Explore Khalvontawi — a digital bridge between forest roots and modern voices from Northeast India, featuring news, culture, and justice.
Sunday, May 17, 2020
SANGGAM MEELMA (E04)
Inlam paidite theihsakna
CHENNAI, MAY 16, 2020 -- COVID-19 pandemic ziaka inlam paidia kisate a dinga theihsakna leh kizaksakna.
Manipur mite adinga train 2-na May tarik ni 20, 2020 a pai non ding kichi pen tuni a Manipur Chief Minister makaiha Consultative Committee meeting in 2nd Evacuation hun ding pen hon suannai in May ni 19, 2020 ni ading in hon Prepone uh ahi chihthei ni.
Hiai 2-nd phase a dinga kisa teng teng May 19 ni a Chennai apan a paikhe dinga mansa a I na om uh ngaiding ahi chih I kizasak uh ahi.
COVID EXODUS LEH MABAN! ~ Major Muanpi
COVID-19 natna jiah a gamsung pumpi lockdown a um jiah in muntuam tuam a company vel a nasem a kilawh tawm te'n hahsatna liantah tuah ua, innluah man piah joulou guah hinonlou in tun neh leh taah lam Jong buai veng vung panta ua, lockdown pen MABAN a Jong hing umzou tou ding abat jiah in pianna Zougam lunguulna tha hing piang a, tuun anglum ngainat na hing um in, koipou in innlam ah ki um leh nasep ding a umlou tawp in Jong innluah man kipelou ding a, neh lam pang pen kingawl Sam lou ding chi lungeel neita uhi.
Bible a tapa taimang pa'n 'aw thou vang in kapa sianglam zuankia tavang kama meipi bang in jing e' achikhu hing tung bangmai ta hi. Ahoina tampi um nanleh asiatne te'n ahoina te lekhup Zou mama ahi.
Nasep thei lai a MABAN ding khual lou kei a 'mu masat, neh masat' a neite buaidiah in kilang uhi. Khungbai nu anehding aneilai in laam2 a khua ahing siat tah in meshi nu kom ah Ann nehding ngen in vatau chia khanglui thupil khu adihna tampi mukhiat in hing umta hi.
I Zougam pen gamnuam leh leihoi mama ahia, hinanleh asung a teeng Zou tate'n nual in kawlgam vaigam zuan in inuahsiah Siang ua, akhen te bang nasepna mun apat suty mu nanleh innlam hindan Ning kitel in painuamlou zel uhi.
Neulai a Zoudawn a kimawlna te
1. Igaal a singsat pa te
2. Lut sial sial te
3. Kang kikap te
4. Chiangphel kimawl te
5. Kuul ngahte kimawl te
6. Suangbuh kimawl te
7. Pehlum/sailumtang kimawl te
8. Khaini bawm/kokta kimawl te
Leh kimawlna chituam2 te athah a hing umtha ding bang in kangaisut a, neulai geeldoh huai a, lunghel Jong huai kasa ahi.
Tami Wuhan virus ivei in iveilou tah in Jong eigam ah pen koiman Jong zauseng lou in agingta lou kitamzo nalai dan ahia, igingtat lou laitan in a umlou ahimai a, lungnuam tah a hinkhua man pen ahoipen khat ahi.
Imi isate hoitah mun2 a um ahi uai chi tambang buaina apat in hing kithei doh tha2 a, india gam pumpi Hindu kuulmut te tamna Gujarat lah tanpha leh kolham Jong theilou south india lahvel a tampi ki umta chilei.... Manipur a census kilahte sang in nahpitah in akitam jo de aw chithei khat ahi.
Bang teng hitaleh... Gamtuam a umteng innlam hing tung nan uleh Jong sum leh paai hing tut sang a baki a hingpei tamzo ding ahijiah un, lungeel siam va ui in, MLA leh MDC te biahsiam dan ngaituah jova ui. Tuachilou in gamsung pumpi lockdown 4.0 hing umbeh nalai ding ahia, corona sang a kialrona a shi leh mang bang hing tam joding ahi.
When you are in Rome live like Romans chi thupil zat hunta ahi. Innlam ah pen louho leh singsat ban ah meihol hut chite lou ngal tutan in nasep nading um nailou ahia, kolgam bang a teddim road lahtuam a kolte dukan khat pou2 ah kisem zual heh chi ding umlou ding a, kani lei bawlteng lah khol sing phot, relief anntang Jong aki sot homzou sih ding a, MLA te'n Jong azou-azai in hing enkol zoulou ding ahi jiah un mahni kipat ma hing ngai ding dan ahi.
Atawpna ding in, koipou in ibiah Pasian theijing kom in laisim apoimawh dan leh MABAN ah Jong tambang buaina te hing umtou jing zel ding ahi chi lungsim tawng a geel jing kom in SAVINGS lam ngaisah vai in, eima innsung dinmun leh khotaang hinkhua dopkang nading in theitawp in panla jing vai.
===0===
Big fish caught in Barak River
16 May 2020
A big fish caught in Manipur Barak river "Tuiluang", which weighs around 50 kg.
Via Social Media
Saturday, May 16, 2020
MELC ALLUSINGTAM GOLDEN JUBILEE SUONG IN ZO/ZOU SCRIPT
- Zou Script Devolopment Society
IPU-IPATE hun lai apatin "Zou Laiteng" ana umsa ahi tabou a, tulai bang a laisiem ana um nailou zieh un zuunlo-keplou a ana um nua date 7/01/1952 in Pu M. Sianzathang in ana phongkhie kia a, lawm-le-guol khenkhatte toh kikum zel in "Zolai" sim ding dan ngaituo in ana um a, a sim thei leh a giel thei zong tampi a umta hi.
June 4, 1976 in Tuaitengphai khuo ah United Zomi Organisation General Assembly Resolution No. 6na in a phasahna bang in Zou Minampi lai a zah ding a pomdet ana hita hi. Pu M. Siahzathang zong United Zomi Organisation in kipahman in Rs. 500 ana pie a, Manipur Kumpi apat in zong Award tuomtuomte zong ana mu hi.
1960 kum in Zomi Sangnaupang Pawlpi (ZSP) in Sang (School) subject khat a tawi ding in pulahna ana neita uhi. Ipu-ipate hun lai in laipuon ana um seng nailou ziehun SAVUN tungah "Zou Laiteng" ana giel ua, a savun pen tui a kawt chiengin ui (dog) in neh dingin a dugaw a, ataimangpi a, mun khat ah a kesah a, kimu kia ahi thu ipu-ipa damsawt deuten ana gen uhi.
Zou minam Lai dinga Pasian in pilna lungtang ana pieh ipu uh M. Sianzathang in theitawp ana suona ziehin tu in i Zogam ah a kizang panta a, Simpat bu, bu thumna tan zong ana kineita a, October 10. 2009 in Pu L. Jayanta Kimar Singh, Education & Transport Minister, Government of Manipur in honna anei a, Rt. Rev. Dr. Ginkhanmung, Bishop (MELC) in latna a nei hi. Zolai sinna (coaching) zong tamveipi ana kineita hi. Tualeh Board of Secretary Education, Manipur in zong Pawl sawm (Class-X) Examination Question ah "Zolai" zong ana pangsah zel uhi.
Zou Laiteng a lunglut a pan na la i misiem neite uh phattuom ngaina in January 17, 1999 apat in tu tan chieng a Board (Committee) na ding thei in kipuohna hoizaw chi in "Zou Script Development Society (ZSDS)" chi in ana kiphuon a, Government ah zong registered bawl ahi (Regd. No. 316/2007 dated 16/06/2007). Tualeh Central Institute of Indian Language (CIIL), Mysore in zong ang theipi a, ang deisah hi.
Tu-le-tu a Committee Member tam anuoi ate ahi uhi:
Chairman : Pu T. Thongpau
Secretary : Upa Khupsuankham
Finance Secretary : Pu Paul Zamkholun
Treasurer : Pu Stephen T. Semkholun
Information Secretary : Pu T. Khamzakap
Vaihawm lienpen Palaite
1 Pu Thangchinsuan
2 Pu James K. Zou
3 Pu Dominic K. Munluo
4 Pu T. C. Tungnung
5 Pu P. Pumkhojam
6 Upa T. Khamchinlam
7 Pu S. Lianzakap
8 Pu Nengchinlam
9 Pu Chinlunthang
10 Pu Selchinlang
11 Upa Enkhothang
12 Pu Ginsuanhau, MLA
13 Nh. Cicilia Mama
14 Pu P Tongthang
15 (L) Pu Aloysis T. Nehkhojang
Adviser : Pu T. Gouzadou, Ex Minister
16-05-2020
SANGGAM MEELMA (E03)
Thursday, May 14, 2020
SANGGAM MEELMA (E02) By: Pastor Thangdoulal
Wednesday, May 13, 2020
KA GEN BANGIN GAMTA IN
🍉KA GEN BANGIN GAMTA IN LA KEI GAMTAT BANG IN GAMTA KEN🍉
🙏Na nu a damlai in a thupha dawh meng2 in la na mawhna te thuum kik meng2 in.
A sih khit teh bangmah sem thei nawn lo hi teh.
🙏Na nu pau te dawng kik2 in, na nu khasia sak kei in.
Na nu khasiatna in nang aa dig na khan tawn cih mawhna ahi hi.
🙏Na nu damlai in, an lim tui lim pia in la nikten puansilh guan in.
A nek zawh nawn loh hun hong tung pel mawh ding hi.
🙏Na nu a si thei lo ding sa in, awl mawh lo in om kei in.
Hong si leh a si hi ziau hi.
🙏Na nu in ngap keng, ka ci nuam kei a cih ciang in za to ah puak pah in, na hih theih zah in bawl pah in.
Na neu tung pan a man hong bawl, hong khoi khin hi.
🙏Na nu kem man lo, khoi man lo, vak man lo liang in sum zong paai zong in na zin suk, na zin to kei in.
Na nu na lung kimtak in kem in khoi masa zaw in, na kep kei leh ki sik ding hi teh.
Na nu lungdam sak in la, a lungkim na ding in gamta in.
Na nu na lungkim sak leh na thupha lian ding hi.
🙏Na nu a dam loh ciang in za tui, za ha tawh bawl pah pah in.
A sih khit teh na bawl nop hang, ki bawl thei nawn lo hi.
🙏Na nu in duh a neih leh sum leitawi in lei sak in.
A duh zawh nawn loh hun, a nek zawh nawn loh hun hong tunma in.
🙏Na nu damlai in ama' tangthu leh ama' om ziate theih sawm meng2 in.
Hong si khin leh na dot ding om nawn lo ding hi.
🙏Na nu damlai in thu dong2 in la vai khempeuh thei sak in.
Hong si khin leh na dot nop hang na khasia lel ding hi.
🙏Na nu damlai in na khasiat sakna, na heh sakna te amai ah thuum tek2 in.
A sih khit teh na thuum nop hang, na lungso lel ding hi.
🙏Na nu damlai in, na khangthu na neulai thu na nu hong itna thu te dong2 in.
Na dot kei leh a sih khit ciang kisik ding hi teh.
🙏Na nu a na thei lo ding, asi thei lo ding sa in khual gamla ah zinsan kei in.
Zing ciang thu ding ki thei lo hi.
🙏Na nu si pak ken teh ci in lung muang in hopih lo in om mai mai kei in.
Na kisik lel ding hi.
🙏Na nu tawh na ki ho ciang sum tam bei lua ci in phone khia pah pah kei in.
A sih khit teh phone sum tampi bei in na honop hang hong dawng nawn lo ding hi.
🙏Na nu a dam loh a sawt ciang in cimtaak in kih huai sa in, pam paih kei in.
A sih khit teh na nu khoi nuam in na kah2 hang, na nu hong tho kik lo ding hi.
Na zi hang in na nu mudah in na nu nawlkhin kei in.
Na nu hong it zah, na nu hong kep zah, na nu hong bawl zah in na zi in hong bawl lo ding cih phawk in.
via WhatsApp
13-05-2020
SANGGAM MEELMA (E01) By: Pastor Thangdoulal
Tuesday, May 12, 2020
CHINA TE MABAN KAMUDAN
By:-
Major Muanpi
Tuban kum 2027 tanchiang in tua China gam kigen minthang khu umnonlou ding ahi. Masang a USA te anadem a khovel a super power Tawi ding ana kituh phial uh hinanleh 1991 kum a USSR ahing keh tobang khu China te MABAN ding ahi.
Afghanistan gaal jiah in USSR keh a, tuabang ma in Wuhan Virus jiah in China hing keh ding ahi.
Tuabang pen sil piangthei hisih chi'n nageel maithei.Tuabang a economic khangtou leh military lam hattah ban ah kivaipuahna Jong khau nalai Nachi maithei. Tuabang pen USSR hunlai a Jong lungeel khat ahi.Hinanleh USSR akeh a, tuabang in China Jong hing keh ding ahi.
Wuhan Virus khu laboratory apat hing piang e ahisih leh gamsa meh dia kizuahna apat hing piang e chi bangma thupi nonlou a, China gam in asepga aneh ding himai ta ahi.
America gam ah Tami Wuhan Virus jiah in shina tuah tam mama in Vietnam gaal a USA sepaih shi zat sang in tamjo a, tualeh 9/11 lai a shina tuah sang in Jong tamjo ta hi. Theisiam nadi'n tambang ahi. Pearl Harbour attack akibawl lai in USA te mihing 2043 in shina Tuah ua, tuachi'n America te'n B-29 bomber zang in 'little boy' leh 'fat man' vanlai zawl apat in khie ua, Japan gam in ale tampi in asepga uh nehlawh uhi.
Tun Jong Wuhan Virus jiah in America mi 70000 val in shina Tuah ta a, America in 'COWBOY JUSTICE' chipen hing peipi ding uhi. Tuapen 'nang khoih leh Kang khoih ding' chia ahia, virus in kamipi te uh athat a, noujong Kang lethuh ding uh ahi.
America te tung a silbawl khial taphot phuba lah lou in umngai lou hi.
Tuajiah in MABAN a sil hing umding dan tam anei a bang ahi.
1. Khovel angaina bang a ahing umkia Chiang in, sumkawl veina jousia'n China gam ahing nuasiah ding ua, tumlam gam a multinational manufacturing companies te'n amauh gamchiat akizot lou tawp un Jong gamdang alemtang deuh te zuan tading uhi.
2. Tumlam gam atamjo ten amauh gamchiat hing ngaikhoh tading ua, trade balance hing umnonlou dinga, China gam pen trade deficit hing hita ding ahi.
3. USA te panlah na nuai ah gam khangtousa leh gam khangtou laiteng in China te hing tuamkoih ding ua, tuachiang in Pakistan leh north korea te chouh China lam ah pangta ding uhi.
4. China in a military power khu south China sea lang ah hing zeah som ding a, Tami in gam tampi patauhsah ding a, Tami patauhna pen tumlam gamte thanopna lamtah hing hiding a, Australia leh new Zealand ten America te kithuapih na hing ngen ding ua, military lam ah nasatah in kigaal ginna hing umding ahi.
5. China gam khu aki tuamkoih jiah in gam neu nou2 te anti-china lungeel nei uh chi'n gihna vel hing neipan tading ua, Tami jiah in international anti China mood hing piangkhe ding a, tuachi'n China doudaal ding in Lei, Huikhua leh Tui lah ah nasatah in kigaal gingna hing umding ahi.
6. Tumlam gam intelligence ten Wuhan Virus khu mihing siamtawm ahi chi ahing phuangdoh ding ua, WHO in virus pen gamsate apat hing kipan ahia, China mawhna umsih ahing chiding ua, tuachi'n tumlam gamten WHO khu tahsang jou nonlou in funding te ahing ladoh tading ua, hinaleh China in ahithei tan in WHO khu hing support ham2 ding hi.
7. China in UN khung ah atuipi a gamdang NAVY tampi umte demna hing bolding a, tuachi'n a nuclear submarine leh jet fighter te hing phongdoh panta ding hi. Tambang gamtat jiah in China tung ah economic sanction khauhtah phuan in hing umding a, economic growth pen negative hing hita ding a, sepna neilou mi hing pung hul2 dinga, nehding neilou mi hing tam deuh2 ding a, tuachi'n mipi te'n nasatah a kiphinna khopite leh khota te ah hing panta ding uhi. Tambang communist te deilouh a kiphinna khu tumlam gamte'n ahithei tan in hing kithuapih ding uhi.
8. Tambang kiphinna khu Communist China in nasatah in hiam leh thal zang in hing suhmit som ding a, tuachiang in UNHRC hing active pan tading hi.
9. Hiamngam tah a mipite tung a soisahna video te China gam apat in hing laangdoh tading a, news channel tuam2 teh ah hing kihah doh panta ding hi.
10. Tumlam gamten communist China amipite tung a gamtatdan deihlou na jiah in China gamgi jousiah ah military lam ah kisingsa in umta ding ua, China in amipi te tung a hiamngam tah a agamtatdan akhawl lou leh military hatna toh mipite kithuapi ding tanpha in China gam khu gihna NEITA ding uhi.
11. Tuabang komkal ah north korea puahjah in South Korea toh kigawm in gamkhat hita ding uhi.
12. Communist China ten MABAN vaihawm tou jou nonlou ding chi ngaituahna hing neipan tading ua, tuajiah in a lamkai te uh south america gam a dictator gam khenkhat ahilouleh Africa a banana republic te kom ah vaki phual tading uhi.
13. Tambang hunchiang in PLA tamtah ten mipi kiphinte kithuapi tading ua, tampi ten Jong PLA nuasiah tading uhi. Tuachiang in tumlam gamten PLA khu agaalvan te uh lasah tading uhi.
14. Beijing Human Rights Tribunal(BHRT) chikhat phukhiat in ahing um dia, tuanah gamdang 40 val apat in judge apang ding ua, tuaten PLA lamkai leh communist China lamkai te umsih nan uleh atung uh thutan khumna NEITA ding uhi.
15. UN vaihawmna nuai ah China pen East China leh West China chia khen in ahing um dinga, Tibet gam Jong zalenna kipe tading a, Dalai Lama in vaihawm tading hi.
16. China gam ah United Nation administrative mission in China(UNAMC) chikhat hing um ding a, tuami in China gam ah kum 2 sung democracy hoitah a paihoih nading in panla ding a, tuajou Chiang in UNAMC kisubei tading hi.
17. Tuachi'n China gam nihte leh Tibet gam khu UN member in kipom tading hi.
--12.05.2020--
MISSIONARY DAY KUM 110 CHINNA THU
"I District ua Missionary Day Kum 110 Chinna Thu leh Khantanhoi Puozah/ Nnasep Diing Dan"
~ Rev. Dr. Hangpi Manlun
Thumapui:
Tuni May, 7, ni khu ei Churachandpur district a khantanhoi (gospel)- hing tunna kum 110-chinna ni, ahitoh kituoh a missionary nnsep ding thu genthei ding a hun hoihingpia i Pa Pasian tung ah lungdam thu i gen masa uhi. Ei Manipur ah khantanhoi (gospel)- hing tun dan chini in i muthei uhi.
Tuate:
Khatna ah, Manipur Northern lam ah William Pettegrew February 6th 1894, Arthington Aboriginesste hing sawlin Imphal ah ang tung hi. Ahin, deibang a, a lawchin leh kot a kihawn lou ziehin Ukhurul ah kisuon in, tuazouin 'Baptist Mission'-te toh hing kizawp in tu-a unau Baptist a um hattuomte adiehin, Manipur Baptist Convention nuai a umte khu ama gasuo chi lei i chi khiel sih ding uhi.
Anina ahileh, Manipur Southern lam a umte ihi uh leh Pu. Watkin Robert tungtawn a khantanhoi (gospel)-mu tute ihi uhi. Ama ahileh, Dr. P. Fraserte nupa toh sapgam a kipatin Aizawl khopi ah missionary nnase dingin ang kuon uhi. Ni khat a lawmte khatin pound 5, amazahdingin ang thawt a, aman zangmailouin tuami sum toh Khantanhoi Johan gel Lushai (Mizo)- ham a kiletkhia bangzat e khat lei in ahawmzahta hi.
A tawmkimin, tuami Bible khu tuahun lai Senvon hausapu (L)- Mr. Kamkholun in zong copy khat anamu a simthei louin, a Bible khu a nuahan kia a, "Pu aw na Bible thu khu kou kungah zong hing gen/hilchienin chin, ahah hi. Tua mi thu Pu. Watkin Robertin azahtahin, Sawltah Paul khu a Mecedonia gam ah hing galka ilen koute hing hundam in, chia hatna atanbang a ngaiin, Pu. Lungpau leh Thangkaite toh 7th May, 1910 in Manipur hinglut un khantanhoi chi ang tuta uhi.
Awle, 'Mission' chi thu teng khu Latin ham a 'Mitto' pat a kilakhie ahi a, a umzie khu 'Sawl' china ahi. Tualeh, Greek hamin, 'Apostello' a kichi a, tua zong 'Sawl' china ma ahikia hi. Tami a kipatin 'Apostle' kichi eiham a 'Sawltah ang piengkhia hi. Aumzie ahileh, sepding/bawlding poimaw (special)-tah a nnasem ding a mawpuohna kipie china ahi. Bible Dictionary khatin, missionary khu, "Sahkhuo pawl a member khat, mundang a khantanhoi gen ding a kalsuon amaw, zilsahnate, laisiemnate, khawtang kilemnate, damtheina leh lampi tuomtuomte a zilsahna petu" a chi hi. Tami thuteng 'missonary' chi thu bul khu 1598 AD-a hing kizangpan ahita a, a umzie khu 'sawlkhie' amaw, 'thawnkhie' amaw chinate ahi. Tami, missionary chi kamteng khu Jesuit pawlte in nnasem ding a, a sawlkhieh uh hamkam zahna in zong anazang masapen uhi.
Tualeh, Khristian 'Mission' chi khun Khristian loute Jesu Khrist kung a puilut ding leh Khrist khantanhoi gingloute kung a gen ding a, sawlkhieh chinate ahideu pen hi. Ginglou mi leh a theiloute kung a Khrist khantanhoi puonna thu genna ahi. Baibul tang kingahnate ahileh, (Matt. 28:18-20; Luk 24:46-49; Johan 20:21; Nasepte 1:18)-te leh a dangdangte ahi uhi. Tamte banah, Pa in a Tapa Mangpa Jesu a sawl a, Jesun a nuazuite a sawl kia a, tamkhu mission umzie dihtah ahi hi.
Tuabanah, Thuhun Lui ah khun Pasian khu hagau mangthai sui masapen ahithu imu uhi. Azieh ahileh, Adam leh Evite khu Eden huon a Pasian a koi lai-un, nehlou ding a chi sielehphatheina sing ga a nehtah zieh un, Pasian in "Adam hei a um ne" chiin a han a, misiemte khun tami khu Pasian in mi khielte/hagau mangthaite asuina kamteng masapen ahi chi uhi (Gen. 3:8).
Tualeh, Pasian in Abraham zong mi dangte a ding a guolzawlna hiding in a han hi (Gen.12). Tuabanah, Israelte zong tami leitung pumpi a vahna tuntu hiding in a na belguot a, ahin, Israelten, Pasian guotna leh lametnate a suhpichin zoutahlou ziehun, A Tapa Jesu sisan tungtawn in ei hattuomte hing phutkhie in, angteldoh a, tuachin mopuohna hattuomte tung ah ang ngata hi. Missionary nnasep khu Pasian lungtang leh tup-le-ngim (heart beat)- zong ahi.
Missionary nnasep ding khu shikuon vaihahna ahi. Mangpa Jesu zong van a akading kuonin, anuazuite kung ah gam chin a pei a nuazuite siem a, a gintate khu Pa toh Tapa toh Hagau Siengthou min a baptistma tangsah ding in thu a pie hi (Matt.28:18-20). Tualeh, "Pa'n Kei ang sawl bang in Noute zong kang sawl hi" a chi hi (Johan 20:21). Tami, vaihahna khu shikuon vaihahna zong a chithei ding hi. Pa in a shikuon a atate a vaihahna kamteng chi lei zong i chi khiel sih ding uhi. Tuabanah, Nasepte 1:8-ah, "Hagau Siengthou ang tunchiengin, Judia gam, Samaria gam leh Kawlmong dongin ka thu theipite na hiding uh" a chin Mangpa Jesun thu apie hi. Ahin, tami thupieh khu hattuom masate khun azuilou ziehun, a tung uoh bawlsietna atunlaw uhi. Vangphat umtahin ataizahna lam uah hattuom a phut zelzel ua, igam buoi laiua, eiten zong hattuom mun tuomtuom a iphu uh toh zong a kibang hi.
Mihing man ding in mihing ma a kizang leng hi. Mangpa Jesun zong Galili dil gei a ngaman Simon leh Andrute unau kungah mihing man dingin asawlthu imu uhi (Mak.1:16). Mundang ah zong mi khiel hundam tangte khun midang hundam tang nailoute amat thute uh zong imu uhi. Philip leh Ethopia mipa tangthu/mi apatin zong imuthei uhi (Nasepte 3:27). Tuabanah, Paul zong ang pientha zou tahin abawldingte khu Annania tungtawn in Pasian in ahil hi. Tamte a kipatin, Pasian nnasep khu mihingte tungtawn in a hidan i muthei uhi.
Tuin, Hagau mi leh mi thupi tuomtuomte'n Missionary nnasepna poimawna a gente uh i gen ding uhi.
i) Pasian thu siem, Bonheoffer in, "Hattuom in khantanhoi apuonzah leh hattuom chi a minvaw tah ahigiap ding hi," a chi hi.
ii) Alan Richardson in, "Khantanhoi puonjahna neilou hattuom khu Mission field ahinalai uh," a chi hi.
iii) Emil Brunner in, "Mei pen a kuon chiengin, ahin a sil abawlthei bangin, hattuom in zong missionary nna a sepna toh a hing giap ding hi" a chi hi.
iv) Oswald J. Smith in, "Hattuom chidamloute damsahna damdawi hoipen khu missionary nnasep ahi" a chi hi. Aman a gen kiana khat ah, "Jesun tanghou nga leh ngasa ni a suhpung lai a nuazuiten mipite sangnga (5000)-valte lah a hawmlaiun, amasa guolten tang masa ua, gilva tah a umlaiun, anualam aten a tang nai sih uh" a chi hi. Tambangin, eiten khantanhoi tamveitah izahlaiun, a zakhanailou leitung ah mi tamtah a um uh" a chi hi.
v) H.W. Bucherin, "Hundamna thu a gen zing mite lungtang sung ah bang chi laipouin hagau thu nisa bangin a tum ngai sih ding" a chi hi.
Leitung/Khawvel ah Missionary nnasep a kul tahzet dan. Leitung/khawvel i et leh Equatorial gamte khu gam miel penpente in a kilang uhi. Tam gamte ah khun ginglou mi a tam mama uhi. World Christian Encyclopedia 2001-in a tahlat danin leitung ah mihing 6,055,049,000-vel umding a hisap ahi a, tuate lah ah, 100-za ah 24% (percent)-te khu Pasian umlou (Atheism) chi pawl ahi uhi. Mihing 100-lah 13 (percent)-te khu Hindu sahkhuo bietute ahi ua, 100-lah a 8 % (percent)-te khu Budhist sahkhuo bie ahi kia ua, tuabanah, 100- lah 17 %- (percent)-te Muslim sahkhuo zuitute ahikia uhi. Tuate lah ah, Khristiante khu 100-lah 33% (percent)-bou a phagiap hi. India gam ah zong Khristiante khu 100-lah 3% (percent)-vel hiding a hisap i higiap uhi. I umna uh Manipur ngel ah zong ei Khristiante khu i tawm mama uhi.
Tuabanah, leitung ah kum tengin naungeh 12, 1000, 000-vel pieng ding a hisap ahi uhi. Hachinin, naungeh 336111-velma pieng ding a hisap ahi kia a, dahkal khat sungin 14,000-vel pieng ding a hisap hikia hi. Tualeh, minute khat sungin 233 sang a tamzaw pieng ding a hisap ahi a, second khat sung in 3-5 vel bang pieng ding in ahisap uhi. Tam atung a naupiengte khu khantanhoi (gospel)-za loute ahi ua, ang pienna uh innsungte u'khu ginglou mite innsungte ahi tangpi na lai uhi.
Khantanhoi nnasep/gen khu hattuom nnapi ahi hi. Tualeh, Missionary nnasep khu Hattuomte nnapi pen ahi a, Mang Jesun tami nnapi khu amite liengkou/khuta a ap hi (Matt. 28:19). Tam, nnasep khu Hattuom piching leh piching lou kilahna pen ahi. Hattuom khu khantanhoi gen ding a phu-le-din ahiziehin, tami khu a sep a, angaisah sih leh hattuom dihtah chitah zong ahisih ding hi.
Tualeh, nidanglaiin, Sapgamte leh a dangdang a Hattuomte'n zong eite bangin amau tuolsung hattuom maimai chiet na en in, na buoipi mai ta uleh, Missionary ana sawl un eiten khantanhoi i za ding uoi le? A mauten, zong a hun laiun amau tuolsung leh mani nopsahna ding maimai ana khuol uleh eiten khantanhoi zong i mukha sih ding uhi. Eiten zong khantanhoi puonzah khu i mawpuohna uh ahilamthei a theitawpsuo in i sem zing ding uhi.
Khantanhoi gen khu, Hattuom nna bameng/peng mai khat hilouin, hattuom pumpiten nnapi leh theitawp a i sem ding ua i liengkou ua kinga ahi. Mangpa Jesun leitung pumpi a vei a, tuami khu, Ama tahsa a shina leh kpiehna a lang chieng mama hi. Pasian miten mi zousie Pasian mi-le-sa ang hitheina ding ua, a sepna uh ahi. Mei khu a kuonna/katzieh a hin bangin, hattuom zong khu khantanhoi nna asep ziehin a hingtou zelzel ding hi.
Ahin, Hattuom piching loute'n, amau tuolsung a kisuhlim na dingte maimaite a buoipi un akiseng tam thei mama ua, tambang a tuolsung a kisenbei khu Pasian mite kipiehna sangtah hi in zong a ngai uhi. Hattuom ang pichin leh vang Khantan hoi puonzah dan lampi pen khu angai poimaw pen uhi.
Pasian nnasem lou Nam leh Hattuomte khu a mangthai ding uhi. I gensa bangun, Hattuom khu a phuttu leh aneitupa Mangpa Jesu ahiziehin, khawvel a dinchil a kipat tuni dong in dounasatah anatuoh zing hi. Ahin, laphuohtuin, "Lei a Lalten dou nan le uh a gam a zau deudeu ding" a chi bang in douna nasatah kal ah hattuom khu a ding det zing hi. Mangpa Jesu "Tami suongpi tung ah Ka hattuom ka lam ding a, mi shi khuo kul kotkhahten tuami a zouthaw sih ding hi" a chi khu a dih mama hi (Matt.16:18).
Atopna ding in:
Missionary nnsepna ding ibawn un i pangthei uhi. Tuate ahileh, Avakuon pawl, sum-le-pai a pang pawl leh a thum pawl chite ahi uhi. Tuaziehin, khat ben na pang veding in pan latha zing va-ui, Mangpan simtute hing guolzawlta hen.
~12-05-2020~
Monday, May 11, 2020
BYF CENTRAL LAMKA official YouTube account honna
LAMKA, MAY 10 --- BYF min a Pathian' nnasepna keklet zawk theihna ding ngimna Program & Evangelism Department etkaina nuai ah Media Team ana kiphuan a, member te a nuai a bang hi uhi:
1. Up. Songchinhau
2. Unp. G. Thuamkhanmang
3. Unp. Lianlunmang @Mangneu
4. Unp. Khumliansang
5. Unp. Nangminlian
Tua Media Team te panlakna in tuzing dak 8:00 in BYF Central Lamka official YouTube account honkhiakna Pastor in nei hi. Launching video ding in tuni Nute' ni ahihna toh, Nute pahtawina ding a video kibawl, "Nute Ni Thupuak" a nuai a link ah et theih ding in omta. Ana like, share leh subscribe siausiau ding in i kichial bok.🙌🏻🙌🏻
Kipak,
Prog. & Evangelism Dept.
Via ZOMI TIMES
Paite Relief for Covid-19 in Vaite panpihna pia
LAMKA, MAY 11: Paite Relief for Covid-19 in nisim 7th May 2020 in Vaite kiang ah Missionary Day gift in anntang pia.
YPA GHQ Hall ah miphatuam ngaite thohkhawm zang a Lamka a khosa vaite niteng nektawm zong a om lockdown ziaka buaina thuakte kithuahpihna leh panpihna pia uhi.
Min pelut:
√Bihari hindu------- innkuan 30, mi phazah 70
√Bihari muslim---- innkuan 11, mi phazah 46
√Bengali hindu----- innkuan 16, mi phazah 63
√Nepali---------------- innkuan 15, mi phazah 79
Min gelhlut khak louh a om:
√Bihari------------------ innkuan 23, mi phazah 98
√Bengali hindu----- innkuan 9, mi phazah 42.
A vek un mikhat ah anntang 5 Kg chiat piak hi uhi.
via ZOMI TIMES
Mizoram: KOHHRANIN HMEITHAI IN AN SA
Phullen Vengthar Kohhran chuan May 6-9, 2020 chhung khan an Kohhran mi, Pi Vanlalchhuangi te chenna in Assam type-in an sak thar sak.
Pi Vanlalchhuangi hi a fate 3 nena chêng an ni a, an in hmasa hi ft.18x12 niin a têt mai bakah a chhe tawh hle ani. Tin, veng mawng ber, daikil kara awm a ni a. An kawmchhak lane-ah, chhungkaw dangte pawh an intlarna hmunah ft.21x15, bathroom/toilet leh tapchhakte nam pûkin Kohhran hian ṭha takin an sak sak ta a ni.
He in sakna tur atan hian mi inphalten thilpek chi hrang hrang an pe a, sum thawh tlingkhawm hi ₹ 65200 zet a ni a, Kohhran Tualchhung sum ₹ 40000 vel an hmang bawk.
In sakna hmanraw chi hrang hrang te, ei leh in turte mi inphalten an thawh khawm a, a ṭulna apianga hman tura khâwl leh motor phal taka thawhchhuahpui an awm reng bawk a, bialtu MLA Pu Lalrinliana Sailo chuan hnatlang ei leh in senso atan ₹ 5000 a pe bawk.
Hetianga Phullen Vengthar Kohhran huang chhung leh pawnlam aṭanga thilpek hrang hrang petu mi inphalte chungah leh hnatlanga thawk chhuak zawng zawngte chungah Phullen Vengthar Kohhran chuan lawmthu an sawi a ni.
Phullen Vengthar Kohhran hian nikum 2019 October thla khan mi harsa, chhungkaw 1 in an lo sak sak tawh bawk a ni.
-Ms dawngliana
via Social Media
Sunday, May 10, 2020
NI 5 IN HOLY BIBLE SIM CHAI
LAMKA, MAY 10, 2020 --- Nungah Christina Chinnunnem D/o Evan Lienthuom Gangte in English Bible, New Living Translation (NLT) chuh May 4, 2020 zînglam dâk 4:00 am in ana sim pan a, May 8, 2020 nitâklam dâk 6:43 pm in English Holy Bible cover to cover chuh ana sim chai tai. Pathien min lopi tahen.
Details:
Day 1: 4-5-2020
4:00 am - 10:40 pm - Genesis - Joshua = 221 Chapters.
Day 2: 4:00 am - 11:12 pm - Judges - Ezra = 202 Chapters.
Day 3: 5:15 am - 11:45 pm / Nehemiah to Jeremiah 33 = 365 Chapters.
Day 4: 5:15 am - 12:20 Jeremiah 34 to Luke 13 = 207 Chapters.
Day 5: 3:32am - 6:43 pm/ Luke 14 to Revelation 22 = 194 chapters.
Bible a simpat ding kuon in Rev. T. Kampu, President AAS Guwahati in pauchamna aneihsak a, a sim zawh in Rev Kampu mah in Pathien kawma kipah thu genna aneihsak kit bawk hi.
Vak hettheih khat chuh, Nk.Chinnunnem hin April 13, 2020 apat April 21, 2020 sung (ni 9 sung) a Gangte Holy Bible pumpi ana simchai sa ahitai.
Nungâk melhawih tak ahihna banah feltak leh Pathien hetak i neih uhih a insung mite leh a sapchuom mite dinga i vângphat nau lientak khat ahi.
Lalpa'n aleh tamtak in vângsak tahen. 🙏
🦅MUVANLAI🦅
Interview: Miss Ngaiboi Haokip
TAMIL NADU khawpi Chennai a kum 10 asim ana um nungah fel mama, a nasep komkom a Bible pumpi khut in ana gelh khesuo hi.
Tam ngahnu ahileh Tuibuong S. Canaan Veng a teng ex-serviceman Mr Ngamjang Haokip leh Mrs Kikim Haokip-te taa numei 7 leh pasal 1 lahah a 5-na ahi.
Education lamah graduate ahi a, tulel a Villivakkam muna um, Retail khatah Store Manager a ana sem, pumpum in Bible pumpi a khut liulieu in 8 months leh 15 days sunglah khawllou'n ana gelh hi. June 2019 a kipan March 2020 a zou.
Kuki Students' Organisation (KSO) Chennai ah zong Social & Culture Secretary, 2010-12 leh Treasurer, 2015-16 ana tu ngai hi.
Ponthotah a Bible khuta ana gelhtu Miss Ngaiboi Haokip toh Mr Bruce K. Thangkhal, Joint Editor, Zogam Today houlimna tam anuoia bang ahi.
Zogam Today (ZT): Amasapen a interview thei dia phat nei pe jehin kipahthu ka hin sei'e.
Ngaiboi Haokip (NH): Kei jong kakipah'e Zogam Today ten neihin geldoh jeh uvin.
ZT: Bible pumpi khut in na jih chai e ti kana ja'n, iti na kipat a, iti a na jih chai?
NH: June 16, 2019 apat kana jih in Pathen lungset jalin March 2, 2020 in kana chai e.
ZT: Nikhat ah pungkal ijat tobang na jih a?
NH: Office natong kahi jehin anisim in kana jih man pon, phat ong kanei kahkah bou leh kajihji ahijehin nikhat a pung hijat ti vang hi aum thei poi. Ahin ka free phat ahilou leh office kache lou ni teng leh vang chun kajo chan in kana jihji e. Chuleh office a ka free teng jong leh kana jih jing in ahi.
ZT: Bible khut a jih soh di tih lunggel hoia hung kon ham?
NH: Keiman jih di tia kana gel jeh a kana jih ahe.
ZT: Bible na sut masang in ipi na geel/plan em?
NH: Bible hi apum in khatvei beh kisim lha leh ti kana gel in ahi. Hinlah sim jong chu apha na'n hiche sang in chun eima khut a kijih chai leh ti hi ka lung a ahung um in, hiche jeh achu kana jih pan ahi. Chuleh timeframe ema jong kana ki plan pon ahi. Ajeh chu achung lang a kasei bang in tohna kinei ahijehin timeframe plan ti chu aum thei poe.
ZT: Bible na jih laichun ipi hasa or chol umpen em?
NH: Genesis khu hahsa kasa pen'e. Ajeh chu kipat til jong ahin chuleh a Bung a Chang jong atam in ahi.
ZT: Na favourite Bible verse ipi?
NH: Joshua 1:9: "Hat in lang hang in." Joshua 24:15: "Keile ka insung miten vang Pakai kinjeng kabol diu ahi."
ZT: Bible: Genesis apat Revelation chan na simso tam?
NH: Bible kana jih masang chun New Testament bou kana sim chai man e. Tun vang kajih chai apat kasim jing lai ahi.
ZT: Old Testament leh New Testament a ipi na sim nom pen?
NH: Old Testament a sim nom atam in hijong leh hiche ho lah ahin Psalms hi kasim leh nom kasa pen'e. New Testament adin Ephesus hi sim nom kasa e.
ZT: Bible a na favourite person - pasal leh numei ah - koi ham?
NH: Joshua leh Ruth
ZT: Bible sunga mi na vetdah um am?
NH: Aum poe.
ZT: Tuchung Coronavirus jehin Sunday kikhop a umlou, iti nagel em?
NH: Kikhop theilou hi egel leh lung kidan jong aum in.
ZT: Church a na ki-involve ngei em?
NH: Kum phabeppi vang ache tan, Manipur ka umlai in Sunday School Chapang neo lang ho teacher in kana pang kha e.
ZT: Church ah mobilephone polut pha nasah nam?
NH: Pohlut chu tulai alou theilou ahin adeh a City a um ho din, hinlah kikhop sunga man vang pha kasa poe. Chuleh kikhop sung lah a mobile man a Bible sim sang in Bible tahtah joh kimang khu ka ngaisang e.
ZT: Mobilephone phatna leh phatlouna point 3 cheh hin seipi in?
NH: Mobilephone hi tulai a dia call boubou a ahita pon thildang tampi a jong phachom ahe:- (1) Communication (2) Online Education – Study, Certification Course, etc. (3) Apps – mobile a apps tamtah aphachom aum e. Mobilephone phatlouna:- (1) Phat suhmang a pang (2) Sum lutna tam – recharge, phone upgrade (3) Phone manthem lou jeh a kinahna jong tampi asoh e.
ZT: Smartphone in khangdong (Youth) ho lungthim a suhset in nagel em?
NH: Thil kiti hi eima man dan in apo in ahi. Tulai hi evet leh nasatah in phone jeh a boi ahilou leh career jong nasatah in asuse in ahi. Internet ahung um toh lhon in tulai Content phalou tahtah jong aum in, khangdong ho lungthim jong asuh set da pon ahi.
ZT: Tulai gollhang nunga ho a pengtha leh pengthalou koi tamjo din na gingcha em?
NH: Hiche vang hi kaha sei thei poe. Ahin masang lai achu numei joh deng chang joh a ana kihe ahin tulai vang aki khel tae. Pasal jong numei sang a pha tahtah aum da poe.
ZT: Bible Reading/ Writing tiho sang in social media -- Facebook, Instagram leh mobile games (PUBG) ah khangdong tamtah in aphat asumang taove, iti nagel em?
NH: Social Media chu phamo ahi pon, ahin social media boubou a phat mansah sang in tam hih jong leh Bible hi anisim a Chapter 3-4 beh hi kisim thei leh kati e. Chuleh ejo tho a ahileh jihtho jong hi thil phatah ahi ajeh chu khangdong lai a hi etha jong hat chuleh phat jong kinei jo ahi.
ZT: Sunday Worship Service ah Bible choi ho sangin Mobile choi ho atamjo e kiti, ipi jeh hidem?
NH: Achung lang a kasei bang in mobile jong chu avoid bol thei ahi pon, hinlah atam jo hin Bible app aum jeh a hi kichoi ahi dem tin ka gel e.
ZT: Chennai a ipi bol, na umna sotta?
NH: Boina [coronavirus] ahung um masang a chu Retail a Store Manager kahi e. Chennai ka um nahi kum 10 vel ahi tai.
ZT: Ipi Church a na kikhop ji, member ijat vel, chule Pastor koi?
NH: Church of Christ a kaki khop ahi. Church member hi mi 70 ho vel ahi. Pastor hi Pauchinen Guite ahe.
ZT: Tuchung "Lockdown" sung khu na boi uva, kithopina na mu uva?
NH: Pathen lungset jal in nehleh chah vang tuchan in ema boina aum poe. Kithopina jong ema kamu po uve.
ZT: Bible na jidoh na kon ipi na phatchompi em?
NH: Bible esim maimai sang in ejih tho leh akiha hetbe jo in ahe. Chuleh ki by-heart hih jong leh e lungthim ahin tamtah akiching doh e.
ZT: Gampam a um numeiho khu Facebook dungah demna akimuji in, iti nagel em?
NH: Hiche vang hi kaha sei thei beh poe. Seiset thei jong um himai thei intin, hinlah gampam um jeh a numei jouse jong seiset thei ahi deh poe.
ZT: Manipur ah Christian houbung chomchom ho khu ibawl a ki-vist (pulpit exchange) tohbe ngailou uh hidem?
NH: Hiche hi lunggel hi kibah lou jeh hinte tin ka gel e Christian cheh kihi jong leh. Chuleh Bible kijui cheh hi jong leh dan chomchom kinei ahi jeh ahi hinte.
ZT: Eimi Christian ho ipi na ponatpi pen em?
NH: Christian cheh aki hi vang in ki ngailutna hi aum ding bang a um theilou in ka gel e.
ZT: Chennai khopi khu Northeast numei ho din "safety" hinam? Houset engdai tiho na toh khaji em?
NH: Chennai hi keima experience dan in safety dan in kamu in tuchan in Pathen lungset in ema incident ahilou leh engdai tiho hi ka toh kha nai poe.
ZT: Gampam a um ho din ipi hasa pen in nagel em, nei seipi thei dem?
NH: City a um a chele vale hi ahah pen e adeh a numei din.
ZT: Eimi numei gampam pot nomho ipi na seipe nom em?
NH: Gampan pot chu boi kasa pon, hinlah pao dan leh hindan chih thei jep angai e. Kitup tah a hinkho man angai e.
ZT: Na Handwritten Bible khu hoilai or koikom a na koi gut?
NT: Ka sei thei nai hih e. Kei iteh ka hung pot doh ding ham ka sei thei lou ahi jehin.
ZT: Mother's Day toh kilhon in Nute ho ipi na Wish nom em?
NH: Nu kiti thu cheng loupi dan hi ehet soh diu tahsan aum in ahi. Mi jouse'n engailut dan uhi ekipani hi hen damlou hasatni hijong leh egeldoh masatpen leh akou masat pen chu "Enu" ahi.
Numei dia "NU" kiti title hi aloupi dan chu numei jouse jong chang ahi deh pon, achang kha ho hi mi vangpha tah ahiuve. Hijeh chun Nu kiti title hi kiletsahpi leh kithang atpi tah a nei ho chu minu nunnom ahiuve.
Insung a Minu akitup leh Insung chu achom lou a nom jeng ahi. Nute pha atam leh Society jong achom lou a pha ahi.
Nute jouse'n "Hiche Nu" ahi na poimo dan geldoh jing leh ti hi ka wish ahe. Chuleh Pate leh Chaten Nute loupi dan he hen lang Nute hi jatah in kibol leh Pathen jong lunglhai mama din ka tahsan e.
"Numei jinu pha chu ajipa ding a lallukhuh ahi jengin, jum le jamo boldoh nu vang chu ajipa dia agu achang monsah tobang ahi." - Proverbs 12:24.
"Mivaicha te hu-nan akhut Anhang jing in, angaichaa umte jong akithopin ahu jing e." - Proverbs 30:20-21.
Hitobang numei hin a insung ding a buhbang hung lhah ding jong aging pon, a insung mite abono chan ponsan vamleh in atom in hijeh chun alung monge.
A Very Happy Mothers' Day! 😊
ZT: Hichi interview simho ipi na advice/ encourage nom em, nei seipi thei dem?
NH: Nache na lamlam a Pakai jeng phongdoh-in, chutileh Ama'n na lampi jouse nasem jangpeh ding ahi e. Chamna le ki ngailutna um jing ta hen.
ZT: Na phat mantam tah Interview hun a nei pe jehin ka kipah val e. Hing vangpha tan.
NH: Kei jong kakipah e. Mi hijat lah a Zogam Today hon kei ema hilou penpen hitobang phat pha nei hin peh uva ka experience ho share theia ka um jehin Pathen ka thangvah e.
Chuleh Stephen's Bible Reading & Writing Ministry ho chung a jong sei joulou kipathu kahin phong'e.
~ Zogam Today [10-05-2020 | Pg. 2]
MOTHER’S DAY SPECIAL By: Pastor Thangdoulal
Mother’s Day Sermon Outline By: Pastor Thangdoulal
Saturday, May 9, 2020
SUAMHAAT TEGEEL LUNGSIM By: Pastor Thangdoulal
Friday, May 8, 2020
JESU VEILAM A KIKHAIPA TALAWM! NA CHI HIAM?? By: Pastor Thangdoulal
Thursday, May 7, 2020
HEHPIHNA HUN A OM MITE’N HEHPIHNA THEISIAMLOU?? By: Pastor Thangdoulal
Featured Post
KHRC Condemns CM's Churachandpur Helicopter Visit
Lamka, July 4, 2026: The Kuki Human Rights Council (KHRC) has strongly condemned the Government of India for facilitating Manipur Chief Min...
Recent Posts
-
--- Viewers discretion is advised ---
-
March 14, 2025: A statement by 𝐈𝐧𝐝𝐢𝐚 𝐅𝐨𝐫 𝐌𝐲𝐚𝐧𝐦𝐚𝐫 has highlighted the worsening plight of Myanmar refugees in India, who face ...
-
THE ZOMIS are one of the branches of Mongolian stock allied to the Tibetan Burmans and whose stories dates back to 2,000 BC. These people ...


















