ajeh chu Kuki kitihi gamnei namin, sovereign rights neina min, vaihomna thaneina min, independent gam neite hina min political identity ahijeh a tunia jong eidou diu le eivetda diu hijat jat in govt secret agency hon asemdoh uva, eiho sunga jong tutua jong ikitomo nadiuva adopsang loi, akainiem loi, a engbol loi..tia eibol jingu jong ahitai. Hiche ho jouse abolu hi Kuki Country eilah pieh nadiuva abolu ahin hoisel a igel leh thangtom umtah ahi.

Hiche ho jeh a khonunga hungchu ding kimumasa kisei masa ahi. Tuni chana Burma Military Junta auma full-fledged democracy a aumokei khu koi khutnung nahisah u ham, India te khutnung hilou ham? Ajeh chu Burma chun full-fledged democracy status a akivaipoh le imalam jousea India hi dalhah a umding economy a Burma in Southeast Asia avaipoh ding khu amu jeh uva suhset a Kuki Country hi lahpeh a Southeast Asia Lengvaipoh ding atiu ahihi namat doh louvu himaithei ahi. Bangladesh jong independence amuding phat in India in akhut ana thollut in rulling party athunoi a akoinom jeh in group khat asdoh uvin leader masa ho assassinated anabol sah un military coup ana umsah uvin tun India deidan tah in undercontrol abol uvin ahi.

Hiti ho jeh a hi khonunga hungchu thei ding thil hohi kimumasaa imajouse kihilthem sel a chuteng idinmunu adet sel teng alamkai thei thei in lamkai intin kalsong taute kiti ahi. Ahin tujeng a jong hitobang melma lungthim hi isung uva lutpan a na atohpan ahitan i-chihthei uva Pathen a ikingai uva, akisei banga ngahding tia kisei hohi ingah sohkei lou uva ahile manthah nachu kibang chat a ichankhom diu ahibouve.

Malai Alexander the Great ho style a Emperorship thursty hohi neilou ding, N. Korea a Kim Jong Un te inko vaipoh tho ding kitihohi dangchah pi lou beh ding ahi, ajeh chu Kukite chu Pathen mel kilang nadia kou ihiuve.
---o---

Share:

Chandrakirti Park toh kisai a thukup

HIAI Chandrakirti Park toh kisai Archeological Survey of India a ana gelh lut dan uh hiai dan ahi:

Meitei narrative:
1. Hiai Lushai Expedition a galsat na leh vualzohna pen Meitei sepaih Major Balram Singh leh Thangal te makaihna, banah British Political Agent in aki thuahpih, chih dan ahi.

2. Hiai gal sat na ah Lusei khua 112 zoukhia a, hausa 4 salmat a pi kichi hi.

3. Hiai Lusei hausa te tung a vualzohna pen Meitei Kumpi Chandrakirti a chiamtehna dingin Chivu ah suang phuh bawl, chih dan ahi.

Factual historical record:
1. Hiai galsat na pen Meitei kumpi plan leh program hilou in Lushai Expedition kichi pen Lusei ten Assam a luhna ua British mi amat te uh hutkhiak na dia British te plan leh program ahi.

2. Hiai Lushai Expedition ah Meitei sepaih te makaihna hilou in General Brownlow in Chittagong side apan right columna makaih, General Bourchier in Cachar apan left column makaihna nuai ahi. Hiai a Meitei te kigen khakna pen Manipur a British Political Agent General Nuthall in Meitei sepaih bangzah hiam toh Genral Brouchier portion backup di maimai a kuan hizomah.

3. Huai banah, hiai pen Manipur sovereign country dan a Lusei te va zohna hi zenzen lou a, British subject nuai a om Manipur pen British ten a sepaih te uh a zatsak uh ahi.

4. Hiai a Chivu a suang phuh te zuau hilou in a tak mah ahi. Hilehleng hiai pen Chandrakirti in sovereign power exercise na hilou in British subject a akuan na a ei gamsung a khawlmun a lamkal a khutnung hilel ahi.

5. Tua banah, a poimohpen ahih aleh Manipur kumpigam gamgi chiamtehna (boundary marker) a kibawl hilou in, huai hunlai a Lushai Hills ngen hiven, British te thunuai a kalsuanna a eimi khua om a totkhak na mun a kalsuanna a khutnung ahi.

6. Hiai teng banah Meitei ten Raja Goukhothang zuau a zebawl a khem kawm a a salmat na (treacherously captured) uh ahi.

Panlakna dia hoih te:
1. Research hoihtak bawl a Archeological Survey of India a history distortion abawl pen contest masak hoih mahmah di.

2. A poimoh dan a British te khutnung record susia ahihdan British te kianga report bawl a, amau mahmah leng paukhiak sak theih dinmun ahi.

3. Hiai thubuai a ven ma government in park toh kisai bangmah semzom theilou ding chih a thupiak poimoh leh kilawm.

4. Park bawl ding ahih aleh leng factual record pansan a bawl ding, as British subject and not as boundary or sovereignty marker. A gam pen huailai a ei ukna nuai a ana om ahihdan chiamtehna toh bawl ding.

*Carey & Tuck, The Chin Hills, Page No. 123.

via Social Media

Share:

Ginsuanhau in Chitui mun enkhie

"Zomi Chief Association in Manipur Chief Minister lungtang dengkha"

LAMKA,  2020 APRIL 27: Pu Ginsuanhau Zou @ GS Haupu, MLA & Chairman, MANIREDA in tuni sunmasang dah 9:00 in Singngat leh Behiang pha in COVID-19 tungtang a security leh medical lamte panlahna amun ah va-enkhia hi.

Aman Behiang Police Station a security-te panlah dan enkhia a,Tam hun ah SDP/CCPur leh Behiang Police Station OC te kimupi in hahsatna a neite uh genkhawm uhi. Behiang ah Police leh IRB-te a tuam chiat a, a um theina ding ua panla ding ahidan gen hi. Behiang Police station ah tuihasatna tungtang a ama boltheitan a panla ding in gen hi.

Tuazoh in Tonjang khua a Chandrakirti Park (Chiru)jong vapha in etkhiatna vanei hi. Aman agenna ah, Tonjang a Chandrakirti park tungtang ah Zomi Chief Association (ZCA) pawl in zania thusuah a nei uh Manipur Chief Minister lungtang dengkha chithu gen a, tampen a hunlai a sawisel lou a,tu a kikhelnua a sawisel kichi sil hithei hilou ahidan gen hi.

Gam 4.6 acres a lian tami mun ahileh Government gam hiding a, Manipur Art & Culture etkaina nuai a Tourist Resort bawl hi ding a, tuami  ding injong Government in Rs. 22 Crores val sehkheta chi'n gen hi.

Tami kibawl leh a hamphatpi ding a bial sung mite ma hiding ua, Tourist Resort mun ah khualzin mite tungding ua, a kim ah hotel leh
a tuamtuam summu theina um ding chi'n gen a, a hamphatpi ding a kim leh kiang a tengte ma hiding uh chi'n gen hi.

ZCA in tami a theisiamlou zia uh
ahiban ah member tamtah um nanleh member tamzaw theipi hilou a, mi bangzah ekhat thupuhna hizaw dan in gen hi.

Tuajou in Behiang PHC mun vapha in doctor leh nurse duty-te kimupi a, COVID-19 tungtang a amun a duty te tung ah kipahthu gen a, PPE set 10 Surgical Mask 50 leh Sanitizer 1 pia hi.

Behiang apat ag hing kinuale in Singngat Police Station pha in buildingte etkhiatna nei a, main building kibawl tha luamanlou a kisia etna leh adang tuamtuam kisete bawltha ding dan enkhia hi.

Tuazou in Singngat CHC mun vapha in doctor leh nurse duty-te kimupi kia a, amau kung ah kipahthu gen hi.

MLA pu in a vaphahna munte lah a,Singngat Police Station leh Behiang Police Stationa ah louthulsan half bag 1 tuah pia a, Singngat CHC leh Behiang PHC ah jong louthulsan half bag 1 tuah a piah ban ah, a duty na uah a poimona bangbang ua zatding in Rs. 1 Lakh tuah peding hi'n chiam
hi.

Tuaban a MLA PU GINSUANHAU ZOU in Phamsa UZO EX President Pu Thangkhanlal haan a zaahna jong pia hi.

~ Zolengthe
============

GS Haupu in Chitui mun enkhie

LAMKA,  2020 APRIL 27: Tonjang-Behiang Gam a um Chikhuh (Chivu) mun tuni'n Singngat MLA Pu Ginsuanhau Zou, Chairman MANIREDA in etkhietna va nei hi.

COVIT-19 Lockdown kilahkhiet hun hun in Manipur CM Pu Biren Singh in honkhietna nei ding a, Tourist Spots mun khat a bawl hiding chi hi.

A veng/a ennkai ding in IRB Battalion khat a gei a ki koiding ahi chi'n MLA Pu in Press-te mai a gen hi.

A Gamkai mipite a dia phat tuomna tampi hing umding a, tualeh, Singngat to L. Kanaan tan lampi zong Black Topping hing kibol pei tading chi in zong gen hi.

~ Zodawn Today

Share:

Zou Sermon: Lutkuon Thu Sim

SHIDING KUANIN HINNA AMU
~ Pastor Mungnou Zou
==================

Gospel Saint Luke 23:39, 41-43.

V.38……"Nang Khrist nahi leh, Nangma kihundam inlen, kougel jong hing hundam in."

V.41…." Eipen gawttah mawng ihia, isilbawlte manmu ihi, hinan leh tam mipan bangma bawl khiel anei sih hi." Tuachin aman Jesu kungah;

V.42. "Mangpa, nagam na tunchieng in hing thei jing in," achi hi.

Q1. Ngettuoh nasa nai? Sawtlou a shi a, ma meldil ah, Jesun vangam apat athei jing ding chi mawh, ngaitua tham ching hi.

Hun ngen hilou, meisa thuoh ding awlsah in chila hilou, pantha hingla vang chi jong hilou, bangla a nget?
Jesun bangchin a dawng e?
Vaigei ta teh, nakhelna shipi ding nata vele maw, kisie in ngaidam hing ngenin, hun hingpe vang, mikhiel, beimang kuan, tualthatpa, migiloupa, suomhatpa, gutapa, nashi kuon a nei gupphuat nakioi ama hunbei ta chilou hi.

Illustration:
Kros a kikhai tegel tangthu Jesu Egypt atailai ua, sana, begaw leh mura lahsah te in kigen hi.

V.43. Jesun " Chitah tah in kahing hil ahi, tunin kakung ah, Paradise ah na umding ding hi," chin dawng e Halleluiah Mangpan athu gualzawl tahen.

Q2.Where is all our religious rites and efforts ? What about all our Baptism, Sacraments, Tithes, Offerings, Giving Alms, Faith Promises, Church going, Devotions, Fastings, all our merit?
= But this is called "save by grace through faith," Eph.2:8.
= Nalung tangin gingta inlen,nakam in phuong in,tuachin hundam nahi ding uhi.Rom.10:10

Mangpan athu gualzawl hen.
= Shiding kuan, beidong khat in Jesu taitawm a, khatpan alungtang in gingta in, akam in Jesu nagam natung chieng hing thei jingin chi kammal khat toh Kumtawn hinna muhi. Mangpa namin phatin umhen.

Mangpan hing hundam tahen. Nakam mal toh kumtawn hinna hingguan tahen. Gingmai ta in tuachin hundam nahi ding hi !

La.171: ONLY TRUST HIM
1. Siet zousa nua laukha te aw, Sianmang thu nagin leh. Aman khawldam na hing pe va, Jainem pen ahi chieng. Ging maita un, ging maita un, Tun Ama gingun, Hing hundam nuom 2. Tun hing hundam va.

2. Mangpa Jesun Kros ah hing thuah, I Mang silthawn piehlul, Siet vom pen jong vuabang vamsah, Ama gingta pou ma.

3. Mang Jesu lampi leh thutah, Khawlmun zawtna lampi, Tangtawn in hingna gualzawl sah, Ama gingta pou ma.

4. Gam loupi juan un pampiel un, Misiengthou toh zawhin, Tangtawn topnei lou gam juan un, Van a Pasian sieng ah.

via Zolengthe
---o---

Share:

SAWM-A-KHAT By: Pastor Thangdoulal

SAWM-A-KHAT
By: Pastor Thangdoulal

SAWM-A-KHAT tawh kisai in gen-le-sak a tam mahmahta a, milip in i theih chiattaak diing uh zong ka lam-en hi. Siam Khaute in sawm-a-khat tawh kisai a a thu gelhna ah, 'Sawm-a-khat thu pen tulai a Pastorte or siate, taanglai mite gendaan hileh siampute'n a gen taktak ngam louh uh thu khat ahi a, a gen chiang un zong thupha ngah na diing bek in gen ua, hilezong ei mite lak ah, thupha ngah, a tu-le-tate khang dong a, niang-le-tai a om chih pen om khollou hi,' a chi hi. Bangteng hitalezong, eite a diing a a theihnop diing in, dokna leh dawnna in, hih a nuai a bang in i kikum or enkhawm diing uh hi.

Dokna: Bang hunlai a kipan a Sawm-a-khat na kipia e?
Dawnna: Abraham hunlai a pan in sawm-a-khat na kipeta hi. Abraham in Siampu Melkhizadek kiang ah a na pia hi. Ginna lam thu a i Pa uh or Pasian gingtate Pa Abraham a kipan a hung kipan ahi a, Abraham bang a Pasian a ginna neite'n sawm-a-khat i piak diing uh chihna ahi (Pianchiil 14:20). Aziak pen Bible in, 'Gal.3:7 Tuaziak in ginna a omte, Abraham tate ahi uhi chih thei un. Gal.3:29 Tualeh huachia Khrist a na hihtak ua ahihleh, Abraham suan, thuchiam dungjui a gouluah dingte na hi uhi,' a chi hi.
Khrist tung a i ginna uh tungtawn a Abraham khaakte, leh Khrist tung a i ginna uh tungtawn a Abraham suan-le-khaakte tawh gouluah khawm diingte i hihna uah, nang na sawm-a-khat nap eta hiam? A kikheelma in pia in.

Dokna: Sawm-a-khat  kua-a or a nei kua?
Dawnna: Sawm-a-khat pen Pasian a ahi (Mal.3:8-10).
Sawm-a-khat sum or dangkate pen ei localte dangka or ei mission sum-le-paai hilou ahihman in, ei deihdaan a zak diing hilou a, eite ki-neihsak diing sil zong hilou hi.

Dokna: Pasian in a sawm-a-khatte bangchizak or kuate kiang ah a pia a?
Dawnna: Pasian nna a sem siampute leh Levite kiang ah Pasian in a sawm-a-khatte pia hi (Kisimpina 18:20-32). Taang 21, "Levite'n kimuhtuahna puanbuuk sung a nna a sepna man un, Israel gam a sawm-a-khat zousiah ama'uhte nna sep man diing in a kiang ah ka pia hi," chi hi. Tualeh taang 24 ah, "aziak pen Ke'n Levite tanvou diing in Israel mite'n Toupa kiang a kithoihna silpiak a a piak uh sawm-a-khat Ka peta hi. Tuaziak in Israel mite lak a tanvou a neihlouh diing uh ahi Ka chih a hi," a chi hi.

Dokna: Pasian nna sem, Siampute leh Levite baan ah, mi dangte'n sawm-a-khat a neithei diing uh hiam?
Dawnna: Pasian nna a sem, Siampute baan ah, sawm-a-khat a nethei diing Bible sung ah a om a, tuate Deut. 14:29 in kichiantak in na taaklangh hi. Ama'uhte ahihleh;
1. Levite (Pasian nna a semte).
2. Gamtuam mite.
3. Pa neilou, or tagahte.
4. Meithaite, ahi uh hi.

Dokna: Siampute leh Levite nna sepna mun khoitak e?
Dawnna: Biak-innpi sung ahi (Neh. 10:35).

Dokna: Sawm-a-khat peloute Pasian in bang hi a chi a?
Dawnna: Guta chi hi (Mal. 3:8-9).

Dokna: Thukhun Thak Bible ah Sawm-a-khat thu a kimu ei?
Dawnna: A kimu hi. Matt. 23:23 ah, "Nou laigelhmite leh Pharisai zuautatte aw, natung uh agik hi! Lounamsiate, lengmaselte, zirate sawm a khat nape jel ua, danthu poimoh jawte, diktatnate, hehpihnate, gin-omnate na limsak kei ua; ahinlah adangte bawllou a om tuanlou in hite zong na bawl ding uh ahi (Bible na simbeh ut leh; Lk. 11:42; Heb. 7:1-2).

Pasian A Diing A Na Gin-Omna Tawh Kituak In Toupa'n Thupha Hung Pete Hen
Share:

NAMTE NUAM UH HEN (E007) By: Pastor Thangdoulal

NAMTE NUAM UH HEN (E007)
By: Pastor Thangdoulal


Kha Mangthang Itna A Haatlouh Ni A Mission Tha Haatna 
Hehpihna hauhna ahihleh hih missionari nna sepna diing a tha thousaktu leh hoih penpen zong ahi hi. Hih hehpihna panglou in eite'n ki-ngaih ngiamna manpha i theipha kei ua, tuachiin eite'n a thawn liu-liau a i gou manpha muh uh, khantawn a hin tawntungna thu pen, midangte'n zong a neihtheihna diing ua i genzaak diing lam uh i na mangngilh uh hi. Tualeh, hih hehpihna midangte tung a i neih un eite, Pasian thupina leh pahtawi a a om diing veinatna i neihna ua pan a hungkhen diing ahikei chih zong i muthei uh hi. John Dawson kichipa in khamang thang itna tawh kisai a a gendaan ahihleh hibang ahi, 'i hinkhua ua khamang thang it taktak a itna, leh hehpih nguut-nguut chih pen i hinkhua ua i tuahkhak (experience) diing uh pen, sil haksa mahmah khat ahi a, tualeh hih itna leh hehpihna i neih ua, i sung ua a hung om chiang na-ngawn in zong eite theihtheih diing in a omkei hi,' ana chi hi. Hih omdaan diktak pen, mihingte'n kha mangthang i it uh leh i hehpih nguut-nguut laitak un kha mangthang ka it in ka hehpih hi chiin i kithei-thei kei chihna a na hi diing daan ahi hi. Athugen kim zaw anuai ah i en ding uhi.
Kha mangthang itna na theihdaan in lamdang na sakha ngaita hiam? Hih pen Christiante a diing a a theihhak mahmah haam (kammal) ahi. Gingtu tamtak in a lungsim un hih thu a ninkhin theizeel uh hi. Aziak pen, ama'uhte'n evangelism nna sepna diing a hehpihsiamna thak a lungsim ua a hung luut a, tua in a sepsak diing a kilam-en uh hi. Hih pen khamangthang itna diing a sil omtheilou ahi hi. Na lungsim a na thil muh hiam , na ngaihdaan hiam khat pen, a taktak a hita chiin, nang mah sung ah thuktak in theihna taktak na neithei kei diing hi. Tuaziak in hih itna leh hehpihna pen na lungtang a a hung luut chiang a evangelist nna sep hiam, missionary nna sep hiam kipat diing na chihkhak leh nang pen a diklousa na hita hi.
Na theih ngai louh mi khat kiang ah na hondampa Jesu Khrist thu na gen theihna diing in, na lungtang ah itna leh hehpihna a hung luut diing na ngak diing ahi kei hi. Aziak ahihleh vaan a om na pa (Pasian) bawl a hi chih na theikhin a, hinanleh,  amah (asiam pa Pasian) a pan a a tuam a na omkha ahi aw hi. Na Pasian na itna ziak in hi bang ngaihdaan nei in, evangelist nna sep kipankheta diing a thupukna na bawl diing pen, nang a diing in a hunta hi. Hehpihna leh veinatna midangte a diing a i neihte uh ziak sese a i ginna uh midangte kiang a i gen diing uh ahi sese kei hi. Pasian itna tawh midang tengteng it diing ahi zaw hi. Laisiangthou Ephesate 6:7-8 na in hi chiin a chi hi, "Mihing nna sem bek hilou in, Toupa nna sem bang zaw in kiloptak in sem zaw un. Mi chih in, Sila hiin zalen hitaleh sil hoih a bawl zousiah uh Toupa kiang a pan hua mah amu kik diing uh chih theih in bawl hen," a chi hi. 
Leitung mihingte'n Pasian itna i ngah or tantheihna diing un bawltheih leh septheih bangmah i neih louh uh chauh hilou in i-phu kei uhi chih i thei chiat ua, himahleh i neithei un, i tanghthei uh hi. Tuaziak in nang leh kei leh eite tengteng pen, tuni'n Christian humanist i hihlouh mawngmawng diing uh a hi, chiin ka hung ngen in ka hung chial hi. Mi zawngte (poor poeple) leh khelhna a dim mite kiang ah Jesu Khrist vapuak in, a hinkhua ua, hamphatna tamzaw sem a hung neihtheihna diing ua i kipat uh a hun a hita hi. Pasian hamsiatna thuak diing pen mihingte tantawk or phutawk lel ahi a, himahleh, Jesu Khrist Pasian Belam nou in, a thuakgimna lawhman (nuam man) a ngah or a saan diing pen a ki lawm mawngmawng ahi hi8. Chih thei siam chiat ta ni uh aw.

Khitui Pawtsak Ittna Lamdang 
John Dawson thu gen i na simsate un a hung haanthawn in a hung halhsak tuam mahmah diing in ka lam-en a, tualeh a thute zong a pil-huai mahmah hi. Aman eite a hung hilhna thupi pen ahihleh, hehpihsiamna leh midangte vaveinatna chauh a i Pasian nna sepna uh chiangtan (limit) lou diing chih ahi. A bangteng hileh, tuni a ke'n ka genbeh ut ahihleh, Toupa'n mun gamlapi a om mite veinatna neihtheihna diing puak gik or veinatna a pethei hi chih ahi. Etsakna dingin; Wesley Duewel OMS International in a chiamtehtak China leh India a diing a a muh puakgik or veinatna taangthu hibang in ana khum hi:
"China leh India mite a diing in ka nu in a kum a kum a sim in gilkial thuak kawm-kawm in a na paipih a, inn sung kikhopna leh thumnate ah, hih Nam nih te (China leh India) a diing a thum in a thumna a zoh masang in a kap kouhkouh hi. A itna ahih leh a thuk a, a gin-om hi. Hih pen Khrist itna a kipan a hung poukhia, Khasiangthou tungtawn a hung om Nam nihte veinatna ahi hi.7"
Hih tawh kisai a ka genbeh ut ahihleh, Pasian thupina leh minthanna diing a mi hehpihna ahihke'h thuaknatpihna leh kuhkal (hahkat)na tha thousaktu pipen ahihleh a tuamtuam ahi kei a, God-centered compassion ahi. Hih pen mite i valainat leh hehpihna laizang laigil laitak ah Pasian a om hi chih na ahi. Pasian lainatna in mite Pasian thupina nial a, a haamsiat thuak diingte a hung veinasak (pona) leh hung hehpihsak in, a hung kapsak aw hi. Hih pen i Christian hihna ua i lungdam na uh, i na mansuah ziak a kahna ahi kei hi. Himahleh misiangthoute'n aman pha mahmah hinna kha, a manthat diing i kah khumna uh pen, alehlamtak ah, Pasian sung a lungdamna ziak a kahna ahi. Hih kipahna a kahna ziak ahihleh, a mangthang diingte hinna a sautheihna diing leh, a lettheihna diing ahi hi. Tuaziak in, veinatna sung a kahna ahihleh lungdamna leh kipahna kahna ahi a, hih pen a bei mai ding midangte hinkhua sausakna diing ahi hi.

Pasian Sapna
Pasian in i hinkhua pumlum ua dinmun leh thuneihna saang pen a neihtheihna diing a eite'n Pasian pen sil zousiah saang a a penpenpa ahi chih i damsung ua thupi a i neih ua, i veinat diing uh pen, Pasian in tuni a nang leh kei a hung chialna leh sapna ahi hi. Jesu Khrist in a khoih khaklouh lungsim leh lungtang a kipan in missionari nna sepna diing lunggulhna lungsim leh lungtang a suak khengai kei diing hi. Tualeh mi khat in, Jesu Khrist a sil thupi mulou in, missionari nna sep a thu piitdaan leh a letdaan baan ah, a poimawhdaan a muthei kei ding hi. Leitung pumpi Pasian a diing a laktheihna diing a vision (muh kholhna) lian mahmah pipen, a vaanglian mahmah leh a thupi mahmah Pasian om lou hileh a om kei ding hi. Biakpiakna tengteng Pasian piak diing leh mi tengteng in Pasian a biak diing uh veinatna i neihkei leh, bang chiin i biakpiakna uah midangte i kailuut-thei diing ua –limtak in ngaihsun in.
Pasian in a sil bawltheihna veinatna tawh mi zousiah, haam zousiah, Nam zousiah, amah sung a lungdam leh kipak tak a om a, amah biakna, mi zousiah in i piaktheih chiatna diing uh veinatna leh lainatna liantak nei kawm in, i nung uh tuni tan in a hung zuilai hi. Aman (pasian) kilopna leh thathohna gim leh bah chih mawngmawng nei lou tawh, Namte lak a a min a than diing pen a veinatna ahi hi.
Tuaziak in, eite'n zong i chiin (tatdaan ngainate) daante uh leh i tawndaante uh, amah (pasian) a tawh kituaksak ni! Tualeh amin ziak in tuni'n eite'n khovel nopsak utnate tawpsan in, leitung pumpi a diing a ama tupna leh ngimna ah, i pangta diing uh hi. Hih Pasian tupna leh ngimna a i zauhtheih leh gaal zohna diallap kitak bang in, Pasian sil bawltheihna chiamna amin in eite tung ah a hung om ding a, tualeh gimthuakna tamtakte ziak in i mansuah nawnkei diing uh hi (Nas. 9:16; Rom. 8:35-39).
Saptuam tup leh ngim thupi pen ahihleh, Missions a hikha kei a, himahleh, Biakpiakna ahizaw hi. Missions a hin (om) tawntungna ziak ahihleh, Mission a hin tawntung louh ziak ahi hi. Eite a diing a i (commission) sep diing ua hung kipia lian pen pen ahihleh, Toupa sung a kipak leh lungdam diing ahi (Sam. 37:4) tua khit chiang in eite'n "Namte kipak uh henla, kipak in laa sa uh hen" (Sam. 67:4) chi in i tangkou theipan diing uh hi. Hichibang lampite ah Pasian pen a bul a kipan in a tawp dong in, amin thang in a thupi tawntung diing a, tualeh Biakpiakna in missionary enterprise (pat khiakna) te i Toupa Jesu Khrist a mi siangthoute la a a hung kileh kiik ma siah (masang siah) a haatsak tawntung ta diing hi.

Toupa Pasian sil zousiah bawlthei, Na sil bawlte thupi in lamdang hina mai zen uh e! Na lampite adik un a tang uh hi, taangtawn kumpipa aw!
Topa aw, kua ahia nang hung lau lou ding? Tualeh Na min pahtawi lou diing kua ahia? Nang chauh lah na siangthou ngal a, Nam zousiah a hung pai diing ua, Nang a hung be diing uh hi; na diktatna sil bawte mi tengteng in amuhtak ziak un (Rev. 15:3-4)



END NOTES (Hih endnotes ahihleh, E001-E007 Sung a Lai Kaihkhawmte Ahi).
1). Murray. The Puritan hope. (edinburgh: the banner of truth trust,     1971) p. 140
2). ………… Meditations on God's delight in being God (Portland:Multnomah Press, 1991)
3). ……………. Meditations of Hedonist (Portland:Multnomah Press, 1996). Pp. 227-238.
4).  John Stott. The Bible in World Evangelization (Pasadena: William Carey Library 1981).
5). John Dawson. Taking Our Cities for God (Lake Mary, Florida: Creation House, 1989) pp. 208-209.
6). Wesley Duewel. A Blaze for God (Grand Rapids: Francis Asbury Press, 1089) pp115-116
7). Paul Enns. The Moody Handbook of Theology (Chicago: Moody Press, 1089) p. 305
Share:

Delhi Red Zones: Full List of Coronavirus Affected Areas

Covid-19 Affected Areas in New Delhi

1.Entire affected street near Gandhi Park, Malviya Nagar.

2. Entire affected street of Gali No 5, 6 & 7, L 1 Sangam Vihar, New Delhi.

3.The affected area around House number A-176, Deoli Extension, New Delhi.

4.Shop No J-4/49, Khirki Extension, Khirki Village, New Delhi.

5.Jain Moholla, Pandit Mohalla from Epic Centre 715, Chirag Delhi.

6.Boundary starting from B-4/200 and covering the whole locality till backside of Humayun lane includes, Ashiana complex and B-4/206 Safdarjung Enclave, New Delhi.

7.House number 50, Hauz Rani, New Delhi from Mother Dairy to back corner of Raja Ram Mohan School, Hauz Rani, New Delhi.

8.Entire effected area around house number 859/20, L-II, Sangam Vihar, New Delhi.

9.House number 153/B, 4th floor, Savitri Nagar, Malviya Nagar, New Delhi.

10.Gali number 2, 3 & 4, Devli Extension, Delhi.

11.F-313, Near Shiva Mandir Lado Sarai and F-274, 2nd Floor of Lado Sarai, New Delhi.

12.F-258, Campa Cola Gali Lado Sarai, New Delhi.

13.Entire affected area of Samshi Talab, Mehrauli (Lake of View Apartment's A-3 included).

14.Shahjahanabad society, plot no 1, Sector 11, Dwarka.

15.Dinpur Village.

16.Gali number 5 & 5A, H-2 Block, Bengali Colony, Mahavir Enclave.

17.C-2, Block, Janakpuri, Kothi Number- 119.

18.Plot No.-1294, Sonu Yadav Ka Makkan, Theke Wali Gali, Opposite DC Office Kapashera, Delhi.

19.RZF-756/7, Gali number 1 Band, Raj Nagar II Dwarka, New Delhi.

20.Markaz Masjid and Nizamuddin Basti.

21.Nizamuddin West (G and D block) areas.

22.Area of Street/Gali number 18 to 22 of Zakir Nagar and nearby area of Abu Bakar Masjid of Zakir Nagar 10 (Core) rest of Zakir Nagar as Buffer Zone.

23.House number 811 to 829 and 842 to 835 - Khadda Colony, Jaitpur, Extension, Part-II.

24.House number 1144 to 1134 and 618 to 623 - Khadda Colony, Jaitpur, Extension, Part-II.

25.Gali number 16, Kachhi Colony, Madanpur Khadar, Extension, Delhi.

26.Mehela Mohalla, Madanpur Khadar, Delhi.

27.H-Block, Near Umra Masjid, Abu Fazal Enclave.

28.E-Block, Abu Fazal Enclave, Delhi.

29.House number 97 to 107 and house number 120-127 Kailash Hills, East of Kailash.

30.E-Block (E-284 to E-294) East of Kailash, Delhi.

31.House number 53 to 55 & 25, Shera Mohalla, Garhi, East of Kailash.

32.Gali number 1, 2 &3, block D, Sangam Vihar, house number 112B, Gali Number 2, New Delhi.

33.Entire gali starting from house number G-54 to F-107 & entire Gali starting from house number CN-854 to house number 137, Chhurriya Mohalla, Tughlakabad Village, Delhi.

34.Gali number 6, A Block, Abu Fazal Enclave, Shaheen Bagh, Delhi.

35.Gali number 26 & 26B, house number 2056 to 2092 & Gali number 27 and 27B, house number 2063 to 2083, Tughlakabad Extension, Delhi.

36.(Whole Gali house number 48 to Chaupal), A block, Khizrabad, New Friends Colony, Delhi.

37.Gali number 24 to 28, Tughlakabad Extension, Delhi (Core Area) (Added in Gali Number 26 & 26B, house number 2056 to 2092 & Gali number 27 and 27B, house number 2063 to 2083, Tughlakabad Extension, Delhi).

38.House number F-138 & F-139, Gali number 1 (Shiv Mandir Wali Gali), Harsh Vihar, Hari Nagar Extension, Delhi.

39.B Block Jhangirpuri
40. Gali number 1 to 10 (1 to 1000) C Block Jhangirpuri.

41.1100 Wali Gali (House number 1181-1200), 1200 Wali Gali (House number 1238-1268), 1300 Wali Gali (House number 1306-1331), H-3 Block, Jhangirpuri, Delhi.

42.G, H and I Block, Police Colony, Model Town, Delhi.

43.House number 716 to 785, house number 786 to 860, house number 861 to 950 K-Block, Jahangirpuri, Delhi.

44.G-Block, Jahangirpuri, Delhi.

45.Flat number- 265 to 500 Sanjay Enclave, Jahangirpuri, Delhi.

46.House number 141 to house number 180, Gali number 14, Kalyanpuri.

47.3 Galis of Khichripur including Gali containing house number 5/387 Khichripur, Delhi.

48.Gali number 9, Pandav Nagar, Delhi 110092.

49.Vardhaman Apartments, Mayur Vihar, Phase I, Extension.

50.Mayurdhwaj Apartments, IP Extension, Patparganj.

51.Gali number 4, from house number J- 3/115 (Nagar Dairy) to house number J- 3/108 (towards Anar wali Masjid Chowk), Kishan Kunj Extension.

52.Gali Number 4, from house number J- 3/101 to house number J - 3/107 Krishan Kunj Extension.

53.Gali number 5, A Block (From house number A- 176 to A-189), West Vinod Nagar Delhi 110092.

54. House number 34/156 to house number 34/189 (Resettlement Colony), Block-34, Trilok Puri, Delhi 110091.

55.House number 300, Gali number 3 Krishna Puri, Main Road Mandawali, Delhi to house number 739/16, Gali number 3 Krishna Puri, Main Road Mandawali, Delhi.

56.E-Pocket, GTB Enclave.

57.J & K, L and H pockets Dilshad Garden; G, H, J, Blocks old Seemapuri.

58.F- 70 to 90 block Dilshad Colony.

59.Pratapkhand, Jhilmil Colony.

60.Gali number 3, 4 and 5 East Ram Nagar, Shahdara.

61.House number 15 to 101 Dayanand Vihar, Delhi-92.

62.Shastri Market, including JJ Cluster of South Moti Bagh.

63.Bengali Market/ Babar Road adjoining area of Todarmal Road, Babar Lane and School Lane, New Delhi.

64.Israel Camp, Rangpuri Pahari, New Delhi and its adjoining Buffer Zone.

65.Budh Nagar, Inderpuri, New Delhi and its adjoining Buffer Zone.

66. EA Block, Inderpuri.

67. Sadar Bazaar, Central District.

68.Chandni Mahal, Central District.

69.Nabi Karim, Central District.

70.Balaji Apartment, Sant Nagar, Burari, Delhi - 110084.

71.Bara Hindu Rao Area, Delhi.

72.NawabGanj Area, Delhi.

73.Oberoi Apartments.

74.In and around area of G-174, Capital Greens, DLF, Motinagar, New Delhi 110015.

75.In and around area of B- 1/2, Paschim Vihar.

76.In and around area of 11/3, 2nd Floor Ashok Nagar.

77.In and around area of H. No. A-30, Mansarovar Garden.

78.In and around area of A-1B/75A, Krishna Apartment, Pashchim Vihar, Delhi - 110063.

79.In and around area of A-280, JJ Colony, Madipur.

80.In and around area of 36/4, East Patel Nagar, Delhi 110008.

81.In and around area of C-105, Hari Nagar, New Delhi.

82.In and around area of B-333, Hari Nagar, New Delhi.

83.In and around area of C-785, Third Floor, Camp No 2, Nangloi, Delhi.

84.In and around area of RZ-168, K2 Block, Nihal Vihar, Delhi.

85.In and around area of G-1, 2nd floor, Mansarovar Garden, Delhi.

86.Tilak Vihar area in Tilak Nagar, Delhi.

87.Entire AF Block, Shalimar Bagh, Delhi.

88.House number 62, Gali number 4, B-Block, Shastri Park, Delhi.

89.E-51, Main Road, Shastri Park, Delhi & E-21, Gali number 8, Shastri Park, Delhi.

90.T-606, Gali No. 18, Gautampuri, Delhi.

91.A-97, 98 and 99, Near Buland Masjid, Shastri Park, Delhi.

92.Gali No. 18, H.No. 701/23 to 500/36B, Vijay Park, Maujpur.

93.Entire Street No. 9, Shalimar Village.

94.Entire Gali No. 3, Shalimar Village.

95.Block No. X, from H. No. 303/6, Gali No.1 to H. No. 289 Gali No. 3, Yadav Villa.

96.Area between Kumhar Gali and Chaupal Chawk in Kotla Mubarakpur.

97.Gali No. 3, 4, 5 in Majlis Park.

98.H. No. P-65 and H.No. P-184, Pillanji Village.

99.Entire affected area including - Nirankari Gali, Nakshatra Gali, Nala Boring Gali, Ravan Wali Gali, Jameela Masjid Baoli, Dargah Gurudwara wali Gali, Thane wali Gali and Terminal Wali Gali.

Source: Social Media
28-04-2020

Share:

NAMTE NUAM UH HEN (E006) By: Pastor Thangdoulal

NAMTE NUAM UH HEN (E006)
By: Pastor Thangdoulal


Jesu Khrist nung ka zuihkhawmpih Saptuamte, i Pa Pasian, Tapa Pasian, Kha Siangthou Pasian min in, kei leh ka innkuante'n lung kituaktak in, Inn mun  pan in chibai ka hung buk uh hi. 


Amin Jiak A Inn-le-Lou Nu Siatna

Jesu leh neih-le-lam hung kiteelsak diing hileh, bang pen i teelzaw diing uai maw!.. chi a ka ngaihsutlai in, ka lungsim a hung kilang pipen ahihleh "tangvaal haupa" ahi. Hih tangvaal haupa mah bang in eite zong, i gamtat uh leh hindaante uh, Jesu deihna tawh kituaklou hita leh kilawm mahmahta a, hilezong mi kamsiamthei mahmahte i hihziak uh a diai, a genthoh in kipom chiat vaanglak hi. 

Jesun hih tangvaal haupa a houpihlai a, a sil muhkhiat bang hiam i chihleh, mite'n a neih-le-lamte uh saang in, kei a ngaina zawkei uh chih ahi. Hih pen tuni tan in zong, mi tamzawte'n Jesu i kam uh tawh i zui ua, hinanleh i hindaan uh leh omdaante un Jesu i kiheisan uh hi. Jesun tangvaal haupa a pan a a lawhchin louh a theihtak in, a neih-le-lam nusia a amah nung, gin-omtak a a nazuite kiang ah, hibang in thu a hung gen hi, "Adiktak in kung hilh ahi, mi hausa a diing in vaangam luut a haksa ahi" (Mat. 19:23) a chi hi. Tuachiin nungzuite'n lamdang satak kawm in Jesu a dong ua, "Kua hundam ahi ta diai?" (v.25) chiin, tuachiang in Jesu'n a dawng a, "Hihpen mihing a diing in sil hitheilou ahi a, hinanleh Pasian a diing in sil bangkim ahithei hi" (v.26) a chi hi. Hibang ahihlai in, Peter , a inn-le-lou nusia a a nungzuipa'n missionarite bangdeuh sim in, hi chi in a hung chi hi, "Ngai in, kou bangkim nusia in k'ung zuita ua, bang ka mu di uai le?" (v.27) a chi hi. Tua chiin Jesun Peter kipum piakna phawk-hilhna tawh kawm in, hi chi in a dawng hi, "Mi chih, ka min ziak a, a inn hiam, a sanggampa hiam, a sanggamnu hiam, a pa hiam, a nu hiam, a zi hiam, a tate hiam, gamte hiam nusia in, a lehza a mu diing ua, taangtawn hinna a ngah diing uh hi," a chi hi. (v.29).

Hilaitak a, ei a diing a simmun poimawh leh theih-huai pipen ahih leh "Ka min ziak a" chih ahi a, hih ka min ziaka chih pen tangtak a i et-zui diing un hoih ka sa diak hi. Mi kua hitaleh, inn hiam,  lou hiam, gamte hiam, zi hiam, tate hiam, nu leh pa hiam Jesu min a nusia ngamte'n, a nutsiat-theih leh a nutsiat ngamna diing ua a tha thousaktu leh a tha haatsaktu diktak khat a om a ngai a, tua pen Jesu Khrist ahih ding  ahi. Khrist itna ziak ahih diing ahi hi. Hih pen Jesu Khrist reputation taang a amah (a inn leh lou leh a itte tengteng nusia ngampa) ding, or kipan chihna ahi a, hih pen Englishte chihdaan hileh "for the sake of Jesus' reputation" chih diingdaan ahi.

Tualeh leitung a mi zousiah in Pasian tapa min pen a tawisan ua,  a zahtaat diing uh pen Pasian tup leh ngim ahi hi. Aziak ahihleh mite'n Tapa a pahtawi ua, zahna a piak chiang un Pa zong pahtawi in a na om hi (Marka. 9:37). Tualeh Jesu Khrist min a khup tengteng a khupdin uh hun chiang un zong, Pa Pasian thupina diing mah a na hi zeel hi (Phil. 2:0-11). Tuabang ahihziak in Pasian teenna leh ompihna mission (God centered missions) te a hin tawntungna ziak uh ahihleh Jesu min ziak ahi hi.

Pasian Min Kizahtatna Ding A Missionary Thu-Ngetna

Matthai 6:9-10 a i muh uh, "Na min kizahtaat hen. Na gam hung tung hen," chih kammal ahihleh, Jesu Khrist sinsaknate lak ah, Pasian nna sepna diing a solkhiakna nna sep tuamtuamte (Missions) ahihleh, Nam zousiah tung a minthang leh thupi pen Pasian ahih diing deihna leh veinatna hilchetna kichian pen ahikha diing in ka gingta hi. Jesu Khrist in hih Bible taang tungtawn a, a hung hilh ut pipen ahihleh, Pasian kiang a, a min a kizahtaatna diing a nget diing, leh a lalgam a hung tun sakna diing a nget ding ahi a, hih pen missionarite thu-ngetna diing diktak ahi hi. Aziak pen  hih in Pasian nei ginaloute (Pasian nei taktak loute) leh Pasian nei mumalloute lak a Pasian min theih a a om theihna diing a Pasian veinatna tawh kitanau/ kilaichiinna hoihtak a neih ziak un ahi (Sam. 9:17; 74:18).

Pasian min zahtaat diing i chih uh pen, Pasian min, lungtang taktak tawh hawmthohtak a kep diing, ittak leh deihthohtak a etkol diing chihna ahi a, sil zousiah tung a i koih ua, i zahtaat diing uh ahi hi. Jesu Khrist in a awlmawh masa pen ahihleh, Toupa thumna a petition (ngetna) masa pen ahi a, ama'n a hung hilhdaan ahihleh, mitampite Pasian min zahtaat diing a a hung pai diing uh ahi a, tua pen sil zousiah (the universe) omna ziak ahi (reason). Tua sil zousiahte'n Pasian zahtaatna a piak diing uh pen, Pasian in amauh te ading a apiak mohpuakna uh ahi a, hinanleh, hih Pasian zahtatna sil jousiah ten apiak theih naitadih louh ziak in, hun na om sate a pan in tuni tan leh hun hung tunglai diingte ah zong  mission a omden na diing ziak ahi a, huabang hilou hileh, missions pen abei ta kha ding hi. Sil jousiah te pen Pasian min zahtat dinga om ahi ua, tuoleh Mission a hin tawntungna zong Pasian min a kizahtaat tawntung louh ziak chauh hilou in zahtaatna a kipiak tawntung theihlouh ziak ahi hi.

A min Ziak a Bangzah A Thuak Diing

Damaska zawtna lampi a sawltak Paul a hung pianthak khit in, Paul a diing in Jesu Khrist pen gou thupi pen leh manpha pen, a lungdamna bukimna a hung hita hi. Tuachiin ama'n philippi mite kiang ah hichibang in lai a hung khaak hi, "Ka Toupa Jesu Khrist theihna manphatak ziak in, sil tengteng manna in ka sim hi," (Phil. 3:8) a chi hi. Hih pen gin-omna manpha leh mantam ahi hi. Paul in Damaska lampi a a vazilkhiat sil thak, khatvei zong a na theih ngaihlouh leh zaak ngailouh thu ahihleh, a khelhnate ngaihdam a a omna thu ziak a kipakna leh, sil zousiah a kumpipa tawh a kipawlkhawm ziak a kipahna ahihbaan ah, bangzah a a thuakgim diing e? chih thu a na lungdampih mahmah hi. Tuachiin Jesu'n Paul kimuhpih diing in Anania kichi mipa, a thugen diing tawh a sawl a, Anania kiang ah, "Ka min ziak a bang zahta a thupi ahia athuak ding, akiang ah theisak ding ka hi," achi hi. (Nas. 9:16).

Paul missionary thuakgimnate ahihleh (for the sake of His name) amin ziak in ahi hi. Tualeh a hinkhua a bei diing kuanlam in, Jerusalem zuan a pailou diing in Paul kham in a na om a, tua mun ah Paul in hibang in thu a hung gen hi, "A bangchi dan a mawk kahkah a, nung khasiat sak uh ahia? Jerusalem khua a lep-hen a om diing bek hilou in, Toupa Jesu min a sih zong ka ngap hi," a chi hi (Nas. 21:13). Tuachiin Paul a diing in leitung ah Jesu Khrist min thanna leh a reputation pen ama hinna saang poimawh zaw a hung suakta hi. Na hinna leh Toupa Jesu na deih penpen teel diing hita lechin, nang khoi pen na teel diai? Kha hausakna leh taksa hauhsakna khoi pen na deih zaw a? Khovelta hih diing leh Pasian ta hih diing khoi pen na utzaw a? Jesu Khrist leh na hinna khoi pen a thupi zaw a?… Nang a diing a na sih a, Khrist a diing a na hintheih diing pen poimawh mahmah hi. Nang leh nang na ki-ngaihsak luat leh, Khrist in nang leh nang ki-ngaihsakna ngam in a hung ngaihsak kei khadiing hi.

Namte Lak Ah Amah Min Ziak In

Paul in Romite kiang a a lai khaakna, bung khat  taang nga ah kichiantak in, Pasian in a sapna leh a mission pen Namte lak a, Jesu Khrist min a sap leh sawlkhiat ahihdaan hichi bang in a na gen hi, "Amin jiaka Nam chin lak a, mi ginna lam a thu mang sak dingin hehpihna leh sawltak hihna i tanghta uh hi" (Rom. 1:5) a chi hi. Sawltak Johan in zong Paul gendaan bang in Christian misonari masate tha thohna leh kilopna a na gen hi. A saptuamte lak a khat kiang ah, lai khak a genthoh in, Saptuam mite lak a a muan-huai khat sawlkhe diing (missionari nna a sem diing a kuan ding) in a chi a, tua mipa ahihleh Pasian pomtaak (worthy of God) ahih diing ahi a chi hi. Aziak pen hi bang in a gen hi, "Amah min ziak a pawt khia ahih ziak un Gentelte kiang a pan in sil piak bangmah a saang nuamkei uh hi" (3Jn. 6-7, NASB).

John Stott kichi mipa, scholar minthangtak leh laigelhmi hi a theih a ompa'n, hih a tung a i taklat uh Laisiangthou bung leh taang tegeel, Rom. 1:5 leh 3Jn. 7 na comment hi bang in a na pia hi. "Pasian in Jesu Khrist tung-tuannate tengteng tung ah, tung-tuanna a pia a, akhut ziatlam a tousak in, hihna (rank) saang penpen apia hi, tua chi a lei (tongue) tengteng in Toupa Pasian ahihna a phuanzaak theihna diing un, chih a thei gige uhi," (Rom. 1:5 na leh 3Jn. 7 na a missionary kisawlkhete).  Tualeh hih missionarite'n, Jesu Khrist in amin ziak a pahtawina leh zahtaatna saang pen a tan diing ngak-lah leh mu nuamtak a om in a om uhi 7. Hih sil ngak-lah huaitak, amuh ding kaal a ngak-lah mahmah uh pen, manglam ahi kei a, a taktak sil, sil kichian khat (certainty) ahi hi. Eite'n i kinepnate tengteng uh taw (nuai lam pek) ah, sil zousiah a om nawnlouh a, sil chiteng in a hung nutsiat khit chiang, hih sil thupi leh a taktak masang ah i ding diing uhi; a tawntung taksap louhna ah, Pasian tehtheih guallouhpa mai ah, lungkimtak leh khamuangtak in, leh khantawn in hih a min thupi leh siangthou minthanna in i kipekheta diing uh hi. Aman Namte lak ah amin thanna diing in hih a bawl diing hi. Khantawn khantawn in amin zahtaat louh leh thaang bawl in a om kei diing hi. Saptuamte'n Missions  a bawlte uh leh a neihte un a gual zouta diing hi. Aman amite  kichiantak a enchian in a hung hilhchian diing hi. Leitung ah amah tawh kisai lou a omlou ahihman in Aman ama hoihsak bang in nna a semta diing hi.

TOUPA'N THUPHA HUNG PIA GEN....

Share:

NAMTE NUAM UH HEN (E006) By: Pastor Thangdoulal

NAMTE NUAM UH HEN (E006)
By: Pastor Thangdoulal


Jesu Khrist nung ka zuihkhawmpih Saptuamte, i Pa Pasian, Tapa Pasian, Kha Siangthou Pasian min in, kei leh ka innkuante'n lung kituaktak in, Inn mun  pan in chibai ka hung buk uh hi. 


Amin Jiak A Inn-le-Lou Nu Siatna

Jesu leh neih-le-lam hung kiteelsak diing hileh, bang pen i teelzaw diing uai maw!.. chi a ka ngaihsutlai in, ka lungsim a hung kilang pipen ahihleh "tangvaal haupa" ahi. Hih tangvaal haupa mah bang in eite zong, i gamtat uh leh hindaante uh, Jesu deihna tawh kituaklou hita leh kilawm mahmahta a, hilezong mi kamsiamthei mahmahte i hihziak uh a diai, a genthoh in kipom chiat vaanglak hi. 

Jesun hih tangvaal haupa a houpihlai a, a sil muhkhiat bang hiam i chihleh, mite'n a neih-le-lamte uh saang in, kei a ngaina zawkei uh chih ahi. Hih pen tuni tan in zong, mi tamzawte'n Jesu i kam uh tawh i zui ua, hinanleh i hindaan uh leh omdaante un Jesu i kiheisan uh hi. Jesun tangvaal haupa a pan a a lawhchin louh a theihtak in, a neih-le-lam nusia a amah nung, gin-omtak a a nazuite kiang ah, hibang in thu a hung gen hi, "Adiktak in kung hilh ahi, mi hausa a diing in vaangam luut a haksa ahi" (Mat. 19:23) a chi hi. Tuachiin nungzuite'n lamdang satak kawm in Jesu a dong ua, "Kua hundam ahi ta diai?" (v.25) chiin, tuachiang in Jesu'n a dawng a, "Hihpen mihing a diing in sil hitheilou ahi a, hinanleh Pasian a diing in sil bangkim ahithei hi" (v.26) a chi hi. Hibang ahihlai in, Peter , a inn-le-lou nusia a a nungzuipa'n missionarite bangdeuh sim in, hi chi in a hung chi hi, "Ngai in, kou bangkim nusia in k'ung zuita ua, bang ka mu di uai le?" (v.27) a chi hi. Tua chiin Jesun Peter kipum piakna phawk-hilhna tawh kawm in, hi chi in a dawng hi, "Mi chih, ka min ziak a, a inn hiam, a sanggampa hiam, a sanggamnu hiam, a pa hiam, a nu hiam, a zi hiam, a tate hiam, gamte hiam nusia in, a lehza a mu diing ua, taangtawn hinna a ngah diing uh hi," a chi hi. (v.29).

Hilaitak a, ei a diing a simmun poimawh leh theih-huai pipen ahih leh "Ka min ziak a" chih ahi a, hih ka min ziaka chih pen tangtak a i et-zui diing un hoih ka sa diak hi. Mi kua hitaleh, inn hiam,  lou hiam, gamte hiam, zi hiam, tate hiam, nu leh pa hiam Jesu min a nusia ngamte'n, a nutsiat-theih leh a nutsiat ngamna diing ua a tha thousaktu leh a tha haatsaktu diktak khat a om a ngai a, tua pen Jesu Khrist ahih ding  ahi. Khrist itna ziak ahih diing ahi hi. Hih pen Jesu Khrist reputation taang a amah (a inn leh lou leh a itte tengteng nusia ngampa) ding, or kipan chihna ahi a, hih pen Englishte chihdaan hileh "for the sake of Jesus' reputation" chih diingdaan ahi.

Tualeh leitung a mi zousiah in Pasian tapa min pen a tawisan ua,  a zahtaat diing uh pen Pasian tup leh ngim ahi hi. Aziak ahihleh mite'n Tapa a pahtawi ua, zahna a piak chiang un Pa zong pahtawi in a na om hi (Marka. 9:37). Tualeh Jesu Khrist min a khup tengteng a khupdin uh hun chiang un zong, Pa Pasian thupina diing mah a na hi zeel hi (Phil. 2:0-11). Tuabang ahihziak in Pasian teenna leh ompihna mission (God centered missions) te a hin tawntungna ziak uh ahihleh Jesu min ziak ahi hi.

Pasian Min Kizahtatna Ding A Missionary Thu-Ngetna

Matthai 6:9-10 a i muh uh, "Na min kizahtaat hen. Na gam hung tung hen," chih kammal ahihleh, Jesu Khrist sinsaknate lak ah, Pasian nna sepna diing a solkhiakna nna sep tuamtuamte (Missions) ahihleh, Nam zousiah tung a minthang leh thupi pen Pasian ahih diing deihna leh veinatna hilchetna kichian pen ahikha diing in ka gingta hi. Jesu Khrist in hih Bible taang tungtawn a, a hung hilh ut pipen ahihleh, Pasian kiang a, a min a kizahtaatna diing a nget diing, leh a lalgam a hung tun sakna diing a nget ding ahi a, hih pen missionarite thu-ngetna diing diktak ahi hi. Aziak pen  hih in Pasian nei ginaloute (Pasian nei taktak loute) leh Pasian nei mumalloute lak a Pasian min theih a a om theihna diing a Pasian veinatna tawh kitanau/ kilaichiinna hoihtak a neih ziak un ahi (Sam. 9:17; 74:18).

Pasian min zahtaat diing i chih uh pen, Pasian min, lungtang taktak tawh hawmthohtak a kep diing, ittak leh deihthohtak a etkol diing chihna ahi a, sil zousiah tung a i koih ua, i zahtaat diing uh ahi hi. Jesu Khrist in a awlmawh masa pen ahihleh, Toupa thumna a petition (ngetna) masa pen ahi a, ama'n a hung hilhdaan ahihleh, mitampite Pasian min zahtaat diing a a hung pai diing uh ahi a, tua pen sil zousiah (the universe) omna ziak ahi (reason). Tua sil zousiahte'n Pasian zahtaatna a piak diing uh pen, Pasian in amauh te ading a apiak mohpuakna uh ahi a, hinanleh, hih Pasian zahtatna sil jousiah ten apiak theih naitadih louh ziak in, hun na om sate a pan in tuni tan leh hun hung tunglai diingte ah zong  mission a omden na diing ziak ahi a, huabang hilou hileh, missions pen abei ta kha ding hi. Sil jousiah te pen Pasian min zahtat dinga om ahi ua, tuoleh Mission a hin tawntungna zong Pasian min a kizahtaat tawntung louh ziak chauh hilou in zahtaatna a kipiak tawntung theihlouh ziak ahi hi.

A min Ziak a Bangzah A Thuak Diing

Damaska zawtna lampi a sawltak Paul a hung pianthak khit in, Paul a diing in Jesu Khrist pen gou thupi pen leh manpha pen, a lungdamna bukimna a hung hita hi. Tuachiin ama'n philippi mite kiang ah hichibang in lai a hung khaak hi, "Ka Toupa Jesu Khrist theihna manphatak ziak in, sil tengteng manna in ka sim hi," (Phil. 3:8) a chi hi. Hih pen gin-omna manpha leh mantam ahi hi. Paul in Damaska lampi a a vazilkhiat sil thak, khatvei zong a na theih ngaihlouh leh zaak ngailouh thu ahihleh, a khelhnate ngaihdam a a omna thu ziak a kipakna leh, sil zousiah a kumpipa tawh a kipawlkhawm ziak a kipahna ahihbaan ah, bangzah a a thuakgim diing e? chih thu a na lungdampih mahmah hi. Tuachiin Jesu'n Paul kimuhpih diing in Anania kichi mipa, a thugen diing tawh a sawl a, Anania kiang ah, "Ka min ziak a bang zahta a thupi ahia athuak ding, akiang ah theisak ding ka hi," achi hi. (Nas. 9:16).

Paul missionary thuakgimnate ahihleh (for the sake of His name) amin ziak in ahi hi. Tualeh a hinkhua a bei diing kuanlam in, Jerusalem zuan a pailou diing in Paul kham in a na om a, tua mun ah Paul in hibang in thu a hung gen hi, "A bangchi dan a mawk kahkah a, nung khasiat sak uh ahia? Jerusalem khua a lep-hen a om diing bek hilou in, Toupa Jesu min a sih zong ka ngap hi," a chi hi (Nas. 21:13). Tuachiin Paul a diing in leitung ah Jesu Khrist min thanna leh a reputation pen ama hinna saang poimawh zaw a hung suakta hi. Na hinna leh Toupa Jesu na deih penpen teel diing hita lechin, nang khoi pen na teel diai? Kha hausakna leh taksa hauhsakna khoi pen na deih zaw a? Khovelta hih diing leh Pasian ta hih diing khoi pen na utzaw a? Jesu Khrist leh na hinna khoi pen a thupi zaw a?… Nang a diing a na sih a, Khrist a diing a na hintheih diing pen poimawh mahmah hi. Nang leh nang na ki-ngaihsak luat leh, Khrist in nang leh nang ki-ngaihsakna ngam in a hung ngaihsak kei khadiing hi.

Namte Lak Ah Amah Min Ziak In

Paul in Romite kiang a a lai khaakna, bung khat  taang nga ah kichiantak in, Pasian in a sapna leh a mission pen Namte lak a, Jesu Khrist min a sap leh sawlkhiat ahihdaan hichi bang in a na gen hi, "Amin jiaka Nam chin lak a, mi ginna lam a thu mang sak dingin hehpihna leh sawltak hihna i tanghta uh hi" (Rom. 1:5) a chi hi. Sawltak Johan in zong Paul gendaan bang in Christian misonari masate tha thohna leh kilopna a na gen hi. A saptuamte lak a khat kiang ah, lai khak a genthoh in, Saptuam mite lak a a muan-huai khat sawlkhe diing (missionari nna a sem diing a kuan ding) in a chi a, tua mipa ahihleh Pasian pomtaak (worthy of God) ahih diing ahi a chi hi. Aziak pen hi bang in a gen hi, "Amah min ziak a pawt khia ahih ziak un Gentelte kiang a pan in sil piak bangmah a saang nuamkei uh hi" (3Jn. 6-7, NASB).

John Stott kichi mipa, scholar minthangtak leh laigelhmi hi a theih a ompa'n, hih a tung a i taklat uh Laisiangthou bung leh taang tegeel, Rom. 1:5 leh 3Jn. 7 na comment hi bang in a na pia hi. "Pasian in Jesu Khrist tung-tuannate tengteng tung ah, tung-tuanna a pia a, akhut ziatlam a tousak in, hihna (rank) saang penpen apia hi, tua chi a lei (tongue) tengteng in Toupa Pasian ahihna a phuanzaak theihna diing un, chih a thei gige uhi," (Rom. 1:5 na leh 3Jn. 7 na a missionary kisawlkhete).  Tualeh hih missionarite'n, Jesu Khrist in amin ziak a pahtawina leh zahtaatna saang pen a tan diing ngak-lah leh mu nuamtak a om in a om uhi 7. Hih sil ngak-lah huaitak, amuh ding kaal a ngak-lah mahmah uh pen, manglam ahi kei a, a taktak sil, sil kichian khat (certainty) ahi hi. Eite'n i kinepnate tengteng uh taw (nuai lam pek) ah, sil zousiah a om nawnlouh a, sil chiteng in a hung nutsiat khit chiang, hih sil thupi leh a taktak masang ah i ding diing uhi; a tawntung taksap louhna ah, Pasian tehtheih guallouhpa mai ah, lungkimtak leh khamuangtak in, leh khantawn in hih a min thupi leh siangthou minthanna in i kipekheta diing uh hi. Aman Namte lak ah amin thanna diing in hih a bawl diing hi. Khantawn khantawn in amin zahtaat louh leh thaang bawl in a om kei diing hi. Saptuamte'n Missions  a bawlte uh leh a neihte un a gual zouta diing hi. Aman amite  kichiantak a enchian in a hung hilhchian diing hi. Leitung ah amah tawh kisai lou a omlou ahihman in Aman ama hoihsak bang in nna a semta diing hi.

TOUPA'N THUPHA HUNG PIA GEN....
Share:

PASIAN THUGEN KIZILNA (E01) Compiled by: Pastor Thangdoulal



Bible: Thu k'ung pia hi: Thu tawh kisai tangthupha phuang in! (2Tim. 4:2.)



A Sunga Thu Omte

I. Khenpi khatna: Pasian Thugen Kizilna

Thugenna (Preaching) ki-chi bang e?
Thugenna (Preaching) tup-le-ngim.
Thugen (Preaching/ Sermon) dinga sapna.
Thugenna  (Preaching) neihdan tuamtuamte.
Thugenna (Preaching) ding a kiginna.
Thugenna ding dan.

II. khenpi nihna: Special Days Sermon Outlines

Kumthak (New Year)
Palm Sunday
Good Friday
Easter Sunday
Missionary Day
Mother's Day (Nute ni)
Youth Day (Khanglai-ni)
Pentecost Day
Children's Day (Naupang ni)
Father's Day (Pate ni)
Christmas Day
III. Laisiangthou Donghu
IV. Incharge Lakna Thuchiam
1. Mawhpuakna Sângthak Dingte Hânthawnna




Thu Patna
Pasian' thugen kizilna leh, ni biik thugen guhgelna a hung kipatkhiatna pen mi tangpi'n i theih ut chiat ding uh ka gingta hi. Khenkhatte'n "Leltak in," a hung chihsak ding ua, khenkhatte'n lah, "Hoih e" ahung chihsak kha ding uhi. A diak in, Pastor ka hihna leh Saptuam khat kem ding a ngansiahna ka tung a a tukna sawtpi hinaikei lezong, Saptuam sung a ka muh leh theihte'n hi-bang thu gelhna tawh panla a, lamkaihpih (Lay Leaders)te tawh kihanthawn tuah ding in a hung sawl teitei hi. Kei a taaksapna om tampite leh ka lamkaihpihte taaksapna ka muh tampite lak ah, "Pasian' thugen kizilna leh, ni bik thugen guhgelna" a poimawh masapen in ka thei hi. I sil neih uh tampite lak ah Jesu a thupipen a i neih theihna ding un, Jesu' lungsim in i lungsimte uh a thuzawh nai? Chih ngaihtuah kawm in, Pasian' thu suut dan leh Pasian paidante ban ah, Pasian lungtang mite lak a bangchi phuan khiat ding e? Chih mi zousiah in i ngaihtuah chiat ua, khat-le-khat i kithapiak tuah theih ding uh pen sil poimawh pen ahi. Tuaziak in, a sung a thute limtak in simsuak ni hang in, hoih tak in ngaihsut chiat ni. Eimite'n kikhopna i neih chiang un, i thugente'n a Bible simna uh tawh kituak lou pi'n, a ut-ut uh a kigen uh hileh kilawm bang in, khenkhatte'n a neulai thute a gen ua, khenkhatte'n a gamvak dan leh a sa-kap dante ban ah thu tuamtuam tampite zong a genbeh lai uhi. Christmas thugen ding a kisep hinapi-a, a neulai vasabeng dan gen bang, eite lak ah tam tak om hile-hang a kilawm hi. Khenkhatte lah, thugen thei pen bang a ki-ngaihsut i hih man un thugenna hun a kipiak keileh NUAK, or PHUN chih bang om thei hile-hang a kilawm hi.

Bangteng hileh, taaksapna lompi tawh Jesu taksang a Pasian bia leh, Saptuam sung a mawhpuakna poimawh taktak neite i hih uh thei kawm in, Pasian' thugen  hih laibu neunou apan in kizil chiat ni. Tualeh a diak in, Pasian thugen dan kizilna, sapte'n "homiletics" a chih uh, Matthew B. Gag thuhilh chiamtehna (note) apan ei hihna tawh kituak a let in i zilkhiat sawm ding uhi.

I. Khenpi kahtna: Pasian Thugen Kizilna. (By: Matthew B. Gag)

Matthew B. Gag ahihleh, Baptist Basics University a laihilhmi (Lecturer) ahi a, "Homiletics 101: An Introduction To Preaching Lecture Notes" gelhpa ahi. Hipa laigelh pen (Basic) a bulpite ahih ziak in eite tawh kituak in, theih noptuak pen i sa uhi. Hibang ahih ziak in "BaptistBasics.org" website a pan a tei-sawn in, i kizil chiat na ding un, Pasian thu' genna ding a poimawh thubulte hih a nuai a bang ahi. Ki-zil chiat ni. 

1. Thugenna (Preaching) Ki-Chi Bang E?
Tawndan ngai-na bang in Saptuamte'n Pasian bia a kikhopna i neih chiang un 'thugenna' i thupi bawl chiat ua a hoih hi. Kikhopna mun a kizakdan tuamtuamte, mipite lasakna leh tum-ging hoih nounoute leh laa-pawl sakna i chihte a bei chiang in thugen ding penpente a hung ding ua, mipite en kawmkawm in thu a gen uhi. Hih 'thugenna' omlou in kikhopna a tawp/bei ngai kei hi. Tua ziak in 'thugenna' kichi pen kikhopna laigil leh thupipen ahi, chih thei masa chiat ni hang in, thugen a i pan khak chiah i ut-utpi mawk gen kei ni.

'Thugenna' kichi bang e? Hihpen speech or teaching i chihte uh lak a khat hilezong hite sang a thupi zaw tham hi. Aziak, 'thugenna' kichi pen, ngaikhetute lungtang kheng ding a, Bible a om thudik hilhchetna ahi a, thugen dingte'n a hilhchet ding Bible a om thudik a theih chet teitei ding ahi.

 Hibang 'thugenna' sung a theih ding a poimawh i ki-sinsakna ding un hih a nuai ate i en ding uhi.

a. Thugenpa- Rom. 10:14: Thugenpa pen Pasian mipa ahi a, tualeh  'Thugenna' kichi pen, Pasian mipa Pasian' thugenna ahi. Tualeh thugenpa pen Pasian in thugen theihna a piak mipa ahi. Sermon or 'thugenna' kichi pen, ut-thu a pongbawl thoh ahi kei a, hihpen lungtang a piang a puakthoh leh phuanzakna hi.

b. Thugenpa Thugen. 10:15: Pasian mipa thugen bang e? Amah thugen ding a mohpuakna neipa ahi. Thugenpa'n Pasian a pan a mipite a ding thu a neih teitei ding ahi. Hibang a neih theihna ding a, thumna tawh pang a Bible' thu lunglut tak a a suut/sim leh, aman khasiangthou huhna tawh mipite a ding thu, Pasian apan in amu ding hi.

c. Thugenpa Thugen Dan – Nas. 8:35: Thugenpa'n thu a gen chiang a, a ngaikhia a na pang mipite, a thugen thudik in a lungtang uh a zawh a, hindan thak a neihna ding ua thupukna abawl theihna ua a gen ding ahi. Hih tawh kisai in, thuhilh dan leh gen dan tuamtuam a om kha ding hi. Hinanleh atawp chiang a ngaikhetute'n, Bible thudik tawh kituak a hinkhawzak ding thupukna a bawlna ding ua a gen ding ahi.

d. Thathohsakna – Nas. 8:5-6: Thugenna ah tup-le-ngim tuamtuam a om maithei ding hi. Hilezong agah suah ding pen mipite'n Bible thudik zui ding a thupukna alak ding uh mah ahi veve hi. Hihpen, Jesu Khrist hundampa a pomna, semtute'n a muanhuaina uh a suah semsemna ding ua thupukna lakna, gingtute biakna a ahat semsemna ding ua thupukna lakna leh a tuamtuamte ahi maithei ding hi. Thugenna pen hun sukbukimna ahikei a, mihing khat hinna a sil kisam khat sukbukimna ahi. 

e.Thugen Dinga Thupiakna – II Timothy 4:2: Pasian in a thu tangkoupih a pang ding in, sillamdangte leh vantungmite a teel kei a nang leh kei ahung teel zaw hi. I kibulphuhna ding un Bible i nei ua, a hung lamhilh ding leh hung thahatsak ding in Khasiangthou i nei uhi. Gam mial taanvak ding leh Khrist a sanggamte hatsak dingte i hi ua, a nih in "thugenna" taw i sem uhi. 

Thugenna tawh kisai a mite thugen khenkhatte tawh i khumsin ding:
(1)"I mihihna diktak pen mite kiang a thugenna ahi." -Phillips Brooks 
(2) "Thugenna ahihleh thudik kikuptuahna ahi." - Phillips Brooks 
(3) "Thugenna ahihleh thudik meikuang bang ahi." -  Jack Hyles 

2. Thugenna (Preaching) Tup-Le-Ngim.
Thugenna in ngimna hoihtak Pasian suangtuahna ah a nei hi. Tualeh leitung pumpi zong, Khrist a gualzawlna hinna thugenna tungtawn a dimsak ahih ding Pasian lunggel ahih ziak in, tuni tan in thugenna i tawpsan thei kei hi. Tuaziak in, thugenna in a hilhchet ding ngimna khenkhatte i ensuk ding uhi. Zilkhawm chiatni. 

a. Thugenna Taksanna Hilhchet Ding Ngimna: Thugenna in a ngim pipen hi-ding a ka taksan khat ahihleh, Bible thudik phuanzak ding ahi. Ngaikhetute'n thuginpite' a theihsiamna sangzaw a neihna ding ua, thugenna zousiah a Bible thudik  tangkoupih ding ahi. 

b. Thugenna pen Taksanna Vengbit Ding Ngimna Ahi: Pasian' thu, Bible thudik tangkoupihna tan bek a hun a hikei a, hih pen venbit ding ahi. Setan ahihkeileh Leitung deihnate, Taksa utnate'n hih Taksanna Thudik gal bang in a sim gige uhi.

c. Thugenna pen Mangthangte THU Hilh Ding Ngimna Ahi: Mangthangte kiang a tangthupha gen pen, thugentu nasep thupipen ahi. Ama'un Jesu Khrist a hinna a neihna ding ua, thudik ama'uh tawh kituak a gen ding ahi.

d. Thugenna pen Khelhna Suklatna Ding Ngimna Ahi: Jesu'n Farisaite hangsantak a a gitlouhna uh a phuanzak dan leh, Baptispa John in Herod gamtat hoihlou hangsantak a a phok ngam dante leh, Jesu' sihna tungtang a judate khelhna Peter in hangsantak a a genkhiat dante ngaihtuah kawm a, khelhna suklat ding pen thugente mawhpuakna ahi hi. 

e. Thugenna pen Christian Tawk/Chou Ding Ngimna Ahi: Chirstian khat pen Pasian hehpihna a a khanlet theih keileh, ginna leh a dangdangte ah zong khanglian theilou hi. Pasian hehpihna a khanlet a, tua apan a a dangte a zong khanglian dinga tawk/chou ding ahi.

f. Thugenna pen Ngaikhetute Poimawh Bukimsak Ding Ngimna Ahi: Thugenna in ngaikhetute poimawh a bukimsak chiang bek in a manpha pan hi. Tuaziak in thugentu in a mipite a taaksap a theih siam mahmah ding ahi.

3. Thugen (Preaching/ Sermon) Dinga Sapna.
Thugenna a kiphualdap leh poimawh pen ahihleh, 'Sapna' (thugen ding a sapna) ahi. Thugen ding a Pasian' sapna tang lou pi'n, thu va-gen lechin zong, mipite'n na thugen kham in luaksuak huai asa ding uhi. Pasian in khenkhatte Saptuam lamkai ding, khenkhatte Pastor ding, khenkhatte 'mission field' a sem ding chih bang in a tuamtuam in sam hi (Eph. 4:11). Hih Pasian thugenna tawh kisai a sapna anuai a bangin i zilkhawm chiat zaizai ding uhi.

a. Kha Siangthou Zang in Pasian In Mi Sam Hi: Pasian sapna pen Kha Siangthou tungtawn in amimal amimal ah a hung pai a, hihpen thugen utna puaknatna neihna dan in a om a, hinanleh mi zousiah pen Pasian in ahung sap hun akibang kei hi. Khenkhatte'n a dek uhi.

b. Sapna Pen Lunggulhna Tawh Ahung Paikhawm Hi: A thugen ding a Pasian in a sap mite pen, Pasian in ngimna dettak tawh amah bawl hi. Hibang mite'n nna tuamtuam sem in, bangteng bawl leuh zong, lungkimna taktak neilou bang leh, lamzang thei taktak lou bang in a om ding uhi. Tualeh ama'un ministry khat a lutna aneih chiangun zong, hunta chih neilou mah bang in, a sang a thupi zaw a delh ut toutou lai ding uhi.

c. Pasian in Asapte A Sakholh Hi: Pasian in a sapna tangtun thei lou dingte A thugen ding in a sam kei hi chih akichetna mahmah ahihleh, thugentute a tangpi in thugen theite ahi uhi. Tualeh hibang a Pasian sapte Pasian in bangteng hi-in, khoilam teng ah hilezong a lamkaih a, a kisapna uh pia hi.

d. Pasian Sapna pen Kisa-kholh Dinga Sapna Ahi: Mawhpuakna leh sep-le-bawl ding tampi tawh Pasian sapna ahung paikhawm hi. A diak in, kisakkholhna ahi deuh pen hi. Sa leh Kha a kisakkholhna, Pasian hehpihna a khanletna ding a kisakkholhna leh kisakholhna tuamtuamte a kisakholh ding a sapna pen Pasian in A thugen ding a a hung sapna ahi.

4.  Thugenna  (Preaching) Neihdan Tuamtuamte.
Thugenna zousiah in a guhgeldan khat chiat a nei a, tualeh thugenna a hilhchet ding a thugualte (Outlines) pen thugen dingdan lim diktak ahih ban ah, thugenna kichi pen, mipa inn-lam tawh kibang ahi. Inn-lampa'n a inn-lam ding hibang hibang ding ahi chih guhgeldan nei lou in, inn a lam kei hi, thugenpa'n zong guhgelna kichian tak tawh thu a gen ding ahi.  
Tualeh thugenna a chi-tuam tuam in a neih theih a, tuate apan a i kizil theih chiatna dingun, hih a nuai ate i en ding uhi.

a. Thupi, Thu Genna (Topical Sermon): Thupi thu genna ahihleh, thupi a na telkhiat penpen, Bible-tang mun tuamtuam la-in na hilh chian thei hi. Hihpen khat veivei "Theme sermon" chihna tawh kibang hi. 
Thupi thu genna guhgel anuai a bang ahi.

Thupi: Khamangthang matna dinga sil poimawh gukte

1. Pasian a dinga hinna manphat dan theih ding.
2. Khamangthang man dinga kilatkhiat ding.
3. Kha Siangthou lamhilh dinga kipiak khiatna.
4. Kha Siangthou temsau nasem dinga goih—(a thu).
5. Kha nasepna a kawkmuh hihna.
6. Lawhchinna bangteng om-nanleh, hunta chih louhna.

(Tu'n na thupi, ITNA hitaleh, ITNA thu Bible mun tuam tuam a la in na hilchian dinga, mipite'n ITNA aneihna ding ua, na thugen a pat a thupukna alak thei teitei ding uh ahi).

b. Taangteel Thugenna (Textual Sermon): Hipen, thugenna a i Bible tang telkhiat penpen, chiiktak zonkhiat a, tua apan a sinsakna piakna ahi a, hih in tang-khat sunga thudik guuk-omte a phuangzak hi.
Tangtel thugenna guhgel hih a nuai a bang ahi.
Thupi: Baihlamtak a Hung Man Khelhna
Tangtel: Hebraite 12:1-2.
1. Theihpihtu Meipi Thupitak
A. Theihpihtu meipi thupitak pen a nambal a tam hi.
B. Theihpihtu meipi thupitak pen lainat leh kilop huai ahi.
C. Hih theihpihna mizia pen a thupi mahmah hi.

2. I Khelh Baihlamnate Uh.
A. I khelh baihlamnate Sawltakte'n greek thumal khat in a hung na hilh ua, "euperistaton" ahi. Hihpen, khelhna baihlamtak a eite hung mantu chihna ahi.
B. Saltakte'n hibangte apan a kihemkhe di'n, ahung ngen uhi. 'i koihkhia ding' a hung chi uhi.
C. Hibang khelhnate i koihkhiat leh, i ngaihsak nonlouh ding uh, Sawltakte' deihdan ahi. 

3. Tanpa Kichinna.
A. Amah pen, i genna uh bulpatna leh tawpna ahi. "Jesu en chiat un, Amah a tawpna thuneipenpa ahi.
 B. Amah pen eite tha-khengpa ahi.
 C. Amah pen eite siampi lianpenpa ahi.

c. Hilhchetna Thugenna: Hibang thugenna pen, Bible bung khat or tang bangzah e-khat sung a thute hilhchetna thugenna ahi a, thu chiik zonna tungtawn in thudik phuankhiat ding ngimna nei ahi.
Hilhchetna Thugenna, Etsakna Guhgel hih anuai a bang ahi.

Thupi: Mangbang Talezong Kipak Hi.
Kumpipa doute (Laate 3)
Amuhte a tam mahmah uhi.
Amauhte pen a poimawh sang in a tamzaw uhi.
Kumpipa Venbitna (Late 4)
Amah thumna saangpa ahi.
Amah mite hoihna pepa ahi.
Kumpipa Phatna (Laate 5)
Hih in Pasianni kongkhakte hong hi
Hih in Mimal Pasian biak-inn tawh kinaihsak hi.
Lungdamna leh nuamna tun hi.

Thugennate bangchi tel a, bang pen zak a hoih e? (1). Kha lamkaihna zui in. (2). Na thugen dingpen thugenna dante lak a koi pen tawh kituak pen e chih limtak in ngaihsun in.  

5. Thugenna (Preaching) Diing a Kiginna.
Thugenna nei ding hinapi-a a thugen ding lam theilou eimite lak ah a kithang mahmah hi. Hibang mipa/nu na hihkhaak leh Pasian mai a zumdan leh kisuanlah dan ban ah, chinlouh taktak a chinglou na hihlam kithei inla, tualeh na thugen ding na theih louh ziak in, na utut phei gen kenla, thumgualna or mipite thumna ah lamkaih inla, hua tawh na hun zou mai in. Tualeh, thugen dingpa/nu a omlouh ziak a 'bingmat' chihte zong i hahzak uhi. Hibang a 'bingmat' a ompa/nu na hih a, na gen ding na theihkei leh, atunga i gen bang in thumna tawh na hun zou in. Hibang gen ding theihlouhna zumhuaina pan a na kihep khiatna ding in hih a nuai ate limtak a ngaihsun inla, zui in.

a. Laisimna hun zangtam in.
1. Pasian kianga mimaltak a kilatna nei gige in.
2. Bible thu suut detdetna hun zangtam in.
3. Laibu tuamtuam simna hun tam zak in.
b. Thugen tuamtuamte ngaikhe tam inla, thu kan in.
c. Kha dinmun a, nang poimawh leh midangte poimawhte thei in.

6. Thugen Dingdan.
Thugenna tawh kisai tampi i enkhinta ua, tun 'thugen dingdan' hih a nuai a bangin, a ETSAKNA i en ding uhi. (Thugen ding chiah)
a. Bible Simna.
1.  Thu na gen ding chiang in, na Bible sim ding gen masa in.
2. 'I deihna tantan sim ni' chih kammal zang ken. Aziak pen, kiginna ma-neih louh a, a thudan a dingte gen dan ahi. Hibangte pen, Pasian in zang lou hi.
3. Na Bible simna ding nihvei or thumvei bek genkhia in.

b. Thu Patna (Introduction) 
1. Na gen ding 'thupi' pen phuangkhe masa in.
2. Na 'Thupi" gen ding a kilawp huai dan phuangkhia in.
3. Na 'thupi' genna in a tuamsuak ding thubulte luikhia in.

c. Thugenna Taksa.
1. Hihpen, na thugen ding zousiah ahi.
2. Hihpen, a tung a i gen, thugenna neihdante zakna ahi.
3. Atangpi'n gen ding thubul tam koihlouh a hoih hi.

d. Thukhupna (Conclusion)
1. Na thugen zousiahte thutopna khat nei in kaikhawm in.
2. Na thupi in a tuamsuak a na gente tawpna kibang nei in 
    sutuah in.
3. Ettehna hoihtak zang a thukhupna bawl ahoih mahmah hi.
(Khenpi khatna: Pasian Thugen Kizilna. By: Matthew B. Gag tawh kisai a, theih beh ut na neih leh: visit BaptistBasics.org for more resources). 
Share:

Recent Posts

Popular Posts

Articles

SUBSCRIBE

Thangkhal Bible in Mobile

Mobile phone a Thangkhal NT Bible koih ding dan

Read Thangkhal NT Bible

JOIN KV fb

ZOMI FINS

PHOTO GALLERY

THANGKHAL COSTUMES
TBCWD TOUR 24-Sept-2022
Kulhvum Prayer

Blog Archive