Start Date of Online Application : 2nd May 2024 (Thursday) 10:00AM
Last Date of Online Application : 16th May 2024 (Thursday) 11:55 PM
🔵🟣🟢
Lamka, 08 May 2024: Pa Khaimuanlian (39) @ K. Lian Zou s/o (L) Haukhansuan in tuni dah 2 pm vel in atenna Zomi Colony a damlouna ziah in hing na mualliam san hi.
Ama khu Manipur Police Department a driver a sem ahi. Zing chiang in MELC hattuam inntehna toh Zomi Colony Hanmual ah vuilliam hi ding hi.
Rest in Peace!
I pu leh pa-te, Chiimnuai, Geltui, Tedim, Lamjang leh kho tuamtuam ah ana teng ua, akal lak in khua leh khua kisimtuahna om mahleh, hun tam leh sawtzaw tham, dialdial leh diamdiam in ana khosa uh a, Greek city state te bangin mahni a ki vaihawm in ana om uhi. Pawi gaal in I tungah vai hawm ngeilou hi.
Pu Leivang Ngaihte khua Lamjang ah, Guite Innpi Thanggou in chial a aom bangin vai hon hawm a, kho kiim leh kiangah siah kai a, saliang-tangseu ne in, luun in thupai mahmah hi. Huai hunlai in Lamjangte kua peuh in lau in kihta ua, Pawite nasan in sim zoulou uhi. Hiai hun apan Lamjang/Lamyang/Lumyang chi in British (NAI:1883) leh Meitei record (Singh 1995:107 and Parratt [2009] 2021: 126,147) ah hon na chiamteh pan ta uhi. Huchi in, Guite, Sailo, Gualnam-Tombing, Thawmte, Samte, Ngaihte, etc. I omna mun/khua chiat a ki vaihawm in i om uhi.
Himahleh, kum 1840 vel apan i Zogam sungah PAWI GAAL HONG LAANG a, kua mah i bitkei a, hong vengbit thei omsun, chi in bangzah hiamten Khanthuam leh Kamhau te pata kiangah siah I pia hi.
Upaten- PAWI GAAL HONG LAANG- ana chih uh, tuni a hoih deuh a I ngaihtuah thak leh, a Pawite I lak a hong hatguih uh ana hi hetkei. Khanthuam te pata in, a kumpi uh Pawite kianga siah a piak det uh a poimoh ziakin, a pu te uh kianga a piak sawm di uh ei lak ah neih leh neihlouh khuallou in hon suam uhi. Khanthuamten Pawi galkapte i Zogam ah hon pilut ua, siah pia nuamloute dou in, I inn hon halsak ua, I mite sal in kai uhi.
Pawite bel, tanglai apan khua atamtheipen tunga siah kaih a, mi nautang gentheihtaka koih, a ngeina uh ahi. British Officer Carey & Tuck ten (1895:143) Pawite toh kisai hiai bangin ana gelh uhi, “to maintain their position they keep their people constantly crushed under a yoke of taxation and fines.”
Awle sanggam, tu in, zan zek khonga Tedim gam a thil tungte khong ngaihtuah thak mah dih. Midangte hong hatguih hi kei veh o. Ei lak apan mi bangzah hiam ten, I thuguk/thusim teng mi lak ah ana tunden ua, tu in amaute makaihna toh I gamsungah PAWI GAAL HONG LAANG nawn hi. Pawite thubawl mah in unau leh unau kidou in gam I kituh lel uhi.
Zogam leh Zomite tunga vaihawm sawm Pawite leh a kaihzatamte uh Zomiten chin leh ha suangin nang ni, Pawite ukna nuai ah om ut peuhmahlou I hi. Zogam galkapte hong hanchiam un. Zomite Zogam ah, Pawite pawi gam (Falam, Haka, Thantlang) ah.
1. National Archives of India (NAI). FAPEP. September, 1883. Statement of Kuki boy, Taibong, who was taken away captive from Tipaimukh in January, 1883 as recorded by W. F. Trotter, Political Agent, Manipur. Dated 14th April, 1883. No.273.
2. Singh, L. Joychandra. 1995. Cheitharon Kumpapa, The Lost Kingdom.
3. Parratt, Saroj Nalini Arambam. [2009] (2021). Cheitharon Kumpapa. Imphal. Jain Book Shop.
4. Carey, B.S. and Tuck, H.N. [1895] (2015). The Chin Hills. Volume I. Burma. The Superintendent, Government printing.
Source: Eimi News
Mizoram's cultural tapestry ✨✨
The "Fahrel tawk Lam Bamboo dance" is a traditional dance form native to the state of Mizoram in northeastern India. It is performed by the Mizo people during various festivals and celebrations. In this dance, participants skillfully maneuver bamboo poles, striking them against each other in rhythm while dancers move in and out between the poles, showcasing agility, coordination, and grace.
The Lam Bamboo dance is not only a form of entertainment but also a way of preserving and celebrating the cultural heritage of #Mizoram.
🎥©️ @northeast_beauty_
DELHI PHARMACEUTICAL SCIENCES AND RESEARCH UNIVERSITY (DPSRU)
The details regarding the courses and eligibility criteria are available in the Admission Brochure, which can be downloaded from the University website (www.dpsru.edu.in) from 5th May, 2024.
For more information :
website : www.dpsru.edu.in
website link : https:// dpsru.edu.in/admissions
Registrations links: https://dpsruonline.in/
E-mail ID : admissions@dpsru.edu.in
Contact no : 01129552039, 01129552060
A Kuki-Zo child born on 07 May 2023 in the jungle while his parents fled from the onslaughts of Arambai Tenggols, now completed one year. His first birthday is celebrated in a relief camp!
His parents named him 'Thanggalkai', which could mean, "Coming out of difficulties successfully, or Crossing the sea shore successfully".
Ningkum May 7, 2023 nikho a galjam na a gammang a nao sen ana peng chu tukum May 7 ni'in kumkhat lhinna Maicham ana kisem pih e Relief Camp KMC ah.
Amin Thanggalkai Haokip of Bongbal Khullen, Kangpokpi district, Manipur.
Happy belated Birthday Thanggalkai. May God bless with good health!!🙋♂️
🟢🟣🔵
THE TRIBAL movement under the aegis of ITLF has given rise to too many substitute organizations, which has resulted in conflicting interests. The martyrs who sacrificed for this cause have yet to earn befitting titles to their name and justice, which can attribute their valour in the present crisis. The people's movement has been antagonizing the state and central government to carve out a separate administration for the Kuki-Zomi-Mizo people of Manipur. However, after debating promises and sowing the seeds of divide and rule policy amongst the leaders, the government succeeded in establishing the Tower of Babel, which is enough to create confusion among the public.
One of the prominent solutions the central government offered was the proper burial of the tribal martyrs, which propelled many leaders to assure the people of holding last rites for the fallen heroes. However, the central government's promise held no ground when the program meant for the departed souls turned stale and the leaders became a laughing stock among their own people.
The frequent visits to Delhi and meetings with central leadership are enough to deter them from bringing out a well-charted plan for demanding a separate administration. With the legislatures of the government claiming the upper stake and the SOO group being a stakeholder from the start, the inclusion of other organizations proved useless when some authoritarian leaders presented a well-executed agenda on the negotiating table.
The frequent lapses in holding protests and shutdowns are enough to reflect the sloppy coordination among the stakeholders in this movement. It may also be noted that this movement has drawn the attention of national and international media outlets but has had little success.
The United Nations and other prominent international organizations have taken advantage of Manipur to fuel their influence in international geopolitics.
Every right-thinking actvist should know that a single presentation of reports is enough to broadcast our sufferings and demands in their capacity. It may have exerted influence; however, the permission to grant separate administration lies at the hands of the Union Cabinet Members.
While the Godi media is successful in suppressing the ground reality of the present conflict, tribal leaders are yet to utilize the opposition leaders and seek direction by using the upcoming Lok Sabha election in their favor. So far, the little offensive is not enough to ignite a full-scale sitting of the union cabinet. While the valley legislature was constantly denied a meaningful talk with the Prime Minister of India, the tribe's stand is not far behind.
With the people's support for demanding a separate administration dwindling day after day, the tribal leaders are yet to chalk out a productive atmosphere where movement and economy won't dilute the people's enthusiasm for a self-government with a definite territory.
However, plans and policies don't seem to reflect the sincerity of the demand for a separate administration with little or no hotshots or go-to intellectuals that could draw the attention of the government, be it the central or state. With a distinctive vision still to be excavated, this movement is tiring the lowest section of the tribal economy.
~ The Tribal Post
Tahchanu Ng. Vasty Haokip plays for Bengaluru FC and played crucial role for her team's success in the League.
The Organisation wishes her more success in her careers and brings more laurels to our KUKI community.
The recovered items have been handed over to Manipur Police. Acting on specific intelligence of presence of arms and ammunition in the fringe areas of Kangpokpi amd Bishnipur districts, Indian Army and Manipur Police launched a joint operation and recovered one 9 mm Carbine, one 9 mm Pistol, five Grenades, ammunition and war like stores.
The recovered items have been handed over to Manipur Police.
AIR NEWS IMPHAL
1. On 24th March 1994, Pu En Kap Sum (Driver) was fatally shot dead by a CNA on Lentlang Road in Tedim Township.
2. In March 1995, Pu Zam Khan Pau, a resident of Lophei village, was shot dead by CNA in Zote village.
3. On 12th July 1996, Pu C. Lalhmangaiha, Khuangleng (Mizoram) a leader of the Khuangleng Young Mizo Association (YMA) was shot dead by CNA.
4. On 3rd August 1996, Lance Naik Vanlalpeka of Mizoram Police was shot dead by CNA
5. In October 1996, CNA entered the house of Pu Kam Hen in Saizang village, Tedim Township and stole Rs. 4 lakhs and Ks. 1 lakhs.
6. In October 1996, the following individuals were shot dead by CNA in Saizang village, Tedim Township
a) Major Zel Za Langh
b) Mr. Pau Khan
c) Pu Khai Do Dal
7. On 15th October 2000, Pu Zam Tung Thang, the village head (VCP) of Tungzang, was shot dead by the CNA.
8. On 20th October 2000, Lia Dim Sian Ciin, a primary teacher from Fartlang village, Lawibual veng, Tedim, was kidnapped by the CNA.
9. In March 2001, Pu Kham Khaw Pau was taken 200 meters away from Rihkhawdar and assaulted by the CNA.
10. On 9th April 2001, Pu Thuam Go Pau, a resident of Tuithang village, Tedim Township, was fatally shot by the CNA in Citui River.
11. In 2002, two labourers from New Eden Base were fatally shot by the CNA.
12. In May 2002, the CNA burned seven jeeps and kidnapped passengers in Haimual village, Tedim Township.
13. On 1st May 2002, Lalnguri was seriously injured in a bomb blast caused by the CNA in Haimual village, Tedim Township.
14. In 2002, a woman from Falam was fatally shot dead by the CNA at Meihtyila Base in Laitui village, Tedim Township.
15. On 1st December 2021, Zomi Movement activist Moses Kim Tuang was killed by a CNA and two other CJDC members. After his death, his body was severely mutilated.
16. On 16th December 2021, CNA and CDF-Hualngo entered New Haimual village and arrested EBC Pastor Khup Khan Langh.
17. On 17th December 2021, the CNA and other CJDC members opened fire on the Zomi army (ZRA-EC) in Gawsing village, resulting in the unfortunate deaths of two CNA soldiers.
18. On 23rd March 2022, the CNA and CDF-Hualngo fired on Zomi soldiers (ZRA-EC) in Lentlang, resulting in the loss of the precious life of CNA soldier Salai Tuan Peng Lian.
19. On 2nd May 2022, Pu Zel Than Lian and Pu Sum Khan Lian were struck by a CNA landmine bomb. Tragically, Pu Zel Than Lian lost his life on the spot. Pu Sum Khan Lian, however, is undergoing treatment in India, incurring significant costs in the lakhs of rupees. Despite surviving, he now lives with blindness and lameness, enduring a life of pain. Pu Sum Khan Lian has documented his harrowing experience in a book titled "Ka tuahsiatna sung pan-KA TECI PANNA TE".
20. In addition to humans, animals, particularly mithuns, have tragically fallen victim to CNA's landmine bombs. One such incident occurred on 8th May 2022, when a CNA/CDF-Hualngo landmine bomb claimed the life of a Mithun near Thinglei village. Following this incident, CNA/CDF-Hualngo provided the meat from the Mithun to the families of Thinglei-Hualngo.
21. On 4th February 2023, CNA and CDF-Hualngo soldiers engaged in gunfire with Zomi soldiers (ZRA-EC) near Laitui in Tedim District. Tragically, 15 CNA/CDF-Hualngo soldiers lost their lives in the exchange.
22. On 25th February 2023, Tv. Thang Ngah Lal (21) from Mualnuam village, Tedim district, sustained serious injuries as a result of a CNA landmine explosion.
23. On 22nd March 2023, the CNA and CDF-Hualngo engaged in gunfire with Zomi soldiers (ZRA-EC) in Muallum, Tedim district. During the altercation, a CNA vehicle was set ablaze.
24. On 30th March 2023, the CNA, CDF-Hualngo, and Zanniat CDF initiated gunfire on the Zomi army (ZRA-EC) in Muallum, Tedim district. Additionally, the CNA forcibly utilized the vehicle of the former Laitui village head while returning home.
25. Pu Langh Za Sut (69) of Rihkhawdar village tragically passed away on 19th April 2023 (Wednesday) at 10:30 AM due to injuries sustained from a CNA landmine explosion.
26. On 12th May 2023, members of CNF/A tragically killed Lian Za Thawn (32) and Ciin Hau Vung (37) between Falam and Hakha.
27. On 11st January 2024 (Thursday) at 1:00 PM, the CNA opened fire on ZRA forces in Laitui village. During the gunfight, two CNA members were killed, and two others sustained injuries.
28. On 3rd April 2024 (Wednesday), the CNA and CDF-Hualngo engaged in gunfire with ZRA-EC forces between Tauleeng and Tuisanzaang village. In the clashes, six CNA members were shot dead, and five bikes were destroyed.
29. From 1st to 3rd May 2024, approximately 200 members of the CNA and its allied forces, including CDF-Hualngo, CDF-Tonzang, PDF-Zoland, PDA, and CDM-Siyin, attempted to take over a ZRA-EC camp. During the clashes, ZRA-EC soldier Lian Hau Mung lost his life. Additionally, Salai Van Hoi Thang, Van Ceu Bawi, Thawng Thawng, and Dal Sin Mang from the CNA side were also killed.
30. On 6th May 2024, there was a confrontation between ZRA-EC and the CNA along with its allies near Lailo village, Tedim district. During the skirmish, a drone belonging to the CNA was shot down.
---
Lutheran Youth Fellowship Lamka East Division 1st OB Thupuahsah dung jui a District Hospital a Blood donation nei ding chia e na pass ma bang un May 4th 2024 ni nai 11 AM in mi 29 te in “GIVE BLOOD SAVE LIFE” chi thupi a jang in sisan va ki thaw hi. Chairman Lamka East Division in vaidawn na le Khanglai te hasawt na nei in Rev. Nengkhanlal Milun DS LED in Sisan pia a jau huai lou dan gen in thumna nei in Sisan pia na kipan hi.
1. Thonggoulun ZOUMUNNUAM
2. James (O+) SIMVENG
3. Diana Hoihnuam (O+) SIMVENG
4. Doulianlal SIMVENG
5. John Thangminlun (O+) SIMVENG
6. Pau Lun Mang (A+) SIMVENG
7. Lamsuanthang SIMVENG
8. P.Alex Zo (A+) SIMVENG
9. Liansanglun (AB+) SIMVENG
10. Moses (O+) SIMVENG
11. Paukhankhup (A-) SEHKEN
12. Tv. David Thanglallian BETHEL CHAPEL
13. T Samuel Soilunmang (O+) CENTRAL CHURCH
14. Joel pausianlam (0+) CENTRAL CHURCH
15. Thangvanglian CENTRAL CHURCH
16. Pastor M Thangboi (Ab+) ZOMI COLONY
18. Niangneilam Samte ( AB+) ZOMUNNUAM
19. Lamthianmuan (0+) TUAITENGPHAI
20. Khaimuankhup (A+) TUAITENGPHAI
21. Pro Pastor Mangliansang SIMVENG
OFFICE BEARER
22. Gouminlian (A+) SIMVENG
23. Mangbiaklian (Reserved) EBENEZER CHURCH
24. Pa Soihau ZOMUNNUAM
25. Chiinnuamkim BETHEL CHAPEL
26. Judit (AB+) SEHKEN
27. Dousangmuan (O+ve) ZOMUNNUAM
28. Pausiankhup TUAITENGPHAI
29. MS Zou (Ab+) SIMVENG
30. Donlunniang (O+) SIMVENG
Sisan kichi mihing a ding a hinna, a dam lou te le sisan poimawh melthei hi le meltheilou ban a frontline lam a poi mawh ten a hamphatpi a damna ahing tang thei na ding ua sisan kiphal tah a hing thaw te tung a Lutheran Youth Fellowship Lamka East Division OB min in kipah thu kang gen uhi. Maban a beidong te awng hu tu hi thei dingin Mangpan hangsan na hing pia hen len hing guolzawl ta hen.
LYF LED Damsawt hen!
06 May 2024: Zanin Dr Philip Thanglianmang @Mangkang Zou, IAS (Retd) in Lamka Zouveng a um St Luke's Chapel ah Meitei Gaal ziah a bitna sui a hing tai khia Internally displaced persons te umna veh in hun jahna nei hi.
Tualou in jong May 3, 2024 ni'n naupang tagah te umna Vondei Saulim ah naupang tagah te azi toh veh un panpina jong pia hi. Tam hun ah naupang tagah te neh ding Anntang bag 5 leh Rs 5000 in orphanage home te phungvuh hi.
Tualgal um apat in Dr Philip Mangkang Zou in mun tuam tuam a panpi na piah a ningkum in Jong Singngat ah Gaal tai te um na St Joseph Parish a um te anntang bag 250, daal bag 100, sathau leh puan sil leh ten hunkhop ana peh ta hi. Tam panpi na singtom khuo apat mi 200 val in hamphat pi uhi.
Tuabanah Sangaikot Sub-division Defence Committee te khut a gamsung veng te ki thuapi na ding in Anntang bag 10 leh Allu bag 1 ana piah hi.Tuabanah Lamka to Moreh kikom tuahna lampi poimoh Molnom leh New Bijang gamsung a um Guunlui Tung a Leih(bridge) bawlna ding in Cement bag 30 jong na piah hi.
Pu Phillips Thanglianmanh khu hun sawtpi tah govt nasem in mun tuam a um a tu in dam in pension thei in inn lam hing juan in pang thei thei na a, ami asa te a din pang hi.
5th May 2024: Kuki Reformation Forum (KReF) in Gl. Thangminlal @ Tamin, KReF member luikhatkithana chungah nasatah in nommo sahna ahung kiphong in ahi. Hinkho kitihi Pathen tilouvin asemthei ahilou jehin mihem hinna semthei louhon hinna lah kitihi Namsunga koi hijong leuhen avel a ibollou heldiuva ikitep utoh kilhonin Tolthahho Mochanna sangpen akipen ahi.
Kukite khankho-nunkho a ‘Death Penalty’ kitihi um ngailou him him ahin, hijehchun ipi kiloikhomna hihen ipi suhkhel nei hijongleh Gihna 3 vei beh kipeh a, maban gotna hijongleh kipeh panding ahi tihi ‘Pupa Nam Khankho’ isuhmil lou diuvin ikitem un ahi. Namsunga kikhelna leh Khankho-nunkho, thutah a kivaihopna dinga kum hijat genthei kithohna ho gasotei dingin Nam mipin pan lacheh ute. Kitha-kimat, nehguh-chahguh leh kibungkhen naho ibol tahlou heldiuvin ikitem un ahi.
Ka member lui u Gl. Tamin in neidalhahnau chungah Memberhon ‘Jana ‘ sangpen pehnan TomponSaipikhup khat in kahinkhu uve, damsel in chemaitan. Pa komah lung mongtah in kichol maitan. Adalhah innsung mite Chung Pathen in Lungmonna leh Lhamonna petauhen.
Dubai ah Housemaid in Lo kal duh suh
DUBAI AH LOKAL SUH U
~ Lalrosiama Hauzel, ZSE Vice-President Dubai
Dubai hi UAE-a an khawpui pakhat a ni a, Abu Dhabi hi an ram Khawpui ber chu a ni. A ram neitu hi Arabic(Muslim) an nia, mahse an ramchhunga awm tam zawk chu ramdang a țanga kal khawmte kan ni.Hmun hrang hrang a bikin: Mizoram, Myanmar, Manipur,Meghalaya leh hmun dang a țangin Zofate kan kal khawm ve nual a. Zofa hnam hrang hrang te chu kum 2008 khan insuihkhawm in a hmingah “Zofa Society of Emirates(ZSE)”, tiin a hming kan vuah a,’Summer leh winter meet’ nuam tak kan hmang thin.
Kum hnih kalta vel atang khan Mizoram atangin Housemaid(Mi Awmpui) an lo chhuk ta zeuh zeuh a, an dikna chanvo rap beta dawt hmanga Mizoram lama Agency anga in chhal ten an rawn bum thla a,buaina an tawk ta fo mai. Dubai a housemaid lo kal lo turin ngenna 2019 khan ZSE hmingin PR te kan siam tawh a nih kha . An chanchin leh a lo thawn thintu (AGENT INTI)te'n an bumdan hi an mahni sawi ngei kan rawn tarlang dawn a ni. Tute nge lo thawn a enge an bum dan leh an rawn tirh thlak dan hrang hrang an inpuanna lungchhiat takmai kan rawn tarlang dawn a ni.
Dubai-ah Housemaid-in eng vangin nge i lo kal loh ang :
Housemaid hrang hrang ZSE memberte kan kawm kuala, tunah hian hriat theih chinah mi 25-35 aia tlemlo an lo chhuk tawh a, an harsatna tawh hi a in ang deuh vek a ni.Harsatna em em tawk lo tlem te an awm ve mai thei, mahse an zavai in harsatna sawitur an nei deuh vek an mahni tawrhchhel loh vang leh sual vang a ni lemlo bawk. Thenkhat phei chu an mahni awmna ten kut an thlak mai bakah hmeichhiat mipatna hmanpui tumtu pawh an awm a, an khawngaihthlak awm hle. Mahse, chhantu tur an neilo a sin! An lo kal hma in heihi lo hria in an mahni lo thawntute pawh hian thudik tak hrilh hmasa se kan duh hle.Chhungkaw harsatna a vanga pawisa thawk chhuak tura lokal si, harsatna an tawrh belh chhah ai chuan kal lo tur leh hrechiang hmasa turin ka rawn ngen zawk a ni e.
Housemaid lo awmtawh te chuan ti hian an chanchin lungchhiat thlak tak mai chu an rawn sawi a:
“A hmasaber in Dubai housemaid chungchang hi kan lo hre ve nual tawh in a rinawm a, mahse a tam zawk chuan thudik leh a kal hmang dik tak kan hre lovin a rinawm. Kei ngei pawh hi Dubai-a lo tawng a, lo hre ve tawh tu ka nih avang in an sawi ang leh a hmun a an kal hmang țhenkhat in anglo tak tak te ka rawn sawi dawn a ni.
Dubai housemaid tih hi advertisement a kan lo hmuh a kan hriat dan tlangpui a ni a mahse hei hi thudik tluantling a nilo, Dubai a awm hi chu za a pakhat bak kan nilo. Dubai chhehvel Sharjah,Ajman,Abu Dhabi, Sharjah, Al Ain, Ras Al Khaimah(RAK),Fujairah, Muslim Sahkhhuana la kulmuk deuh deuhte zingah kan awm a, chung ho chu United Arab Emirates(UAE) ram kan tih chu a ni. Dubai an tih hi chu mi hip nan leh kan mizo tam zawk an thawn thlak theih nan a an hmanraw pakhat mai a ni. Kan lo hre lawk lo va a pawi takzet.
Dubai a housemaid hi chu a hlawk a loan a awmlo an han ti ngei bawk ang a, thu dik chu a ni ngei mai mahse UAE i thleng thla ang a.Min buaipuitu turin anmahni(Agent) inluah hreawm leh chep tak Ajman(Dubai ah pawh kan awm phak lo)ah min dah lailawk phawt a, a hmasa berin mi ram kal nan leh kan himna kan ralthuam neih that ber kan Passport leh Mobile phone min laksak nghal vek a. Room chhungah mi an khungkhawm tawp mai a, tihtheih pakhatmah kan nei si lo, a hreawmin ngaihtuahna a kal thui nghal hle. Mihring mihrinna ah chuan kan bulțan dan chu aw tiin mahni khawvel pawh tawptir mai a duh awm rum rum mai a lawm. A chhan chu hetiang teh tawp a foreign thlen tirh a kan chhungte pawh be theilo a han awm nghal kha chu a tawngtu chauh lo chuan a hreawm zia in hrethiam pha lovang. Chutah anmahni phone hmangin kan chhungte min call tira mi pakhat bak kan be theilo a, a rei berah minute nga bak kan inbe theilo bawk.
Kan thlen tuk ațang in Labour's Recruitment Office(Hna latu leh a zawngte in tawh khawmna, Ajman) ah chuan min kal pui in, chu tah chuan kan employer(Min awmpuitu) tur te kan lo nghak kan ti thei ang. Office ah chuan mi chi hrang hrang lokal in kan zingah an duh an rawn thlang mai thin a ni, ‘Min zuar’ a nih ber chu(haha). Min lei duhtu kan han hmu a an in ah ni 4 trial(Endika thawh chhinna) nei tur in min hruai a, chutah fel leh tling min tih loh chuan ni 4 hnu ah office ah min dah let leh dawn a ni. Kan experience leh kan fel dan a zirin kan man a sangin a hniam bawk(Heta min hralhna Commission hi UAE Agent chuan Mizoram lama min bum thlatu te an sem thin, mi pakhatah sing ruk atang Nuaikhat chuang vel mi pakhatah an lakluh ka ring, a zat chiah chiah erawh ka chianglo). Dah let kan nih chuan min buaipuitunu thinrim hmachhawn kha a ni mai, a hlimawm viau lo. Min hmangaihtu nu leh pate an ngaihawm vawng vawng țhin.
A bikin Mizote hi kan khawngaihthlak awm lehzual a, English emaw Hindi kan thiam mumal bawk silo a, min ruaitu tur employer pathum chuangin min hnawla min dah let chuan, kan Madam Sumi(Nepali Nu UAE Housemaid Agent min buaipuitu) chuan kan visa a zawhtep tawh thu leh chumi hma a Employer kan hmu loh chuan police hnen a a pek tur thu in min vau nghe nghe a ni. Mizorama haw kan duh a nih phei chuan an pawisa sen zawng zawng kha kan pek let leh a ngai a, kan ba kan rulh chuan kan haw theih tur thu min hrilh nghe nghe.
Kan employer te chuan ni 4 trial zawh hnu chuan kan phone leh wifi min pek tur thu an sawi a mahse wifi min pe lo leh phone kawl tur phallo employer pawh an awm nual a, eitur pe tha lo leh rilțam ngawih ngawih a awm pawh an tam hle a ni. Wifi leh eitur min pek that loh phei chuan hlawh min offer ang ni ta bawk silo chu hlawh tlem nen a buaithlak duh hle. Fapa tlanbo ianga midang te chaw tui ti tak ei lai hmel hmuh hreawm zia chu, i fate chanah han dah la i lungawi bik dawn em ni?
Employer accommodation ah thla thum emaw a aia tam ilo awm ta a eng emaw rokhawlna thil leh i haw chak vang hrim hrim pawh nilo in haw thut lo ngaiin haw lo tum ta la, i employerte hnenah i visa man leh i chung a an pawisa sen ang hu i pek let leh vek a ngai dawn a ni. A tlangpuiin dirham 6000-17,000Aed(India pawisa120,000-340,000 Rupees vel a nia), chu tak chu kan buaina a ni leh ta a, pawisa min phut ang kan pek loh chuan agency a let kan dil a nih pawn an phal kher lo. Pawisa min phut lo a Agency a kan lo let a nih pawn kan rama haw tur chuan kan aiawh tur housemaid-dang hmundang atangin kan chahthlak a ngai a, a khirh hle, duh hun huna haw ngawt theih a ni lo.
Mizoramah agency nilo facebook leh whatsapp hmanga direct a min chahthlatu te hi an hlauhawm a,midang an chahthlak duh avang in thudik pawh sawi ngam lovin dawt hmang in kan mizo puite ngei an chahthla ta thin a ni. mahni ram a haw duh si, mahni intlanna tur sum nei silo a direct a Labour's Recruitment Office ami te nen a in thurual a, harsatna pawh sawi duhlo a midangte chahthla thin pawh housemaid zingah an awm a ni. housemaid an leina sum ah pawh chan(commission) an nei ve a tichuan kan ram ah pawh awlsam te in an rawn let ve leh thei bawk a ni(Human trafficking an sawi thin kha kan lo tawngreng a lo ni).
Tin, heng Mizoram Agency te leh mimal agency ang a in chhal te hian buaina kan tawh hian min țanpui thei lo tawp chu ka ti theilo mahse tih theih an nei tlem hle tih erawh kan hriat tlan a țha. Mimal agency ang a inchhal te phei chu min buaipui ber angin an lang na a, a hun takah chuan call an pickup theih loh leh message an reply theilo a, an busy nitin hi a nimai lo fimkhur mawlh teh u. Mizorama Agency ho pawh hi an bang chuang lo, an nau ten harsatna an tawh in țanpui a hnek in midangte hnen a thudiklo thehdarh ah te puh in an warning ta zawk țhin a ni. An buaipui ve hi chu tlem te tak tak a ni. UAE office lam biak sak in an harsatna an sawi sak a, mahse eng teh ual an ang ngailo. Harsatna min sutkian sak ngai loh avangin kan biak pawhin beidawn tihreh nan a hming a va biak ve mai mai a ni ber e.
A pawimawh ber work visa ni lovin visit visa in min thawn thla a,diklo takin Airport immigration atangin bul min tanpui a, employer kan hmuh chuan visa chu min siam țhatsak leh ta chauh țhin a ni. Chuvang chuan Mizoram agency emaw mimal agency ang a inchhal te pawh hi rintlak an awm lo hle a ni. Dubaia maid kal turin India sawrkar in Maid visa an process duh tawh lo va, maid harsatna tawk buaipui sen loh khawpa tam an awm a vangin.
A bikin heng a hnuai a mi te hi Mizoram Agency inti hovin min bumna tlangpui a ni a, sawi dawn chuan a tam a mahse kan sawi vek seng silo a. A tlangpui hi tarlang mai ila:-
1.In Visa chu Delhi velah chauh a lak theih a office ah in thlenthlak hunah i lam angai an ti a. Delhi ah chuan work visa nilo in tourist visit visa min pe.
2. Visa leh ticket buaipui man kan tum vek ang an tia, heihi dawt vek a ni. UAE lama an agent te tum sak a ni zawk e.
3. Hlawh tam thei ang ber min offer a kan hlawh tak chu tlem te.
4. Offday min offer țha hle a, a hmunah chuan No offday a ni tawp mai.
5. Eitur leh pawimawh engkim min buaipui tur thu an sawi a,mahse eitur neilo leh rilțam a awm an tam hle. Mi zawng zawng chu an ni kher lo.
6.Kan employer te an tha lo a nih chuan agency ah kan let thei an ti a, mahse let leh hi chu thil harsa tak a ni. A theih loh ang tluk a nih chu.
7. Thenkhat chu beauty saloon emaw spa lamah in thawk dawn nia tiin an thlem thla bawk, mahse UAE an thlen tawh chuan duhthlan tur reng a awmsilo, hrilhhai thlak takin maid ah an nawrliam ta thin.
8.Contract te hi kumkhat inthawk chhin ang a experience neihnan an tia, in duhloh chuan a haw theih an tia,dawt vek. Contract kum hnih a nia, mahni duh duh dana tihdanglam theih a nilo.
9. Loan rulh a ngailo haw duh chuan mahni pawisa in tum a haw theih ni ang in an sawi a, mahse he thu hi chu dawt a ni. Haw duh chuan visa man flight ticket leh thildang a an in sen na zawng zawng kan rulh let leh vek phawt a ngai.
UAE lam a kan awm chhung a housemaid kan chahthlak hnem viau chuan Labour's Recruitment Office lamah an thu ve thei dawn niin alang kan thiante sawi danin.Mimal pawisa engmah an sen ve angai lova, mi lo zawn tawp kha an hna ani a, pawimawh engkim chu UAE office lamin an buaipui vek.
Tichuan, UAE housemaid hi ramdang ang a nilo, kan employer te hi Muslim sakhua leh hnam chapo tak ni in an tawrh hlelhawm in an thin a chhe hle bawk. Hlawh pe țha duh lo an awm nual a, țhenkhat phei chu thla tam tak an awm hnu pawn phone kawl pawh phal lovin an kawlsak tlat. Zingah hma tawk ah min kai tho a, zanah dar 12 hnu lamah te kan mu chauh a. Mut hun tlem bawk si rest hun payback neih loh nen chuan kan in sal chhawr hi kan tilo theilo. Chu mai a ni lo hmel leh pian nalh chu thu hran nula/hmeichhia hrim hrim chu mi hi an it ngawih ngawiha hun tha neiha min awmpui tlat an tum thin bawk”, ti in a thil tawn hreawm tak an lo paltlang tawh chu hreh leh harsa ti tak chungin an sawi a.
Keini Zofa Society of Emirates chuan kan hnampui housemaid a lo kalte kan lainat takzet a, an tan theihtawp kan chhuah a, dinhmun in anglo tak tak te an nih a vangin tumah kan dem lo a, kan khawngaih takzet a, a chheber thleng pawh tawk ila ZSE chuan a thlamuan tlat dawn a ni.
Kan Member Nu chhuanawm tak pakhat chuan nikum lam a UAE-a hnathawk tura bum thlak , Sales a thawk tur a an tih chu, housemaid-in Ras Al Khaimah(UAE a Khawpui pakhat) ah mahni sum leh pai tam tham tak sengin kumin March thla khan a lo chhanchhuak tawh bawk a. A chhanchhuaktu hi kan chhuang hle, Zo nunze mawi leh hmangaihna nena theihtawp a chhuahna ah lawmthu kan sawi e. Zahna leh chawimawina Nopui dawm a phu khawp mai. Kan ram sawrkar leh NGO te pawh in min hriatpui se kan duh hle.
UAE lama an Agent hi Sumi(Nepali) Ajman a awm mek a nia,a ni hian hetah tumah a bumin diklo takin a ti lo a, a phone hial a man tir zawk thin, mahse an lo kal hma in Mizoram lam agent ho in an Mizopuite an bumthla zawk a ni e.
Mizoram ațang UAE a dik famkim lo taka housemaid lo thawn thin tu nia hriat te:
1.Estheri(Essi Pachua@facebook)E&K EmploymentAgency, Vaivakawn
* An hotu ber a ni. Chhangurkawn, Chawlhhmun ah a awm mek.
2.Rabon Lalhmingliani(Fb Name)-E&K Employment Agency
* Bawngkawn Greenwood hnuai(Maid ve thin, Essi nen inzawmna thuk tak an nei)
3.Nupuii Lhpi Ahriati(Facebook Profile Name)- Apuii- Ramhlun Vengthar
4.Catherine VLChhanchhuahi Catie(Fb Name)-Lunglei
5.Devine Mercy Rebublic Agency
6.Danmawi Saikhamakawn
Anni ho hian gulf ram hmundang ah leh Oman lamah pawh an thawn nual a ni awm e. Mahse a bikin Dubai(UAE) lokal tur chuan ZSE hruaitu te leh helaia Maid-a thawk mek leh awm tawhte be thei ula kan lawm hle ang. Thil kal hmang leh thudik tak kan lo kawh hmuh ang che u, lo kal duh suh, mahse i lo kal ngei ngei duh a nih chuan a awmsa te biala, theihtawpin an lo hrilh fiah ang che u.
A tawp ber ah chuan Nangni Mizorama Agency inti te u(Sawrkar pawh hian a pawmpui che u em?) heihi lo hre rawh u, in duham, hlep leh nawmsak duh vanga in Mizo puite bum tawh suh u.Midangte in rawn thawn zel duh a nih pawhin thu dik famkim nen hrilhfiah hmasa turin kan phut a che u. Company rules leh regulation thlenga hrilhfiah hmasa turin kan duh bawk a che u.
He article avanga a lo kal tawh te chungah harsatna siam in tumin in vau tur a ni lo bawk, tanpuitu tur tap chungin an dil a, an paidam thei tawhlo a an puak keh tawh anih hi. Mahni nunna hial an lak hma hian chhanchuaha hnem hi keini Zofa Society of Emirates chuan kan tum tlat a ni. Ram danga eizawng tur thih leh dam in kar a kan U leh Naute lo kal mangang au thawm hi kan haider ve theilo a ni e.
Zoram Nu leh Pa U leh Nau te pawh harh ula diklo taka i hnampuiten hreawmna sala i hmuhphakloh leh chhanphaklo a khualkhua a i fanu/farnu mangang taka nawr liam mek zel an ni, an authawm hi lo ngaithla la, midang lo kal tur te chu chelh ding ta che, a tlai hma hian.
“Aw Zofa Nula chhhuanwm tak tak te u, in saltanna laka ta chhanchhuak turin kan ram sawrkar leh NGO te mai bakah tlangval huaisen leh chhunawm tak takte pawh hian kan au thawm hi min hriat sak rawh se”.
NB:(He thu hi true story a nia. Mimal intih mualpho tumna a ni lo. Maid leh hnazawng tur a lo kal duhte tan fin zawk nan leh mahni chanvo leh dikna hre tura fuihna a ni.)
Zofa Society of Emirates Hruaitute biakpawh duh tan:
Lalrosiama Hauzel: Vice President - +971 526260071
Lalchawimwii: Secretary - +971 581543686/917005465764
Benedict Hnamte: Executive Committee Member +971 588422304
5th May, 2024 | Monday — Kipa umtah in London a um Nu Ngaihlien Vaiphei in Nam Volunteers ho kithopi na din Sum ₹20,700/- eihin thot uvin, hiche Sum chun tunin Sa Kg 35 ana kicho in Frontline mun thum (1) Kangvai Post (2) Molhoi Post leh (3) Alpha Post ho ah KUFIDA noija um Kuki Actress Prena Manlun leh Florence Vaiphei chuleh Actor phabep toh hopdohna ana kinei in ahi.
Chule Frontline vilna achun Duty po Nam Galsat Pasal Hangsan ho Don din Theitwi jong ana kicho in, tilkhouna jong ana kinei peh un ahi.
IGAM le INAM adia Sum it lou hel a Frontline Warriors ho ding gelkhohna jal a Sum hin toh doh Nu Ngaihlien Vaiphei, London chung ah kipathu seijoulou kahin phong uve Pathen in maban atohna lam ah lolhinna pe jing tahen.
MANIPUR a ei Zosuante' Meitei in thah cimit hong sawm uh kum khat a cin 03-05-2024 ni a JANTAR MANTAR, New Delhi ah 04 May 2024 ni in Rally thupi tak a neih zawh in om hi.
Hih Rally pen MTFD nuai a Unau Women's Tribal Forum leh Unau Student Forum, Delhi vaisaina ah, Delhi a om Kuki-Zomi-Hmar mipi tamtak kipaikhawm a, i ki nung thuapna uh thupitak muh theih a om ahih man in, Unau Student Forum nuai a om ZSF, Delhi Cell in mipi tung ah, LUNGDAM KOHNA ka hong bawl uhi.
Hih Rally a lawhcinna dia Student lam apat ZSF leh ZSF Constituent unit te'n nnasep diing mawh puakna a kipia bangbang lungtun huai taka sep bucinna tung ah zong lungdamna gen zawh vualloh ka hong gen uhi.
Hun haksatak mai (i galte apat leh ei unau sung mahmah ah zong) ah om himahle hang, Pasian pina toh, Manipur apat ki vaihawmna tuam (Separate Administration) ei Zosuanten i ngah diing uh hon galdotpih a hih man in lungdam huailua hi.
Lungsim ah Delhi a om Kuki-Zomi-Hmar mipi in kalsuan khawm diing lungsim a nei in mailam nawt zeel ni uh.
Mipi tung ah lungdam lua ung
Page 31 on India concludes on Manipur violence that there’s a “clear religious dimension to an ethnic conflict.”
Click the link: https://www.uscirf.gov/news-room/releases-statements/uscirf-releases-2024-annual-report-new-recommendations-us-policy
The 2024 Annual Report event recording can be viewed here.