KHALVONTAWI NEWSLETTER | DELHI
FATHER’S DAY: PATE NI
LEITUNG a Pate Ni hung piang dan ahileh numei khat a min Sonora Louise Smart hanchiam na hangin hung piang hi. Amanu February 18,1882 kum in Lenny Lind, Sebastian, Arkansas ah piang hi.
Apa William Jackson Smart (1842-1919) leh anu Ellen Victoria Cheek Smart (1851-1898) te tapa nga leh tanu khat nei sun ahi hi. A sanggamte 1.Charles Pinkney Smart (1883–1974) 2. George Alfred Smart (1886–1931) 3. Henry Albert Smart (1886–1975) 4. Marshall Harrison Smart (1888–1975) 5. Thomas Fred Smart (1891–1963) te ahi hi.
Anu in apasal masa tawh ta thum nei a, hua atate amoutha na ah keng hi. Ata kengte 1. John Edmonston BILLINGSLEY, 2. James Jesse BILLINGSLEY, 3. Lieuary Louise BILLINGSLEY WIDBY te ahi uhi. A pian na apa in zi masa anei a, a zi min in Elizabeth Harris (1848-1878) hi in tanu li leh tapa nih agawm in guh a neih uh hi.
Atate 1.Mrs. Mary, 2.Mrs. Martha, 3.L.V. (who died in infancy), 4. William Joseph Smart ( 1872-1936). 5. Mrs. Susan Ida Smart (1873-1947). 6. Mrs. Anna A. Smart Glasgow (1878-1952) te ahi uhi.
William Jackson Smart in amatate leh azi keng tate a gawm in 14 pha a, hua teng ne ding dawn ding leh pilna siamna zilna ding mawpua na la ahiman in atanu Sonora Smart Dodd in apiang na pa thupi na mu zing hi. A piang na apa louhou mi hi in American Civil war lai in apa veteran ana hita hi.
1889 kum Sonora kum sagih ahi in Spokane Washington ah kisuan (pemlut) uhi. Sonora kum 16 ahi in anu si hi. Apa in asanggamte leh amanu enkol hi. 1870 kum in Sonora leh John Bruce Dodd kiteng hi. 1909 kum in tapa khat John Bruce Jack Dodd nei hi.
Apasal nei zawh nung in a min Sonora Louise Smart Dodd chi in kisam hi. Lai gelh pawl khat in amin apasal min in (John Bruce Dodd) chi'n na gelh zel uhi. Sonora Smart Dodd in ahi thei khamkham in apian na apa na panpi zel hi. Nute ni (Mother's Day) in Central Methodist Episcopal Church ah ava kikhop leh Pastor pa in Nute itna, Nute thupina leh paaktat ahuai dan agen chingin amanu lungtang ah apa itna hung kilang hi.
Amanu in zong Spokane Ministarial Alliance lamkai te kung ah kum teng in nute ni i bawl zing uh, Pate ni zong i bawl ding uh ahi chi'n agen leh lamkai ten zong lem sakpi uhi. Ama nu in 5june apa pian ni a bawl ding in a ngen aa, lamkai te kisak khol manlou ahiman in June khal thumna ah bawl ding in lem gel uhi. Pate ni kizang masak pen ni ahileh June19,1910 Spokane, Washington mun ah kizang hi.
1916 kum in President Woodrow Wilson in Spokane Saptuamte Pate ni a zak uh kipakpih na thu telegraph tung tawn in gen hi. William Jennings Bryan in National Holy day hihsak dingin phut hi. 1966 kum in President Lyndon B. Johnson in June kal thumna Pate ni a zak ding in phuang khiatna leh nam detna nei hi.
1972 kum in President Nixon in kum teng a June nipi kal thumna pen National holy day leh atawn tung a (permanant) Pate ni a zak zing dingin namdetna nei hi. Sonora Smart Dodd in 62 vei na tan Pate ni ahikeileh Pate zaktatna ni Spokane Saptuam ah 1972 kum tan na zang hi. Pate thupina leh itna tawi sang na lai 74 vei na gelh in na hawm hi. Huajawh kum li (4) tan dam lai in 22nd March,1978 kum in 96 achin in atang tawn mun ding a zuan ta hi. Amanu Greenwood Memorial Terrace Spokane ah kivui hi.
A dam lai in Woman's Christian Temperance Union ah pan lak na nei hi. 1920 tuam in pilna zilna in School of the Art Institute of Chicago ah painting, writting poetry leh Fashion a Hollywood te (designar) siamtu a pang in ahun zang hi. Sonora Loiues Smart Dodd hanchiamna hangin tuni tan in leitung ah Pate ni kum teng in na ki zang hi. Leitung buppi in a zak Pate ni ah koi zong Pa nei lai ten i pian na i Pate uh zakna leh paktawina in zang chiat ni chi'n i kichial uhi. Toupa'n i pian na Pate zatat thei chiat ding in thupha hung pia chiat ta hen. Amen.
PATE POIMOH NA
1. Pate Innkuan Lutang ahi hi: Eph. 5:23, Laisiangthou in Numei lutang Pasalte ahi na chi hi. Lutang kichi in thuneina sang pen leh makai ahihna tak lang hi. Nang leh kei inn sung ah PA pen in lamkai hinate i sem khak ei chi ki ngaih sun thak masa ni, Joshua 24:15 na ah Joshua in a mi Israelte kung ah, "kei leh ka innkuan te in Toupa naa ma kasem ding uhi," achi ma bang in Pate in Innkuan a Pasian i biak theina ding leh anaa isep theina ding a pan i lak ding uh poimoh mama hi. Eima inn sung chiat Biakna lam, Thumna lam, Silpiak lam leh Pasian naasep na lam ah makai hi ding a poimaw mamah hi. Kornelia: Acts 10:1-3 sung i et leh Kornelia kichipa in a innsung a ding pan alak na kimu thei hi. Ama Kaisaria khuami Italy Galkap hi in Pasian thu ah a innkuante makaih den khat ahi hi.Toupa'n Kornelia migentheite napanpihna thu kaja hi achi a Peter asamsak a, a inn ah thu agen sak hi. Kornelia bang a innsung mite hutdam a aom theina ding a Pa kichite in pan i lak ding poimoh mamah hi.
2. Pate Innsung Jawlnei ahi hi: Laisiangthou sung ah Pasian in Israelte kung ah KA thu piate natu natate uh hil sawn un chi'n thu na pia hi (Deut.6;4-9). Ei innsung a PA tampi ten innsung maitam bawl chihte makai ngailou in Numeite hung kitaaklah khajel hi. Paten innsung innkuan mailam hun ding thute igel khol a innsung mite i khamuan jel ding uh kisam mah mah hi. Numeite makaisaklou in Pasalte mah innsung a makai in pangden theileng Toupa deihna hung hipan ding hi.
APAKTAT HUAI PATE
Laisiangthou sung ah Pa muan huai apaktat huai Pa tampi om hi. Huate lak pan in hi anuai a Pa li (4) te panlak na tawh kihanthawn ni.
1. Job: Job ahileh Laisiangthou sung a Pa omte lak a apaktat huai pa khat ahi hi. Ama Uz gam a om mihausa mamah khat ahi hi. Aman tapa sagih leh tanu thum a nei hi. Atate in Pasian deihlou khat a theilou kal in sem khava chi'n zingkal sial in a tate a ding in Pasian kung ah maitam siam sak zel hi (Job 1:1-5). Atate in Pasian maipha amu theina ding a panla zing pa khat ahiman in apaktat huai mamah hi.
2. Abraham: Abraham ahileh Laisiangthou sung a Pa omte lak a apaktat huai pa khat ahi hi. Ama Ur gam ah om hi. Pasian in apu apa ten na gam nusia ding in thu apia hun in hoilam zuan ding chi zong theilou in a pai hi (Heb.11:8). Pasian in atek nung in tapa khat Isak apia hi. Hua atapa Pasian ah kithoina leh maitam abawl chiang in a zawhpi hi. Pasian in Abraham aginna apatep lai in sing leh mei keng in atapa tawh a pai chiang in atapa in Pa aw, "Sing leh mei i keng a, hoi e a Belam?" chi'n a dong hi. Isak dokna in Abraham in atapa maitam a bawl chiang in puizel ahi dan kimu thei hi. Atapa tang khat nei sunn Pasian thu ah pui ahiman in apaktat huai mamah hi.
3. Jacob: Jacob ahileh Laisiangthou sung a Pasal omte lak a apaktat huai pa khat ahi hi. Aman a zi ding in Rachel apu Laban kung ah kum sagih thalawh dingin ngen hi (Gen. 29:18). Khuavel ah koiman a zite uh a itna in thalawh ngai keimaleh Jacob in azi a it man in kum sagih thalawh ahiman in pasal paktat huai mamah khat ahi hi.
4. Elkanah: Elkanah ahileh Laisiangthou sung a Pasal omte lak a apaktat huai pa khat ahi hi. Aman azi Hannah athanem nate theisiam in hibang in thapia hi. Hannah, "Kei nang a ding in tapa sawm sang in kamanpha zaw hilou maw," chi'n thapia ahiman in pasal paktat huai mamah khat ahi hi (1Sam.1:8).
Hi atung a Pate in atate a ding leh azite a ding in theitop in panlak ahiman in paktat huai mamah hi. Koi zong Pa kichite in hi atung a Pate bang in panla chiat ni chi'n iki hanthawn nuam hi.Toupa'n PATE NI zang nuam chiat ding in thupha hung pia chiat ta hen. Amen.
~0~
Singngat Area ah inn 70 panpihna pia
In Loving Memory of Pumminthang (1976–2021)
OUR beloved brother, Pumminthang, aged 45, passed away on 12 June 2021 in his village, Kullian, after being tragically electrocuted by a low-hanging electric wire. He leaves behind his devoted wife and five young children — four sons and an eldest daughter — as well as the children of his late younger brother, for whom he lovingly cared.
His sudden departure has left a deep void in the hearts of his family and all who knew him. The negligence of the electricity department, Government of Manipur, has brought unimaginable hardship to this grieving household.
On his burial day (13.06.2021), we offered our final farewell with love and sorrow, cherishing the memories of his kindness, hard work, and unwavering devotion to his family.
~ Psalm 34:18
🙏😭😭 Bye, our dearest brother… U Min…Mangpha!😭😭🙏
From Lamka to Imphal along Tedim Road | Photo
Today, this road is called Tiddim Road in Manipur, though its correct name is Tedim Road. It connects Imphal to Tedim in Burma, passing through Zoland -- Lamka, Singngat, and the Behiang border into Myanmar—Chikha village, Tonzang, and finally Tedim. These places are inhabited by our own people since time immemorial. The road is said to have been built during the British Empire, with the aim of reaching Tedim for their troops.
The word Lamka means “a meeting place of roads”. It also connects to Sugnu, Tipaimukh, Thanlon, and Mizoram State.
Churachandpur was named after the Manipuri Maharaja Churachand Singh when our hometown was officially recognised as a district. Our elders were very happy. In our tradition, naming after someone is a great honour. We do not simply have names; they are given with meaning, respect, and family bonds.
EXCLUSIVE INTERVIEW: DR. GEORGE T. HAOKP
19) Manipur a tribal eimite mudana a tangkou kipawlkhawmnate banned/dan in akha kipawlkhawmna a koi ahina dinga pan ka lah ding.
20) Tu-le-tu a pei jing Suspension of Operation (SoO) nuoia political talks khu ka support ding akinlam a tup-le-ngim ibawlte uh muolsuo ahi a genfel nadinga Centre leh State ka naw ding.
21) Assembly Session leh Party Meeting te a hangsan tah leh pontho tah a pan ka lah ding, nam interest leh ka constituency dinpin pan ka lahpi ding.
22) MLA Local Area Development Fund nuoia na kibawldohte leh sum kisennate khangthate leh numeite makaina a kibawl committee khat in kumteng a audit abawl ding, mipi thei a phuondoh gige ding, tualeh
23) Rotation a Constituency ha (month) 4-5 tenga ka tawtsuo ding, hapta 15/16 tenga telephonic/online 'Direct Talk with 59-Saikot MLA' kichi nuoia direct a MLA pa toh kihoumatna thei ka bawldoh ding ahi.
Tualeh, water supply system khu Saikawt a umlou ahi, mipi in akhanga kihinsuona a aneisun uh Tuithrapui Water (Khuga River) khu mining leh environmental pollution jieh a dawnthei hitalou hi. Singat leh Saikawt kisuhtuona lampi khu khuo tamtah a dinga lampi umsun khat ahi, ahin donloua kikoi jing tualeh, India a defense personal ratio a gen dinga atamna pen khuo khu Saikawt ahi a, defense personnel te a ding welfare scheme umlou, tualeh adang tamtah jong um nalai ahi. Hmar sports person/youth te nasepna khu Manipur government nuoi sanga Mizoram government nuoia lut tamjaw ahi a, tuachi'n Hmar te ngaisah leh don a aumlouna uh phuondoh ding ahi. ITI Saikot amin a um tobang ahita, koima'n aphattuompi nawnlou ahi. Development khu kibanga hawm hun ahita. Hmar, Komrem, Zou, Vaiphei, Gangte leh minority dang dang te a dinga pan nasatah a ka lah ding ahi.
I gam uh enlah ten, hausa gam jousie Forest Reserve a koite, pu le pate theizingna historical site jousie kou a ahi chite, 4th class citizen a ei koite, ancestral land lumsuong kiphut jahdate, foreigner leh refugee ahi ei chite toh kibuon dinga ka kipiehdoh ka hi. Mipi pildoh a khemthei hinawn lou hi. Sum themkhat sanga gam-le-nam, tu-le-tate khankhuo ding mipin ahing teljaw ding, meipum gin sanga vote khat takhiel mipin ajaujaw ding uh ahi. Hibang nikhuo chieng a khu kikhelna (change) tung ding ahi.
Phunga ki-etlou hiel ding ahi. Election tet dinga thutanna ka siem nikhuo a kipat "ka tang", "keima", "kou", "kou innsung", "kou phung" kichi kammalte toh ka kibottan ahi. Hmar jong ka hin, Kom jong ka hin, Vaiphei, etc jong ka hin ka phung khu "Saikot Mipi" ahi.
Condolence: Pi Khanzachiin (1943-2021)
We are deeply sorry for your loss. May you all find comfort in the cherished memories of your loved one. Our thoughts and prayers are with you during this difficult time.
"The Lord is near to the brokenhearted and saves the crushed in spirit." — Psalm 34:18 (NRSV)
🙏REST in PEACE!🙏
Dr Hawlngam Haokip: My memoirs with him and more from 1957 to 5th May 2021
Recent Posts
-
--- Viewers discretion is advised ---
-
On June 9, 2026, fourteen Kuki individuals were formally released and handed over by Civil Society Organisations (CSOs) of Senapati District...
-
Senapati, June 9, 2026: The 14 Kuki individuals who were reportedly held captive by Naga groups have been released unharmed. According to a...
-
MIZO youth Captain Lalrinawma Sailo of Chanmari Veng, Aizawl, received the Kirti Chakra , one of India's highest military gallantry awa...
-
Since mid-May 2026, a total of 11 Kuki-Zo individuals have reportedly been killed in clashes with Naga groups in Manipur . The fatalities i...
-
A Kuki man from Lasan village in Kangpokpi district, Manipur, was allegedly killed by suspected Naga militants earlier today, according to i...
-
WITH THE INITIATIVE OF THE HON'BLE MLA PU CHINLUNTHANG, THE STRANDED PEOPLE OF KUKI-ZO HAVE BEEN TRANSPORTED. By Thanglam Manlun Indepen...
-
JUST THREE DAYS after the reported brutal rape and murder of a 31-year-old Kuki-Zo woman in Zairawn village, Jiribam, Manipur -- allegedly ...
-
The Kuki Students' Organisation (KSO) City Branches have expressed profound relief and gratitude following the safe and unconditional r...
-
The 23 July 2022 (For Educational purpose & various Social Organisations in the state) ________________ By: DR TS HAOKIP Chairman, Kuki ...
Popular Posts
-
--- Viewers discretion is advised ---
-
March 14, 2025: A statement by 𝐈𝐧𝐝𝐢𝐚 𝐅𝐨𝐫 𝐌𝐲𝐚𝐧𝐦𝐚𝐫 has highlighted the worsening plight of Myanmar refugees in India, who face ...
-
THE ZOMIS are one of the branches of Mongolian stock allied to the Tibetan Burmans and whose stories dates back to 2,000 BC. These people ...
-
Based on the results of the Civil Services (Main) Examination 2025, conducted by the Union Public Service Commission (UPSC) from 22nd August...
-
Pic: Manipuri by Blood (Facebook) 𝗛𝗲𝗿𝗲 𝗶𝘀 𝗮 𝗹𝗶𝘀𝘁 𝗼𝗳 𝗔𝗿𝗮𝗺𝗯𝗮𝗶 𝗧𝗲𝗻𝗴𝗴𝗼𝗹 (𝗔𝗧) 𝘂𝗻𝗶𝘁𝘀: 𝗜. 𝗜𝗺𝗽𝗵𝗮𝗹 𝗘𝗮𝘀𝘁...
-
KUKI STUDENTS' ORGANISATION, DELHI & NCR Education Department NOTIFICATION It is hereby notified that the University of Delhi has an...
-
Reproduced by: World Kuki-Zo Intellectual Council (WKZIC), updated on Sept. 6, 2024, 12:12 PM, IST@ WKZIC-GHQ. Amazon.in https://www.amazon....
-
Manipur Territorial Army Recruitment November lha leh um ding. 1.Churachandpur, Tengnoupal, Kangpokpi, Pherzawl leh Chandel district ho Tuib...
-
The 23 July 2022 (For Educational purpose & various Social Organisations in the state) ________________ By: DR TS HAOKIP Chairman, Kuki ...

















































.jpeg)




