Sunday, May 17, 2020

SANGGAM MEELMA (E04)

By: Pastor Thangdoulal

Jesu Khrist nung ka zuihkhawmpih saptuamte, i Pa Pasian, Tapa Pasian, Kha Siangthou Pasian min in, kei leh ka innkuante'n lung kituaktak in chibai ka hung buk hi.

BIBLE:  Tualeh apa`n a kiang ah, Tapa, nang ka kiang a om gige nahi a, ka neih zousiah zong nang a ahi. 32 Kipak tak leh noptak a i om ding hilou maw? Aziak hih i naupa asi a ahung hingkikta hi; amang a i mukikta hi, achi hi (Lk. 15:31-32).

Sanggam Meelma chih kammal pen, ei mite gendan taangpi a gen diing hilehang, khawmui hun chiang a, mi khat kua hiam hung pai a kimu, hilezong a meel kimulouh hunlaitak pen Sanggam Meelma hun a kichi hi. Hilezong tuni a i gen ut uh hih Sanggam Meelma (Khawmui) hun ahikei a, Uta or Unau or Sanggam kimeelmakna or kituaklouhna or kibaklouhna thu ahizaw hi.
Tutung a i ngaihtuah diing uh ahihleh Tapa Taimang leh a U-pa Kimeelmaakna thu ahi.

TAPA TAIMANG LEH A U-PA KIMEELMAAKNA 
Hih Tapa Taimang leh a U-pa taangthu ahihleh, Luke 15:11-32 ah a kimzaw in a kimuthei hi. Ama'uh uta or unau pen, Bible ah kimu chetkei leh zong, a omkhawmlai ua kipan a kilemlou zong himaithei diing uh hi'n ka gingta hi. Uta ki-it ki-ngai leh kituaktak a omkhawmte'n pawtmang sawm ngailou uh ahihman in hih uta or unau tegeel pen a kilemlou sim mawngmawng zong ahi maithei diing a, hitalezong, ama'uh uta or unau kinialna or kihauna, or kituaklouhna, Bible in tangtak a a genna a omkei hi. Hitalezong, ama'uh uta or unau kaal ah kilemlouhna om hi.
Sanggam kaal a kilemlouhna or kituaklouhna khat pouhpouh a om chiang in, a bawlkhial diing khat a om ngai a, hilezong a bawlkhial diing a omkei leh hih kilemlouhna or kituaklouhna in bei hun nei ngailou hi.
Tualeh sanggam kaal a kilemlouhna leh kituaklouhna khat pouhpouh a om chiang in, nu-le-pate bawlkhial a na om masa taangpi hi. Ahihke'h unau sanggam kaal a kilemlouhna bulpipen, or zungpipen in nu-le-pa zong ahithei hi. Hitalezong, tutung in nu-le-pate'n tate lak a a mawhpuaknate uh leh a panlaakna diingte uh gensawm i hihlouh ziak in, nu-le-pa chitlahna or bawlkhialte i suutkei diing ua, hinanleh, hih unau sanggam kaal a kilemloute kaal a kisam bang e? Kitheihsiam louhna bangbang om e? Kibawl dikna diing bang a om a? chihte i ngaihsut zaw diing uh hi.

Tapa Taimangpa Bawlkhial Bang?
Hih tapa taimangpa sil bawlkhial ahihleh Bible ah zong a kimuthei hi: Lk. 15:12-16 ah, "A nauzawpa`n apa kiang ah, 'Pa, ka goutan diing zousiah hung pia in,' achi hi. Tuachi`n apa`n a dangka ama'uh ahawmsakta hi. Ni sawtlou nung in a tapa nauzawpa`n atan teng ala khawm a, khual gamlapi ah a hawh hi. Aman huamun ah aneih teng paktat tak in a vazangbei hi. A neih teng a zakbei kiuhkeuh khit in, hua gam ah kial nasatak a hungtung a, nek ding ahung tasam hi. Tuachîn apai a, hua gammi khat avabel hi, huapa`n amah vok an pe ding in loulam ah a nasawl hi. Tualeh vok nek be hawngte a a gil vahsak a ut mahmah a; kuaman lah bangmah apekei hi," a chi hi.
Hih tapa taimangpa bawlkhialte ahihleh, a pa a kipan a vaakmang ut ahihna ah, a pa tawndan khamta or chimtaakta chihna ahi a, hih pen a bawlkhialte lak ah a poi or a khawk mahmah khat ahi hi. Ama'n a pa pawtmangsan diing bek a utkei a, ama utdan leh deihdan bang a om diing a ut a, hih zong a sil bawlkhialte lak a a poi or a khawk mahmah khat ahi.
Hih tapa taimangpa'n a pa kiang a a tanvou a nget a, a pawtmang vingveng pen, sil dik hitheilou ahi, hitalezong, hih tapa taimangpa bang in, eite zong, i pa uh Pasian kiang a kipan a i ngah uh tanvoute (Pasian a kipan a i tanvou uh ahihleh; hinna, damna, dangka or sum-le-paai, tanu, tapa, tunu, tupa leh a dang tampite ahi) tawh vaakmang or pawtmang utte hilehang kilawmtak bang in, i Pa Pasian uh mizia or zia-le-tong, or i Toupa uh miziate or zia-le-tongte i gamtatnate uah kilang tamlou hi. 
Tapa taimangpa bang in i Pa Pasian uh tawndante or zia-le-tongte kham-huai or chim-huai i chikha uh maw?
Tapa taimangpa bang a i Pa Pasian uh vaakmangsan utte i hikha uh maw?
Tapa taimangpa bang a hampha i kisaknate uh tawh pawtmang utte i hikha uh maw?
Tapa taimangpa bang a, eima nopsakna bang a hinkhua zangh utte i hikha uh maw? 
Limtak in ki-ngaihsun in, i Pa Pasian kiang a i kileh uh hun hung tungta ahi. Kisa ni hang in, i Pa Pasian lam zuanta ni. Nna leh silte kikheel zungzungta ahihman in Pa Pasian kiang zotna diing a hunlem in zong nang leh kei hung kikheelsanthei hi. 

Tapa Taimang U-pa Bawlkhial Bang?
Hih tapa taimangpa sanggampa'n a bawlkhial kigentam lou a, thakhat a mawhsakna diing zong omlou phial in kilang hi. A taangthu uh Bible a i sim leh, a naupa mah kimawhsak chiat a, amah pen ki-hehpih in ki-lungsiat chiat mawk hileh kilawm hi. Hilezong a bawlkhial mahmah khat om a, tua pen kimawk muhlou ahihman in, a taangthu uh simkhate hehpihna or khawtuahna tangdeuh hileh kilawm hi.
Tapa taimang U-pa bawlkhial ahihleh, Innsung a luut utlouhna ahi. Tualeh hibang a innsung a a luut utlouhna pen, a kiletsakna khat zong ahi hi. Hih tapa taimangpa leh a pa kihouna Bible ah i sim diing uh hi: "28 Tuachîn amah aheh mahmah a, a lutnuam kei hi. Apa ahung pawt khia a, innsung a lut ding in ahung jawl hi. 29 Hinanleh aman adawng a, apa kiang ah, 'Ngaiin kum hitanpi hungvak ing a, khatvei bêek zong na thupiak zui khiallou ing a, hilezong ka lawite tawh gualnop ka bawlna dingin kelnou khat zong nung pe-ngai kei! achi hi. 30 Hinanleh na tapa kizuakte kiang a na dangka teng vazangbeipa a hungtun tak in amah a dingin bawngnou thautak na gohsak pai hi!' achi hi. 31 Tualeh apa`n a kiang ah, 'Tapa,' 'nang ka kiang a om gige nahi a, ka neih zousiah zong nang a ahi. 32 Kipak tak leh noptak a i om ding hilou maw? Aziak hih i naupa asi a ahung hingkikta hi; amang a i mukikta hi,' " achi hi (Lk. 15:28-32).
Hih Tapa taimang U-pa pen, a pa genbang a Innsung a luut ut hileh, a sanggampa tawh a kilem diing a, a pa tawh a kilem diing a, a silate tawh zong a kilem diing hi. Amah Innsung a luut nuamlou ahihman in Thupha tampi ngahlouh lawh hi or hamphat diing tampi suplawh hi. Luut ta-pouhpouh leh, a pa amah a diing, a sanggampa a silate lak a lamkai a a zakh-theih diing, a neih-le-lam zousiah uh zong amah a hi diing a, amah saang a thupha ngahzaw chihbang omlou diing hi.
Hih Tapa taimang U-pa bang a inn pua-lam a pangkha na hihleh mi kamsia or vaangsia hi diing na hi. Innsung ah thupha a om a, innpua ah omlou hi.

 Hih a tung a thute na simna tungtawn in Toupa Pasian in Thupha Hung Peta Hen...

Inlam paidite theihsakna

CHENNAI, MAY 16, 2020 -- COVID-19 pandemic ziaka inlam paidia kisate a dinga theihsakna leh kizaksakna.

Manipur mite adinga train 2-na  May tarik ni 20, 2020 a pai non ding kichi pen tuni a Manipur Chief Minister makaiha Consultative Committee meeting in 2nd Evacuation hun ding pen hon suannai in May ni 19, 2020 ni ading in hon Prepone uh ahi chihthei ni. 

Hiai 2-nd phase a dinga kisa teng teng May 19 ni a Chennai apan a paikhe dinga mansa a I na om uh ngaiding ahi chih I kizasak uh ahi.

COVID EXODUS LEH MABAN! ~ Major Muanpi

COVID-19 natna jiah a gamsung pumpi lockdown a um jiah in muntuam tuam a company vel a nasem a kilawh tawm te'n hahsatna liantah tuah ua, innluah man piah joulou guah hinonlou in tun neh leh taah lam Jong buai veng vung panta ua, lockdown pen MABAN a Jong hing umzou tou ding abat jiah in pianna Zougam lunguulna tha hing piang a, tuun anglum ngainat na hing um in, koipou in innlam ah ki um leh nasep ding a umlou tawp in Jong innluah man kipelou ding a, neh lam pang pen kingawl Sam lou ding chi lungeel neita uhi.

Bible a tapa taimang pa'n 'aw thou vang in kapa sianglam zuankia tavang kama meipi bang in jing e' achikhu hing tung bangmai ta hi. Ahoina tampi um nanleh asiatne te'n ahoina te lekhup Zou mama ahi.

Nasep thei lai a MABAN ding khual lou kei a 'mu masat, neh masat' a neite buaidiah in kilang uhi. Khungbai nu anehding aneilai in laam2 a khua ahing siat tah in meshi nu kom ah Ann nehding ngen in vatau chia khanglui thupil khu adihna tampi mukhiat in hing umta hi.

I Zougam pen gamnuam leh leihoi mama ahia, hinanleh asung a teeng Zou tate'n nual in kawlgam vaigam zuan in inuahsiah Siang ua, akhen te bang nasepna mun apat suty mu nanleh innlam hindan Ning kitel in painuamlou zel uhi.

Neulai a Zoudawn a kimawlna te
1. Igaal a singsat pa te
2. Lut sial sial te
3. Kang kikap te
4. Chiangphel kimawl te
5. Kuul ngahte kimawl te
6. Suangbuh kimawl te
7. Pehlum/sailumtang kimawl te
8. Khaini bawm/kokta kimawl te
Leh kimawlna chituam2 te athah a hing umtha ding bang in kangaisut a, neulai geeldoh huai a, lunghel Jong huai kasa ahi.

Tami Wuhan virus ivei in iveilou tah in Jong eigam ah pen koiman Jong zauseng lou in agingta lou kitamzo nalai dan ahia, igingtat lou laitan in a umlou ahimai a, lungnuam tah a hinkhua man pen ahoipen khat ahi.

Imi isate hoitah mun2 a um ahi uai chi tambang buaina apat in hing kithei doh tha2 a, india gam pumpi Hindu kuulmut te tamna Gujarat lah tanpha leh kolham Jong theilou south india lahvel a tampi ki umta chilei.... Manipur a census kilahte sang in nahpitah in akitam jo de aw chithei khat ahi.

Bang teng hitaleh... Gamtuam a umteng innlam hing tung nan uleh Jong sum leh paai hing tut sang a baki a hingpei tamzo ding ahijiah un, lungeel siam va ui in, MLA leh MDC te biahsiam dan ngaituah jova ui. Tuachilou in gamsung pumpi lockdown 4.0 hing umbeh nalai ding ahia, corona sang a kialrona a shi leh mang bang hing tam joding ahi.

When you are in Rome live like Romans chi thupil zat hunta ahi. Innlam ah pen louho leh singsat ban ah meihol hut chite lou ngal tutan in nasep nading um nailou ahia, kolgam bang a teddim road lahtuam a kolte dukan khat pou2 ah kisem zual heh chi ding umlou ding a, kani lei bawlteng lah khol sing phot, relief anntang Jong aki sot homzou sih ding a, MLA te'n Jong azou-azai in hing enkol zoulou ding ahi jiah un mahni kipat ma hing ngai ding dan ahi.

Atawpna ding in, koipou in ibiah Pasian theijing kom in laisim apoimawh dan leh MABAN ah Jong tambang buaina te hing umtou jing zel ding ahi chi lungsim tawng a geel jing kom in SAVINGS lam ngaisah vai in, eima innsung dinmun leh khotaang hinkhua dopkang nading in theitawp in panla jing vai.
===0===

Big fish caught in Barak River

16 May 2020
A big fish caught in Manipur Barak river "Tuiluang", which weighs around 50 kg.

Via Social Media

Saturday, May 16, 2020

MELC ALLUSINGTAM GOLDEN JUBILEE SUONG IN ZO/ZOU SCRIPT

- Zou Script Devolopment Society

IPU-IPATE hun lai apatin "Zou Laiteng" ana umsa ahi tabou a, tulai bang a laisiem ana um nailou zieh un zuunlo-keplou a ana um nua date 7/01/1952 in Pu M. Sianzathang in ana phongkhie kia a, lawm-le-guol khenkhatte toh kikum zel in "Zolai" sim ding dan ngaituo in ana um a, a sim thei leh a giel thei zong tampi a umta hi.

June 4, 1976 in Tuaitengphai khuo ah United Zomi Organisation General Assembly Resolution No. 6na in a phasahna bang in Zou Minampi lai a zah ding a pomdet ana hita hi. Pu M. Siahzathang zong United Zomi Organisation in kipahman in Rs. 500 ana pie a, Manipur Kumpi apat in zong Award tuomtuomte zong ana mu hi.

1960 kum in Zomi Sangnaupang Pawlpi (ZSP) in Sang (School) subject khat a tawi ding in pulahna ana neita uhi. Ipu-ipate hun lai in laipuon ana um seng nailou ziehun SAVUN tungah "Zou Laiteng" ana giel ua, a savun pen tui a kawt chiengin ui (dog) in neh dingin a dugaw a, ataimangpi a, mun khat ah a kesah a, kimu kia ahi thu ipu-ipa damsawt deuten ana gen uhi.

     Zou minam Lai dinga Pasian in pilna lungtang ana pieh ipu uh M. Sianzathang in theitawp ana suona ziehin tu in i Zogam ah a kizang panta a, Simpat bu, bu thumna tan zong ana kineita a, October 10. 2009 in Pu L. Jayanta Kimar Singh, Education & Transport Minister, Government of Manipur in honna anei a, Rt. Rev. Dr. Ginkhanmung, Bishop (MELC) in latna a nei hi. Zolai sinna (coaching) zong tamveipi ana kineita hi. Tualeh Board of Secretary Education, Manipur in zong Pawl sawm (Class-X) Examination Question ah "Zolai" zong ana pangsah zel uhi.

Zou Laiteng a lunglut a pan na la i misiem neite uh phattuom ngaina in January 17, 1999 apat in tu tan chieng a Board (Committee) na ding thei in kipuohna hoizaw chi in "Zou Script Development Society (ZSDS)" chi in ana kiphuon a, Government ah zong registered bawl ahi (Regd. No. 316/2007 dated 16/06/2007). Tualeh Central Institute of Indian Language (CIIL), Mysore in zong ang theipi a, ang deisah hi.

Tu-le-tu a Committee Member tam anuoi ate ahi uhi:

Chairman : Pu T. Thongpau
Secretary : Upa Khupsuankham
Finance Secretary : Pu Paul Zamkholun
Treasurer : Pu Stephen T. Semkholun
Information Secretary : Pu T. Khamzakap

Vaihawm lienpen Palaite
  1 Pu Thangchinsuan
  2 Pu James K. Zou
  3 Pu Dominic K. Munluo
  4 Pu T. C. Tungnung
  5 Pu P. Pumkhojam
  6 Upa T. Khamchinlam
  7 Pu S. Lianzakap
  8 Pu Nengchinlam
  9 Pu Chinlunthang
  10 Pu Selchinlang
  11 Upa Enkhothang
  12 Pu Ginsuanhau, MLA
  13 Nh. Cicilia Mama
  14 Pu P Tongthang
  15 (L) Pu Aloysis T. Nehkhojang

Adviser : Pu T. Gouzadou, Ex Minister

16-05-2020

SANGGAM MEELMA (E03)

By: Pastor Thangdoulal

Jesu Khrist nung ka zuihkhawmpih saptuamte, i Pa Pasian, Tapa Pasian, Kha Siangthou Pasian min in, kei leh ka innkuante'n lung kituaktak in chibai ka hung buk hi.

BIBLE:  Absalom in Amnon kiang ah thu hoih hi-in, thusia hileh bangmah a kum ngaikei a, a sanggamnu a suam ziak in Absalom in Amnon a haw mahmah mai hi (2Sam. 13:22).

Sanggam Meelma chih kammal pen, ei mite gendan taangpi a gen diing hilehang, khawmui hun chiang a, mi khat kua hiam hung pai a kimu, hilezong a meel kimulouh hunlaitak pen Sanggam Meelma hun a kichi hi. Hilezong tuni a i gen ut uh hih Sanggam Meelma (Khawmui) hun ahikei a, Uta or Unau or Sanggam kimeelmakna or kituaklouhna or kibaklouhna thu ahizaw hi.
Tutung a i ngaihtuah diing uh ahihleh David Tate Kituaklouhna thu ahi.

AMMNON LEH ABSALOM KIMEELMAAKNA
Amnon ahihleh David tapa taakpen ahi a, Absalom ahihleh a thumna ahi a, hilezong ama (Absalom) tung a pen a neulai a si ahihziak in a nihna chih diing ahita hi (David Tapate:  Amnon: A taak pen ahi. Nihna Kileab or (Daniel) ahi a, Karmel a Abigail tawh a (David) tapa ahi. Amah a nihna ahi a, a neulai a si ahi. A thumna Absalom ahi (1Khang 3:1-2)).
Amnon leh Absalom kimuhdahna hung kipatna ahihleh Absalom sanggamnu Tamar ziak ahi. Tamar pen mi meel hoihtak, ngaihbaang, leh duang etlawm, hoih chihtak a hoih a gen in a om hi. Hihnu pen hoih mahmah ahihman in a U-pa Amnon in aamlah mahmah or enlah mahmah a, tuachiin lungsim bawl in a tawp ah, suam (tha gumhaat a buan) hi (A taangthu kimzaw a na et ut leh, 2Sam. 13 na sim in).
Amnon in Absalom sanggamnu Tamar a suamgawp ziak in Absalom tawh a kaal uah, kilemlouhna a hung kipankhia a, a tawpna ah a Uta (Unau) un kithah lawh uh hi.
Kisuamna or kitha-gum bawlna pen tuni dong a India leh leitung pumpi in a buaipihte uh lak a khat ahi. Tualai chiang in taksa kisuamna pen a gendan tuamtuam tampi a omta hi. Kisuamna or tha gumhaat a kibawlna in a gen ut pen ahihleh, 'Mi khat utlou sasa a bang hiam bawlsak or utlou sasa a sil khat bawlsak teiteina,' ahi a, hih pen eite lak ah zong tam mahmah hi.

Amnon Khelhna Bang?
Amnon in a bawllouh diing bawl a, or mi khat (a sanggamnu) a utlou sasa in sil khat bawlpih teitei a, tua a sil bawl pen diklou ahi, chih thei napi a, ngaihdam ngen utlouhna pen a khelhna lian pen suak hi.
Amon in a sil bawl a hoihlouh ahi chih thei napi-a, a sil bawl huu a, pan a laak teitei mahbang a, i sil bawl uh, leh i nna septe uh, diklou ahi chih thei napi-a, a huu teitei or mite theih diing a diksak teitei mihing pen, eite lak ah kitam mahmah hileh kilawm hi. Tuaziak in zu dawnte'n a siatna omlou, teep-le-muam zongsanghte'n zong a siatna omlou or a hoihlouhna omlou chi in, hoihkei chite i tangdeek ngam uh hi. 
Sanggam aw, tunni in na Amnon lungsim paisan or nusia or paai inla na hinkhua a bawldik ngai a omleh bawldik mengmeng in, hileh Pasian leh mite deihsakna na ngahtheih na diing, hun hoih na neilai diing hi.

Absalom Khelhna Bang?
Absalom khelhna pen a U-pa Amnon that ahihman in mawh hi or khial hi. Khutkhelh thu a a thah ahikei a, tupna leh ngimna dettak or hoihtak nei a a sanggampa a thah ahi. Tuaziak in Absalom a dik ngaikei diing hi. Absalom in ngaihdamna neilou ahihman in khial hi. Absalom in itna neilou ahihman in khial hi. Absalom in deidanna or khentuamna nei ahihman in khial hi.
Absalom mizia or hindan tawh kibang mihing pen, i tulai hinkhua uah zong tam mahmah leh kilawm hi. Absalom in a sanggam khelhna or mawhna a ngaihdam theihlouh bang a, a sanggam mawhna or khelhna ngaidam theilou na hikha hiam? A hunlai peet in ngaidam in. Absalom in a sanggampa a it zawhlouh bang a, a sanggam it zoulou mi khat na hikha hiam? A kikheel masang in na it in, na sanggam in mawhpaihna a poimawh kei a, na itna a poimawh zaw hi. Absalom in a sanggamte lak a deidanna or khentuamna a neihbang a, na sanggamte lak a, it-tuam, ngaih-tuam, hehpih-tuam nei mihing khat na hikha hiam? Hibangte'n khantouhna saang a siatna hung puakzaw diing ahihman in, tawpsan mengmeng in. Absalom mizia nein a hikha maw? Kisiik in Pasian kiang hung zuan meng in, Toupa nang ngak a om ahi.

Hih a tung a thute na simna tungtawn in Toupa Pasian in Thupha Hung Peta Hen..

Thursday, May 14, 2020

SANGGAM MEELMA (E02) By: Pastor Thangdoulal

SANGGAM MEELMA (E02)
By: Pastor Thangdoulal

Jesu Khrist nung ka zuihkhawmpih saptuamte, i Pa Pasian, Tapa Pasian, Kha Siangthou Pasian min in, kei leh ka innkuante'n lung kituaktak in chibai ka hung buk hi.

BIBLE: Hilezong a sanggamte'n, a pa un ama'uhte saang in Joseph a it zaw chih a muhtak un, amah (Joseph) a hua ua, kampha khatbeek in zong a houpih ngai kei uh hi (Gen. 37:4).

Sanggam Meelma chih kammal pen, ei mite gendan taangpi a gen diing hilehang, khawmui hun chiang a, mi khat kua hiam hung pai a kimu, hilezong a meel kimulouh hunlaitak pen Sanggam Meelma hun a kichi hi. Hilezong tuni a i gen ut uh hih Sanggam Meelma (Khawmui) hun ahikei a, Uta or Unau or Sanggam kimeelmakna or kituaklouhna or kibaklouhna thu ahizaw hi.

JOSEPH LEH A SANGGAMTE 
Joseph leh a sanggamte kaal buaina thute ahihleh, Khristian ka hi chi a biak-inn khat a kikhawmte lak ah, taangthu kithang mahmah khat ahihziak in eite lak ah zong, Bible taangthu khat ahihna ah a theilou i om diing uh ka gingta kei hi. Tuaziak in a taangthu i suut nawnlou in, a khelhnate uh leh a bawl diing ua kilawm a bawllouhte uh a kipan in i Khristian hinkhua uh i enthak zaw diing uh hi. 

Joseph in Khelhna or Mawhna a Nei Hiam? 
Joseph taangthu suut zousiah in Joseph mawhna or khelhna bangmah a gen ngaikei un ka thei a, tualeh Joseph tawh kisai a Bible a thu kigelh i muhnate uah zong, a mawhna or a khelhna gen diing a omlou hileh kilawm hi. Hilehzong Joseph in bawlkhial or a sil bawldan a diklou om hileh kilawm hi. Bible en ni, Siamc. 37:2 na in hibang in na gen hi; "Hih Jakob khangthu ahi. Joseph in, kum sawm-le-sagih a phak in, a sanggamte tawh belaam honte a ching uh hi; amah pen, a pa zite Bilhah leh Zilpah tapate panpih pen ahi; Joseph in a giitlouhna thu uh a pa uh kiang ah a hung tut hi," a chi hi. 
Joseph in a pa kiang ah a sanggamte thuguuk a theih zousiah genkhia ahihman in a tung ah a sanggamte lungdam lou uh hi. Hihziak in Joseph a khial tuankei a, hilezong a pa uh kiang a a hilh diingdante gen masa leh, a sanggamte a diing in naa nguut-nguut lou deuh maithei diing ahi. Hitalezong Joseph dinmun i et leh, a mawhna diing bangmah a omkei a, a mawhmatna diing omsun ahihleh a dikna or a diktatna ahi.
I gam uah a diktatte a maw a kichih hunlaitak ahihna ah, nang bangchibang a gen in na om a? Joseph a diktatna ziak a dem leh mawhsakna thuak in a om a, ei Jesu Khrist sisan a lamkhiat, Jesu meel pua diingte lak ah, diktatna ziak a minsia, diktatna ziak a mite muhdah, diktatna ziak a gensiat thuak i omta uh hiam? Na diktatna ziak a na thuakna gen diing a omkei leh, a diktat zou nailou na hi maithei hi. Pau. 12:12 "Migiloute'n giitlouhna a a muh uh punna nasan a deihgawh ua, hilezong diktatna thagui pen a gahpha mahmah hi." Pau. 12:28, "Diktatna lampi ah hinna a om a, tua lampi zuihna ah sihna a omkei hi." Pau. 14:34, "Diktatna in nam a tawisang a, hilezong khelhna pen mi zousiah mualphouna ahi hi." Diktatna ziak in Joseph Educational Qualification Background neiloupa Egipt gam a Governor in Pasian in pangsak hi. Na muhdan in, diktatna kichi nag ahia? Na diktatna in nang leh na innsung, leh na mi namte lampi diing sial or bawlsak ahi chih thei kawm-kawm, na sepna ah or a zahtaak-huai na office ah hung diktat in. Pasian in hung ompih diing ahi.

Joseph Sanggamte Bangchibang Mihing Ahi Ua?
Joseph sanggamte hindan or mizia pen Pasian a tawh kituaklou, a nu-le-pa a tawh zong kituaklou ahihman in Joseph in a sanggamte thuguuk (a khelhnate uh or a mawhnate uh) a pa uh kiang ah tut zeel-zeel hi. Siamc. 37:2 na in, "Joseph in, kum sawm-le-sagih a phak in, a sanggamte tawh belaam honte a ching uh hi; amah pen, a pa zite Bilhah leh Zilpah tapate panpih pen ahi; Joseph in a giitlouhna thu uh a pa uh kiang ah a hung tut hi," na chi ahihman in Joseph sanggamte pen a mi hoihkei uh chih a kichian a, a omdante uh leh Pasian deihnate a kituak kei chih, leh a pa uh Jakob deihna tawh zong a kituak kei chih a kichian hi. 
Hih Joseph sanggamte pen, leitung or ama'uhte ut bangbang a hinkhua zakna ahi a, Pasian ut bangbang a hinkhua zakna hilou hi. Tuaziak in Pasian utna leh deihna tawh kituaklou hinkhua pen, Pasian lak a khelhna leh mawhna ahi. Na utbangbang a na hinkhua na zak ziak in na khial or na mawh kei a, hilezong Pasian utna bangbang leh deihna bangbang hinkhua na zaklouhna ziak in Pasian lak ah na khial a, na mawh hi.
Joseph sanggamte bang a, nang deihna zui diing na hia? Or Pasian deihna zui zaw diing? Nang hoihsakna pen a hoih a pom diing na hi hiam? Or Pasian hoihsakna a hoih hi chi a pomzaw diing? Na ut bangbang a na hinkhua na zak pen na khial hi ka chikei a, Pasian utna leh deihna bang a na hinkhua na zaklouhna in, Pasian lak ah nang hung khialsak hi. Bangteng hileh, ka it sanggam aw, ki-ngaihsun thak ni hang in, Pasian lam a kileh thak mai ni uh aw….
PASIAN IN THUPHA HUNG PIA HENLA HUNG LAMKAIHTA HEN


Wednesday, May 13, 2020

KA GEN BANGIN GAMTA IN

🍉KA GEN BANGIN GAMTA IN LA KEI GAMTAT BANG IN GAMTA KEN🍉

🙏Na nu a damlai in a thupha dawh meng2 in la na mawhna te thuum kik meng2 in.

A sih khit teh bangmah sem thei nawn lo hi teh.

🙏Na nu pau te dawng kik2 in, na nu khasia sak kei in.

Na nu khasiatna in nang aa dig na khan tawn cih mawhna ahi hi.

🙏Na nu damlai in, an lim tui lim pia in la nikten puansilh guan in.

A nek zawh nawn loh hun hong tung pel mawh ding hi.

🙏Na nu a si thei lo ding sa in, awl mawh lo in om kei in.

Hong si leh a si hi ziau hi.

🙏Na nu in ngap keng, ka ci nuam kei a cih ciang in za to ah puak pah in, na hih theih zah in bawl pah in.

Na neu tung pan a man hong bawl, hong khoi khin hi.

🙏Na nu kem man lo, khoi man lo, vak man lo liang in sum zong paai zong in na zin suk, na zin to kei in.

Na nu na lung kimtak in kem in khoi masa zaw in, na kep kei leh ki sik ding hi teh.

Na nu lungdam sak in la, a lungkim na ding in gamta in.

Na nu na lungkim sak leh na thupha lian ding hi.

🙏Na nu a dam loh ciang in za tui, za ha tawh bawl pah pah in.

A sih khit teh na bawl nop hang, ki bawl thei nawn lo hi.

🙏Na nu in duh a neih leh sum leitawi in lei sak in.

A duh zawh nawn loh hun, a nek zawh nawn loh hun hong tunma in.

🙏Na nu damlai in ama' tangthu leh ama' om ziate theih sawm meng2 in.

Hong si khin leh na dot ding om nawn lo ding hi.

🙏Na nu damlai in thu dong2 in la vai khempeuh thei sak in.

Hong si khin leh na dot nop hang na khasia lel ding hi.

🙏Na nu damlai in na khasiat sakna, na heh sakna te amai ah thuum tek2 in.

A sih khit teh na thuum nop hang, na lungso lel ding hi.

🙏Na nu damlai in, na khangthu na neulai thu na nu hong itna thu te dong2 in.

Na dot kei leh a sih khit ciang kisik ding hi teh.

🙏Na nu a na thei lo ding, asi thei lo ding sa in khual gamla ah zinsan kei in.

Zing ciang thu ding ki thei lo hi.

🙏Na nu si pak ken teh ci in lung muang in hopih lo in om mai mai kei in.

Na kisik lel ding hi.

🙏Na nu tawh na ki ho ciang sum tam bei lua ci in phone khia pah pah kei in.

A sih khit teh phone sum tampi bei in na honop hang hong dawng nawn lo ding hi.

🙏Na nu a dam loh a sawt ciang in cimtaak in kih huai sa in, pam paih kei in.

A sih khit teh na nu khoi nuam in na kah2 hang, na nu hong tho kik lo ding hi.

Na zi hang in na nu mudah in na nu nawlkhin kei in.

Na nu hong it zah, na nu hong kep zah, na nu hong bawl zah in na zi in hong bawl lo ding cih phawk in.

via WhatsApp
13-05-2020

SANGGAM MEELMA (E01) By: Pastor Thangdoulal

SANGGAM MEELMA (E01)
By: Pastor Thangdoulal

Jesu Khrist nung ka zuihkhawmpih saptuamte, i Pa Pasian, Tapa Pasian, Kha Siangthou Pasian min in, kei leh ka innkuante'n lung kituaktak in chibai ka hung buk hi.

BIBLE: Tuachiang in apa`n a kiang ah, 'Tapa,' 'nang ka kiang a om gige nahi a, ka neih zousiah zong nang a ahi (Lk. 15:31).

Sanggam Meelma chih kammal pen, ei mite gendan taangpi a gen diing hilehang, khawmui hun chiang a, mi khat kua hiam hung pai a kimu, hilezong a meel kimulouh hunlaitak pen Sanggam Meelma hun a kichi hi. Hilezong tuni a i gen ut uh hih Sanggam Meelma (Khawmui) hun ahikei a, Uta or Unau or Sanggam kimeelmakna or kituaklouhna or kibaklouhna thu ahizaw hi.

BIBLE A SANGGAM MEELMATE 
1. KAINA LEH ABEL: 
Kaina leh Abel pen mi masa Adam leh Eve tapa tegeel ahi uh hi. Ama'uh geel pen kituaklouhna nei masa sese lou in kithat uh hi. Hih Uta tegeel taangthu Gen. 4 ah kimuthei hi. Bible ah, "Gen.4:5 Hilezong Kain leh a silpiakte Ama'n ana saansak kei hi. Tuachiin Kain a heh mahmah a, a mai a mual dikdek hi. 6 Toupa'n Kain kiang ah, "Bang diing a heh na hia, tualeh bang diing a mai mualsa a om la? 7 Bawl hoih lechin saan in om lou diing na maw? Na bawl hoih kei leh, na kotkhaak ah khelhna in nang a hung buk hi; a deihlam nang a a hi diing, hilezong nang na thuneih khum diing ahi," a chi hi. Bangteng hitaleh, hihte Uta kithah lawhna ziak pen silpiak thu ahi a, Kaina silpiak Pasian in a saanlouh ziak a, thangpai a Kaina in a naupa a thah ahi.

Kaina Khelhna
Kaina pen a mawk khelh or a pawngsan bawlkhial ahikei a, a khelhna hung kipatna pen Kiletsakna ahi. 'Pasian in Sisan a kithoihna a saang hi,' chih Kaina in a naupa maitaam a kipan a a theihsa ahita hi. Hinapi'n kimisak or kiliansak, or ki-Upasak, or ki-ngiamkhiat utlou mahmah ahihman in Sisan a kithoihna bawl utlou a, Sisan kithoihna bawl a naupa that hi.
Eite bang i chi ua le? Kaina bang a kimiitsakna, or kiletsaknate, or ki-Upasak, or ki-ngiamkhiat utlounate in i hinkhua uh Pasian tawh a kigamlaatsak diing lau-huai mahmah hi. Job. 33:14 na in, "Pasian in thu gengen napi a, kuamah in A thugen limsaklou i hizaw uh hi," na chi hi. A hunlai in lunghei in Pasian beel ni.

2. JAKOB LEH ESAU:
Gen. 25:21 Isak in a zi a chiin ziak in Toupa kiang ah thu-ngetna a nei nguut-nguut hi; tualeh Toupa'n a thu-ngetna a saang a, a zi Rebekah nau a hung vomta hi. 22 A sung ah naupang tegeel a kisual uh hi; ama'n, "Hibang diing ahihleh, bang diing a hing ka hia?" a chi a, Toupa dong diing in a kuan hi. 23 Toupa'n a kiang ah, "Na suul ah nam nih a om a, na sung a kipan a piang mihing nihte a kikhen diing hi; khat pen a dang khat pen sang in a hat zaw diing a, a taak zaw pen in a nau zaw pen nna a sepsak diing hi," a chi hi.
Uta kigaal or Uta (Unau) kimeelmaakna laklak ah, Esau leh Jakob a pen, huaise mahmah hi. Pastorte, Evangelistte, leh Bible thu tawh kisai a theihna neite'n a suut chimlouh uh thu khat ahi hi. Hih Uta (Unau) tegeel pen a khantawn ua kidou or kigaal or kimeelma tawntung diing bang a a kilatlai in, khatvei a na kihoulemkha uh hi. Hilezong kilungkim louhsa nana pen, teenkhawm, giak-khawm chihte hithei taktaklou ahi diing a, teengkhawmlou, giak-khawmlou in om uh hi.

Jakob Khelhna Bang?
Jakob in a nu thu a man ziak in mikhial ahi diam? Thumanna khelhna ahi diai leh? A taktak a chih in Jakob in a nu thu a man ziak a, a Upa Esau thupha ngah diing a guuksakna ah a khial kei a, hilezong a U Esau gilkialtak leh bahtak a a omlaitak a, a Upa hihna a nget teitei pen ah a khial hi. Tuaziak in Pasian in a pute kiang a a gaaltaaina ah, a pu tungtawn in Jakob gawt a, a tawpna ah Jakob aguuk-agaal in hung taaikhia hi.
Jakob mahbang a eite zong, mi genthei leh chimawhte tung a hamphatna zong i hikha uh maw? Mi chimawhte or mi bahsamte tung a kipan a banghiam hamphatna diing zong i hikha uh hiam? Bawltheih neilou leh gentheih neiloute tung a banghiam hamphatna diing zong i hikha uh hiam? Ki-ngaihsun ni hang in Pasian lam ah kileh ni.

Esau Khelhna Bang? 
Esau a khelhna thupi penpen ahihleh, a neihlouh diing numei a neihna or a kiteenpih louh diing nu-ngakte a kiteenpihna ahi. Bible en ni, "Gen. 28:6 Isak in Jakob thupha a pia a, Paddan-aram gam ah zi nei diing in a sawlmangta chih leh, thupha a piak a, "Kanaan gam numeite na kiteenpih lou diing ahi," chi'n thu a pia chihte leh, 7 Jakob in a nu leh a pa thumang in Paddan-aram gam zuan in a kuankheta chih, Esau in a thei hi. 8 Tuachiin Esau in, Kanaan gam nu-ngaakte'n a pa Isak a sulungkim kei chih a theih in, 9 Ismael kiang ah Esau a vahawh a, Abraham tapa Ismael tanu, Nebaioth sanggamnu Mahalath a kiteenpih a, a zi neisate baan a a neihbeh ahi." 
Esau omdan i muhbang ua, nu-le-pate lak a lawhsam kisak ziak a nu-le-pa tawh kikalh a gamtat teitei diing hilou hi. Sanggamte lak a lawhsam kisak ziak a nuak tawntung diing zong hilou a, a lawhching zawte kikepsakdan kizilthak zawk diingdan ngaihsut zawk diing ahi.

TOUPA'N THUPHA HUNG PIA HENLA, HIH THUTE THEISIAMNA IN NA HINKHUA HUNG KHEELSAKTA HEN

Tuesday, May 12, 2020

CHINA TE MABAN KAMUDAN

By:-
Major Muanpi

Tuban kum 2027 tanchiang in tua China gam kigen minthang khu umnonlou ding ahi. Masang a USA te anadem  a khovel a super power Tawi ding ana kituh phial uh hinanleh 1991 kum a USSR  ahing keh  tobang khu China te MABAN ding ahi.

Afghanistan gaal jiah in USSR keh a, tuabang ma in Wuhan Virus jiah in China hing keh ding ahi.
Tuabang pen sil piangthei hisih chi'n nageel maithei.Tuabang a economic khangtou leh military lam hattah ban ah kivaipuahna Jong khau nalai Nachi maithei. Tuabang pen USSR hunlai a Jong lungeel khat ahi.Hinanleh USSR akeh a, tuabang in China Jong hing keh ding ahi.

Wuhan Virus khu laboratory apat hing piang e ahisih leh gamsa meh dia kizuahna apat hing piang e chi bangma thupi nonlou a, China gam in asepga aneh ding himai ta ahi.

America gam ah Tami Wuhan Virus jiah in shina tuah tam mama in Vietnam gaal a USA sepaih shi zat sang in tamjo a, tualeh 9/11 lai a shina tuah sang in Jong tamjo ta hi. Theisiam nadi'n tambang ahi. Pearl Harbour attack akibawl lai in USA te mihing 2043 in shina Tuah ua, tuachi'n America te'n B-29 bomber zang in 'little boy' leh 'fat man' vanlai zawl apat in khie ua, Japan gam in ale tampi in asepga uh nehlawh uhi.

Tun Jong Wuhan Virus jiah in America mi 70000 val in shina Tuah ta a, America in 'COWBOY JUSTICE' chipen hing peipi ding uhi. Tuapen 'nang khoih leh Kang khoih ding' chia ahia, virus in kamipi te uh athat a, noujong Kang lethuh ding uh ahi.

America te tung a silbawl khial taphot phuba lah lou in umngai lou hi.

Tuajiah in MABAN a sil hing umding dan tam anei a bang ahi.

1. Khovel angaina bang a ahing umkia Chiang in, sumkawl veina jousia'n China gam ahing nuasiah ding ua, tumlam gam a multinational manufacturing companies te'n amauh gamchiat akizot lou tawp un Jong gamdang alemtang deuh te zuan tading uhi.

2. Tumlam gam atamjo ten amauh gamchiat hing ngaikhoh tading ua, trade balance hing umnonlou dinga, China gam pen trade deficit hing hita ding ahi.

3. USA te panlah na nuai ah gam khangtousa leh gam khangtou laiteng in China te hing tuamkoih ding ua, tuachiang in Pakistan leh north korea te chouh China lam ah pangta ding uhi.

4. China in a military power khu south China sea lang ah hing zeah som ding a, Tami in gam tampi patauhsah ding a, Tami patauhna pen tumlam gamte thanopna lamtah hing hiding a, Australia leh new Zealand ten America te kithuapih na hing ngen ding ua, military lam ah nasatah in kigaal ginna hing umding ahi.

5. China gam khu aki tuamkoih jiah in gam neu nou2 te anti-china lungeel nei uh chi'n gihna vel hing neipan tading ua, Tami jiah in international anti China mood hing piangkhe ding a, tuachi'n China doudaal ding in Lei, Huikhua leh Tui lah ah nasatah in kigaal gingna hing umding ahi.

6. Tumlam gam intelligence ten Wuhan Virus khu mihing siamtawm ahi chi ahing phuangdoh ding ua, WHO in virus pen gamsate apat hing kipan ahia, China mawhna umsih ahing chiding ua, tuachi'n tumlam gamten WHO khu tahsang jou nonlou in funding te ahing ladoh tading ua, hinaleh China in ahithei tan in WHO khu hing support ham2 ding hi.

7. China in UN khung ah atuipi a gamdang NAVY tampi umte demna hing bolding a, tuachi'n a nuclear submarine leh jet fighter te hing phongdoh panta ding hi. Tambang gamtat jiah in China tung ah economic sanction khauhtah phuan in hing umding a, economic growth pen negative hing hita ding a, sepna neilou mi hing pung hul2 dinga, nehding neilou mi hing tam deuh2 ding a, tuachi'n mipi te'n nasatah a kiphinna khopite leh khota te ah  hing panta ding uhi. Tambang communist te deilouh a kiphinna khu tumlam gamte'n ahithei tan in hing kithuapih ding uhi.

8. Tambang kiphinna khu Communist China in nasatah in hiam leh thal zang in hing suhmit som ding a, tuachiang in UNHRC hing active pan tading hi.

9. Hiamngam tah a mipite tung a soisahna video te China gam apat in hing laangdoh tading a, news channel tuam2 teh ah hing kihah doh panta ding hi.

10. Tumlam gamten communist China amipite tung a gamtatdan deihlou na jiah in China gamgi jousiah ah military lam ah kisingsa in umta ding ua, China in amipi te tung a hiamngam tah a agamtatdan akhawl lou leh military hatna toh mipite kithuapi ding tanpha in China gam khu gihna NEITA ding uhi.

11. Tuabang komkal ah north korea puahjah in South Korea  toh kigawm in gamkhat hita ding uhi.

12. Communist China ten MABAN vaihawm tou jou nonlou ding chi ngaituahna hing neipan tading ua, tuajiah in a lamkai te uh south america gam a dictator gam khenkhat ahilouleh Africa a banana republic te kom ah vaki phual tading uhi.

13. Tambang hunchiang in PLA tamtah ten mipi kiphinte kithuapi tading ua, tampi ten Jong PLA nuasiah tading uhi. Tuachiang in tumlam gamten PLA khu agaalvan te uh lasah tading uhi.

14. Beijing Human Rights Tribunal(BHRT) chikhat phukhiat in ahing um dia, tuanah gamdang 40 val apat in judge apang ding ua, tuaten PLA lamkai leh communist China lamkai te umsih nan uleh atung uh thutan khumna NEITA ding uhi.

15. UN vaihawmna nuai ah China pen East China leh West China chia khen in ahing um dinga, Tibet gam Jong zalenna kipe tading a, Dalai Lama in vaihawm tading hi.

16.  China gam ah United Nation administrative mission in China(UNAMC) chikhat hing um ding a, tuami in China gam ah kum 2 sung democracy hoitah a paihoih nading in panla ding a, tuajou Chiang in UNAMC kisubei tading hi.

17. Tuachi'n China gam nihte leh Tibet gam khu UN member in kipom tading hi.

--12.05.2020--

MISSIONARY DAY KUM 110 CHINNA THU

"I District ua Missionary Day Kum 110 Chinna Thu leh Khantanhoi Puozah/ Nnasep Diing Dan"
                                                          
~ Rev. Dr. Hangpi Manlun

Thumapui:
Tuni May, 7, ni khu ei Churachandpur district a khantanhoi (gospel)- hing tunna kum 110-chinna ni, ahitoh kituoh a missionary nnsep ding thu genthei ding a hun hoihingpia i Pa Pasian tung ah lungdam thu i gen masa uhi. Ei Manipur ah khantanhoi (gospel)- hing tun dan chini in i muthei uhi.

Tuate:
Khatna ah, Manipur Northern lam ah William Pettegrew February 6th 1894, Arthington Aboriginesste hing sawlin Imphal ah ang tung hi. Ahin, deibang a, a lawchin leh kot a kihawn lou ziehin Ukhurul ah kisuon in, tuazouin 'Baptist Mission'-te toh hing kizawp in tu-a unau Baptist a um hattuomte adiehin, Manipur Baptist Convention nuai a umte khu ama gasuo chi lei i chi khiel sih ding uhi.

Anina ahileh, Manipur Southern lam a umte ihi uh leh Pu. Watkin Robert tungtawn a khantanhoi (gospel)-mu tute ihi uhi. Ama ahileh, Dr. P. Fraserte nupa toh sapgam a kipatin Aizawl khopi ah missionary nnase dingin ang kuon uhi. Ni khat a lawmte khatin pound 5, amazahdingin ang thawt a, aman zangmailouin tuami sum toh Khantanhoi Johan gel Lushai (Mizo)- ham a kiletkhia bangzat e khat lei in ahawmzahta hi.

A tawmkimin, tuami Bible khu tuahun lai Senvon hausapu (L)- Mr. Kamkholun in zong copy khat anamu a simthei louin, a Bible khu a nuahan kia a, "Pu aw na Bible thu khu kou kungah zong hing gen/hilchienin chin, ahah hi. Tua mi thu Pu. Watkin Robertin azahtahin, Sawltah Paul khu a Mecedonia gam ah hing galka ilen koute hing hundam in, chia hatna atanbang a ngaiin, Pu. Lungpau leh Thangkaite toh 7th May, 1910 in Manipur hinglut un khantanhoi chi ang tuta uhi.  

Awle, 'Mission' chi thu teng khu Latin ham a 'Mitto' pat a kilakhie ahi a, a umzie khu 'Sawl' china ahi. Tualeh, Greek hamin, 'Apostello' a kichi a, tua zong 'Sawl' china ma ahikia hi. Tami a kipatin 'Apostle' kichi eiham a 'Sawltah ang piengkhia hi. Aumzie ahileh, sepding/bawlding poimaw (special)-tah a nnasem ding a mawpuohna kipie china ahi. Bible Dictionary khatin, missionary khu, "Sahkhuo pawl a member khat, mundang a khantanhoi gen ding a kalsuon amaw, zilsahnate, laisiemnate, khawtang kilemnate, damtheina leh lampi tuomtuomte a zilsahna petu" a chi hi. Tami thuteng 'missonary' chi thu bul khu 1598 AD-a hing kizangpan ahita a, a umzie khu 'sawlkhie' amaw, 'thawnkhie' amaw chinate ahi. Tami, missionary chi kamteng khu Jesuit pawlte in nnasem ding a, a sawlkhieh uh hamkam zahna in zong anazang masapen uhi.

Tualeh, Khristian 'Mission' chi khun Khristian loute Jesu Khrist kung a puilut ding leh Khrist khantanhoi gingloute kung a gen ding a, sawlkhieh chinate ahideu pen hi. Ginglou mi leh a theiloute kung a Khrist khantanhoi puonna thu genna ahi. Baibul tang kingahnate ahileh, (Matt. 28:18-20; Luk 24:46-49; Johan 20:21; Nasepte 1:18)-te leh a dangdangte ahi uhi. Tamte banah, Pa in a Tapa Mangpa Jesu a sawl a, Jesun a nuazuite a sawl kia a, tamkhu mission umzie dihtah ahi hi. 

Tuabanah, Thuhun Lui ah khun Pasian khu hagau mangthai sui masapen ahithu imu uhi. Azieh ahileh, Adam leh Evite khu Eden huon a Pasian a koi lai-un, nehlou ding a chi sielehphatheina sing ga a nehtah zieh un, Pasian in "Adam hei a um ne" chiin a han a, misiemte khun tami khu Pasian in mi khielte/hagau mangthaite asuina kamteng masapen ahi chi uhi (Gen. 3:8).

Tualeh, Pasian in Abraham zong mi dangte a ding a guolzawlna hiding in a han hi (Gen.12). Tuabanah, Israelte zong tami leitung pumpi a vahna tuntu hiding in a na belguot a, ahin, Israelten, Pasian guotna leh lametnate a suhpichin zoutahlou ziehun, A Tapa Jesu sisan tungtawn in ei hattuomte hing phutkhie in, angteldoh a, tuachin mopuohna hattuomte tung ah ang ngata hi. Missionary nnasep khu Pasian lungtang leh tup-le-ngim (heart beat)- zong ahi.

Missionary nnasep ding khu shikuon vaihahna ahi. Mangpa Jesu zong van a akading kuonin, anuazuite kung ah gam chin a pei a nuazuite siem a, a gintate khu Pa toh Tapa toh Hagau Siengthou min a baptistma tangsah ding in thu a pie hi (Matt.28:18-20). Tualeh, "Pa'n Kei ang sawl bang in Noute zong kang sawl hi" a chi hi (Johan 20:21). Tami, vaihahna khu shikuon vaihahna zong a chithei ding hi. Pa in a shikuon a atate a vaihahna kamteng chi lei zong i chi khiel sih ding uhi. Tuabanah, Nasepte 1:8-ah, "Hagau Siengthou ang tunchiengin, Judia gam, Samaria gam leh Kawlmong dongin ka thu theipite na hiding uh" a chin Mangpa Jesun thu apie hi. Ahin, tami thupieh khu hattuom masate khun azuilou ziehun, a tung uoh bawlsietna atunlaw uhi. Vangphat umtahin ataizahna lam uah hattuom a phut zelzel ua, igam buoi laiua, eiten zong hattuom mun tuomtuom a iphu uh toh zong a kibang hi.

Mihing man ding in mihing ma a kizang leng hi. Mangpa Jesun zong Galili dil gei a ngaman Simon leh Andrute unau kungah mihing man dingin asawlthu imu uhi (Mak.1:16). Mundang ah zong mi khiel hundam tangte khun midang hundam tang nailoute amat thute uh zong imu uhi. Philip leh Ethopia mipa tangthu/mi apatin zong imuthei uhi (Nasepte 3:27). Tuabanah, Paul zong ang pientha zou tahin abawldingte khu Annania tungtawn in Pasian in ahil hi. Tamte a kipatin, Pasian nnasep khu mihingte tungtawn in a hidan i muthei uhi.

Tuin, Hagau mi leh mi thupi tuomtuomte'n Missionary nnasepna poimawna a gente uh i gen ding uhi.

i) Pasian thu siem, Bonheoffer in, "Hattuom in khantanhoi apuonzah leh hattuom chi a minvaw tah ahigiap ding hi," a chi hi.
ii) Alan Richardson in, "Khantanhoi puonjahna neilou hattuom khu Mission field ahinalai uh," a chi hi.
iii) Emil Brunner in, "Mei pen a kuon chiengin, ahin a sil abawlthei bangin, hattuom in zong missionary nna a sepna toh a hing giap ding hi" a chi hi.
iv) Oswald J. Smith in, "Hattuom chidamloute damsahna damdawi hoipen khu missionary nnasep ahi" a chi hi. Aman a gen kiana khat ah, "Jesun tanghou nga leh ngasa ni a suhpung lai a nuazuiten mipite sangnga (5000)-valte lah a hawmlaiun, amasa guolten tang masa ua, gilva tah a umlaiun, anualam aten a tang nai sih uh" a chi hi. Tambangin, eiten khantanhoi tamveitah izahlaiun, a zakhanailou leitung ah mi tamtah a um uh" a chi hi.
v) H.W. Bucherin, "Hundamna thu a gen zing mite lungtang sung ah bang chi laipouin hagau thu nisa bangin a tum ngai sih ding" a chi hi.   

Leitung/Khawvel ah Missionary nnasep a kul tahzet dan. Leitung/khawvel i et leh Equatorial gamte khu gam miel penpente in a kilang uhi. Tam gamte ah khun ginglou mi a tam mama uhi. World Christian Encyclopedia 2001-in a tahlat danin leitung ah mihing 6,055,049,000-vel umding a hisap ahi a, tuate lah ah, 100-za ah 24% (percent)-te khu Pasian umlou (Atheism) chi pawl ahi uhi. Mihing 100-lah 13 (percent)-te khu Hindu sahkhuo bietute ahi ua, 100-lah a 8 % (percent)-te khu Budhist sahkhuo bie ahi kia ua, tuabanah, 100- lah 17 %- (percent)-te Muslim sahkhuo zuitute ahikia uhi. Tuate lah ah, Khristiante khu 100-lah 33% (percent)-bou a phagiap hi. India gam ah zong Khristiante khu 100-lah 3% (percent)-vel hiding a hisap i higiap uhi.  I umna uh Manipur ngel ah zong ei Khristiante khu i tawm mama uhi.

Tuabanah, leitung ah kum tengin naungeh 12, 1000, 000-vel pieng ding a hisap ahi uhi. Hachinin, naungeh 336111-velma pieng ding a hisap ahi kia a, dahkal khat sungin 14,000-vel pieng ding a hisap hikia hi. Tualeh, minute khat sungin 233 sang a tamzaw pieng ding a hisap ahi a, second khat sung in 3-5 vel bang pieng ding in ahisap uhi. Tam atung a naupiengte khu khantanhoi (gospel)-za loute ahi ua, ang pienna uh innsungte u'khu ginglou mite innsungte ahi tangpi na lai uhi.

Khantanhoi nnasep/gen khu hattuom nnapi ahi hi. Tualeh, Missionary nnasep khu Hattuomte nnapi pen ahi a, Mang Jesun tami nnapi khu amite liengkou/khuta a ap hi (Matt. 28:19). Tam, nnasep khu Hattuom piching leh piching lou kilahna pen ahi. Hattuom khu khantanhoi gen ding a phu-le-din ahiziehin, tami khu a sep a, angaisah sih leh hattuom dihtah chitah zong ahisih ding hi. 

Tualeh, nidanglaiin, Sapgamte leh a dangdang a Hattuomte'n zong eite bangin amau tuolsung hattuom maimai chiet na en in, na buoipi mai ta uleh, Missionary ana sawl un eiten khantanhoi i za ding uoi le?  A mauten, zong a hun laiun amau tuolsung leh mani nopsahna ding maimai ana khuol uleh eiten khantanhoi zong i mukha sih ding uhi. Eiten zong khantanhoi puonzah khu i mawpuohna uh ahilamthei a theitawpsuo in i sem zing ding uhi.

Khantanhoi gen khu, Hattuom nna bameng/peng mai khat hilouin, hattuom pumpiten nnapi leh theitawp a i sem ding ua i liengkou ua kinga ahi. Mangpa Jesun leitung pumpi a vei a, tuami khu, Ama tahsa a shina leh kpiehna a lang chieng mama hi. Pasian miten mi zousie Pasian mi-le-sa ang hitheina ding ua, a sepna uh ahi.  Mei khu a kuonna/katzieh a hin bangin, hattuom zong khu khantanhoi nna asep ziehin a hingtou zelzel ding hi.

Ahin, Hattuom piching loute'n, amau tuolsung a kisuhlim na dingte maimaite a buoipi un akiseng tam thei mama ua, tambang a tuolsung a kisenbei khu Pasian mite kipiehna sangtah hi in zong a ngai uhi. Hattuom ang pichin leh vang Khantan hoi puonzah dan lampi pen khu angai poimaw pen uhi.

Pasian nnasem lou Nam leh Hattuomte khu a mangthai ding uhi. I gensa bangun, Hattuom khu a phuttu leh aneitupa Mangpa Jesu ahiziehin, khawvel a dinchil a kipat tuni dong in dounasatah anatuoh zing hi. Ahin, laphuohtuin, "Lei a Lalten dou nan le uh a gam a zau deudeu ding" a chi bang in douna nasatah kal ah hattuom khu a ding det zing hi. Mangpa Jesu "Tami suongpi tung ah Ka hattuom ka lam ding a, mi shi khuo kul kotkhahten tuami a zouthaw sih ding hi" a chi khu a dih mama hi (Matt.16:18).

Atopna ding in:
Missionary nnsepna ding ibawn un i pangthei uhi. Tuate ahileh, Avakuon pawl, sum-le-pai a pang pawl leh a thum pawl chite ahi uhi. Tuaziehin, khat ben na pang veding in pan latha zing va-ui, Mangpan simtute hing guolzawlta hen.

~12-05-2020~

Monday, May 11, 2020

BYF CENTRAL LAMKA official YouTube account honna

LAMKA, MAY 10 --- BYF min a Pathian' nnasepna keklet zawk theihna ding ngimna Program & Evangelism Department etkaina nuai ah Media Team ana kiphuan a, member te a nuai a bang hi uhi:

1. Up. Songchinhau
2. Unp. G. Thuamkhanmang
3. Unp. Lianlunmang @Mangneu
4. Unp. Khumliansang
5. Unp. Nangminlian

Tua Media Team te panlakna in tuzing dak 8:00 in BYF Central Lamka official YouTube account honkhiakna Pastor in nei hi. Launching video ding in tuni Nute' ni ahihna toh, Nute pahtawina ding a video kibawl, "Nute Ni Thupuak" a nuai a link ah et theih ding in omta. Ana like, share leh subscribe siausiau ding in i kichial bok.🙌🏻🙌🏻

Kipak,
Prog. & Evangelism Dept.

https://youtu.be/XI_fRorVTzc

Via ZOMI TIMES

Paite Relief for Covid-19 in Vaite panpihna pia

LAMKA, MAY 11: Paite Relief for Covid-19 in nisim 7th May 2020 in Vaite kiang ah Missionary Day gift in anntang pia.

YPA GHQ Hall ah miphatuam ngaite thohkhawm zang a Lamka a khosa vaite niteng nektawm zong a om lockdown ziaka buaina thuakte kithuahpihna leh panpihna pia uhi.

Min pelut:
√Bihari hindu------- innkuan 30, mi phazah 70

√Bihari muslim---- innkuan 11, mi phazah 46

√Bengali hindu----- innkuan 16, mi phazah 63

√Nepali---------------- innkuan 15, mi phazah 79

Min gelhlut khak louh a om:
√Bihari------------------ innkuan 23, mi phazah 98

√Bengali hindu----- innkuan 9, mi phazah 42.

A vek un mikhat ah anntang 5 Kg chiat piak hi uhi.

via ZOMI TIMES

Mizoram: KOHHRANIN HMEITHAI IN AN SA

Phullen Vengthar Kohhran chuan May 6-9, 2020 chhung khan an Kohhran mi, Pi Vanlalchhuangi te chenna in Assam type-in an sak thar sak.

Pi Vanlalchhuangi hi a fate 3 nena chêng an ni a, an in hmasa hi ft.18x12 niin a têt mai bakah a chhe tawh hle ani. Tin, veng mawng ber, daikil kara awm a ni a. An kawmchhak lane-ah, chhungkaw dangte pawh an intlarna hmunah ft.21x15, bathroom/toilet leh tapchhakte nam pûkin Kohhran hian ṭha takin an sak sak ta a ni.

He in sakna tur atan hian mi inphalten thilpek chi hrang hrang an pe a, sum thawh tlingkhawm hi ₹ 65200 zet a ni a, Kohhran Tualchhung sum ₹ 40000 vel an hmang bawk.

In sakna hmanraw chi hrang hrang te, ei leh in turte mi inphalten an thawh khawm a, a ṭulna apianga hman tura khâwl leh motor phal taka thawhchhuahpui an awm reng bawk a, bialtu MLA Pu Lalrinliana Sailo chuan hnatlang ei leh in senso atan ₹ 5000 a pe bawk.

Hetianga Phullen Vengthar Kohhran huang chhung leh pawnlam aṭanga thilpek hrang hrang petu mi inphalte chungah leh hnatlanga thawk chhuak zawng zawngte chungah Phullen Vengthar Kohhran chuan lawmthu an sawi a ni.

Phullen Vengthar Kohhran hian nikum 2019 October thla khan mi harsa, chhungkaw 1 in an lo sak sak tawh bawk a ni.

-Ms dawngliana

via Social Media

Sunday, May 10, 2020

NI 5 IN HOLY BIBLE SIM CHAI

LAMKA, MAY 10, 2020 --- Nungah Christina Chinnunnem D/o Evan Lienthuom Gangte in English Bible, New Living Translation (NLT) chuh May 4, 2020 zînglam dâk 4:00 am in ana sim pan a, May 8, 2020 nitâklam dâk  6:43 pm in English Holy Bible cover to cover chuh ana sim chai tai. Pathien min lopi tahen.

Details:
Day 1:  4-5-2020
4:00 am - 10:40 pm - Genesis - Joshua = 221 Chapters.

Day 2: 4:00 am - 11:12 pm - Judges - Ezra = 202 Chapters.

Day 3:  5:15 am - 11:45 pm / Nehemiah to Jeremiah 33 = 365 Chapters.

Day 4: 5:15 am - 12:20  Jeremiah 34 to Luke 13 = 207 Chapters.

Day 5:  3:32am - 6:43 pm/ Luke 14 to Revelation 22 = 194 chapters.

Bible a simpat ding kuon in Rev. T. Kampu, President AAS Guwahati in pauchamna aneihsak a, a sim zawh in Rev Kampu mah in Pathien kawma kipah thu genna aneihsak kit bawk hi.

Vak hettheih khat chuh, Nk.Chinnunnem hin April 13, 2020 apat April 21, 2020 sung (ni 9 sung) a Gangte Holy Bible pumpi ana simchai sa ahitai.

Nungâk melhawih tak ahihna banah feltak leh Pathien hetak i neih uhih a insung mite leh a sapchuom mite dinga i vângphat nau lientak khat ahi.

Lalpa'n aleh tamtak in vângsak tahen. 🙏

🦅MUVANLAI🦅

Interview: Miss Ngaiboi Haokip

TAMIL NADU khawpi Chennai a kum 10 asim ana um nungah fel mama, a nasep komkom a Bible pumpi khut in ana gelh khesuo hi.

Tam ngahnu ahileh Tuibuong S. Canaan Veng a teng ex-serviceman Mr Ngamjang Haokip leh Mrs Kikim Haokip-te taa numei 7 leh pasal 1 lahah a 5-na ahi.

Education lamah graduate ahi a, tulel a Villivakkam muna um, Retail khatah Store Manager a ana sem, pumpum in Bible pumpi a khut liulieu in 8 months leh 15 days sunglah khawllou'n ana gelh hi. June 2019 a kipan March 2020 a zou.

Kuki Students' Organisation (KSO) Chennai ah zong Social & Culture Secretary, 2010-12 leh Treasurer, 2015-16 ana tu ngai hi.

Ponthotah a Bible khuta ana gelhtu Miss Ngaiboi Haokip toh Mr Bruce K. Thangkhal, Joint Editor, Zogam Today houlimna tam anuoia bang ahi.

Zogam Today (ZT): Amasapen a interview thei dia phat nei pe jehin kipahthu ka hin sei'e.

Ngaiboi Haokip (NH): Kei jong kakipah'e Zogam Today ten neihin geldoh jeh uvin.

ZT: Bible pumpi khut in na jih chai e ti kana ja'n, iti na kipat a, iti a na jih chai?

NH: June 16, 2019 apat kana jih in Pathen lungset jalin March 2, 2020 in kana chai e.

ZT: Nikhat ah pungkal ijat tobang na jih a?

NH: Office natong kahi jehin anisim in kana jih man pon, phat ong kanei kahkah bou leh kajihji ahijehin nikhat a pung hijat ti vang hi aum thei poi. Ahin ka free phat ahilou leh office kache lou ni teng leh vang chun kajo chan in kana jihji e. Chuleh office a ka free teng jong leh kana jih jing in ahi.

ZT: Bible khut a jih soh di tih lunggel hoia hung kon ham?

NH: Keiman jih di tia kana gel jeh a kana jih ahe.

ZT: Bible na sut masang in ipi na geel/plan em?

NH: Bible hi apum in khatvei beh kisim lha leh ti kana gel in ahi. Hinlah sim jong chu apha na'n hiche sang in chun eima khut a kijih chai leh ti hi ka lung a ahung um in, hiche jeh achu kana jih pan ahi. Chuleh timeframe ema jong kana ki plan pon ahi. Ajeh chu achung lang a kasei bang in tohna kinei ahijehin timeframe plan ti chu aum thei poe.

ZT: Bible na jih laichun ipi hasa or chol umpen em?

NH: Genesis khu hahsa kasa pen'e. Ajeh chu kipat til jong ahin chuleh a Bung a Chang jong atam in ahi.

ZT: Na favourite Bible verse ipi?

NH: Joshua 1:9: "Hat in lang hang in." Joshua 24:15: "Keile ka insung miten vang Pakai kinjeng kabol diu ahi."

ZT: Bible: Genesis apat Revelation chan na simso tam?

NH: Bible kana jih masang chun New Testament bou kana sim chai man e. Tun vang kajih chai apat kasim jing lai ahi.

ZT: Old Testament leh New Testament a ipi na sim nom pen?

NH: Old Testament a sim nom atam in hijong leh hiche ho lah ahin Psalms hi kasim leh nom kasa pen'e. New Testament adin Ephesus hi sim nom kasa e.

ZT: Bible a na favourite person - pasal leh numei ah - koi ham?

NH: Joshua leh Ruth

ZT: Bible sunga mi na vetdah um am?

NH: Aum poe.

ZT: Tuchung Coronavirus jehin Sunday kikhop a umlou, iti nagel em?

NH: Kikhop theilou hi egel leh lung kidan jong aum in.

ZT: Church a na ki-involve ngei em?

NH: Kum phabeppi vang ache tan, Manipur ka umlai in Sunday School Chapang neo lang ho teacher in kana pang kha e.

ZT: Church ah mobilephone polut pha nasah nam?

NH: Pohlut chu tulai alou theilou ahin adeh a City a um ho din, hinlah kikhop sunga man vang pha kasa poe. Chuleh kikhop sung lah a mobile man a Bible sim sang in Bible tahtah joh kimang khu ka ngaisang e.

ZT: Mobilephone phatna leh phatlouna point 3 cheh hin seipi in?

NH: Mobilephone hi tulai a dia call boubou a ahita pon thildang tampi a jong phachom ahe:- (1) Communication (2) Online Education – Study, Certification Course, etc. (3) Apps – mobile a apps tamtah aphachom aum e. Mobilephone phatlouna:- (1) Phat suhmang a pang (2) Sum lutna tam – recharge, phone upgrade (3) Phone manthem lou jeh a kinahna jong tampi asoh e.

ZT: Smartphone in khangdong (Youth) ho lungthim a suhset in nagel em?

NH: Thil kiti hi eima man dan in apo in ahi. Tulai hi evet leh nasatah in phone jeh a boi ahilou leh career jong nasatah in asuse in ahi. Internet ahung um toh lhon in tulai Content phalou tahtah jong aum in, khangdong ho lungthim jong asuh set da pon ahi.

ZT: Tulai gollhang nunga ho a pengtha leh pengthalou koi tamjo din na gingcha em?

NH: Hiche vang hi kaha sei thei poe. Ahin masang lai achu numei joh deng chang joh a ana kihe ahin tulai vang aki khel tae. Pasal jong numei sang a pha tahtah aum da poe.

ZT: Bible Reading/ Writing tiho sang in social media -- Facebook,  Instagram leh mobile games (PUBG) ah khangdong tamtah in aphat asumang taove, iti nagel em?

NH: Social Media chu phamo ahi pon, ahin social media boubou a phat mansah sang in tam hih jong leh Bible hi anisim a Chapter 3-4 beh hi kisim thei leh kati e. Chuleh ejo tho a ahileh jihtho jong hi thil phatah ahi ajeh chu khangdong lai a hi etha jong hat chuleh phat jong kinei jo ahi.

ZT: Sunday Worship Service ah Bible choi ho sangin Mobile choi ho atamjo e kiti, ipi jeh hidem?

NH: Achung lang a kasei bang in mobile jong chu avoid bol thei ahi pon, hinlah atam jo hin Bible app aum jeh a hi kichoi ahi dem tin ka gel e.

ZT: Chennai a ipi bol, na umna sotta?

NH: Boina [coronavirus] ahung um masang a chu Retail a Store Manager kahi e. Chennai ka um nahi kum 10 vel ahi tai.

ZT: Ipi Church a na kikhop ji, member ijat vel, chule Pastor koi?

NH: Church of Christ a kaki khop ahi. Church member hi mi 70 ho vel ahi. Pastor hi Pauchinen Guite ahe.

ZT: Tuchung "Lockdown" sung khu na boi uva, kithopina na mu uva?

NH: Pathen lungset jal in nehleh chah vang tuchan in ema boina aum poe. Kithopina jong ema kamu po uve.

ZT: Bible na jidoh na kon ipi na phatchompi em?

NH: Bible esim maimai sang in ejih tho leh akiha hetbe jo in ahe. Chuleh ki by-heart hih jong leh e lungthim ahin tamtah akiching doh e.

ZT: Gampam a um numeiho khu Facebook dungah demna akimuji in, iti nagel em?

NH: Hiche vang hi kaha sei thei beh poe. Seiset thei jong um himai thei intin, hinlah gampam um jeh a numei jouse jong seiset thei ahi deh poe.

ZT: Manipur ah Christian houbung chomchom ho khu ibawl a ki-vist (pulpit exchange) tohbe ngailou uh hidem?

NH: Hiche hi lunggel hi kibah lou jeh hinte tin ka gel e Christian cheh kihi jong leh. Chuleh Bible kijui cheh hi jong leh dan chomchom kinei ahi jeh ahi hinte.

ZT: Eimi Christian ho ipi na ponatpi pen em?

NH: Christian cheh aki hi vang in ki ngailutna hi aum ding bang a um theilou in ka gel e.

ZT: Chennai khopi khu Northeast numei ho din "safety" hinam?  Houset engdai tiho na toh khaji em?

NH: Chennai hi keima experience dan in safety dan in kamu in tuchan in Pathen lungset in ema incident ahilou leh engdai tiho hi ka toh kha nai poe.

ZT: Gampam a um ho din ipi hasa pen in nagel em, nei seipi thei dem?

NH: City a um a chele vale hi ahah pen e adeh a numei din.

ZT: Eimi numei gampam pot nomho ipi na seipe nom em?

NH: Gampan pot chu boi kasa pon, hinlah pao dan leh hindan chih thei jep angai e. Kitup tah a hinkho man angai e.

ZT: Na Handwritten Bible khu hoilai or koikom a na koi gut?

NT: Ka sei thei nai hih e. Kei iteh ka hung pot doh ding ham ka sei thei lou ahi jehin.

ZT: Mother's Day toh kilhon in Nute ho ipi na Wish nom em?

NH: Nu kiti thu cheng loupi dan hi ehet soh diu tahsan aum in ahi. Mi jouse'n engailut dan uhi ekipani hi hen damlou hasatni hijong leh egeldoh masatpen leh akou masat pen chu "Enu" ahi.

Numei dia "NU" kiti title hi aloupi dan chu numei jouse jong chang ahi deh pon, achang kha ho hi mi vangpha tah ahiuve. Hijeh chun Nu kiti title hi kiletsahpi leh kithang atpi tah a nei ho chu minu nunnom ahiuve.

Insung a Minu akitup leh Insung chu achom lou a nom jeng ahi. Nute pha atam leh Society jong achom lou a pha ahi.

Nute jouse'n "Hiche Nu" ahi na poimo dan geldoh jing leh ti hi ka wish ahe. Chuleh Pate leh Chaten Nute loupi dan he hen lang Nute hi jatah in kibol leh Pathen jong lunglhai mama din ka tahsan e.

"Numei jinu pha chu ajipa ding a lallukhuh ahi jengin, jum le jamo boldoh nu vang chu ajipa dia agu achang monsah tobang ahi." - Proverbs 12:24.

"Mivaicha te hu-nan akhut Anhang  jing in, angaichaa umte jong akithopin ahu jing e." -  Proverbs 30:20-21.

Hitobang numei hin a insung ding a buhbang hung lhah ding jong aging pon, a insung mite abono chan ponsan vamleh in atom in hijeh chun alung monge.

A Very Happy Mothers' Day! 😊

ZT: Hichi interview simho ipi na advice/ encourage nom em, nei seipi thei dem?

NH: Nache na lamlam a Pakai jeng phongdoh-in, chutileh Ama'n na lampi jouse nasem jangpeh ding ahi e. Chamna le ki ngailutna um jing ta hen.

ZT: Na phat mantam tah Interview hun a nei pe jehin ka kipah val e. Hing vangpha tan.

NH: Kei jong kakipah e. Mi hijat lah a Zogam Today hon kei ema hilou penpen hitobang phat pha nei hin peh uva ka experience ho share theia ka um jehin Pathen ka thangvah e.

Chuleh Stephen's Bible Reading & Writing Ministry ho chung a jong sei joulou kipathu kahin phong'e.

~ Zogam Today [10-05-2020 | Pg. 2]

MOTHER’S DAY SPECIAL By: Pastor Thangdoulal

MOTHER'S DAY SPECIAL
By: Pastor Thangdoulal

Jesu Khrist nung ka zuihkhawmpih saptuamte, i Pa Pasian, Tapa Pasian, Kha Siangthou Pasian min in, kei leh ka innkuante'n lung kituaktak in, Innmun pan in chibai ka hung buk hi.

BIBLE: Kenkaria (Khopi) a Saptuam Deacon (διάκονον) nna sem (a pang), ginna a i sanggamnu uh Phoibi (Φοίβην) noute k'ung meeltheihsak hi. Toupa min in misiangthoute bang in a na pom unla, panpih a ngaihna teng ah a na panpih un, amah mi tampi a dingin a phatuam a, kei a ding in zong a phatuam hi. (Rom. 16.1-2)

Mother's Day simsial a i theihzing uh Anna Jarvis ahi. Hih Mother's Day tawh kisai thute, a kipatdante Gospel Thuzintung leh http://khalvontawi.com ah i na suahta ua, tuate simtheih diing ahi. Tuni in nu manpha leh manphaloute en in, nu vakvaite leh nu gin-omte leh a innsung mite uh Pasian min in i hanthawn ut uh hi. Tua diing in hih a nuai a thute limtak in i sim diing uh hi.

1. Nu Kipezou Phoibi.
Phoibi taangthu pen, mi tamtak in a na suut utlouh uh, leh a na limsak khollouh uh nu khat ahi hi. Amahnu kipiak zawhna pen a thupi mahmah a, tuachiin Paul in Rome khopi a om Saptuam mite kiang ah, theihsakna bawl hi. 
Phoibi min khiatna ahihleh, ei haam in, "Siangthou, Salhvaak, Taang," chih ahi. Hihnu pen mi tampi a diing in a phatuam a, tualeh Paul mahmah a diing in zong mi phatuam mahmah khat ahi. Aziak pen, Phoibi in Pasian leh a thute a lungdampih or a kipaakpih a, Pasian leh A thu min a kalsuante tengteng a diing in mi phatuam mahmah khat suak hi. Tuaziak in Paul in Rom. 16:2 ah, "…mi tampi a dingin a phatuam a, kei a ding in zong a phatuam hi," a na chi hi.
Tu NUTE NI in, Nu. Phoibi bang a Pasian leh A thu lamdampih Nute lak ah kizong leh a kimu diam? Mu diing na chi maithei, a taktak a chih in i tu khang uh nute lak ah, Khristian hihna zaal a diam, kuamah in Pasian a dahpih kei or a huat bawlkei, or mudah kei uh hi. Hilezong Nu. Phoibi bang a Pasian leh A thu kipaakpih a, amah kipia, a hinkhua kheel a, hindan thak a hinkhaw zangh, amh leh amah kisiansuah a Jesu a diing a theihpih mi a pang numei i gam uah or i saptuamte uah omleh, a nailam a gen in Sajan zuakte, Khaini zuakte, Shikhar zuakte, or Talab zuakte, leh zateep zuakte, kuhva zuakte, beidong kisa in a dukante uh (sumbuukte uh) khaak diing uh hi. Aziak pen a sung ua teeng kha in a neek diing uh phallou diing ahihman in nelou diing ua, a zuakte beidong diing uh hi. NUTE NI zang zousiah in ngaihsun ni, Nu Phoibi in Pasian leh a gam a diing a khualna ziak in, Saptuamte ki-ngakna khuampi (Deacon) suak hi. Pasian a diing a kipete Pasian in zang a, a kipeloute zanglou hi.

2. Kikheelna a Nu Ettontaak Ruth.
Dokna: Hih kikheelna a nu ettontaak Ruth kua ahia?
Dawnna: Elimelek tapa taak pen Mahlon zi ahi a, Naomi mounu ahi.
Dokna: Bangziak a kikheelna a nu ettontaak hung hithei e?
Dawnna: Ruth pen, Pasian thei-ngailou Moab numei ahi a, milim pasiante bia numei khat ahi hi. Pasal a neih masang a a biak pasiante a pasal neihna ah a kengkei or a pawkei a, a pasal pusa-pasa biaknate amah a diing in manawh ngam hi. A nu-ngaklai a a nu-le-pate'n a zuihpih uh tawndante (customs and culture) a pan in tawndan thak zui diing in lungsim khensatna nei hi.
Dokna: Eite'n kikheelna tawh kisai a bangchi etton diing?
Dawnna: Kikheelna tawh kisai a i etton diingdante uh ahihleh;
Khatna ah, A nunglam a pasiante pawlou in nusia a, Israel Pasian ah a muanna nga hi.
Nihna ah, Aman a nunglamte tawndan (customs and culture) a pasal neihna innsung ah pawluut lou hi.
Thumna ah, Amuhthak Pasian muang in thu mang hi.
A tawpna ah, Ruth pen taanglai peveng-veng a nupi khat hilezong tuni dong in i mangngilh theikei uh ua, Pasian a omlaisiah a min mang lou diing hi chilehang zong khiallou diing in ka gingta hi. Eimi numeite'n pasal a neih chiang un puak-le-ken hau mahmah uh ahihman un a phungtanna uah, a puak-le-kente uh ziak in buaithei zeel uh hi (A puak-le-kente uh pen vanh saang in tawndan, (customs and culture) hitheizaw hi). Ei numeite'n pasal a neih chiang un a nu-le-pa tawndan nuselou ua, hilezong Ruth in nusia hi. Ruth in pasal a nei masang in thu zilkhiat a nei a, tua a zilkhiat thu pen hoihsa mahmah ahihman in, a hinpihtheihna diing in a thu zilkhiat pen tawh kituak in pasal nei a, a pasal ahihleh Mahlon ahi a, a thu zilkhiat ahihleh Pasian tawh kisai thute ahi. Eite pen hibang in ki-omthei khollou hileh kilawm ahi diing a, Biak-inn sung a Pastorpa'n Ruth taangthu a gen chiang in nute a lusu tamzaw hi, chi in khenkhat in chiammuih bawlna in zangthei zeel uh hi. NUTE NI i zakna uah, Ruth bang a a kikheelthei diing numei kizong leh a kimu diam? Tuni a i biak uh Pasian pen, Ruth in a na biak Pasian mah hiveh aw, bangmachik a Pasian hing theilou nu Ruth bawn a kikheeltheih leh, eite'n i neu a kipan a i theih hita lou maw? Ruth bang a na kikheeltheih leh nang zong Pasian in hung chiamteh diing hi.

3. A Zah-omna Keembitzou Kumpinu Vasti.
Kumpinu Vasti ahihleh Kumpi Ahasueras zi ahi a, a taangthu Esther laibu bung khatna ah a kimzaw in na simthei or muthei diing hi. Kumpi Ahasueras in a pawi bawlna ni za leh sawmgiat nung in ni sagih sung susan innpi ah pawi khat a tuam in a bawl a, hih pawi a zukham a a omlai un, etnop a et diing in kumpinu Vasti a samsak hi. Hilezong Vasti a utkei a, tuachiin kumpipa a heh a (Est. 1:10-12), hibang hehna a kipan in Vasti, kumpinu ahihna a pan a paihkhiat diing thu a hung piang a, tuachiin paihkhiat in a hung om taktak a, ama mun ah Esther a hung chingta hi. Hilezong Vasti in bawlkhial or mawhna a neikei hi.
 Vasti in a pasal thu a manlouh ziak a paihkhiat a om ahi na chi maithei diing hi. Ahinlah numei khat dan in ngaihsun lechin, hih pen sil hithei hilou ahi. Aziak pen kumpinu hi ngal a Etnop a et diing chih pen a zah-omna bei diing hi or Pasalte etnop diing a numei khat a omna diing a poimawh bang e? chih i ngaihtuah lezong buai-huai hi. 
Zukham honte lungdamlaitak a a mai ua ki-show diing pen Vasti ngaihdan ahi kei a, tualeh numei tamtakte ngaihdan zong hilou diing hi. Aziak pen a taksa hoihna zousiah a muhsak or a etsak diing ahi a, hih pen hindanthei numei khat pouhpouh a diing a sil hitheilou ahih ziak in, vasti zong a na utkei a, tuachiin paihkhiat in om hi. 
Vasti na utta leh a bang a chi diai? A kipaihna diing lampi Pasian in zong veve diing hi. Aziak pen, amah a diing a Pasian hunseh a tung hita ahi. Esther in tua mun a kumpinu hihna a ngah mengmeng kei leh A (Pasian) mi Israelte kithatbei diing ahihman in Pasian in program bawl a, tuachiin Esther kumpinu in hung pang hi.
Kumpinu Vasti in a zah-omna, leh a mi hihna diktak in keem a, ahihna leh dinmun a kipan a paih diing ahih dong in zong keem hi. Nang leh ken, Khrist ah i mi hihnate i keembitzou uh hiam? I zah-omnate uh i keembitzou uh hiam? Nupi hita, Papi hita a, zawl saisai chihbang i omkha uh hiam? I zah-omnate uh i kepbit diing uh pen ei mawhpuakna ahi a, hilezong vaihawmna pen Pasian a ahi.
Kumpinu Vasti bang a i zah-omna (dignity) keembitzou nu/pa hi a, i mi hihna diing uh diktakte limtak a vengbitzou i hihna diing un pan lathak chiat ni…

TOUPA'N THUPHA HUNG PETA HEN

Mother’s Day Sermon Outline By: Pastor Thangdoulal

Mother's Day Sermon Outline
By: Pastor Thangdoulal

Thupi:  "Na nu leh na pa zahtak in"
Bible Tangtel: Eph 6:2

1. Mother's day hung kipatkhiatna: 
Amerika gam a laihilhmi nungak Anna Jarvis in a nu a tawisangna leh a itna lahna ding a, 1907 kum a a lawmlegual a laihilhpih mite kiang a a na phuankhiat masak a, tualeh 1908 kum may ni 10 ni in, Nute Ni masa penpen zak ahi. Hih pen 1914 kum may 9ni a,  U.S. Congress thupukna tawh President Woodrow Wilson in, kumsial a may kha pasianni nihna pen Nute Ni a jak ding in a phuangzak hi. Tuni tan a i zak uh tua ni mah ahi.
Laisiangthou, a diak a Thukhun Thak sung a Tangthupha bu lite i sim leh, Numei leh naupangte kimimuhlou deuh hileh kilawm hi. Jesu'n 5000 te leh 4000 te a vakna lak a zong numei leh naupang simlouh hi jeljel pen, "Nute Ni" lawm a Nute tawisangna piak leh pahtawina piak tawh kituak lou deuh di a de aw! Chi-a ngaihsut zong i om maithei diing un ka gingta hi. Tuaziak in hih a nuai ate limtak in i ngaihsut thak ding uhi.
a). Thukhunlui Numeite: Gen 2:7-8, 21-23, nate i sim leh, ama'uh pen Pasian bawlsa ahi ua, zahtak ding lawm mawng ahi uhi. (Ex. 20:12; Pro 1:8).
b). Thukhun Thak Numeite
1. Gal 4:4=Numei zang in Pasian a hung pai hi.
2. Thohkikna khit a Evangelist masapen numei ahi. Mat 28:7
3. Samari numei tawh Jesu kihoulimna (Jn 4:27) nungzuite'n     
   lamdang a sakna ziak uh: (a) Tawndan a Jesu zuite a hihna uh ahi. Hilezong Bible in numei leh pasal a kibang a tawisang ding a deih pen ahi. Tuaziak in nute zahna pia in tawisang ni..... 

2. Nute Manphatna: 
a). Innsung mite bitna ding lungtang nei uhi:  Etsakna- Rahab- Jos 2:1, 10-13, 18; 6:25... Tuachiin Khrist khanggui ah (Mat 1:5)
b). Lemna lungtang nei uhi: Etsakna- Deborah- Vai 4:1-9, 14-15. Tualeh Esther- Est bung 4na pumpi. Innkuan sung leh chi-le-nam lemna ding ....
c). Mi dangte ngaihkhokna lungtang nei uhi: Etsakna- Naomi- Ruth 1:8,12; Phil 2:4- Abigail: 1Sam. 25:14-33- Kei sang in.... 

Nute ni zang zousiah kiang ah Toupa thupha hung omta hen

Saturday, May 9, 2020

SUAMHAAT TEGEEL LUNGSIM By: Pastor Thangdoulal

SUAMHAAT TEGEEL LUNGSIM 
By: Pastor Thangdoulal

Jesu Khrist nung ka zuihkhawmpih saptuamte, i Pa Pasian, Tapa Pasian, Kha Siangthou Pasian min in, kei leh ka innkuante'n lung kituaktak in, Innmun pan in chibai ka hung buk hi.

BIBLE: Matt. 27: 38 Tualeh amah tawh suamhat nih zong akilhden ua, aziatlam ah khat aveilam ah khat.

SAUMHAAT TEGEEL KITUAK LOUHNA
Lk.23: 39 Tuachi`n migilou kikhaigel lak a khat in, "Khrist na hihleh nang' ki hundam inla, kou zong hung hundam tanla!" achi hi. 40 A khat pen in amah phawkkawm in adawng a, "Pasian lau lou maw? Mawhtansakkhawm a i om thei tanla. 41 Eipen gawttak mawng i hi; aziak i silbawlte man mu i hi; hinanleh hipa`n bangmah a bawlkhial kei," achi hi. 42 Tuachi`n aman Jesu kiangah, "Toupa na gam na tunchiang' hung thei gige in aw!" achi hi. 43 Jesu`n a kiang ah, "Adiktak in k'ung hilh ahi, tuni`n ka kiangah paradis ah na om ding hi," achi hi.

MIKHIAL CHIATCHIAT HILEIZONG!
Hih suamhaat tegeel ngaihdan kibaklouh pen, kei tuatdan in sil lamdang ahi. Aziak pen sep-le-bawl kibangte kilemthei taangpi a, duh-le-ngaih kibangte zong kilemthei taangpi hi. Hilezong hih suamhaat tegeel pen, a taktak a chih in, Pasian lau kawm-kawm a suamhaat a pang chihbangte pen, sil hithei diing in ka ngaihsun-thei kei hi. Tuaziak in hih Suamhaat Pasian laupa pen, utlou-sasa a suamhaat a lutkha hi diing in ka gingta hi. Tuachiin a ngaihdan uh a hung kibang kei a, ama'uh leh ama'uh a hung kinial uh hi. 
Mikhial chiatchiat i hih hang un, i lungsimte uh leh ngaihdante uh kibanglou a, ama hihna kimuthei pawl, leh a kimutheilou pawl ki-om hi. Suamhaat tegeel lak a khatpa'n a mawhna muthei a, khatpa'n mutheilou hi. Eite zong hih suamhaat tegeel mahbang in ki-omthei mawk hi. Eima mawhna muh saang in mi dangte mawhna leh sil bawlkhialte muh pen baihlam zaw ahihna ah, ngaihsut diing thu om hi. Nang leh na Pasian kikaal ah, mawhna leh dikna, dik kisakna leh mawh kisakna bangteng a om a? Mi dangte mawhna bek mu-mu diing i maw? Pasian in eima mimal mawhna kimu diing in hung deih a, hih i mawhnate uh ziak a Vaangam luutna diing hamphatna amute i hi uh hi. Na mawhna na kimuhtheih leh mawhna dang bawl nawn kenla, na kimuhtheih kei leh kimuta in.

SUAMHAAT TAKTAKTE KUATE HI A, MI BANGCHIBANG MITE HI UH AHIA?
Suamhaatte mizia a tomlam a gen in: Khoksakna omlou, Lungsiatna omlou, Hehpihna omlou, Khawtuahna omlou, Midangte a diing khualna omlou, Talawmsam hi chihbangte omlou, Dik kisakna hinkhua zang tawntung, chihte leh a dang tampite ahi. 
Hih suamhaatte mizia tawh kituaklou lungsim neite suamhaat hitheilou, or suamhaat diing a chinglou chihna ahi. Eite zong, hih saumhaatte mah bang a, dik kisaknate tawh hinkhua zang chihbang a ki-omthei diing in ka gingta hi. Paul in Rome laikhaak ah, "Ka sil bawlte ka theisiam kei hi. Ka bawl utte ka bawl kei a, ka bawl utlouhte ka bawl kha zawsawp hi (Rom 7:15). Aziak pen, ka sungah hoih kichi mawngmawng a têng kei, chih ka thei hi, huapen khelhna pianken ah, ka chihna ahi. Tualeh, silhoih bawl utna ka nei a, hilezong silhoih bawl theihna ka nei kei hi (Rom 7:8)," a chih bang a, utlou-sasa a mawhkha, khialkha zong ki-omthei a, utlou napi a khialte poimawh pen ahihleh Jesu Khrist ahi. Utlou-sasa a khial Jesu tawh khailup diing a om, Suamhaat khatpa'n Jesu muta ahihman in mi hamphapa suak hi. Hih suamhaatte mizia tamlou i gente uh ahihleh Jesu'n a hinkhua uh a kheellouhte (piangthak loute) omdan taangpi ahi. Nang bangchibang mi hi in na kimu a? Dik kisakna tawh hinkhua zangte lak ah na omkha hiam? Pasian hehpihna nang sung a kipan in a lungkheta hiam (Pasian hehpihna kum hizahpi ngahta chin a, mi dangte hehpih theilou nailou na maw)? Na sil bawlte (Na zu dawn, na mi enghou, na teep-le-muam, na lungsim a na mi simmawhnate, mi dangte Pasian khutsuak ahi chi a, na muhtheih louhnate) ah mawh kisakna neithei nailou maw? Bangteng hitaleh, i khang uh, i nu-le-pate or pi-le-pute khang, a kheel diing in Jesu beel ni. Tuni'n na khang Jesu kheelsak in. I khang uh kheel hun hita hi.

PASIAN IN THUPHA HUNG PIA HENLA, MAH NA MUANNA ZAHZAH IN, AMA'N NA KHANG HUNG KHEELSAKTA HEN

Friday, May 8, 2020

JESU VEILAM A KIKHAIPA TALAWM! NA CHI HIAM?? By: Pastor Thangdoulal

JESU VEILAM A KIKHAIPA TALAWM! NA CHI HIAM??
By: Pastor Thangdoulal

Jesu Khrist nung ka zuihkhawmpih saptuamte, i Pa Pasian, Tapa Pasian, Kha Siangthou Pasian min in, kei leh ka innkuante'n lung kituaktak in, Innmun pan in chibai ka hung buk hi.

BIBLE: Lk. 23:39, Tuachi`n migilou kikhai tegeel lak a khat in, "Khrist na hihleh nang' ki hundam inla, kou zong hung hundam tanla!" achi hi.

Jesu kikhailupna (Mat. 27.32-44; Mrk. 15.21-32; Jhn. 19.17-27)

Thangkhal NT Luke 23:26-42: 26 Tualeh amah apaipih lai un gamlam a kipan-a hungpai Kurini gammi Simon aman ua, Jesu nunglam a pua dingin atung ah Singlamteh a nga uhi. 27 Mipi tamtakte'n Amah a zui ua, huate lak a numei, Amah sûn a, kahtam lou kawm a zui zong a om uhi. 28 Hinanleh Jesu ama'uh lam nga in, "Jerusalem tanute aw! Kei hung kah kei unla, nou a ding leh na tate ua dingin kapzaw un. 29 Aziakpen mite'n, 'Chiingte leh naupai ngailouhna gilte, tualeh naungek tepngailouh noite ahampha uhi!' achih na ding uh nite ahung tung ding hi. 30 Tuani chiangin ama'uhte'n mualte kiangah, 'Hung netkhum un!' Tualeh ta`ngte kiangah, 'Hung khuhkhum un!' achi ding uhi. 31 Aziak sing hing a bawn hih silte abawl uleh, singgaw ah bang akibawl tazen diai?" 32 Amah tawh migilou dang nih zong khailup dingin azohpih uhi. 33 Tualeh "Luguh Mun," kichihna mun ahung tung un, singlamteh tung ah Jesu migiloute tawh akilhden ua, khat aziatlam ah khat aveilam ah akilhden uhi. 34 Tuachi`n Jesu`n, "Pa aw, ama'uhte ngaidam in! A silbawl uh atheikei ua ahi," achi hi. Tualeh apuansilh kihawm in ai asan uhi. 35 Tuachîn mipite`n a en en ua, tualeh lamkaite`n, "Midang bawn a hundam vele; Pasian mitel Khrist ahih taktak leh amahleh amah ki hundam leh avele!" chi`n a enghou uhi. 36 Gâlkapte`n zong chiamnuih bawlna in azang ua, hungpai in grepzu thuk a tulh ua, 37 "Judate kumpipa na hih taktak leh nang-le-nang ki hundam in!" achi uhi. 38 Tualeh a lutung lam ah Grik leh Latin leh Hebrai ham in, "HIPA JUDATE KUMPIPA AHI," chia kigelh atuang hi. 39 Tuachi`n migilou kikhai tegeel lak a khat in, "Khrist na hihleh nang' ki hundam inla, kou zong hung hundam tanla!" achi hi. 40 A khat pen in amah phawkkawm in adawng a, "Pasian lau lou maw? Mawhtansakkhawm a i om thei tanla. 41 Eipen gawttak mawng i hi; aziak i silbawlte man mu i hi; hinanleh hipa`n bangmah a bawlkhial kei," achi hi. 42 Tuachi`n aman Jesu kiangah, "Toupa na gam na tunchiang' hung thei gige in aw!" achi hi. 43 Jesu`n a kiang ah, "Adiktak in k'ung hilh ahi, tuni`n ka kiangah paradis ah na om ding hi," achi hi.

Khristian kichi zousiah in, lam tuamtuam ah Jesu Khrist i kineppih chiat uh hi, chih pen theihsa ahi hi. Jesu hunlai a Ki-sahkhomisak or ki-Pasianmisak diak pawlkhat in zong Jesu muhchian ut uh ahihman in Jesu pen, Singlamteh tung a pan a kihunkhia diing in ngen ua, tualaitak in Jesu kihunkhia henla, a singlamteh a kipan in hung kumsuk leh bangchibang in a gen or gingta diing uai? Chih pen i genthei kei uh hi. Taanglai peveng a kipan in Pasian in, A bawlsa mihingte'n Amah a theihna diing un Siampute leh Kamsaangte a na zangh a, a tawpna ah Amah Jesu min pua in a hung pai a, nna zousiah bukimna a hung bawl hi. Jesu'n a nna sep diingte a zawh nung in, Sawltak liante zangh in nna sem a, tuachiin mihingte a diing in Laisiangthou (Bible) a hung pia a, hih Bible ah Amah (Pasian) theihna mihingte'n a neitheihtaak man un kilaakna om nawnlou hi. Tuni in eite'n hih LST (Bible) i khut uah i tawi uh hi. Hih LST (Bible) tawi kawm-kawm in Pasian pen ahilou lamlam a kineppih tamtak a ki-omthei mawk hi.

Jesu Veilam A Kikhaipa Talawm! Na Chi Hiam??
Jesu veilam a kikhaipa pen a mawhna ziak a khailup diing a om ahi a, kihut-theihna diing omlou, kipanpih diingdan zong omlou, a tawp tung ahita hi. Hibang a hinkhua a kinepna zousiah bei a, lungdongtak, chimawhtak, leh lungkhamtak a a omlai in a gei nainoukhat ah Jesu, Pasian tapa om hi, chih a phawk or a thei a, tuachiin, 'Ka mawhna sihpih diing hitangh, a si diing a lawm mawng hitangh, ka khelhna in keimah hung man a, tu a sih ngak hitangh e Toupa, Pasian tapa aw,' chilou in, 'Pasian tapa na hihleh kihunkhia inla, kou zong hung hunkhia in,' chi hi. Aziak pen ama'n a taksa thuakgimnate bek a mu a, a kha a diing ngaihsut lou hi. Ama'n a poimawh pen ahihleh a lei taksa hunkhiat diing ahi. Hilezong Jesu pen eite lei taksa hutkhiatna saang in kha hinna a hutkhiatna ah a lungdamzaw or a kipaakzaw ahi diing a, a veilam a kikhaipa hunkhe lou hi. 
Hih Jesu veilam a kikhaipa  bang in eite'n zong, i muhtheih uh kisapnate kibuaipih a, i muhlouh uh kha hinkhua a taaksapnate kibuaipih lou deuh hileh kilawm hi.
Jesu veilam a kikhaipa mah bang a, eima khelhna mulou a, or eima mawhna mulou leh theilou a, Jesu kiang a i leitung taaksapnate ngen diing pen awlsam mahmah hi. 
Na lei taksa hinkhua saang in na kha hinkhua ah Jesu a lungluutzaw hi chih mangngilh kenla, na kha hinkhua limsak masa in, tua hileh a dangte Jesu'n hung ngaihtuahsak diing hi.
Bangteng hileh Pasian lam ah kileh thak ni, Matt. 6:33, Pasian gam leh a diktatna zong masa un, tua hileh hite tengteng zong a hung piakbehlap lai ding hi. 
TOUPA'N THUPHA HUNG PETA HEN…..

Thursday, May 7, 2020

HEHPIHNA HUN A OM MITE’N HEHPIHNA THEISIAMLOU?? By: Pastor Thangdoulal

HEHPIHNA HUN A OM MITE'N HEHPIHNA THEISIAMLOU??
By: Pastor Thangdoulal

Jesu Khrist nung ka zuihkhawmpih saptuamte, i Pa Pasian, Tapa Pasian, Kha Siangthou Pasian min in, kei leh ka innkuante'n lung kituaktak in, Innmun pan in chibai ka hung buk hi.

BIBLE: Eph. 2:8, Hehpihna  ziak a ginna (taksanna) tungtawn a hutdam na hi uhi, huazong noumah a suak a hikei a, Pasian sil thawnpiak ahi.

Khristiante or tulai a Saptuamte pen, Hehpihna hun a om/ding i kichi ua, eima hoihsakna bangbang in hehpihna hung pia Pasian i bia uh hi. I Pasian biakdan uh a dik leh diklouh pen thutuam hitaleh, Jesu Khrist tungtawn a Pasian hehpihna saang or ngahte i hi uh hi. Hih Pasian hehpihna nuai a I omkhaakdan uh hih a nuai a bang ahi.
Hihpihna nuai a om i hihdan uh i theihsiamna diing un, hih a nuai a HUNBITE i en diing uh hi:
1. Mawllai Hun (Innocency): Hih hun pen Adamte hunlai ahi a, hih hun a Pasian in mihingte a etkhiatna ahihleh, thumanna ahi. Tuachiin Adam in thu na manglou ahihman in tuni dong Adam a pan a i buahbaannate uh kisuut tulmawh hi.
2.  Sia-le-Pha Theihna Hun (Conscience): Hih hun in Kaina a pan in Noah tan a huap hi. Hih hun a Pasian in mihingte a etkhiatna ahihleh, Kithoihna ahi. 
3. Mimal Kivaihawmna Hun (Civil Govt.): Hih hun in Tuiziin tunzaw a kipan in Babel innsawng dong a huap hi. Hih hun a Pasian deihna ahihleh, Leitung luahdim diing ahi a, Tualthatte pen Thah kiik teitei diing chih ahi.
4. Thuchiam Hun (Promise): A huap sung Gen.11:10-Ex.18:27 ahi. Hih hun a Pasian deihna ahihleh, Pasian thuchiam gintat diing, Thuman diing, A nna sep diing ahi.
5. Daan Hun (Mosaic Law): Hih hun in Ex. 18:28-Nas.2:1 tan a huap hi.
6. Hehpihna Hun (Grace): Hundangte ah hehpihna omlou chihna hituanlou in, hih hun ah Hehpihna kichingtak in a omzaw chihna ahi a, hih hun in Nas. 2:1-Kil.19:21 tan ahuap hi. (Hehpihna tawh Pasian in nna sepna ngahte or saangte'n (piangthakte) Hehpihna mah tawh Pasian nna a sep diing uh Pasian kinepna ahi).
Hih hehpihna hun ah, Saptuam dinkhiat in a om a, hilezong a mawk dinkhiat hilou in, Jesu sisan a leisa ahihziak in, Jesu taksa zong a kichi hi. Eite zong saptuam hun or hehpihna hun a om i hihziak un, Hehpihna in i hinkhua uah thuneihna or panmun a nei ei? Chih ki-enthak lehang deih-huai i sa ua, tua diing in hih a nuai ate i simkhawm diing uh hi.

1. Hehpihna Nna Sep leh Eite Nna Sep a Kituak Hiam?

1.1: Hehpihna Nna Septe En Masa Ni:
Hehpihna ziak a hutdamsate or hutdamna ngahte i hi uh hi (Eph. 2:8-9). Hehpihna ziak a Pasian ta hihna tang/ngahte i hi uh hi (Eph. 1:5,Gal. 4:5-7; Jn. 1:12). Hehpihna ziak a thupha ngahte or hamphatna mu-le-tangte i hi uh hi (Rom. 11:6). Hehpihna ziak a Khasiangthou piak a omte i hi uh hi (Zech. 12:10; Jn. 14:16-17; Jn. 1:14). Hehpihna ziak in zahngaihna i ngah uh hi (Heb. 4:16). Hehpihna ziak in neih-le-lam (Gou) i neithei uh hi (Nas. 20:32). Chihte leh a dang tampi a omlai a. tuate i genkim kei diing uh hi. Hih Hehpihna ziak a Pasian in nna hizahpi a hung sep a, Pasian lungsim zong Hehpihna in hizahta a a zawh leh, nang leh kei lungsim zong a zawh diing ahi.

1.2: Hehpihna in na lungsim ah mun a nei hiam?:
 Hehpihna in Pasian lungsung ah nna sem a, or mun nei ahihman in, Pasian in hih Hehpihna ziak in Adamte a diing in kithoihna a na bawlsak a, belaamvun tawh a na tuam hi chih pen mi zousiah theihsa tawh kibang a ngaihtheih ahita hi.
Tuni in nang leh ken hehpihna ziak a i sil hoih bawl sim diing hilehang khat beek a om diai? 
A si diinglai Hehpihna ziak hutdam or panpih i neite uh hiam? 
Neek-le-dawn diing tasamte kiang ah, Hehpihna ziak in bangzah i peta uai? 
Na sung a om Hehpihna ziak in, mi dangte a diing in Thupha na hita hiam? Khotuahna ngah diing a zong chinglou khat, na hehpihna ziak a khotuahna ngah a omta hiam? 
Zahngaihna tang diing a kilawm lou khat, na Hehpihna ziak a Zahngaihna tang a omta hiam? 
Na hehpihna ah, mi genthei khat beek in hinna a muta hiam?
A TAKTAK A CHIH IN:
Na antangham hamte, Hehpihna ziak a na ham ahi hiam?
Na sawm-a-khatte, Hehpihna ziak a na piak ahi hiam?
Hehpihna tawh na innsak-innkhang na it taktak hiam?
Na lungsung ah Hehpihna in mun a nei taktak hiam?
Pasian Hehpihna ziak a na ngah zousiah, damnate, hinnate, zun-le-ek tha-thei a na omnate, nethei dawnthei a na omnate, huih diik a na hinkhua na zakdante, tu-le-ta na neihte, leh na neih zousiah ama'n (a fee) piaksawm lechin na pezou diam? Piakhak mahmah diing hi. Bazar mun khenkhat ah, ekthakna mun zakman India sum in sawmnih ahi a, tua zong na ek na thak-theihna diing a, na sung-le-lai hung leptuaksak uh hilou hi. Pasian Hehpihna ziak a hibangteng ngah a, tuchiang dong a kalsuanta na hihleh, nang zong hih Hehpihna tawh nna semlou diing maw?
Tangvaal in Nu-ngak a ngaihna pen nu-ngak in zong na theisiam saam hi. Hilezong Pasian in eite a hung ngaihna leh a hung itnate eite'n theisiamlou hilehang kilawm mahmahta ahihman in i Saptuam kivaihawmnate uah Hehpihna muh diing tamlou a, i Pasian nna senate uah zong Hehpihna muh diing tamlou hi.
Hehpihna ziak a Pasian nna septe tungtawn a tu na dinmun a dingta na hihman in, nang zong hih Hehpihna mah tawh nang hung Hehpih masa Pasian itna tawh Hehpihna nna sep panta lechin hoihlou diing maw?
Hehpihna ziak a tu na dinmun a hung dingsak Pasian phat in om henla, Nang zong, Hehpihna mah tawh tu a kipan a kalsuan diing in Toupa'n Thupha Hung Peta Hen.

Featured Post

KHRC Condemns CM's Churachandpur Helicopter Visit

Lamka, July 4, 2026: The Kuki Human Rights Council (KHRC) has strongly condemned the Government of India for facilitating Manipur Chief Min...

Recent Posts