Saturday, July 18, 2020

Unidentified species found in Arunachal

Unidentified species found in Sibo Korong River, Pasighat, Arunachal Pradesh.

It's very frightening to see such wierd rare animal.

via Updated News

S.Geltui TBC in hutdamna camp nei ding

Lamka 2020 July 18: Thangkhal Baptist Church S.Geltui saina in hongtung ding date 21-24 July 2020 sungin S. Geltui TBC Biakinn a Nupi Hutdamna Camp nei ding uhi, Hih hun a 'Thutakin hong suaktasak ding' (Johan 8:32) thupi pansan in Pastor Khamlianlal @Lalpi in Pasian thugenna nei ding ah Camp Director in Pastor Hangmuanlian Area Pastor pang ding hin kigen hi.

KHALVONTAWI
VOICE OF THANGKHAL

Hehpihna Ziak A Sem-Le-Bawlte Hi Hangh!

Hehpihna Ziak A Sem-Le-Bawlte Hi Hangh!
By: Pastor Thangdoulal Suantak 

"Hinanleh Pasian hehpihna ziak in ka hihna bangbang ka hita hi; (Pasian in) a hung piak hehpihna pen a mawkna a suakkei a, hilezong ama'uhte tengteng saang in ka semgim zaw hi. Hih pen kei bek nna sepna ahikei a, Pasian hehpihna ka kiang a om in a semzaw hi" (1Kor. 15:10).

Pasian Hehpihna 
Pasian hehpihna pen a lamdang a, taksan diing a zong kilawmlou silte dong in huampha hi. Hinna leh damnate pen Pasian hehpihna ahi i chihlailai un, sihna zong Pasian hehpihna hi veve hi. Paul in, 'Pasian hehpihna ziak in ka hihna bangbang ka hita hi,' chi hi. Tualeh Paul i chih pen mi hoih, Pasian zahtaak hi masalou a, mi gilou mahmah a na hi masazaw hi. Tualeh Paul taangthu pen, a theilou kitamlou diing ahihman in i gentam kei diing ua, hinanleh a nna septe i mitkha un i musakzaw diing uh hi. Paul in nna tampi a sem chih i thei chiat ua, vuaknate a thuakdante, Pasian tup-le-ngimte gen a, Pasian a diing a a panlaknate zong i thei chiat diing un ka gingta hi. Hilezong a taktak a chih in, Paul nna sep dan a i na ngaihsut uh sil zousiah pen, Paul kiang a om Pasian hehpihna nna septe ahizaw hi.

Hehpihna Sep-le-bawlte
Hehpihna pen a thu bek ahi a, nna a semthei kei chiin na ngaihsunkha hiam? Hehpihna pen mihing leh hinna nei a, muhtheih lah hilou a, bang a bawl in, bang a sem diing a, chiin na ngaihsunkha hiam? Hehpihna in sum-le-paai lah lawhtheilou a, kei hung bangchi panpih diing a, chiin na ngaihsunkha hiam? Hibang a na ngaihsut leh a khial hi diing na hi. Hehpihna pen a thupi mahmah leh a thanei, Pasian leh mihingte nna sem a gamtaangsaktu ahi. Hehpihna ziak in Pasian in, nang leh kei a diing in tatna, Jesu Khrist tungtawn in a hung puak hi. Hehpihna ziak in Pasian in, nang leh kei tung ah, 'Mit taang a mit, haa taang a haa,' chihte zanghlou hi. Hehpihna ziak in Pasian in, nang leh kei a diing in Saptuamte kipawlkhawmna a hung bawlsak a, hua pen tuni dong in Saptuam mah i chi uh hi. Hehpihna ziak in Pasian in, nang leh kei a tuamtuamte pan in a thuphate hung ngahsak hi. Hehpihna ziak in tuni dong, hing leh dam in i om uh hi. Hehpihna ziak in nethei, dawnthei, thakhia-thei, ihmu-thei, kholai vaakthei, lungsim leh lunggel neithei, naakna hu ngahlai, chihte leh a dang genbeh diing tampite ahi. A taktak a chih in, Hehpihna nna septe ziak a i hihna bangbang uh hite i hizaw uh hi. Hehpihna in nang a diing a hihzahta a thupi nnate a sep ahihleh, nang, hih hehpihna ziak a na sep-le-bawlte bangbang e? chih ngaihsut tham ching kasa hi.

Hehpihna Sep-le-bawlte A Mawkna Suakkha Inteh, Pilvaang In
Paul in, 'A nna sep zousiahte a ma nna sepna bek a hikei a, a kiang a om Pasian hehpihna nna septe ahizaw hi,' a chi hi. Hehpihna in eite nna a hung semsak taktak na hiam? Ngaihsut taktak in ngaihsut ni. Saptuam tawh kisai a i silpiakte tengteng uh hehpihna ziak a i piak uh ahi taktak na hiam? Ahihke'h minthan utna ziak? Mite pahtawi utna ziak maw? Pasian hehpihna ziak a hibang a om ka hi, tuaziak in ken zong a hehpihna hung ngahsakpa a diing in hehpihna silpiak a hizah pia ning e, na chi ngaita hiam? Pasian hehpihna ziak a hibang dinmun a omta na hihleh, na ngahsa hehpihna bangchibang in na zaksawm a? A taktak a chih in, Pasian hehpihna ziak a sem-le-bawlte hi phet hang e! Pasian hehpihna ziak a a thawn a i ngah uh silte ngaihtuah kawmkawm in i hinkhua uh kheel ni hang in, Hehpihna kilamkaihsak ni aw! Hehpihna in a lamkaih mi khat hi diing in, Toupa Pasian in a thupha hung pia hen.

MISSIONARY LUNGTANG NEI VALNOU

"Lungsim taktak toh Amah nna sepna ahi Toupa deihlam".~ Col. 3:23.

LAMKA, JULY 15, 2020 --- I thumnate ua ina phawk zing uh Eric Hanglamthang, Thangkhal Baptist Church' Missionary, tulel a NIM (Northeast Interior Mission) Field a Pawlpi in partnership a kisawl, tu'n Meghalaya sunga Umran Dairy ah um lellel hi.

Tuni in Ssisan unit khat a field a te a ding in a poimawh zil in na pia kit hi. Aman hospital a puak ngaite, sisan piak ngaite, panpih theih dandan in ana panpih hi.

Ningkum October 2019 in jong field a damloute Hospital a zohpi in a poimoh zil in sisan unit khat ana pia hi.

Eric ahileh Thangkhalte Missionary masapen ahi a, ama akuan khiat in khangnou kum 23 pha pan hi. Mi fel mahmah Thangkhal sunga kizang TSP leh TBCYD a lamkai in ana ki zang ngai khat zong ahi.

Lailat Mission Field a aomna Quarter (see the pics) zong ama thatang in ana lamkhia hi. "Kei man ka kilam ahi, zan chianga a design ding dan ka ngaituah zelzel hi," ana chi hi.

Missionary lungtang taktak toh nna sem unaupa Eric Hanglamthang, Topa Pasian in ompih tawntung ta hen!

Hibang in missionary lungsim pua kitam le maw?

Pasian in I missionary-pa uh kipiak zohna leh i Gammial gam nasep nate tungtawn in tunung chia ei minam te'n zong thupha kingahta ding hi. Toupa thupha!

Nagaland cops arrest Mumbai-based animal rights activist

Mumbai, July 17, 2020 (PTI) --- Animal rights activist Hema Choudhary was arrested on Friday from Mumbai by Nagaland police for allegedly making objectionable remarks against people of the north-eastern state, an official said.

She was held from her home in Oshiwara in the western part of the metropolis, he added.

Choudhary had made the remarks in a Youtube video after which an offence was registered by cyber crime police station in Nagaland under section 153A, 153B and 505 of IPC, the official informed.

"On Friday, a Nagaland police team informed us about the case and then went to Choudhary''s residence and arrested her. She will be taken to Nagaland for further probe," said senior inspector Dayanand Bangar of Oshiwara police station.

Wednesday, July 15, 2020

Traditional Bee Hunting in ZO Hills

IN OUR land, there’s an old and clever way of taming wild red and yellow coloured bees -- a tradition passed down by our forefathers.

A small piece of meat is tied to a bamboo stick and placed near the entrance of a bee hole. These bees are fierce, and their sting is very painful. But if you wait patiently, you’ll see the bees coming out one by one, taking bits of the meat back into their underground nest.

To protect the bait, we must guard it every morning and evening, keeping watch so that birds, squirrels, or other insects don’t snatch it away.

We make a bamboo seat nearby, where we sit and watch silently, careful not to disturb the bees as they work.

It’s truly a wonder the bees are united and work together like a well-trained team. They keep working all day and even through the night. Some bees fly out and bring food, like tiny pieces of rice or other bits they find. Others act like living JCBs, pushing and levelling the soil near the entrance. Two bees often stand guard at the mouth of the hole, constantly on the move, watching for any danger.

And that's just what we see on the outside, there are likely many more working inside the nest. It is also said that deep within, there lives a queen bee who leads the whole colony.

After about 3 to 4 months, the reward appears: a large honeycomb hidden deep under the earth, full of rich, natural wild honey.

This is how we gently guide wild bees without disturbing them -- a beautiful mix of patience, tradition, and nature’s rhythm, just as our ancestors once did.

~ Bruce K. Thangkhal
15|| 07 || 2020 

Tuesday, July 14, 2020

Admission open for GNM Students at TUNNU SCHOOL OF NURSING, Pearsonmun

SSPP GHQs in kipahpihna thupuan bawl

Saptuam kichi nangmah ah na muthei hiam?(E02) By: Pastor Thangdoulal Suantak


Saptuam kichi nangmah ah na muthei hiam?

Saptuam i muhdan uh bang zeel a gamta leh vaihawmte i hihna uah, i Saptruam muhdan un gen-le-sak hau mahmah hi. Mizote laa khat in, 'Mi fel rual omkhawmte zing ah hian, kan tan hmun a awm ve silo,' a chihbang sim in Saptuam kipuakna daan leh kalsuanna daante ah, mi khenkhat a diing a khasiatna diing khop a thupukna bawl pen baihlam mahmah hi. Mi tamtak in eimah ah Saptuam kimuthei lou hileh kilawmtak bang a om in, Pasian beel Saptuam leh Saptuam beel mihing leh Pasian beel mite Saptuam sung ah ki-omthei mawkta hileh kilawm mahmah hi.  Tuaziak in tutung in Saptuam beel mite leh Pasian beel mite kikaal thu i ngaihsun diing uh hi.

Buhtak Lak Ah Buhkheem (Matt. 13:25-26)
Mi khenkhatte pen, piangthak lou, a hinna Jesu'n a kheel hilou a Saptuam member a pang, leh Saptuam tawh kisai a nna sep diing leh banghiamte a thakin mahmah ki-omthei hi. Hitalezong Jesu'n, 'Buhtak lak a buhkheem,' thu a na gente ziak in lamdang i sakei uh hi. Hibang mite a diing a Saptuam poimawhnate ahihleh;
1. Sih-le-man ka tuak chiang a hung vui diing
2. Hung khawlpih diing
3. Ka taaksap ni chiang a hung panpih diing
4. Innsung vai leh khotaang vai a kei hung tem diing
5. Ka lungzuan ni a hung khamuan diing chihte leh a dabg tampite ahi.
Hihte ziak a Saptuam beel, Saptuam kibukna a zangh mi tampi ki-om leh kilawm mahmah hi. 
Saptuam beel mite'n Saptuam tungtawn a vaihawm ut mahmah uh hi.
Saptuam beel mite'n Saptuam tungtawn in phuba la ut mahmah uh hi.
Saptuam beel mite'n Saptuam sung ah a dem diing uh zongden ut mahmah uh hi.
Saptuam beel mite'n Saptuam ah a lungkim louhna diing uh muthei deuh sese uh hi.
Saptuam beel mite'n Saptuam ah a khasiatna diing uh thei deuh sese uh hi.
Saptuam beel mite'n Saptuam ama'uh hamphatna diing in zaksawm teitei uh hi.
Saptuam beel mite'n Saptuam pen Pasian saang in ama'uh omna dan in tuatthei hi.
Saptuam beel mite'n Saptuam pen, Pasian hehpihna tungtawn a Jesu Khrist tungtawn a tunding ahihlam lungluuttak in ngaihsun khollou uh hi.
Saptuam pen Pasian mite kipawlkhawmna ahihman in belhtheih mah hi.
Saptuam mi-le-sa hihna saang a Pasian mi-le-sa hihna deihzaw i hihman un ngaihsun thak chiat ni. 

Hilezong Pasian beel mite pen hibang ahikei hi. Tuaziak in Pasian beel mite puaknatna pen hih a nuai a bangte ahi taangpi hi.
Pasian beel mite'n Saptuam chidamna diing ngaihsun uh hi.
Pasian beel mite ki-ngiamkhiat taang uh hi.
Pasian beel mite'n phuba lak sawm teiteina lungsim neilou uh hi.
Pasian beel mite Saptuam ah phunhaat lou uh hi.
Pasian beel mite'n Saptuam khasiatpih ngailou hi.
Pasian beel mite'n Saptuam hamphatpih teitei sawmlou uh hi.
Pasian beel mite'n ama'uh mahmah saptuam ahihdan uh theisiam uh hi.
Pasian beel mite'n Pasian hehpihna ziak a Jesu Khrist tungtawn a Saptuam member ahihdan uh theisiam uh hi. chihte leh a dang tampi genbeh diing a omlai diing hi.

Sunday, July 12, 2020

Interview: Roslyn Kimbuang Zo

EIMI Gospel Singer lahah Pasian thu hi'n testimony hitaleh frank tah a share ngam, Zolienu Roslyn Kimbuang Zo, tutung Zogam Today in Exclusive Interview hing kisuo hi.

Pa M. James K. Zou, stam vendor, SDO Ccpur a sem leh Nu Lucy Chiinzavung'te gil-a-ga goutan taa thum -- Pasal khat leh numei nih -- lahah amilai pe'n ahi. Uu pasal leh nau numei anei hi.

Lailam ah science a graduate ahi, 2017 kum in. BSc (Zoology) Churachandpur College, Lamka ah 59% (Second Class) in ana zou a, Class-12(Sc) leh Class-10 khu First Division tuotuo in Don Bosco Higher Secondary School, Lamka apat 67% (2015) leh 64% (2013) in ana zou hi. Class-10 leh 12 Zou MIL ah Letter Mark ana khenkhie khat ahi. Duang ching, etlawm, maitai siusieu, akicheina khat poupou toh kilawm, gamtat khohei ah etton ta'h ching mawng mawng hi kichi. A mintah, M. ROSLYN LUANNEIKIM (M=Mantuang) ahi, Zoumunnuom khuo a teng. Fans te'n Facebook, Instagram leh YouTube lamah ana ngaihven mai un, a Album Nihna hing pawt bai ta ding hi.

August 04 chieng 24th Birthday meel mu ta ding hi. Birthday Gift present nuom Or Wish send nuom ten ana kitepteh vuo!

Gospel Singer Roslyn Kimbuang Zo toh Bruce K. Thangkhal, Joint Editor, Zogam Today houlimna tam anuoi a bang ahi.

Zogam Today (ZT): Interview theidia hun nang pieh ziehin lungdam ing.

Roslyn Kimbuang Zo (KB): Kei zong ka lungdam.

ZT: Tulai bang buoipi? Biel fang chi dan deu khat ka na zaa a, banglam e?

KB: 2014 May in Pasian in a nasem dingin ahing han a tuachiin 2019 March 23 in Pasian hatna toh ka kuan khe thei pan hi. Pasian in Zogam na fang ding ahi chithu ang theisah ziehin Behiang area ah ka lut masa hi. Ministry pen nei din ka ki gingta a min ding pen HALELUJAH MINISTRY OR MINISTRY OF CHILD EVANGELISM.

ZT: Tam ministry koi sponsor? Koikoi in sem?

KB: Lasah na a sum leh pai ang ki pete ka kholkhawm zel a tuachiin kei leh kei Pasian hatna toh kaki toudel hi. Tutan in lawm leh pai hagau mi khatkhat in zong khat veivei niangtui man ding ang hawm thei zelta uhi. Atung uah zong Pasian min in kipahthu ka gen ngal hi.

Upanu Gouching toh ka semkhawm zel uhi. Sep dan pen Pasian in a hun leh mun zil in ang pui zel hi.  Atangpi in nitah teng in ka ki khawm zel uhi.

ZT: Naupang te bang bang na hil uaileh? Ni bangzat hun na zangh khom ua?

KB: 1) Hundamna Thu. 2) Pasian hagau nei poimaw dante. 3) Eima mimal hinkhua ah Jesu toh kituah a poimaw dante (Personal Relationship with Christ). 4) Gingtu hinkhua chite kaki hil tangpi uhi.

A tang pi in ha khat vel ka ki khawm zel ua akikhawm peih a um phot leh ka ki khoppi hi. Ahin Pasian lungsiatna toh ka punghat mama uhi.

ZT: Nang, naupang te banglam na hil eile? Naupang te Pasian thu lunglut in na mu ei?

KB: Bible simding dan leh a poimaw dante. Pasian Thu Pasianin ahing pieh dandan in ka hil hi. Naupang ten Pasian Thu ahina bang tahtah a ihil leh a ngai nuom mama uhi.  Thu leh la action song khenkhatte ka hil zel hi.

ZT: Album a hing pawt bai di a um ei?

KB: Pasian lemsahpi na kinem in ka album ni na ding; MANGPA HOI HI VOL-2  ka buaipi lel lel a, Collection a din zong. A sawtlou in ang pawt paita ding neukhat a um hi.

ZT: Tutan in album bangzat na bawl tai?

KB: Full Allbum ah khat. Collection ah 5 bang ka pang khata hi.

ZT: Na album masapen bang kum a kibawl? Amin, la umzat, koikoi phuoh?

KB: 2017 kum in ka Album:  MANGPA HOI HI VOL-1 aki release hi. La 13 apha hi. Mituomtuom phuoh ahi.

ZT: Kum bangzat mi na hi'n mipi mai ah la nasa pa'n ei?

KB: Kum 14 vel ka hi in ka school uh Donbosco ah mini auditorium ah la kana sa kha hi.

ZT: Na neu lai in bang na na tup/aim pen ei?

KB: Medical Doctor.

ZT: Na piching nu'a in banglam na tup ei?

KB: Kang piangthah zou in Pasian na sem a loh pen hi chi kang thei chiengta a, tuachiin Pasian in ang hanta a, chop leh chil in tun alungsietna vang in keia dia a guot lampi ka zawt khata hi.

ZT: Lasah na pienken a siem nama, awleh na kiha zil zieh?

KB: Pienken siemna nei hilou ka hi chi ka kithei chieng hi. Ahin ka lung a lut a ka sahsah leh vocal training te kang pang tou leh kang sa theita hi.

ZT: La na bang chi kizil? Koi in lasah dan ang hil?

KB: La pen kaki eil dan tambang hi. La kangai a asatu sah bang chetchet in sah ka som a ka hapan thei mama hi. Lasah dan hing hilchet a um siha hinanleh ka Pu Gen Mate in VOCAL TRAINING ang pih a kipat in la sah kang siem deu ta hi.

ZT: La sah lam koi kung apat encouragement/ hanthawnna namu a? Bangzieh a la lunglut na ma?

KB: Lasah pen encouragement hing na petu khu ka Nu ahi. Tua leh anina ah unaunu Lalparzo Sinate ahi. Ka NU pen ang hanthawntu lian penpen ahi. Ka neulai apat in depression kana nei a stage2  tan vel ka tun a pat in la sah kang lunglut a, Ka lungkham chieng in la ka ngai zel a huchiin sah ut na ka neijel a ka sah chieng nuom kasa thei mama hi.

ZT: Lasah lamah na kiha pieh mama a, a chang chieng na nu-le-pa te'n gen-le-sah hing nei kha lou uh ama?

KB: Lasah pen ka nu leh pa'n tha ang pe mama uhi. Kipat tunglai in pen lekhasim lai in la ka sa kha zel a tuapen ang kipahpi sih uhi.

ZT: Saptuom tuomtuom ah la nasah mun ta a,  nopmaw nasahna aum kha ngai ei?

KB: Nuam ka sa bei hi. I bieh uh Pasian kibang ahi man in.

ZT: Mi'n na hattuom ang dong kha ngai uai? Ang kidoh chieh nuommaw nasa thou ei?

KB: Hing ki dong tangpi khat ahi. Nopmo sah na ka nei sih hi.

ZT: Biehna /hattuom lam toh kisaiin na innsung uah na kikum kha ngai uai? Na pa'n bang ngaidan anei?

KB: Kikum mama ung. Kapa pen mipil ahina toh, zalenna (freedom with responsibilty) ahing pia a ka telsiem leh pilvang ding in ang deisah hi.

ZT: Na innkuon uh bang hattuom a kikhawm?

KB: Kou pen Catholic ah kaki khawm uhi.

ZT: Baptisma na tang ei?

KB: Tang ma ing.

ZT: Mi'n na Piengtha kha tai ang chileh, na bangchi dawn diei?

KB: Ing. JOHAN 3:5 ah a gen mabang in ka piangtha chi ka ki thei chiang hi. Jesu Khrist ka Lal leh hundam in ka sang a... tui leh hagau ah ka piangtha zou in Personal relationship kang nei thei pan a ka tahsa deidante supichin lou hamham leh a hagau danthupiehte zom pen ka kipahpi thupi pen ahi chinglou pumpum in.

ZT: Tep leh Muom -- Beri, khaini, kuva, etc --  lam khu bangchi'n na ngaai ei?

KB: Bible ah Mark 7:14-23 ah khun adan uh toh kituo a misubua thei agenna ahi a, a context tuami verse i et chiang khut sil leh sillou tungtang ahi man in huam sau ka sa sih hi. Tunin Christian khat ihi leh pen Sienthouna hi i identity masapen ahi a. Ginglou mite etton a um ding leh Khantanhoi toh i um dan ang kituo ngai chi ahi chieng Hindu leh sakhuo tangpi ten a kidah silte eiten i neh pen uh bang chiin Jesu mel ei ah alang diei?

ZT: Tulai Christian-te bang tasam pen in na thei?

KB: Ittna dihtah (1 Korinth 13, Galatia 5:22-Hagau a te. Mark 16:17- Christian sign)

ZT: Na favourite Bible verse bang?

KB: Luke 10: 18-20.

ZT: Bible ah bang 'Bu' na sim ut pen, sim nop nasah pen?

KB: A bon in hoi ka sa mama a ahin ka passion leh ka deipen chu Book of Acts (Nasepte) ahi.

ZT: Bible pumpi na simsuo kha tai?

KB: 3 times vel ka sim suo kha ta hi.

ZT: Bible sungah etton tah dia hoi nasah Numei khat leh Pasal khat nang gen thei diei?

KB: Etton tah dia hoi kasah mama numei ah Deborah ahi, pasal ah Abraham ahi.

ZT: Gensietna or kidem chivel na tuo/zaa kha ngai ei?

KB: Tuo ma ing.

ZT: FB Messenger leh WhatsApp Message tungtawn ah hing eng dai or hing try/propose vel lah um zeuhzeuh di hia, tuate khu na bang ci deal ei?

KB: Ka WhatsApp leh Messenger-te hi Pasian kuo ka lan gige a... tutan in hubang abuse vel ka tuo kha nai sih hi.

ZT: Lawm ngai nei maw? Neilou?

KB: Neilou ka hi.

ZT: Mihing hina dawl ah lawmngai lou a umthei na ma?  Bang zieh?

KB: Ngai nuom ma ing hinanleh Pasian in ana sem dia ang hat apat ang phal nai sih hi.

ZT: Lasa in hei sung teng nava tuon kha tai?

KB: Assam, Mizoram, Meghalaya, Telengana, New Delhi. Myanmar- Kalaymyo, Yangon, Khampat, Kapteel, Teddim Lawibual, Zanglenphai, Nongket, etc. Malaysia: Biahinn leh Hall tuomtuom 7 vel ah.

ZT: Lasah a na zinna lahah hei sung nuom nasah pen, azieh?

KB: Mizoram leh Teddim lam nuom ka sa pen hi. Aziehpen ama uah hagau gate muthei in a um a..i lungsim tahsa a tawldam mama a kisuata mama hi.

ZT: ZAU (Zou Artistes Association) ah na pang ei?

KB: Ka ki enroll sih a. Ahin Zoute Artist khat ka hi.

ZT: Zou Artiste nih -- ZAU leh ZOGAA (Zou Gospel Artistes Assn) in kikhen, bangzieh?

KB: Kikhen zong ahi chet sih a hinanleh Gospel pen la maimai hilou ahiman in, meisial khat in luini tan theilou hi chiin  Pasian kammal in ana gen ka zui uh ahi mai hi. Kidaidan na um zong hi tuanlou hi.

ZT: ZOGAA bang kum a iki phut, a tup-le-ngim bang e?

KB: 2016 July in PASIAN leh UZO India theipi na toh aki phut a. Tup leh ngim pen -- Zou Gospel la a tamthei pen a sah khiat, gospel lasa te platform bawl sah, khat leh khat phatna la te, hagau la te ah ki tawsawn... etc.

ZT: Award na mu masat pen bang?

KB: Pasian leh mipite deisahna zal in ZOLMA BEST FEMALE VOCALIST 2017 in kana sang hi.

ZT: Zou documentary film "Elchiin" ah na pang a, tam khu camera na maitua masatna pen ama?  Bangchi'n feel ei?

KB: Amasa in tami film a ei pang sah Pasian leh director Tv. James Taithul deisahna ka tan ziehin amau tung ah kipahthu ka gen masa hi.

Ing, video cemera ka maitua masahna pen ahi. Nervous na chiang um ma e. Ka feel pen nuom kasa a ilunggel na stability or presence of mind a poimaw mama hi .

ZT: Pasian Lasah leh Pasian Thu lam maban ah bang chi peipi tou ding na chi ei?

KB: Pasian thu pen ahina bang tah a hangsan tah leh pilvang tah a peipi ding ka tup thupi pen ahi a, la pen la hing leh hoi Phatna late, hagau late tamthei pen khum ka som hi.

ZT: Zawl La (Love Song) sah in Hagau lam hinkhuo suhbuoi pha in na thei ei?

KB: ing.

ZT: Gospel La sah in mi hinkhuo siempha in na thei ei?

KB: Music in pen mihing emotions a khoi kha mama a, ahin gospel pen tuam mama a leitung gam la kisa hilou a hagau gam la kisa ahi ziehin mihing khat hinkhuo siemkha nah mama hi.

ZT: Programne a lasah dia chielna mu chieng, bang na ngaisun masapen ei?

KB: Ka thum tam nai? Ka lasah pen a tahsa leh hagau chomtu ahi nai? chite ka ngaisun masapen hi.

ZT: Ang kichielnate ah na pei kim ei?

KB: Pei kim lou hing. Ka peithei lou chieng ka lungtang tah in pawi ka sah thute ka gen zel hi.

ZT: Album khat bawl na'n sum bang zat vel atangpi'n na seng ei?

KB: 2017 in ka 1st Tribute Album ah Rs 1,30,000 lakh vel ka seng hi.

ZT: La phuo na nei ei?

KB: Gospel la 6 bang Pasian hepina toh ka phuo kheta hi.

ZT: Thugen leh Lasah koipe'n poimaw nasa ei?  Koi pen nuom zaw din na gingta ei?

KB: A effort pia dan aki bang a hinanleh thugen pen hahsa zaw mama in kei personal experience ah ka thei hi. Tahsa damtheina 40% vel in lasahna toh aki khai hi.

ZT: Masang lai toh tehka in tulai Album zuo lam khu bang dinmun ah um ei?

KB: Ataangpi in CD pen pei nawn senglou a bang na a singtang khuo neuneu lah ah 200 copies vel chu tutan in highly demand ahi. Ahi neh mu na ching zou teuh lou a, track ni man zong ki nga kia zouta lou hi.

ZT: Malaysia ah nih vei tah na zin a, banglam toh kisai ama?

KB: Pasian deisah na leh  MZO (Malaysia Zou Organisation) te deisah na tang in Gospel la sa ding in a Pawi uh ah ahing han uhi, 2019 leh 2020 (MZO Tin Jubilee).

ZT: Malaysia imi isate dinmun bang a chi ei?

KB: Refugee leh migrant worker tamzaw ahi phot chieng pen i theisa ahia hinanleh migam chi lou in hangsan tah in Pasian leh i minam te tawisanna dia pan a lah ngam pen uh thupi sa mama ing.

ZT: Myanmar zong na va zin a, bang toh kisai? Amite bang a chi ua?

KB: Myanmar lam ka zin pen ataangpi in Lasa ding in ka zin hi, amau hing program bawlpieh dan dungzuiin.. amiten ittna nei uh kasa a, mi ngainat leh vaidawn a siam mama uhi. Ten dan leh khosah dan pen nidang tawh te in vang a hoi mama ta uhi..Nasep pen a semlou um senglou chi thei phial hi atangpi in bussiness ahi a nasep uh..essential etc.

ZT: Music instrument bang bang na siem ei? tonic solfa leh staff notation idea na nei ei?

KB: Solfa ah chu Tonic leh staff notation idea ka nei hi. Guitar ka tum thei hi. Average.

ZT: Gospel Artist te'n bang hasatna na tuo uoi? Rate thu la...?

KB: Hahsatna ka tuo uh pen atam mama a hinanleh Jesu min a ka thuo ding mawng uh ahi chiin kaki sang uhi..a dieh in mipi ten judgmental-mindset toh eI et chieng un nop maw mama hi.

Rate tungtang hi ka thei tan ah unau Mizo ten gospel singer leh secular te a rate anei sah ua.. function lah ah mikhat ah bang aprox. in Rs 20,000 bang a pia uhi. Tua pen amaute siam ngai lou in a nampi in siamsah hi. Lasah leh talent nei te dopsang hi a ngaithupi pen lah ua khat ahi a. Ahin ei nam lah ah pen Rate thu aki gen chieng hing ki oii khollou a kitheisiam nailou ahiman in mipi ten ang thei khiat ding ka ngah lel uhi. Rate um in um sih leh Pasian in a tate pen ann ngawl sah lou hi chiin ki henem ung. Ahin ihi chi zel uleh pen i lasah siamte uh "endanger" ahi. Ang paallun ding pen tawm mama ding hi.

ZT: Tuni chieng tan a na kipahna mama khat nang gen theih diei?

KB: Kaki pah na mama leh tul thei lou pen ''ka min laibupi ah aki gelh lut ta chi ka thei chieng na pen ahi''.

ZT: Maban ah Gospel Lasah leh Child Evangelism bangchi pei di na sawm ei?

KB: Line kop hahsa senglou in ka thei a Pasian hatna tawh pei ka sawm hi.

ZT: Unau Mizo La leh Mizo Artistte i gamuh adiehin Lamka sungah kithang peipei, bangzieh a diei?

KB: Reason hoi pipi tamtah um  in ka gingta a... kei mu na tan a khat leh khat ki toisan a siam zieh u leh minam hampha ahizieh uh hi in ka thei hi.

ZT: Lasah khu neh suina ching in na mu ei?

KB: Ching mama hi. Pasian deina bang in um zing poulei.

ZT: Love Song na sakha ngai ei?

KB: Kei ka pian apat lasah ka profession dia kana lah khalou zieh in love song chi vel kana sa khasih a. Kang piengtha zou a kipan Pasian la te ka hinkhuo sukhate kang record leh sa panta hi.

ZT:  Quiet Time, Fasting Prayer vel la, na bawl ngai ei?

KB: Ing. Hagau hinkhuo khanna ding a poimaw pente ahiman in a loutheilou ahi.

ZT: Lockdown ziehin Biakinn Kikhopna um thei nawnlou, bangchin na geel a?

KB: Ahun ah zong a hun lou ah zong Pasian thu gen ding ahi chiin Laisiangthou in a gen mabang in, khut a lam biehinnte kai theilou ma lei i biehpiehna leh kikhopnate topsan sih va ui.

ZT: Tulai igam uah Christiante bang tahsam in na thei a?

KB: Veinatna leh ittna tahtah toh nasep ki tasam pen in ka mu hi.

ZT: Lasah lam lunglutte bang advice na pe nuom ei?

KB: Lasahna lunglut ten a lunglut na uh Pasian a din theitawp suo in hing zangta u hen.

ZT: Tami interview ana simtute bang thu vaikha nuom na nei eile?

KB: Bukimlou mihing ka hina toh genkhial genval um khaleh Jesu min in ngaidam ka hing ngen a.. sim tu tengteng phattuompi ding  ka gen khate Mangpan a chiing thei ding in hing gualzawlta hen.

ZT: Interview-na hun manpha nang piehna tungah lungdam ingh.

KB: Kei zong lungdam sem ing.

~ Zogam Today | 12-07-2020

Saturday, July 11, 2020

SAPTUAM (E01)

SAPTUAM (E01)
By: Pastor Thangdoulal Suantak

Saptuam i chih uh Pawlpi maw? ahihke'h Mihing? Mikaangte'n, "The Church as an institution," chih leh "The Church as People," chih thu a na buaipih mahmah ngaita uh hi. Ei gam ah zong buaipih-huaitak hileh kilawm in a omta hi.
Saptuam i chih uh Pawlpi ahi hiam? ahihke'h Mihing? Chih tawh kizop in dokna dang k'ung dokbeh utlai a, tuate ahihleh;
Khatna: Saptuam i chih uh eite hung kipumkhatsaktu ahi hiam? Ahihke'h hung khenzaaktu?
Nihna: Saptuam i chih Pasian gam liansaktu maw? Ahihke'h Pasian gam Saptuam sung a i khumluut uh?
Thumna: Saptuam in Jesu a hung naihsak taktak hiam?
Lina: Saptuam leh Jesu kua pen na naihzaw a?
Hih a tung a dokna tuamtuamte na dawnna pen, Saptuam chih thumal/kammal na theihna ah a ki-nga mahmah diing hi. 

Bible a kimu Saptuam chih kammal pen, Greek haam a 'Ekklesia' chih kammal a kipan a hung kipan ahi a, 'Ekklesia' pen Hebrew haam a 'Qahal' chih kammal pan a hung kipan ahi. Tualeh 'Qahal' chih kammal khiatna pen 'Pasian mite paikhawm ahihke'h kikhopna,' chihna ahi. Tuachiin Saptuam pen, Pasian mite paikhawm ahihke'h kikhopna chihna ahi a, a paikhawmna uh leh a kikhopna uh pawlpi pen hilou a, a paikhawmte leh a kikhawm mite ahihleh Saptuam ahizawta hi.

Saptuam tawh kisai a Bible in a gente, a theihnop diing leh a tomlam a gen in, Saptuam pen, Kha Siangthou in ama teenna diing a, Jesu Khrist tungtawn a a leptuak leh a khopkhawm Jesu Khrist taksate ahi. Tuaziak in Saptuam pen Jesu Khrist tatna tungtawn kikhawmte ahi a, a kikhopna uh pawlpi hilou in, a mihingte, a paikhawmte, a kikhawmte ahizaw uh hi.

Pawlpi buaipihte'n Pawlpi hoihna diing leh masawnna diing bek a ngaihtuah ua, mihing buaipihte pen in, Saptuam a mi zousiah hoihna diing a ngaihtuahzaw uh hi. Saptuam it mahmah leh, Saptuam a diing a kipezoutak hinapi, tua Saptuamsung a om mite itlou a zong omtheih ahi a, tuachiang in Pawlpi buaipihte'n Saptuam hausa hih diing, Building leh sil dangte hoihtak a neih diing, Pawl lian hih a, member tamtak hih diing chihte a ngaihtuah taangpi uh ahihman in, hih mah a buaipih uh hi.

Mihing buaipihte'n, i damkim un, i khangtou chiat uai? Kha ah hinna i nei uai? Chihte a ngaihtuahzaw uh hi. I gam a Saptuamte dinmun taangpi ka et leh, i hau un, Biak-inn hoihtaktakte i neita ua, hilezong a sung a kikhawmte bangchibang i hita ua le? Tam leh let a, thupitak a om diing pen poimawh mah hi, hilezong Jesu'n tawm leh tam thu a na buaipih kei a, 'mi nih hiam, mi thum hiam ka min a kikhopna uah, kei zong ama'uhte lak ah ka om hi,' a chi hi. 

Pawl buaipihte'n bikhiah leh bituk nei in gamgi a bawl ua, tuachiin i theihlouh kaal un Saptuam pen, mihingte khenzaaktu, kihuatna, kimeelmaakna tuntu i suaksak zeel ua, a poi mahmah hi. Hilezong Khrist taksa a i Mihing buaipihte'n mi zousiahte Jesu Khrist taksa a i kizoppihte uh ahihman in kikhenna pen a siangkei hi. Pawlpi muh a Saptuam mute'n, Saptuam tungtawn in Pasian a kinaihpih ua, ama'uh hinkhua ah sianthouna a omkei hi. I gam uah zong Saptuam tungtawn a Pasian naih i tamziak un siangthouna, diktatna, gin-omna leh a dang tampite i tasamta uh hi.

Mihing muh a Saptuam mute'n Pawlpi a mi-le-sa i hihtheihna uh pen, Jesu sisan zaal a Pasian mi i hihna ziak uh ahi chih a mu chian ua, tuachiin ama'uh hinkhua leh Pasian kikaal a buaipihzaw uh hi. Pawlpi muh a Saptuam mute'n a omna uh Saptuam tungtawn in Pasian nna a sem ua, Saptuam leh program tungtawn a Pasian nna a sep diing dan in a koih uh hi. Tuachiin program ah a ki-nga ua, program makaih Khristian a suak zeel uh hi. Hih tawh kibang sim taangthu, Bible ah zong muhtheih in om a, tua pen Jeriko lampi a suamhaatte tuakkha a, sibup zen a ompa vamukhate ngaihtuah lehang, siampute leh Levi mite ahi uh hi. Ama'uh pen Jerusalem a a program uh zang diing a pai hikha diing ahihman un, a progam uh hikha loute, a pawlpi uh mi-le-sa hikha loute a buaipih mankei uh hi. Hibangte Jesu'n a deihkei hi. Tuaziak in, Saptuam program a i panna hilou in, Jesu tawh i kizopna un hung makaihzaw leh chih a deih-huai mahmah hi. Program makaih Khristian hih saang in Kha Siangthou makaih Khristian hihna pen deih-huaizaw hi. Pawlpi mi-le-sa hihna saang in Khrist mi, Pasian mi-le-sa hihna deih-huaizaw ahihman in, Jesu Khrist sisan vaang a Pasian mite kikhopna pawlpi a om i hihlam uh theizing kawm in, Pasian lim-le-meel leitung a kilanghsak diing a saptuam i hihna uh i kalsuanpih diing uh hi. Toupa Pasian in thupha hung pia hen.

Wednesday, July 8, 2020

S. Phaiza TBC in tagah naupangte panpih

Lamka 2020 July 7: S. Phaiza Thangkhal Baptist Church, Mission Department in tuni Thingkangphai a om My Home vehna nei in panpihna pia uhi, Dr. Thangkhanmang etkolna nuai a om My Home vehna in Rs 5000 pia uh a, Upa Nengsuanthang Chairman Mission Department S. Phaiza TBC in tagah naupangte a dingin Pasian kiangah thumsak hi, My Home a hun a zak zoh un, Hunsotpi domlou a om Tangnuam khua a Rev. Khaisuanmang vehna nei in Rs 2000 pia uhi. S. Phaiza TBC nasep hoihte KHALVONTAWI Media in zong kipakpih thu i gen hi Maban a Pasian in mapui zingta hen.

KHALVONTAWI
VOICE OF THANGKHAL

Sunday, July 5, 2020

MANIPUR: Home quarantined girl found hung to death

IMPHAL, JUNE 28, 2020 --- A 21-year girl under home quarantine was found hung to death on Sunday at her residence in Singjamei Pebiya Pandit Leikai.

She has been identified as Naoroibam Sarju, D/o N. Shanta.

She had returned from Delhi in May and completed her procedure and protocol for COVID-19 SOPs, and was continuing her quarantine period at home.

As per report, the young girl has a history of dengue fever 3 months ago while she was staying in delhi. Then, after reaching home and quarantined at Bashikhong Quarantine center, she seemed to have developed mild symptoms of fever. There she was tested for covid on 31st May, and again re-tested on 1st June resulting positive. Then after that she got transferred to JNIMS isolation ward and was treated  until she recovered and tested negative. Thereafter, she was sent to home for home quarantine period.

The MO in-charge and frontline workers of Bashikhong Quarantine center along with police officials of Irilbung police station came to the spot and have taken the deceased body for post mortem.

~ THE MORNING BELL

Huge weapons recovered in Ukhrul

Imphal, July 5, 2020 -- A huge weapon have been recovered in Ukhrul, Manipur.

See the pic.

Friday, July 3, 2020

KNO Spokesperson interviewed by Lamhil

"KNO fully appreciates our customs and traditions… However, whilst in letter practices of custom and culture do not form KNO's political ideology, in spirit it is integral."  ~ Dr Seilen Haokip, Spokesperson Kuki National Organisation (KNO)

- Lamhil Staff

Recently, Lamhil team contacted the KNO leader for an interview via email. He had then gladly assented to our request. After some back and forth communication between us, we are proud to present to you an exclusive interview with home below:

Lamhil:  The recent incident in Chassad has left many outraged and indignant. In such instance, what is the position of KNO on the issue?

Dr Seilen Haokip: The village Chassad was burnt by a mob from its neighbouring villages in Kamjong district. A neighbouring village, Sampui had contested ownership of Chassad for a while. Failing to achieve its objective, the village engaged NSCN-IM, by offering space in the contested area for 'Officer's quarters' to be constructed. This strategy proved futile, too. (Suggestion: please include order issued by Shaw, SDO in 1945 (?))
The Chassad incident needs to be viewed from a broader background, i.e.
a) KNO's near-concluding talks with GoI;
b) NSCN-IM's 'framework agreement' with GoI, which according to media reports has hit a major standstill; and
c) GPRN settlement (waiting to be signed) with Government that concerns only Nagas of Nagaland, on the principle of coexistence.
Consider NSCN-IM's modus operandi of rallying support of Non-Kukis from the recent past, i.e. pogrom against Kukis from 1992, which lasted until 1997, when they signed 'ceasefire' with GoI. Chassad was a target they wanted to ignite to unite against a 'common enemy', against, for example, the mounting odds of Zalienrong Kabui people declaring they are not Naga. The scenario suggests NSCN-IM settlement would be confined to Ukhrul and Senapati, which leaves them disenchanted and desperate. In a nutshell, KNO avoided NSCN-IM's 'trap', especially at the instance of Government's appeal and assurance that Chassad would be fully rehabilitated and contestation against its land ownership be firmly settled, based on Patta, legal ownership rights.

Video clips of Chassad being razed show amongst the raring mob the preacher turned 'renegade', besides the NSCN-IM town commander in civil dress.

Lamhil: About the Anglo-Kuki Centenary War Celebration.… and the monumental Monolith… When could the legitimate opening of the stone be able take place?

Dr Seilen Haokip: I am told Kuki Inpi Manipur and the Anglo-Kuki Centenary War Celebration Committee are in consultation with the state Government for its final deliberations, perhaps, following completion of lockdown period.

Lamhil: Can you explain to our readers, in details, the political shift KNO took from demand of Statehood to Territorial Council (TC)?

Dr Seilen Haokip: KNO not being a secessionist organization, seeks political settlement within the Constitutional framework. Demand for statehood is the best Constitutional provision and our democratic right. The other Kuki umbrella organisation, UPF, preferred, initially, a 'Tribal State'. Following GoI and NSCN-IM 'framework agreement', 'Tribal State' was no longer an option and the two umbrella organisations arrived at the common platform for statehood. However, perhaps akin to GPRN position of settlement on principles of coexistence, KNO and UPF followed prudence of coexistence with our time immemorial neighbour, the Meitei people, and Kuki Territorial Council within Manipur was preferred.

Lamhil: Forty-two odd groups (correct me if I'm wrong on the number) came under two umbrella organisations, i.e. UPF and KNO. Further, will we ever see these two becoming one?

Dr Seilen Haokip: KNO and UPF are one-in-two or two-in-one! Provisions for our TC is pre-eminent, not status of one or two.

Lamhil: The political movement of KNO can be described as solely political in nature. So, amidst your political battle, can you also include Economy and Education as fundamental in your struggle? Right now, due to poor management of the two, the Kuki community seem to be lagging behind their neighbours almost in every respect.

Dr Seilen Haokip: Political settlement and stability is the bedrock for all-round development, which primarily includes education and economy.

Lamhil: In retrospect, do you think Kuki Nampi Maicham was a success? If yes, today, what are the visible success on the ground?

Dr Seilen Haokip: Kuki Nampi Maicham celebrates the Kuki nation. Maicham is an expression of thanksgiving, a prayer, a dedication to God. How does one measure success with God?

Lamhil: Let me rephrase that. The political 'success' of KNO was supposed to be measured by our "Upa" accepting our "Sating-Salung". But, the reality of our "Upa" conduct at the time and today cannot be any more inconsistent. Or, is my understanding inaccurate?

Dr Seilen Haokip: Upa, Sating-Salung was a long-cherished personal aspiration and endeavour of PS Haokip, president KNO that came to fruition in 2010. KNO fully appreciates our customs and traditions. It is important to get our house in order, especially as professing Christians, '…a house divided against itself will fall', Luke 11:17). However, whilst in letter practices of custom and culture do not form KNO's political ideology, in spirit it is integral. In the same vein, Upa's conduct cannot be judged on political matters; the event of Sating-Salung is cultural.

Lamhil: "Manmasseh chate ihiuve"... Seeing KNO as chief proponent of this theory, will this become a strategic blunder in the long haul? I mean, there are some unavoidable questions raised by your political opponents on Manmasseh (Manmasi) and the issue of Indigeneity. It seems to be contradictory!

Dr Seilen Haokip: "Manmassehchate ihiuve" is an exclamation that precedes the existence of KNO. Manmasi is based on Kuki folklore, culture and traditional belief. KNO shares this deep-rooted belief. Those who oppose Manmasi oppose our traditional folklore??

Lamhil: That hasn't been refuted by none, at least not in our society, as far as I read. However, the question of indigeneity still remains to be answered!?

Dr Seilen Haokip: Kuki people are indigenes of Manipur. Two millennia-old Pooyas of the Meitei people, the only source written in the original script available of the region, has Kuki on record. BC 70 is said to be the year when King of Assyria took Israelites captive. Manasseh is supposed to be amongst the captives taken to China and engaged in labour, constructing the Great Wall. Escape from forced labour and millennial migration then dates Kuki to AD 33 in Manipur. A single millennium more than qualifies for indigeneity; Kukis are two millennia old in Manipur.

Lamhil: Some might say you are the S Jaisankar (India's foreign Minister) of KNO, as you are a reputed scholar on your own right who'd later joined an "armed group of the Kuki people." As a scholar, you might have had developed your own view on nationalism. Therefore, there must be some compromises along the way with yours and that of your incumbent. Tell us your view on the foundational idea of your nationalism?

Dr Seilen Haokip: It is not fair to make comparison with eminences like Jaisankar. Scholarly work re Kuki nationalism was theory, which I figured was my small contribution. However, as the renowned sociologist, Pierre Bourdieu said, 'theory without practice is empty; practice without theory is blind.' Therefore, in my own right I have tried to do my bit re the practical aspect of nationalism by being the spokesperson and negotiator for Kuki National Organisation.
There is no compromise as such between theory and practice, just what is practical and what, not; notwithstanding the fact that every effort ought to be applied to balance the two.

In my view, the fundamental base of Kuki nationalism is its history and noble antecedents. Kuki is a generic term associated with an ethnic people spread out in present-day Chittagong Hill Tracts, NE India and NW Myanmar. Over the years, each of these regions have adopted alternative nomenclature, the socio-political factors for which is subject of in-depth scholarly work. Given the existing circumstance, the predominant group or the last bastion of the identity Kuki appears confined to Manipur, and so necessarily, where it must be focussed.

The ideological foundation for Kuki nationalism is articulated in 'Zale-n'-gam, The Kuki Nation' (PS Haokip, 1988 and The World of Kuki People, 2019?). A nation refers to a people; with respect to Manipur, who constitutes the people is listed on the basis of ethnicity and history, not current socio-politically influenced segmented tribe identities of the Constitution Tribe Modification Order, 1956. However, whilst history cannot be changed, factors contributing to changes effecting segmentation or more aptly, and painfully, fragmentation, needs to be accepted if unity is to be restored. Redressal and unity building are two sides of the same coin. Bishop Tutu would not have made headway in reconciling apartheid riven South Africa had he ignored the importance of truth.

 
In short, concerning Kuki, too, ignoring the truth of deep-rooted clan chauvinism as well as the aggrieved party's conscious leaning on the past, which are respectively factors of fragmentation, will prove counterproductive. A soothing balm of 'truth and reconciliation' are essential ingredients to heal and restore unity. In Christian parlance, 'forgive, as we are forgiven': there is no alternative to redeeming of the Kuki people.

*LAMHIL is a monthly magazine of the Kuki Students' Organisation (KSO),  Delhi.

Source: via Social Media (2020-07-03)

113 died, over 200 injured in landslides in Northern Myanmar

IN a massive landsides in Jade Mine, Hpakant in Northern Myanmar, atleast 113 people died and over 200 injured.  The incident occured at around 6:30am local time, as the local media reported.
~ Editor, KV NEWS

*Pic via Social Media
-------------

Myanmar ah Jade Mine chiim, mi 110 val shi, 200 val lei in vuakhum

Imphal, July 2, 2020 --- Northern Myanmar aum Hpakant a Jade Mine muna lei chiimna ah mi 113 val shi,  mi 200 val lei in vuakhum chi thu kiza hi. Tam siltungnkhu 6:30 a.m. local time vel in kigen hi.

Tam miners-te ahileh suong a khawp laitah un guo hazuh in,  buonnawi dildel in vuakhum.

Kachin state ahileh the Land of Jade, adiehin Hpakant mining region. Amaute adia a taangpi'n neh muna uh tami nna sep ahi.

~ Zogam Today

2 non-locals try to abduct one teenage boy in Ccpur town

Meltheilou pasal 2 in naupang khat puimang sawm; lawsam

Lamka, July 2, 2020 --- Meltheilou pasal 2 (Non local) in tunitah lam nai 4:00 ding vel in Rengkai Venglai ah naupang kum 13 mi khat thagum in man in Van (White) sung ah guonglut in Khuga Dam lam zuon in taipi ua, hinanleh vangphat huoitah in naupang pen lamkal ah suota thei chi'n report in gen hi.

Siltung toh kisai a report in agenna ah meltheilou pasal 2 (non local) in thagum a kidnaped abawl uh ahileh Eric Zohmaṭhuoi (13) s/o Stephan Vanlalrum, Rengkai Bridge street ahi'a, kidnaper te'n lamkal a zun (urinate) tha ding a akum kal in suota thei chi ahi.

Siltung jou sawtlou nung in Thingkangphai a hotel neitu tapa khat in tuami area a teng K. Laldawngliana theisah in ama panlana leh kithuopina toh naupang pen damtah in Rengkai khuo tung thei chi ahi.

Tami report kigel tan ah Women Police te'n naupangpa statement lalel uh chi ahi.

Tambang siltung pen Rengkai khuo a ding a khatveina hinawnlou ahina ah mipi leh Police in kintah a tambang a gamtangte a matkhiet ding uh chi'n report in genbe hi.

~ Zogam Today

Sunday, June 28, 2020

Bang doh aitui laa phuak tu Upa Ordination pia

Lamka 2020 June 28: Thangkhal Minam sung a laa phuak siam a khangthak Lia leh tang ten agen minthang mahmah uh, Zomi Fins Band a Guiter Bass Pa Paukhanthang @pkt in tuni'n Lanva Thangkhal Bible Church Biakinn a saptuam Upa hi dingin Rev. Chinzakhai @Sia Khai in Ordination piakna nei hi, Unaupa Paukhanthang ahih leh Zomi Fins Vol-3 a 'Bang doh aitui' Muana Ngaihte in asak laa phual tu ahih banah Thangkhal ngaih natna laa tampi na phuak ahi a, tua-Saptuam a lamkai ding in Ordination piak in om ta hi, Pasian gamna sep ta ding a kipia khia ahih banah Saptuam tanpha enkai thei ding dinmun a om ahih man in Thangkhal Nam sung a thu kizak sakna KHALVONTAWI SOCIAL MEDIA in zong kipah pih thu ka phuang uhi.


KHALVONTAWI

VOICE OF THANGKHAL

Bang doh aitui laa phuak tu Upa Ordination piak hi ta

Lamka 2020 June 28: Thangkhal Minam sung a laa phuak siam a khangthak Lia leh tang ten agen minthang mahmah uh, Zomi Fins Band a Guiter Bass Pa Paukhankhat @pkt in tuni'n Lanva Thangkhal Bible Church Biakinn a saptuam Upa hi dingin Rev. Chinzakhai @Sia Khai in Ordination piakna nei hi, Unaupa Paukhanthang ahih leh Zomi Fins Vol-3 a 'Bang doh aitui' Muana ngaihte in asak laa phual tu ahih banah Thangkhal ngaih natna laa tampi na phuak ahi a, tua-Saptuam a lamkai ding in Ordination piak in om ta hi, Pasian gam na sep ta ding a kipia khia ahih banah Saptuam tanpha enkai thei ding dinmun a om ahih man in Thangkhal Nam sung a thuki zaksakna KHALVONTAWI Social Media in zong kipah pih thu kiphuang hi.

KHALVONTAWI
VOICE OF THANGKHAL

TBC in Anntang hawm ding

Lamka 2020 June 27: Thangkhal Baptist Church (TBC) Pawlpi in Hong tung ding Date 29-June-Monday zingsang dak 10:00AM in TBC Head Office Tuibuang Khopi veng a, Relief Anntang hawmna nei ding uhi, Hih hun a Thangkhal Baptist Church (TBC) Pawlpi om na Saptuam Local Chairman leh Secretary in ama uh Local chiat a ding Anntang la chiat dingin Rev. T. Chinminlian Executive Director in theihsakna bawl hi.

KHALVONTAWI
VOICE OF THANGKHAL

GAWTMUN

GAWTMUN
By: Pastor Thangdoulal

Jesu Khrist nung ka zuihkhawmpih saptuamte, i Pa Pasian, Tapa Pasian, Kha Siangthou Pasian min in, kei leh ka innkuante'n lung kituaktak in chibai ka hung buk hi.
Tutung a i gen diing uh ahihleh, GAWTMUN chih thu ahi a, hih pen mi zousiah phial in i theihsa uh leh i zaak-ngai uh thu zong ahi chih lungsim a nei kawm in i kikum diing ua, a tawpna ah dokna tamlou zong i kidong diing ua, tua doknate dawnna pen thangdoulal@gmail.com leh whatsapp no. 8731968532 ah a dawnna khaaktheih ahi diing hi. 

1. Gawtmun Hilhchianna
Gawtmun kichi bang e? Gawtmun pen Toupa omna leh a thupina a kipan a hawlkhiatna ahi chih 2Thes. 1:9 ah muhtheih in a om hi.
Gawtmun kichi lungsim leh taksa a thuakgimna ahi chih Luke 16:23 ah muhtheih in a om hi. Kisaktheihna thugen khenkhat ah, 'Khawi e gawtmun na chih uh?' chih dawnna pen Bible ah a om hi. Isai 14:9 leh Ezk. 32:27 ah, 'Gawtmun tungsuk khin' chih kammal muhtheih ahihman in, gawtmun pen nuailam a om ahi a chihtheih hi. Kis. 16:30-32 ah, 'Lei in a kam a kaak a, ama'uh leh a neihsa zousiah uh a valh a, sheol (haankhuk) a a hingtang a a lutsuk uh leh,' chih kammal zong i muthei uh hi.
Gawtmun tawh kisai a zonchetna a haksatna ahihleh, a gendan tuamtuam zak ahihziak ahi a, a haam diktak (original language) ah kammal thum a kizangh hi. tuate ahihleh (1) Sheol (2) Hades (3) Gehenna, hih thumte khiatna ahihleh (1) Gawtmun (2) Kawkhuuk mongbei (3) Misi khua, chihte ahi.

2. Gawtmun Hung Kipatna 
Gawtmun pen Dawimangpa leh a sawltaakte a diing a bawl ahi. Matt. 25:4, 'Nou hamsiat thuakte, ka kiang a pat paimang unla, taangtawn meikhuukpi, dawi leh a sawltaakte diing a bawl ah lut un!'
Gawtmun pen mawhna leh khelhnate gawtna mun diing a bawl ahi a, hih pen mihingte a diing a bawl hikei lezong, mi khat in mawhna leh khelhna a neih a, vaangam a tuna diing a Jesu a hinkhua toupa leh hundampa diing a saangloute zong Setan tawh gawtmun ah a paikhawm diing uh hi. Tuaziak in Gawtmun pen Mawhna ziak a hung piangkhia ahi, i chi ut uh hi.

3. Gawtmun Letdan Diing
Pasian in gawtmun pen liantak in a bawl a, tua ah mihing zong a luut diing hi chih Isai 5:14, 'Sheol in a gilkialna a liansak a, a kam tehguallouh in a kaak a,' chih kammalte tungtawn in i muthei uh hi. 
Pau. 27:20, 'Haankhuuk leh gawtmun in hunta chih a nei ngaikei ua, tualeh mihing mitte'n zong lungkim hun a nei ngaikei hi.' chih ahihziak in gawtmun pen a lian mahmah hi.

4. Gawtmun Limlahna
(i). Gimthuakna mun ahi. Matt. 25:46, 'Tualeh ama'uhte taangtawn gawtmun ah a luutta diing ua, midiktatte taangtawn hinna ah a luutta diing uh hi.' 
(ii) Lungsim leh taksa a thuakgimna mun ahi. Luke 16:23, 'Gawtmun ah mi hausapa gimthuak a a omlai in, a daaktou a, (lungsim leh taksa a thuakgimna mun a kipan in a daaktou a)' chih ahi. 
(iii) Meiphualpi mun ahi chih, Matt. 13:42-50; Kil. 20:15; 14:10; Matt. 3:12; Is. 33:14 nate tungtawn a muhtheih in a om hi.
(iv) Tanghteel, than (mihing taksa nethei), chihte omna mun ahi a, tua mun a thante pen a than lamdang, meikuang leh meisa tawh hingkhawmte ahi (Mk. 9:44, 46, 48).
(v) Lk 16:23 ah, mipa in a damlai nite a phawk hi, hilezong bawltheih a neihna hun a om nawnkei hi.
(vi) Lk. 16:27 ah, mipa in a ngeen a, hilezong a ngetna pomsak ahikei, a pomtheihna diing hun a na kikheel manta hi.
(vii) Lk. 16:24-27 ah, mipa in lunggulhna a nei a, tua pen tui dawn diing leh missionary a kuan a, a sanggamte kiang a Pasian thu gen a, hih gimthuakna mun a a pailouhna diing ua thuhilh diing ahi. Hilezong bangkim a kikheelta hi.

5. Gawtmun Hunsung Diing
Gawtmun hunsung diing pen a sawt mahmah diing hi chih muhtheih in a om hi. Matt. 25:46 ah, 'Tualeh ama'uhte taangtawn gawtmun ah a luutta diing ua, midiktatte taangtawn hinna ah a luutta diing uh hi.' chi a hihman in gawtmun hun pen taangtawn ahi a, hih taangtawn pen a beitheilou genna ahi. 
Hih pen baihlamtak in i theisiam kei maithei diing ua, hilezong Pasian in a chih ahi chiin a dik in i pom chiat uh hi. Hih tawh zawkkhawm a zung thuuktak nei mihingte pianpih mawhna ahi.

6. Gawtmun Tawh Kikalhte
Khatna: 'Gawtmun pen Pa Pasian itna tawh kituaklou hi.'
Dawnna: Pasian itna pen Bible in a kibang in a gen a, a diktatna leh a siangthouna zong a gen hi. Pasian pen omlai (balanced) ahi a, itna leh diktatna a kibang in a nei hi.
Nihna: Taangtawn gawtna ah deih a omthei diam? Khelhna zousiah tha-man, a tawpna a hung piak diing maw?
Dawnna: Khelhna zousiah soisakna pen sihna ahi (Rom 6:23).
Thumna: Mawhna khat ziak a mi khat taangtawn a gawtna pen mawhna tampi neite a tawh a kibang diam?
Dawnna: Laibu khat in, "Taangtawn gawtna pen gawtna kikim leh kibang a hi kholkei diing," a chi hi. Hilezong kei mimal ngaihdan in mawhna gawtna pen a kibang diing hi.
Lina: Gawtmun a omte kisiik leh hutdam a hithei diing hiam?
Dawnna: Hutdamna pen a omthei nawnkei diing (Lk. 16:24-27).
Ngana: Mi tatsete'n gawtmun a hawl ahih diing uh a theihlouh uh a diam?
Dawnna: Pasian zahtaakloute pen, Pasian diktat leh siangthou pa mai a kipan in a paimang diing uh hi.
Gukna: Gawtmun thuakgimnate lak ah, sia-le-pha theihna leh lungsim a chiamteh theihna pen thuakgimna chi khat ahi diing hi.
Sagihna: Sih nung chiang, ahun-hun a etkhiatna omthei lou diing maw?
Dawnna: Hih pen a omthei kei diing hi (Heb. 9:27; Mk. 9:42-50; Matt. 18:8-9, 25-46 nate ngaihtuah in).

7. Gawtmun Thuakgimna Saandan leh Ngiamdan
Deut. 32:22, 'Ka hehna ziak in mei a kuang a, haankhuuk tawta pen tan a kang hi; tua in leitung leh a sung a khangliante a haaltum diing a, mualsang ki-ngakna zungpite a kaangtum diing hi. 
Matt. 10:15; Mk. 6:11; Lk. 10:12, 'Tuate thuakna saang in Sodom leh Gomora thuakna a phadawm zawlai diing hi,' a chi hi.

Thukhitna
Bangziak a mi khat gawtmun a luut e? I chihleh, Jesu leh a thukhunte a ngaihsak louhziak ahi, Heb. 2:3, 'Hibang tazen a thupi hundamna thu ngaihsaklou a i om leh bangchiin ahia i suahtak ding uh?' chih ahi. Pau. 15:24, 'Nuailam Haankhuuk tawh kipeelna diing in, mipil a diing in hinna lampi a paitou hi.' Gawtmun tawh kipeelna diing lampi Jesu Khrist ahi.

Doknate
1. Laate 9:17 gendan a gawtmun a pai diingte kuate ahia?
2. 2Thess. 1:19, leh Lk. 16:23 gendan in, gawtmun bang a kichi a?
3. Gawtmun hung kipatkhiatna bang e?
4. Is. 5:14 in, gawtmun bangchibang in a hilhchian a?
5. Gawtmun limlahna chi sagihte gen in?
6. Gawtmun leh vaangam pen, taangtawn ahi chih bangchibang in i theithei ua?
7. Dik maw, diklou: 'Gawtmun pen, Pasian itna tawh a kituak kei,' chih thu hilhchian in.
8. Gawtmun a luut khate kisiik le-uh ngaihdam ahithei diam? Bangziak in?
9. Deut. 32:22 leh Matt. 10:15 a pat in, gawtmun pen, bangchibang in i zilkhia ua?

Saturday, June 27, 2020

ZYA GHQ leh ZYA Lamka Block in Sisan Unit 10 pia in quarantine centre te vehna nei

Lamka 2020 June 26: Zomi Youth Association ZYA GHQ leh ZYA lamka block in tuni June 26, 2020 in blood bank, district hospital ah blood donation nei uhi. ZYA GHQ leh ZYA lamka block in ahihleh corona virus covid 19 ziak a buaina tuah hun a damlou sisan tasam, poimoh-te zak ding a, district hospital apan doctor-te kiang ah phalna alak uh dungzui a blood bank, district hospital toh kithuah a tuni a blood donation aneih uh hi a, hih hun ah ZYA GHQ leh ZYA lamka block apan member 10 in sisan pia uhi.  blood donation neih hun ah blood bank in tu june kha world blood donor day 2020 ahihtoh kizok in sisan pe-te kiang ah state apan hongpai, State blood transfusion council SBTC facemask ban ah badge pia uhi.  ZYA GHQ leh ZYA lamka block in blood bank district hospital ah blood donation aneih zoh un, khopi sung a state dang apan hong kipan-te enkolna, quarantine centre tuamtuam vehna nei uhi.  tuni a ZYA GHQ leh ZYA lamka block in centre tuamtuam aveh-te uh ahihleh ccpur college, VK tawna college, VK tawn high, mandap hall, St Paul institute, vimala raina government high school, youth central, engedi centre hi ua, hih hun ah ZYA GHQ leh ZYA lamka block in quarantine centre a staff-te dawn ding in theitui box 16 hawmkhia uhi.  Tuni a ZYA in damlou sisan poimohte adia Blood Bank, District Hospital a sisan piakna aneih hun uah mi 10 in sisan athawn in pia ua, sisan piakna azoh uh toh kiton in Lamka khawpi sung a quarantine centre tuamtuam enkaitu volunteer-te ading in refreshment piakna nei in, kiphaltak a sisan thohtute tung ah ZYA Lamka Block in kipahthu gen uhi.

Sd/-
MG Thangkhal
Asst. Information Zomi Youth Association GHQs India

BADJAO GIRL - KHUTDAWH A KIPAT SUPER MODEL AH

PHILLIPINES,  JUNE 22, 2020 --- "Badjao Girl" chi'a asap mai uh Philippine teirawl kum 13 mi "Rita Gabiola" pen Manila khawlai/lampi ah anau kum 2 mi pawkawm a khutdawh sek himahleh ameel hoihna seel' vuallouh in' Philippine Super Model hinkhua ah piiluut hi.

Lucena City a photographer minthang mahmah khat in Rita' meel amuh in in Super Model te'n aneih ding uh maaisuah, mithah leh taksa nalhna/hoihna bukim nei ahi, chih thei chiang ahi ngeei diing, a limlaak sak in international group Human Right Watch ah phoukhiatsak a, Online lam ah mite' ngaihven lawh mahmah hi.

ABS-CBN'S Rated K a kipat in azil'na diing scholarship leng piak in om hi. Ngasa man a kivaak, haksa mahmah innkuan a kipat khangkhia leh lampi kiang a khutdawh sek pen tu-in Philippine Super Model hong hita hi. ~ LNN

Manipur: Catholic priest met accident

IMPHAL, JUNE 26, 2020 --- A Bolero car belonging to Nungba Don Bosco School Father met with an accident due to brake failed today morning around 10.30 am.

The accident took place between Nungba and Rengpang under Nungba police station of Noney District on NH-37 which is about 1.5 km away from Nungba Bazar.

Three persons have been critically injured and were out of danger while the other two sustained minor injuries.

~ Social Media

Friday, June 26, 2020

ANGELPUKSETE LEH SETAN

ANGEL PUKSETE LEH SETAN

By: Pastor Thangdoulal

 

Jesu Khrist nung ka zuihkhawmpih saptuamte, i Pa Pasian, Tapa Pasian, Kha Siangthou Pasian min in, kei leh ka innkuante'n lung kituaktak in chibai ka hung buk hi.

Tutung a i gen diing uh ahihleh, Bible a Angel puksia i chihte uh leh Setan tungtaangthute ahi a, hih a nuai a bang in i en diing ua, zil zong i zilkhiat sawm diing uh hi.

 

1. SETAN HUNG KIPATNA

Setan i chih pen, Pasian sil bawlte lak a khat ahi (Kol. 1:16 Aziak pen amah pansan a sil zousiah siam ahi a, van a omte leh lei a omte, muhtheih leh muhtheihlouh, laltouna hi in lalgam hitaleh, vaihawmnate leh thuneihnate hitaleh zong. Sil zousiah ama siam ahi a, amah ding a siam ahi). Pasian in Setan a omsak hun pen theih ahikei hi.

Ezekiel 28:12-19 in Setan a genchetna ah hibang in a gen hi.

Taang 12- Setan pen pilna a dim, kilawmna bukim nei ahi.

Taang 13- Amah pen, Rubi, Topaz, Diamond, Beryl, Onyx, Jasper, Lapis Lazuri, Turquoise, leh  Emeral suangmanphate a kilawmtak a zep ahi.

Taang 14- Cherubte bang a sathau kibuak, Angelte saang a saangzaw leh thunei-zaw ahi maithei diing hi.

Taang 17- A kilawmna leh a pilna ziak in a lungsim in a kisathei hi.

Taang 15- Bawlkhiat ahih a kipan in Gitlouhna a kimuh dong, a gamtatnate ah dem a baangkei hi.

Taang 16- Amah khial in, hiamngamna tawh a kidim hi.

Taang 16-18- Vaan a Pasian kiang a kipan a hawlkhiat ahi.

Isai laibu bung 14:12-17na ah zong Setan tawh kisai muhtheih in a om hi.

Taang 12- Amah pen Lucifer chi a sap ahi a, ziinglam tapa zong a kichi hi.

Taang 13-14- A kisaktheihna a kipan in saang pen Pasian hih diing a lunggulh hi.

Taang 15- A vaang tawpna pen, Shoel thuukna laigil laizangtak ahi diing hi.

Setan pen, vaan a kipan a paihkhiat a om in, tu a huihkhua a a omlaitak ahihdan, Eph.2:2na in hung hilh hi.

Eite a diing in Setan pen, Pasian kiang a hung lehheekpa (Job. 1:6-12; Zech. 3:1) ahi a, hih lehheekna pen a paitoulai zeel a,  Kil. 12:10na ah a taangtung hi.

 

2. SETAN I CHIH MIZIA DIKTAK NEI AHI

Setan kichi pen, tulai a i theihdan chiang bek a hikei a, sil bawltheitak leh a deihdan a mihingte gamtasak a, thununpa zong ahi. Tualeh hih Setan pen, Dawimangpa zong a kichi a, eite'n amah i theihdan uh leh ama hihna diktak pen a kigamla mahmah hi.

John 8:44 a Jesu'n Juda mi gingloute kiang ah, 'Noupen na pa uh dawimangpa a hung kipan nahi ua, napa uh deihlam na bawl ut uhi,' chi ahihman in amah zong mizia hiam hihna nei ahi.

Job 1:6-12 ah, Setan in Job a muanmawhdan Pasian kiang ah a gen a, a thunun zawhlouh diing thu a gen kei hi.

Jesu kheem a a omna (Matt. 4:1-11) thu limtak a i sim leh, Setan pen mi hihna diktak nei, meelma diktakte piltak a bawldan siam, genkhiat theihlouh meelma ahi.

Setan kichi pen, mizia leh hihna kichiantak nei, leitung hinkhua a hausatak, piltak, thanei leh phurtheitak ahi.

Hitalezong, Setan kichi pen, kha(siangthou) chi khat ahi a, aman mihing taksa a neithei kei (Mei (tail) hi in, ki (horn) hitaleh a neithei kei) hi.

NB: Setan miziate pen, nang leh kei mizia zong hithei ahihna ah kikeem siangthou ni hang in, Pasian mizia i hinkhua ua a kilat tawntungna diing in theihtawpsuah chiat ni.

 

3. SETAN LUNGSIM LEH HIHNATE

 1. Amah pen gutapa ahi.

Zaakna a kipan a lungsim a Pasian thu om Dawimangpa'n a la mang hi. 'Kua-e khat in kumpi gam thu a zaak a, tuapen a theihsiam keileh, giloupa (Setan) hungpai a a lungtang a kipawisa khaichi pen a hung laksak ahi (Matt. 13:19). Guuktaatna pen Setan a ahi a, mihing pianpih gamtatna hilou hi.

2. Amah pen zuaupil mahmah hi.

2Korinth 11:3… "Gul zuaupil in Evi a khem bangin…" Gul pen Setan genna ahi. Setan in Evi a kheemlai in, a kheemna pen zuau hilou a, hilezong thudik taktak ahi kei a, unau mizote'n thudik chanve (half-truth) a chihte uh ahi. Hih Zuaupilna pen Setan a ahi a, mihing pianpih gamtatna hilou hi.

3. Amah pen Tualthatpa ahi.

John 8:44, "…Amah pen a chîl a kipan-a tualthat ahi…" Tualthahna pen Setan a ahi a, mihing pianpih gamtatna hilou hi.

4. Amah pen Zuaudan siam mahmah hi.

John 8:44, "…amah ah thutak ah a om kei hi. Zuauthu agen in amah a kipan in ahi agen, aziak amah mi zuau ahi a, tualeh zuaupa zong ahi." Zuauna pen Setan a ahi a, mihing pianpih gamtatna hilou hi.

5. Amah pen Kheempa Ahi.

Kil. 12:9, "Tuachi`n gulpi lian pen paihkhiat in a omta a, hua gulpitek pen Dawi leh setan zong a kichi hi, leitung pumpi khempa ahi. Amah pen leitung ah paihkhiat in a omta a, a vaantungmite zong amah tawh paihkhiat in a om uhi. Mite kheemna pen Setan a ahi a, mihing pianpih gamtatna hilou hi.

NB: Setan lungsim leh hihnate pen, nang leh kei a zong hithei ahihman in nang leh nang ki-enchian inla, Pasian in na tung ah thu a nei taktak hiam chih theichian in.

 

4. SETAN KITHEIHNATE

1. Vaak sawltaak.

2Korinth 11:13-15, "…Aziak setan zong vâk sawltak in a na kibawl tawm hi!..."

2. Humpineelkaai humham.

1Pet. 5:8, "Pilvang unla, kiveng gige in om un. Aziak na melmapa uh Dawimangpa humpinelkai humham bangin, nek ding zongin avak kawikawi hi."

3.Huihkhua a thunei kumpi.

Eph. 2:2, "Hua-ah, tu masang in hih leitung dan bang in na om ua, huihkhua a thunei kumpipa, tu hun a thumang loute sunga nasempa kha deihna bang in na khosa uhi."

4. Mial thuneihna nei.

Kol. 1:13, "Aman mial sil bawltheihna a pan ahung tankhiata a, Tapa a ittak gam ah ahung lutsakta hi."

5. Dragon lian, Gulpiteek, Dawimangpa, Setan.

Kil. 12:9, "Tuachi`n gulpi lian pen paihkhiat in a omta a, hua gulpiteek pen Dawi leh setan zong a kichi hi, leitung pumpi khempa, amah pen leitung ah paihkhiat in a omta a, a vantungmite zong amah tawh paihkhiat in a om uhi."

6. Leitung Kumpi.

John 14:30, "Hih leitung vaihawmpa a hung pai ding ziak in, na kiang uah thu tam ka gen nawn kei ding hi."

7. Leitung Pasian.

2Korinth 4:4, "Tulai leitung pasian in a gingta loute lungsim mit a tawsak a, Pasian mel bakpih Khrist thupina tangthupha vak in ama'uhte asalhvak theih louhna dingin a koih hi."

 

5. SETAN LEH A NNA SEPTE

1. Valhmangtheih diing zong.

1Pet. 5:8, "Pilvang unla, kiveng gige in om un. Aziak na melmapa uh Dawimangpa humpinelkai humham bangin, nek ding zongin avak kawikawi hi."

2. Buhtak lek a Buhkheem theh, Giloupa.

Matt. 13:25, "Hinanleh louneipa a ihmut kal in, a gaalpa hungpai in buhtak lak ah buhkheem a theh a apaimangta hi."

3. Mite lungsim mit tawsakpa.

2Korinth 4:4, "Tulai leitung pasian in a gingta loute lungsim mit a tawsak a, Pasian mel bakpih Khrist thupina tangthupha vak in ama'uhte asalhvak theih louhna dingin a koih hi."

4. Pasian kiang a eite hung lehheekpa.

Kil. 12:10, "… Aziak pen i sanggamte uh hektu pen paihkhiat in a omta hi, aman asun ajan in i Pasian maiah amau ahek hi."

5. Khristiante ze-et ut.

Luke 22:31, "Tualeh Toupa`n, "Simon, Simon! Ngai in, setan in buhbang a a hung seeptheihna ding in a hung ngeen hi. Hinanleh na ginna aman louhna dingin k'ung thumsak ahi."

6. Taksa a gawtna (Mihingte hinkhua haksatak a omsakna).

1Korinth 5:5, "Hibang mi pen, I Toupa Jesu ni chiang a a kha hundam a a omtheihna ding in, a taksa sukmangna ding in setan kiang ah piakding ka chi ahi."

NB: Setan kitheihnate a nang zong hung kichiamteh maithei a hihna ah, kiveen-huai mahmah hi.

 

6. SETAN LEH A NUAI ATE

1. Setan angelte pen, kha gilou, dawite ahi.

2Pet. 2:4, "Aziak vaantungmite'n sil a bawl khiallai un Pasian in a khawi kei a, hinanleh gawtmun ah a pai a, vaihawmsak a om diing in mialna khaute in a gaak hi." 

Juda 6, "Tualeh vaantungmite a tanvou uh hoihtak a keemlou a, hinanleh a teenna mun uh nusia pen, taangtawn a gaakna siikkolbulh in mial nuai ah ni thupi vaihawmni a diing in a koihhoihta hi."

2. Mialtung a vaihawmte, thu neihna neite, vaante lak a om kha giloute ahi uh hi.

Eoh. 6:12, "Aziak i doute pen taksa leh sisan a hikei a, mial tung a vaihawmte, thuneihna neite leh, vaan munte a kha gilou omte ahi zaw uhi."

3. Mi khialte pen, Khial tate ahihziak uh ahi.

John. 8:44, "Noupen na pa uh dawimangpa a hung kipan nahi ua, napa uh deihlam na bawl ut uhi. Amah pen a chîl a kipan-a tualthat ahih ziak in, amah ah thutak ah aom kei hi. Juauthu agen in amah a kipan in ahi agen, aziak amah mi zuau ahi a, tualeh zuaupa zong ahi."

4. Peter bang in mi siangthoute lungsim zong Setan in a bawl ut hi.

Matt. 16:22-23, "Tuachi`n Peter in amah atuam in apaipih a, "Toupa, hibang sil in hung gamlat hen! tualeh hibang sil na tungah a tungngai kei ding!" chi`n a gen hi. Hinanleh aman Peter kiangah, "Setan! Ka nunglam ah om in, Kei a dingin kipalpukna nahi; Pasian silte ngaihsun louin mihing silte na ngaihsun jawk ziak in," achi hi.

NB: Theihlouh kaal a Setan nuai a omtheih ahihman in, pilvaan-huai mahmah hi.

 

7. SETAN LEH A TUNG A VAIHAWMNA

1. Mailam hun hung tung diing ah, vaan a kipan a hawlkhiat in a om diing hi.

Kil. 12:7-9, "Tualeh vaan ah kidouna a om a, Michael leh a vaantungmite`n gulpi a dou uh hi. Tualeh gulpi leh a vaantungmite'n zong a dou uhi; hinanleh a zoukei ua, a mun uh zong vaan ah muh in a omnawn kei hi. Tuachi`n gulpi lian pen paihkhiat in a omta a, hua gulpiteek pen Dawi leh setan zong a kichi hi, leitung pumpi kheempa, amah pen leitung ah paihkhiat in a omta a, a vantungmite zong amah tawh paihkhiat in a om uhi."

2. Setan in Pasian mite nna sepna a dou/daal hi.

Kil. 12:12, "Tuaziak in nou vaan leh a sung a teengte kipak un! Hinanleh leitung leh tuipi a teengte tung a gik hi! Aziak pen hun tomnoukhat a neita chih a theih ziak in, dawi pen heh mahmah in, na kiang uah a hung paisukta hi."

3. Angel in amah (Setan) a hentaang.

Kil. 20:1-3, "Tuachi`n vaantungmi khat vaan a kipan a hung kumsuk, a khut a kawkhuuk tawbei chabi leh sikkhau lianpi tawi kamu hi. Aman hua gulpi, gulpitek, dawi leh setan pen aman a, kum tuulkhat sung diing in amah a henta hi. Tualeh kum tuulkhat achin masiah a namte a kheemkiik louhna diing in, kawkhuuk tawbei ah a pailut a, a khakkhum a, a sindetta hi. Hinanleh hih silte zoh chiang in amah pen tomkhat khahkhiat ahi diing hi."

4. Kum tuul khat sung kawkhuuk tawbei ah Setan khum in a om diing hi (Kil. 20:3).

5. Hihte khit chiang in khah in a om diing a, kidouna a pang diing in mite a kaikhawm diing hi.

Kil. 20:7-8, "Tualeh kum tuul khat a bei chiang in, setan pen khum a a omna a pan khahkhiat in a om diing a, leitung killi a om namte leh, Gog leh Magog, kheem a kidouna a puikhawm diing in a paikhia diing hi. A tamdan uh pen tuipi a sehnel bang ahi."

6. Taangtawn meikhuukpi sung ah paihluut in a om diing hi.

Kil. 20:7-10, "Tualeh kum tuul khat a bei chiang in, setan pen khum a a omna a pan khahkhiat in a om diing a, leitung killi a om namte leh, Gog leh Magog, kheem a kidouna a puikhawm diing in a paikhia diing hi. A tamdan uh pen tuipi a sehnel bang ahi. Ama'uh pen leitung vailam khaksuak in a paitou ua, misiangthoute giahphual khawpi deih-huai pen a kualkhumta uhi. Tualeh Pasian a hung kipan vaan a pan in mei a hung kesuk a, ama'uh a kangmangta hi. Ama'uh kheempa dawi pen gamsa leh Kamsaang taklou omna, mei leh kaat dil ah paihlut in a omta a, taangtawn taangtawn in thuakgimsak in a om diing uh hi."

 

THU TAWPNA

Setan pen, tha neitak leh sil bawltheitak ahi a, hilezong Pasian pen haatna bukim nei leh sil bawltheihna bukim nei ahi.

Setan in a tawntung in kalvari a dem a, gualzawhna tan diing kinepna in a sual hi. Hilezong, eite pen kalvari sisan zaal a Setan tunglam pek a gualzou diing in, theihtawpna suah in a kahtouh sawm chiatzaw diing hi (Kil. 12:11).

 

DOTNA

1. Setan a puuksiat masanglai hihnate chi sagih in gen in.

2. Setan miziate chi nga in lah/musak in.

3. Setan lungsim leh hihnate lak a poimawh nasak diakte, chi nga in gen in.

4. Dotna thumna ngaihsut in, setan mizia laau-huai pen khoi pen e? Bangziak e?

5. Setan kitheihnate, na theihdan a gen in a min chi giat pia in.

6. Setan nna septe, chi nga in a min pia in.

7. Setan nuai a omte (Setan assistant a pangte) kuate e?

8. Hilhchian in: Jesu hinkhua a kipan leh nungzuite a kilepmang theihna diing ua Setan thugen theihdan.

9. Kil. 12:7-12 leh 20:1-10 a kipan in, Setan suul nung leh a sil tupte gen in.

10. Bang khelhna in mihingte dawi leh setan a hung suaksak e?

Na dawnna uh, thangdoulal@gmail.com ah khaak/thot un.

Featured Post

KHRC Condemns CM's Churachandpur Helicopter Visit

Lamka, July 4, 2026: The Kuki Human Rights Council (KHRC) has strongly condemned the Government of India for facilitating Manipur Chief Min...

Recent Posts