#AssamRifles in a joint operation with representatives of Excise and Narcotics Department Champhai, recovered Heroin No 4 weighing 62 grams worth Rupees 43.40 Lakh in general Area Zote, Champhai district, Mizoram on 25 March 2024 and apprehended one individual. He has been handed over to Excise and Narcotics Department Champhai for further legal proceedings.
"Boycott Lok Sabha Election 2024"
To Whom it May Concern
Date:
25th March 2024
Subject: Boycott
Lok Sabha Election 2024
For over 10
months the Kuki-Zo tribal community has been dealing with the aftermath of the violence that erupted on May 3rd
2023. We have not only borne the brunt of the
state-sponsored violence unleashed on us by the radicalized Meiteis, but
have been completely ignored and
disregarded by the governments, both at the center and the state. Adding insult to our injuries,
we’re now expected to put everything on hold and participate in the upcoming 18th Lok Sabha election 2024.
Until and unless
our grievances receive satisfactory redress and justice is delivered, we must band together and boycott this sham
of a process. It is perfectly democratic and a
constitutional & legal right each of us have to express our
displeasure in a non-violent form.
This is the loudest and clearest way to demonstrate that there is an absence of political representation for the Kuki-Zo
people and all is not well with the great Indian democracy.
Let’s have a glance at Villages/
organizations/ citizens of India who have declared
BOYCOTT of 18th Lok Sabha election 2024:
1.
In Madurai, Tamil Nadu, a collective decision to boycott
the upcoming Lok Sabha Elections has been made by residents
of Tirumangalam Municipality, members of the Traders Association and motorists in
protest against the Kappalur Toll Plaza. They
allege that the Toll Plaza has been set up in violation of regulations. Read more at:
https://news.abplive.com/elections/lok-sabha-election-tamil-nadu-madurai-reside nts-to-boycott-ls-polls-kappalur-toll-plaza-1670108
2.
Mangalururu: Over 150 families of Manimajalu in Sullia
taluk have announced to boycott the
Lok Sabha election to be held on 26th April, 2024. The reason for their boycott is due to the lack of proper
roads despite their demand for the past 4
years.
Read more at:
https://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/150-families-wait-for-road-for- 4yrs-village-to-boycott-polls/articleshow/108720293.cms
3.
Mysuru: Residents of over a dozen villages in the deep
jungles of Male Mahadeshwara Wildlife
Sanctuary in Hanur Taluk of Chamarajanagar district have declared to boycott the upcoming Lok Sabha election due to
lack of basic amenities and neglect
of their villages by the elected representatives.
Read more at:
https://timesofindia.indiatimes.com/city/mysuru/yet-again-residents-of-12-villages
-in-mm-hills-to-boycott-voting/articleshow/108741169.cms
4.
The residents of Hanchinal village in Wadagera taluk
have threatened to boycott the
parliamentary elections, stating that the village was completely neglected by the administration in providing basic facilities, especially sufficient drinking water.
Read more at:
https://www.inkl.com/news/residents-of-hachinal-village-threaten-to-boycott-electi
ons
5.
Bazpur residents of Udham Simgh Nagar district to
boycott Lok Sabha polls over land
dispute.
Read more at:
https://timesofindia.indiatimes.com/city/dehradun/bazpur-bhoomi-bachao-andola n-residents-threaten-ls-polls-boycott/articleshow/108555587.cms
Now you may ask: why should the
Kuki-Zo boycott? Here are some of the reasons:
1. When you
analyze the people/ organizations who have already declared BOYCOTT of the Lok Sabha elections 2024 it
gives the Kuki-Zo community the obvious
and valid reasons in addition to the lack of basic amenities like proper roads,
drinking water, street lights
& so on…when:
(a)
20 of our Kuki-Zo women were raped & killed/
strangled to death/ lynched to
death/ shot dead/ mutilated & burnt besides paraded naked, raped, attacked by Meitei mobs.
(b) More than
168 Kuki-Zo died and no NIA or CBI enquiry was done for the most heinous crime like beheading and
burning Kuki-Zo men alive.
(c) More than 360 Kuki-Zo
churches/ synagogues burnt
(d) More than 200 villages &
7000 houses burnt
(e) More than
42k Kuki-Zo IDPs languishing in relief camps & all over the country.
A clear form of Discrimination
of IDPs settled outside Manipur
●
The eligible voters among the more than
9,000 displaced people from
strife-ravaged Manipur who are now living in Mizoram appear unlikely to be able to vote in this
general election. https://www.telegraphindia.com/north-east/9000-electors-now-in-mi zoram-cloud-on-displaced-manipur-voters-ahead-of-lok-sabha-polls
●
No Voting Arrangement So Far For Those Displaced In Manipur:
Official
https://www.ndtv.com/india-news/lok-sabha-elections-2024-no-votin g-arrangement-so-far-for-those-displaced-in-manipur-official-52703 72
(f) The Kuki-Zo community have been branded as illegal immigrants, poppy cultivators, narco terrorists, and most recently called as “Monkeys” by none other than the Chief Minister Shri. N. Biren Singh.
2. Within India’s
democratic framework, boycotting the election is the most effective way of voicing our displeasure regarding
the failure of the government’s constitutional
duties and leaving our people to languish with no hope for any redressal. India takes pride in calling
itself the world’s largest democracy. It will
be an embarrassment on the global stage if an aggrieved section of its
populace boycotts the election as it
is a show of its democratic prowess. We will get their attention all right. This will give us an opportunity to
negotiate and push our demands
forward.
3. A lone
Member of Parliament (MP) has little to no leverage in the grand scheme of Indian politics. Any MP belonging to a
national party will be forced to prioritize
the party’s manifesto over the community’s aspirations. Even when they
decide to speak for our people in
Parliament they can be easily silenced as in the case of Pu Vanlalvella, the MP from Mizoram, whose microphone was
switched off when he tried to speak
out about the Manipur crisis.
4. As the
Model Code of Conduct comes into effect, all areas participating in the upcoming elections will be mandated to
surrender and deposit their licensed guns
to the state police authorities. If we are to engage in the election process we would be compelled to comply with the
regulations which will leave our
frontlines
defenseless. Our Village Volunteers will be stripped of the little arms supply they have, rendering them unable to
protect our villages and towns from any
attacks from the Meitei radicals.
5. Demographic
figures are stacked against us. A small community like ours just does not have the numbers to win an MP
seat on our own. In the current situation no major party has offered
any tickets to any Kuki-Zo
candidate, not to mention
that a significant part of the Outer-Manipur constituency includes Thoubal and Jiribam, areas that are Meitei
dominated. It is highly unlikely that Meiteis
or Nagas will vote for a Kuki-Zo candidate.
●
[1] Lok Sabha Election 2024: Orders issued to deposit
licensed guns in Manipur (https://www.ifp.co.in/manipur/lok-sabha-election-2024-orders-issued-to-deposit-li
censed-guns-in-manipur)
●
[2] City Police call for submission of licenced
weapons (http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/108359864.cms?utm_source=con tentofinterest&utm_medium=text&utm_campaign=cppst)
Source: Social Media
POSTING THAK MU: Pu Thangkhopao Gangte
Directorate of Youth Affairs and Sports nuoi a January 25, 2024 a Youth Officers result ana suoka lawhtitna hung chang, Pu Thangkhopao Gangte, Chief of Phuoisanbung chuh order dated 11 March, 2024 dungzui in, Churachandpur District DYASO (District Youth Affairs and Sport Officer) dingin order a hung suok tai.
I mi le sa, I gamsung ngeia posting dinga a hung um hih I kipahpih takzet ui.
Assam Rifles recovers Heroin No 4 woth Rs 16.87 Cr in Mizoram
Assam Rifles recovered Heroin No 4 weighing 2393 grams and Foreign Origin Liquor, Cigarettes and Areca Nuts worth Rs 16.87 Crores and apprehended two individuals in general area Indo-Myanmar Friendship Bridge and New Hruikawn, Zokhawthar, Champhai District, Mizoram in two separate operations on 18 March 2024.
ADGPI - Indian Army
Suantak Thangzakap lukhuneelkaai khuk sakin om
~ Khalvontawi
PHAILENGMOL AREA CORE COMMITTEE: Condolence Message
(Affiliated to COTU)
LUNGHEMPI NA THUTHOT | Condolence Message
Vangset umtah in Phailengmol Volunteer holah a Pa Lunkholal Lupho of Maphou Kuki Villgge chu a'chate ni Hathoithem Lupho 9yrs le Lallenchung Lupho 5yrs Lamka lang a chapang kihol mo a hung kiseiho lah achun amani ucha hi Twitha vadung'a khelut a ana mollemsa in janni chun alonghon mudoh in anaum in, hitabang aphat lou tah a vangset nachung a vangset na ito nachung uva Lamkai cheng in kalunghem nao le kapoh nat'nao insung mite ho chung a kahinphong uve.
Pa Lunkholal jinu le chate hohi S.Canan Lamka(Ccp) mun a genthei tah a khosa ahiuvin Apa'u hi gal kipat til a patsa lhangsung vengtup le ngahtup holah a pan hin lajing khat ahin, hetthei khat chu ama hin VVs ho akilhonpi a lampi hil'a anapang a Phailengmol Alpha One HQ anakilo lut ahi.
Gal le tollai genthei hahsat ito lai uva chapang khangdong cha hetphah lou hella eina dalhah nachung uva phamo akisan Pathen in chapang teni Nu le Pa insung mite ho lungmon nale lhamon na hinpi maitao hen.
May their Soul Rest in Peace RIP 💐💐💐
Lamka: Four kids found drown dead in a river
Lifeless bodies of four young kids have been reportedly found in a river in Lamka (CCpur), Manipur on 20th March, 2024 morning.
1. Lenchonghoi (9) s/o Lunkholal
2. Lallenchung Lupho (6) s/o Boishi
3. Thanggouhou (4) s/o Ngaineichong
4. Thongkhohou (6) s/o Ngamginthang
Rest in peace, dear loving kids!😭😭😭
Joseph Vanlalhruaia wins Champion title in Thailand
Mizoram's Joseph Vanlalhruaia clinched championship title in the 51 kg category at the prestigious 6th International and Thai Martial Arts Games held from the 10th-17th March 2024 at Saphan Hin Stadium in Phuket, Thailand.
@eimi_news
ZOU GAL (1917-1919) TANCHIN TOMKIM: Dr. S. Thangboi Zou
Bang zieh a Zou Gal ana um ahiei?
Europe ah kum 1914-1918 sung in Kidoupi Khatna thupitah um hi. Leitung kidoupi khatna zong kichi hi. Tam hun lai in eigam zong Mangkangte uhna nuoi ah um hi. Mangkangten Manipur lengpa leh agam pumpi ana opkhum in, Imphal khopi a British Durbar kichi inpi ah tou in vai hawm uhi. Zouten mangkangte vaihawmna nuoi a lungkimlouna ananeite uh tam anuoi a bang ahi:
1. Panchi piehdan: Panchi (hill house tax) chia Manipur kumpi in kum khat in dangka teng thum innsuona in dong zing uhi. Singtang louhou a kitoudelte a ing in dangka teng thum pen tua hunlai in tam mama hi. Singtanggam pumpi ah kumkhat sung in dangka teng singsagi dongkhie ua, tualah ah kumkhat in singkhat leh sangsagi vel tanggam a dingin sengkhie giep uhi. Tuachi’n Manipur kumpi in singtangmite leh agam khantouna ding a nasepkhiet bangma neilou hi.
2. Van paw ding a kinawhna: Tami khu mangkam ah Labour Corps/Recruitment zong kichi hi. British kumpi thupieh dungjui in Manipur lengpa Churachand Singh in March 1917 in singtang hausa teng hankhom a, France gam (Tuitaw zong kichi) leh leitung kidoupina munte a British galkapte vanpaw ding mi sawl ding in thu pesawn hi. Zou leh Thadou-Kuki hausaten lemsahpieh lou uhi. Zouten bangzieh a tami Labour Corps (Tuitaw gal) a kuon ding ana deilou uh ahiei chi tomkim in envai:
(a) Insunga tahsa hat pen in pawtsan taleh anuasie insungmite a di’a neh leh dawn sui ding mi kitasam ding; (b) Insung a pasian mai a kithoina khu innsung-thuneipen pa (head) umlou in kibawl theilou hi. Tualeh, insung mi kimlou in kithona kibawl ngailou hi; (c) Zou nungahten a lawmngai tangvalte a taan khah ding zau zieh un Tuitaw a kuonkhiet ding phal lou in, mangsiet khum ahi dan uh genpi uhi; (d) Zouten tuipi gal kan khu chindan hoilou in ngai ua, dam a kinuale kia nonlou ding in ki muongmaw uhi.
Tam bang a Zou leh Thadou hausa ten British thupieh anuol chieng un Manipur a British Political Agent, J.C. Higgins in agalkapte toh October 1917 in Lonpi (Mombi) khuo hausa Ngulkhup Haokip man dingin kuon uhi. Ngulkhup leh akhomiteng ana kihem mang uhi. Higgins leh asepaiten Mombi khuo haltum ua, Imphal ah kinuole kia uhi. Tuazou in Higgins in koima France ah kuon ngai se nonlou ding, hinanleh hausa thumanglou a ana kiphinte British thuneina nuoi a kipelut (surrender) ding in, thu pie hi. Tua ahisihleh phalbi hun sung ngei a hausa thumangloute thuhilna va bawl ding ahidan gen hi.
Mangkangte dou dinga kisahkholna
Manipur lengpa tungtawn a British uhpi in vanpoh dinga athupieh jui nuomlou ahiman un, British sepaiten hing bulu ding chi atheita ua, Zou hausate lamkai in Zou sulphate galsat ding in kisingsa ta uhi. Kum 1917 sung in hausate lamkaina toh kimukhomnam Hiangtam, Behiang, Singngat, Buhsau kholah ah gal bawl dingdan ana kikum uhi. Singngat leh Buhsau khuo a kihoukhomna (meeting) tegel Manipur Political Agent Higgins in zong ana chiemte kha hi. Buhsau hausapu Henthang in siel khat gou a, Zou galkap dinga mansa a um mi 700 vel pha hi, chiin giel hi. Khuo hausa mi 22 vatel ua, solkar in thagum suo a ahing nawh uleh ana dou ding ua, tuabanah Ukha hausapu leh amite chielna bangin zong va panpi ding uh ahidan Higgins laigelna ah kitahlang hi.
Tuahunlai in laigelthei mi ana umlou ahiman in, solkar kunga thupo ding in maltapawm khat singkho dawn ah naang-nem khat leh akhau khat in kankhom ua, lampu te posah uhi. Galvan ding in suongkep-thau, siallum-thau(pumpi) chite nei ua, tualeh khokiim ah galpanna dingin khoubaang bawl in akiim ah sou phut ua, tuabanah mun poimawnate ah suongkhai thaang kam uhi. Zoute kigalgingdan J.C. Higgins in athei chieng in tambang in British vaihawm uliente kungah lai hah a: “Kamudan in tam lang ah gal zauhuoi leh saupi nei ding ibang uhi…Manlun-Manchongte (Zou teng genna) hing kipan tamawh uleh, thau tampi nei ngei ding un gintat um hi. Chin gamgizul khu tami namte haatna mun ahi zieh in.” chiin giel hi.
Kidouna
Zou gal tanchin ipi-pu ten atu-atate ana hisawn ua pat in tampi ina thei ua, laibu khenkhatte ah zong ina giel uhi. Atanchin itheisate uh banah tukhanga Britishte laigel leh lekha poimaw(documents) te archive leh library apat ana kisuikhe kia hi. I gam a Zou galhangten British sepaite ana douna mun lah ah, British laigel te apat muthei leh gentham ching dieh te: Tuibom kikaptuona, Gotengkot, Buhsau, Singngat, Hiangtam kulh, ahi deu hi. Tamte aban ban in en vai.
Tuibom a kikapna: 1917 kum beikuon in Mangkang galkapten Sugunu ah panmun bawl uhi. Maniur Political Agent W.A. Cosgrave leh Lieutenant Halliday lamkaina toh simlang gamkai a Zou leh Mangvung-Haokipte tenna khote siim ding in kuon suh uhi. Sugunu khel a Chakpi lui galkaina Tuibom kichina mun ah Zou leh Haokip galkapten ana lamtan in ana kaap uhi. Kikaptuona nasatah um a, tuanah Cosgrave leh agalkapten ma naw thei talou uhi. L.W. Shakespear laibu sung a kigeldan in, Cosgrave leh agalkapten nangzou nawnlou in kinuale kia uhi. Tualeh, Mangkang sepaite mi thum in shina tuoh ua, mi tampi zong liem uhi. “Melmate hatseng ahiman in, Imphal ah kilekia mai uhi” chiin kigiel hi. Tami kikaptuona ah Captain Halliday in zong shina tuoh a, ama leh ami shisate luong tui tung ah kilap den uh ahidan Shakespear in gen hi. Tuibom kikapna a galzawna laa Pu Goulian Dopmul in tambang in ana phuo hi: Tuizum pan leidou hing khang e; Tuonglam ah matan ing e, Tuibom ah lal luong awng e!
Gotengkot kikaptuona: Gal ahat seng tah zieh in, January 27, 1918 in, Lennakot, Chin Hills apat mangkang sepaite Catain Steadman lamkaina in Guun leh Kana luipang a khosa Zou galhangte sim ding in hing kuon tou uhi. Ahing kuontouna uah Pu Ngulbul Haokip khuo Longza hing simtou in haltum uhi. Tuachin Gun lui kantan in Haika (Kathuong) khuo bulu ding a lam azawt lai un, Haika khogei a Gotengkot kulh ah Zou leh Mangvung/Haokip galhangte kithuo in mangkangte ana bukap uhi. Tam kikaptuina ah Pu Thawngkhai, Pu Ngulbul Pu Somthawng, Pu Amvum, Pu Sumkhohaute lamkai uhi. Zou galkapte khu goteng muntah ah pang ua, Mangvungte khu muoltung ah pang uhi. Zou galkap Pu Doungul lamkaina in kotgenga pangten ana kap masa pai uhi. Tuatahin muoltung lama pangten suongkhaithang ang satpel uleh Mangkang galkap tamtah suongtum kiliaten a denglumta hi. Muolvum a pangte leh kotgenga pangten kikap huon ua, Mangkang galkapte pangtheilou in hunkhop tah kaplum uhi.
Gotengkot kulh kidouna tanchin L.W. Shakespeare in zong tambang in ana giel hi: “Tami kikapna ah Captain Steadman khu kalkap ulien umsun hi a, aman helpawlte panmun lukhiet sawm in galma phu nanleh, zoulou hi. Captain Steadman galkapte mi som-leh-khat shi ua, Steadman toh sim in tampi liem uhi. Steadman tahsa ah aliemna mun thum um a, ama leh a sepaite Lennakot ah kinuale kia uhi. Tami tuohsietna ahileh vangsiet huoi vawt khat ahi a, Mangkang lamkai khat chitlana zieh ahi”.
Buhsau Buluna:
Buhsau khuo khu Saipheh zong ana kichi hi. Tami kikatuona tanchin ahileh Manipur Political Agent W.A. Cosgrave Diary bu sung apat muthei ahi. Cosgrave geldan in, Mangkang sepaite Tohtol lui gei ah busa uhi. March 16, 1917 ni in Tohtol mun apat kuontou in Buhsau va bulu ua, Zou galkapte ana pang ua, hunsawt kuomtah kikaptuo uhi. Tuanah Mangkang lama ah Nepali galkap Sirman Khatri kichipa Zou galkapten abantang kapkha uhi. Sepoy Ambor Bhadur Chettri kichipa khu kikapkha in amun ah shi pai hi. Mangkang ten thautang giel kie bang in kap ua, tuanah Zoute pangzou nawnlou in kihemkhie uhi. Tuazou in khosunga innteng haltum ua, Singngat khuo sim ding in kuon tou uhi. Buhsau kikapna ah vangsiet huoitah in hausapu Henthang Lianzaw leh azi banah atanu-ngehsen nalai te Mangkang sepaiten kaplum uhi.
Singngat Mangkangten Opkhum:
Buhsau kihalta ahiman in Singngat a Zou galkapten hing kibulu ahi, chi ana lam-et ta uhi. Cosgrave makaina toh mangkangte Paldai luigei ah kinga uhi. March 17, 1918 ni in Singngat khuo Mangkang galkapten bulu in opkhum uhi. Mangkang galkap mi zakhat Captain Ostrehan in pui a, tualeh galkap mi somguhte Cosgrave leh Lieutenant Carter in lamkai uhi. Zou galkap pasal ni galvil dinga kuonte lah ah khatpen galte enkhe dinga singdawn a ava katou leh galten ana mu in, agalkap uleh apheipi langkhat kapkha ua, ama zong peithei nonlou ahimanin, alawipan Singngat kulpi tan pawtung hi. Tambang vangsietna atuoh ban uah, aliempa abuoipina utoh Zou galkapten Singngat kulpi vengbit zou talou uhi. Tami toh kituoh chet in Cosgrave in agelna ah, “galten thau khatvei maimai kap ua, mikhat nasatah a liem hiding in ginmaw um hi aziehpen sisan akhotan in lampi ah kai mat den hi” chi hi. Aman agel zelna ah, “Akhotung lang a munjang khat ah mi somnga vel kikul theina ding khat kamu ua, tua banah panmun neunou tampi akhosung lutna tan ah muthei in um hi”, chi hi. “Khosung kalut tah un koima ana um tasih a, tuanah kaki ngata uhi. Singngat ahileh inn somli leh sagi vel phazou a, khuo lien khat ahi”, chiin giel hi.
Hiangtam Kulpi Buluna:
Hiangtam kul ahileh Zou Gal lai a Zou kalgapte kul lienpen ahi. Khotuom tuom apat Zou galkapte Hiangtam kulpi ah kimukhom jel ua, galsat dingdan leh panlah dingdan kikum zing uhi. Mangkangten Singngat ahal tum zou un March 19, 1918 ni in Hiangtam zuon ta uhi. Ahing kuon un Hiangtam khote loulai a bu kikoi maund 100 vel hing haltum malam uhi. Mangkangten Hiangtam kul a umte thupie in, “nang kipiehkhiet sih ulehmun dang ka bawl bang ua chizatna bei a hing bawl ding kahi ua; tualeh nakul uh vanleng toh hing kap ding hi ung” chi uhi. Tuabepin Pu Goulun, Hiangtam hausapu in “Vanlenga nang kap uleh Ahgawchiengin kang na vatkhe pai ding uhi” chiin dawng hi. Mangkangte Hiangtam khuovum ahing kal chieng un, Zou galkapten ana apan mun (bunker) apat thau leh pumpi zang in ana kap pai uhi. Cosgrave in agenna ah, Mangkang galkap zietlang panga peite lah ah Sepoy Harka Bahadur Zou ten kapkha pai in, amun ah shi pai hi. Dahkal tampi kikaptuona um a, Zou galkapten apanmun uh taisan lou in pang tinten ua, Mangkangten mortal toh tamveipi akap bep chieng un, lut zou ham uhi.
Zou miluite gendan in, hunsawtpi kikaptuon nua in thauging khawl a, tuamin Pu Kamkeleng gal en dinga kul dawn a akatou leh, mangkang galkapten na kap in, alutang kapkha ua, amun ah shi pai hi. Tualeh Pu Suohkham zong apanna mun hawm (vang) apat in thautang khat in kha in shi kia leuleu hi. Tami tangthu nakigen pen, Cosgrave laigel toh nakituoh hi. Aman agelna ah, kulsung kalut chieng un sisan tampi mu thei in um a, huohbu tuollai a kithethang zong kamu uh, chi hi. Tuabanah, mundang khat ah zong sisan hunkhoppi muthei in um a, midang bangzat aheikhat in zong shina tuoh hidinga agintat dan gen hi. Cosgrave in Hiangtam kikaptuona khu mundanga teng sanga hamsazaw asahdan gen a, “Hiangtam kidouna khu ahamsapen leh Manipur Kukite khauna pen leh kithutouha pankhomna detpen hiding in kamu a; tu’a idou uh Manlun-Manchong Kukite khu Column No.2 in akidoupi Kukite lah ah ahatpen hi ngei ding in kilang hi”, chiin gen hi. Mangkangten tami mun ah thautang 1300 val kapkhie uh ahidan zong gen uhi.
Thautang kitasamlou leh thaupi (mortal) zanga kul ang kapsiet sengsung bepun, pan ngaidan um talouin Zou galkapte kihemmangta uhi. Tami kulpi thupi mama khu Zou galkapte panmun hoipen leh nukhie pen ahitah siehin Zou galkapte chimawta uhi. Hinanleh tawpsan tuonlou in aguh-gal in alemtangna munte ah nakap zom veve uhi.
Zou khotuom-tuom kibuluna: Mangkangten Hiangtam luo den in Thana in touden uhi. Hiangtam apat akimlah a khote vabanlu sel uhi. Tambanga a bawlna lam ua, March 21, 1918 ni in Tongjang ah Pu Lunzamang (Somlun), Pu Sumhau, Pu Thankithang, Pu Lamzakhai, Pu Selkithang, Pu Tunzakham leh adangte toh vakikaptuo uhi. Hita khuo ah zong Pu Suohvel leh Pu Thanglang lamkaina in na dou uhi. Amauten zong nang zou tuomlou in kihemmang zel uhi.
Kum 1918, May habul janlai khat in, Mangkang galkap Subedar Bhowani Singh lamkaina Pangmual (Chin Hills) Thana apat in Ngaljang khuo vasim ua, tuanah Pu Lamdou Samte, Pu Lamkhai, Pu Gouthang, Pu Gouhau, Pu Onchin leh Pu Ongou te lamkaina in ana nang uhi. Hinanleh nangzou tuomlou in Ngaljang khosah lam ah kihemmang uhi. Ngaljang kihalna toh kisai in W.L. Shakespear in tambang in giel hi: Subedar Bhowani Singh lamkai in Ngaljang lochingtah in vabulu zou in, vahaltum ta uhi; tammun ah, mi nil eh thum vel in shina leh liemna tuoh uhi”. Tuahunlai a mangkangte kamlet a pang mikhat in alaigelna (dated 23rd May 1918) ah tambangin gen hi: “Tuajan in Subedar leh agalkate Ngalzang bulu ding in kuonkhie uhi; Subedar kung ah I melmate uh khosungah a um uhi, chia kagen laitah in, melmaten thau in ang kap pai ua, galkapten zong kapthuh ngal uhi. Tuami’n khosung ah kalut ua, innteng kahaltum zou un, Pangmual ah kakile kia ta uhi”.
Zou Gal beina:
Mangkangten Behiang gamteng midang khut a pekhebei dinga ana vau zieh un, agam tanlaw ding ngai ngamlou in Behiang hausa Pu Langzachin October 1918 in Hiangtam a Mangkang galkapte khut ah ana kiphekhe masapen hi. Lamkai Langzachin kiphekhe nanleh, Zou Gal pen ana bei nai tuanlou hi. Hinanleh, kum 1919 bullam apat Zou khoteng Mangkang galkapten haltum leh luodim beita ahiman in, Zou galkapte hat zou nawn talou uhi. Tuachin, Khodah Vum a Galngam Suongding bul ah kihoukhomna na nei in, mangkangte khut a kipekhe mai ding in thupuona nala uhi. Tuazou in Hiangtam Thana ah tam anuoi a Zou lamkaite ana kipekhie ua, amaute: Pu Goulun, Pu Lagou, Pu Somthong, Pu Thonghau, Pu Henkham, Pu Vungdam, Pu Khaikhogin, Pu Helthawng, Pu Lampum, Pu Salet, Pu Gouthang, chite ana hi uhi. Hiangtam a hun phabep sung a umpi zou un Imphal Thongh ah a khum ua, kumkhat vel zou in kumpiten ang hakheta uhi. Hiangtam a Zou lamkaite thongtang a, aum lai un, Pu Lagou a zi leh ata thum natna (influenza) tun sieh in Singngat khuo ah shi uhi. Mangkangte kung ah shivuina tel ding in Pu Lagou ngen uhi. Mangkangten ni-awng (suti) nit hum pie ua, tua hun sungin ama thatangin a innsungmite khatam khum ua, Pu Lagou atun kia in a thatanga kikhumpa hakhe pan uhi.
***********************
Solomon leh Manasseh nuntakna Etkakna: Kapboi Suantak
Tualeh Solomon pen hih United Kingdom a leng thum omte lak a athumna leh atopna jong ahi.Tualeh Manasseh ahi leh Judah kumpi sawmni teh lak a a sawm leh lina pa ahi. Tuni in hih kumpi ni tegel nuntakna aki bak na leh aki lam dan na tuam tuam teh sau lou ih enn khom ding uhi.
👉Solomon ahi leh Iseral kumpi teng lak a thupi pen Kumpi David tapa ahi.(1kings 2:12)
Manasseh ahi leh Judah kumpi teh lak a thupi pen Kumpi Hezekiah Tapa ahi.(2chronicles 32:33)
👉Solomon vaihom hun sung Kum 40 ahi.(1kings 11:42)
Manasseh vaihom hun sung Kum 55 ahi.(2chronicles 33:1)
👉Solomon minthan na ahileh apil man, asiam man, a vaihom siam man leh a Temple lam jiak ahi.
Manasseh minthan na ahi leh agitlou man ,leh Temple a MILIM Pasian a Tung ding man ahi.(2chronicles 33:7)
👉Solomon nuntakna pen abul leh alai tan pen hoih in ahinla atom na lam pen Sia ma mah hi.
Manasseh nuntakna pen Abul leh alai tan pen Sia ma mah a,ahinla atopna hoih ma mah hi.
👉Solomon monah a apuk sak pen a jiteh ahi,aji teh jiak in milim biakna ding bol hi.(1kings 11:1-8)
Manasseh monah jong milim biakna jiak ma ahi.(2chronicles 33:3-4)
👉Solomon monah jiak in Pasian in Iseral leng gam hung keksak in leng gam khat hilai Leng gam ni hung suak sak hi(hipen atapa Rehoboam hun in hung tang Tung hi)(1kings 11:11)
Manasseh monah hang in Pasian in Judah lengam jong thukhen khum a, tualeh a leng gam jong bei ding ahi dan gen hi.(2kings 21:13-14)
👉Solomon ahi leh Iseral leng gam a ding a Milim biakna pankhiatu pa ahi.(1kings 11:5-7)
Manasseh ahi leh Judah leng teh lak a Temple sung a Milim Tung dok pa ahi.(2chronicles 33:7)
👉Solomon a monah jiak in Pasian va kilak in thu va gen napi jui nuam lou hi.(1kings 11:9)
Manasseh jong amonah jiak in Pasian houpi hi ahinla athu jui Tuan lou hi.(2chronicles 33:10)
👉Solomon a monah jiak in Pasian in a melma ding bolsak hi,a melma teh ahi leh Hadad,Rezon leh Jeroboam teh ahi uhi.(1kings 11:14,23,26)
Manasseh a monah jiak in Pasian in a melma teh Assyria teh khut a piakhia hi.(2chronicles 33:11)
👉Solomon pen a monah pat in kisik lou hi.
Manasseh pen amaoh pat in ki ngiamkhiat in Pasian mai jong thak hi.(2chronicles 33:12-13,19)
👉Solomon in a shi tan in milim biakna abol teh susia lou hi.
Manasseh in akisik Jo in milim biakna tau teng susia bei hi.(2chronicles 33:15)
👉 Solomon monah Lian pen pen ahi leh milim biakna ahi.
Manasseh monah Lian pen jong milim biakna ahi.
👉 Solomon tangthu atop in Hero to zero suak hi.
Manasseh tangthu atop in Zero to hero suak hi.
👉 Solomon a top in a pilna leh a siamna in milim biakna a pat in hun khia jou lou hi.
Manasseh atop in Pasian mai a aki ngiamkhiat na leh Pasian mai ajong na pat in milim apat suaktat na ngah hi.
👉 Solomon tangthu pen milim biakna toh bei hi.
Manasseh tangthu pen Pasian biakna toh bei hi.
Hih gel tangthu sung a aki bat na muthei ding tampi om ta ma leh jong atopna pen ki bang lou.
Solomon tangthu pen a topna in Abul lam teng bang ma lou suak sak toh ki bang hi.
Manasseh tangthu pen a topna jiak in a tangthu ki thei nuam hi.
Film toh teh kak ding hilei Solomon tangthu hibang ahi ding hi.A tangval pa abul apat hat ma mah mi that Jung Jung tua leh mipi teh in a last fighting a Gunda leader pa toh aki hau ding kal ngakla leh enn ut kin, ahinla amah uh gintat bang lou tak in a last fighting ah a Gunda pa in a tangval pa that hi. A hinla eite atam Jo in Solomon tangthu a a last fighting pen kithei khol lou in Abul a anopna teng bek kithei hi.
Tua ma bang in Manasseh tangthu jong film hileh hi bang hiding hi.A tangval pa abul apat hat mong mong lou thuak tou tou a Gunda ten Tuan chil gop,tualeh a enn tu ten jong a tangval pa vang kichai vot e,chi in homtho vot in om ding uhi. Ahinla a gintat loupi un a last fighting a hat asak hetlou uh atangval pan a Gunda teng that bei Siang hi.
Solomon leh Manasseh tangthu toh aki bang sim thukhun thak a jong tangthu khat om hi .Tua ahileh cross a Jesu toh ki khai khom tegel ahi.Ani gel un mikhial hituak uhi, tua leh a ni gel un a khialna jiak un siamlou tang sak in om uhi,a hinla khat pa pen Jesu masang a aki ngiamkhiat na in atangthu abei dan pen khat pa atoh ki bang non lou hi.
Tuni a hih tangthu Tung tawn a ih gen ut bang ahia ih chi leh na tangthu abei dan pen thupi ma mah ahi.Tua ahi man in Na tangthu bang chi beisak som na hia.
Tuni in mikhial pa nahi mathei ahinla nashi ni in Jesu hunpa leh Toupa a na san man leh mithupi shi in nashi ding hi.Na tangthu a bei thei di dan lampi tuam tuam om hi Khovel nopsakna toh a bei thei a, lungkhamna toh jong a bei thei a, khamthei ju leh sa toh jong bei thei hi,tualeh gualel kisakna leh ki ngaih siatna toh jong bei thei hi.A hinla na tangthu Jesu toh a bei leh leitung a mi hampa pen leh mi lawching pen na hi ding hi .Tua ahi man in tu in ki ngaih tua in na tangthu bang chi beisak som na hia?
CHRIST toh bei ding maw KHOVEL toh bei ding?
ZSP in SBI PO mute kipahpi thu phuang
2. Mr David Thanglallian S/o Rev.Thangliankham.
3. Mr Lambiakmuan Khongsai S/o (L) Haokhanpao Khongsai
4. Miss Naomi Thangkhal of Tuibuang, D/o of Pastor Chinminlian Thangkhal.
5. Pa Victor Lunmang S/o (L) Pauzagou Kamdouveng
Adang a um leh add vai....
SBI PO SEPNA MU
Tuni 19th March, 2024 a State Bank of India Probationary Officers (SBI PO) Final Result suak ah Unaupa Thangsuanmang s/o Unaupa Khuplian of Valveng, New Lamka in lohchinna ngah hi.
Unaupa lohchinna I kipahpih mahmah a, maban ah damtak in hon sem thei leh chih i deihsak ahi.
Massive fire breaks in Kohima
𝗧𝘄𝗼 𝗧𝗮𝗵𝗰𝗵𝗮𝗽𝗮'𝘀 𝗹𝗶𝗳𝘁 𝗰𝗵𝗮𝗺𝗽𝗶𝗼𝗻 cup 𝗶𝗻 𝗞𝗮𝗿𝗻𝗮𝘁𝗮𝗸𝗮 𝗦𝘁𝗮𝘁𝗲 𝗨𝟭𝟱
𝗠𝗮𝗯𝗮𝗻 𝗮 𝗷𝗼𝗻𝗴 𝗵𝘂𝗻𝗴 𝗸𝗶𝗵𝗮𝗯𝗼𝗹 𝗷𝗼𝗺 𝗷𝗶𝗻𝗴 𝗵𝗼𝗻 𝗶𝗻 𝗹𝗮𝗻𝗴 𝘁𝘂 𝗮 𝘀𝗮𝗻𝗴 𝗮 𝗵𝗼𝗶𝗷𝗼 𝗽𝗵𝗮𝗷𝗼 𝗮 𝘃𝗮𝗻𝗴𝗽𝗵𝗮𝘁 𝗻𝗮𝗻 𝗷𝗼𝗻𝗴 𝗻𝗮𝗵𝗶𝗻 𝗷𝘂𝗶 𝘁𝗼𝘂𝗽𝗲𝗻 𝗷𝗲𝗻𝗴 𝗵𝗼𝗻 𝗵𝗲𝗻 𝗼𝗵
𝗛𝗮𝘁 𝗶𝗻 𝗹𝗮𝗻𝗴 𝗵𝗮𝗻𝗴 𝘂𝗻 𝗧𝗮𝗵𝗰𝗵𝗮𝗽𝗮
#Tahchapa #Kukichapa
📲follow @kukilandfootball
Recent Posts
-
--- Viewers discretion is advised ---
-
The Kuki Students' Organisation (KSO) City Branches have expressed profound relief and gratitude following the safe and unconditional r...
-
The mortal remains of six persons believed to be among those taken hostage from Leilon Vaiphei on May 13, 2026, were recovered on Wednesday,...
-
Senapati, June 9, 2026: The 14 Kuki individuals who were reportedly held captive by Naga groups have been released unharmed. According to a...
-
Since mid-May 2026, a total of 11 Kuki-Zo individuals have reportedly been killed in clashes with Naga groups in Manipur . The fatalities i...
-
THE wheels of Indian democracy are turning once again as the Election Commission launches the third phase of its Special Intensive Revision ...
-
THE safe release of 14 Kuki individuals on June 9, 2026, after nearly a month in captivity, brings a rare, much-needed sigh of relief to Man...
-
A Kuki man from Lasan village in Kangpokpi district, Manipur, was allegedly killed by suspected Naga militants earlier today, according to i...
-
MIZO youth Captain Lalrinawma Sailo of Chanmari Veng, Aizawl, received the Kirti Chakra , one of India's highest military gallantry awa...
-
EULOGY TO OUR FALLEN HEROES Mr. Haokhogin Lhouvum (45 years, S/o Mr. Khupkam Lhouvum and Mrs. Lhingjanei) > Lasan Village, Twilang Area, ...
Popular Posts
-
--- Viewers discretion is advised ---
-
March 14, 2025: A statement by 𝐈𝐧𝐝𝐢𝐚 𝐅𝐨𝐫 𝐌𝐲𝐚𝐧𝐦𝐚𝐫 has highlighted the worsening plight of Myanmar refugees in India, who face ...
-
THE ZOMIS are one of the branches of Mongolian stock allied to the Tibetan Burmans and whose stories dates back to 2,000 BC. These people ...
-
Based on the results of the Civil Services (Main) Examination 2025, conducted by the Union Public Service Commission (UPSC) from 22nd August...
-
Pic: Manipuri by Blood (Facebook) 𝗛𝗲𝗿𝗲 𝗶𝘀 𝗮 𝗹𝗶𝘀𝘁 𝗼𝗳 𝗔𝗿𝗮𝗺𝗯𝗮𝗶 𝗧𝗲𝗻𝗴𝗴𝗼𝗹 (𝗔𝗧) 𝘂𝗻𝗶𝘁𝘀: 𝗜. 𝗜𝗺𝗽𝗵𝗮𝗹 𝗘𝗮𝘀𝘁...
-
KUKI STUDENTS' ORGANISATION, DELHI & NCR Education Department NOTIFICATION It is hereby notified that the University of Delhi has an...
-
Reproduced by: World Kuki-Zo Intellectual Council (WKZIC), updated on Sept. 6, 2024, 12:12 PM, IST@ WKZIC-GHQ. Amazon.in https://www.amazon....
-
Manipur Territorial Army Recruitment November lha leh um ding. 1.Churachandpur, Tengnoupal, Kangpokpi, Pherzawl leh Chandel district ho Tuib...
-
The 23 July 2022 (For Educational purpose & various Social Organisations in the state) ________________ By: DR TS HAOKIP Chairman, Kuki ...






















.jpeg)
.jpeg)
