Sunday, September 13, 2020

Another Additional Charges in Delhi Police: Robin Hibu, IPS

1. Today, i have been given additional Charge of Special Commisoner for Provision and Logistics Unit of Delhi Police, office at Rajour Road, near LG Office, North Delhi.

- All Delhi police items purchases ( arms, ammunitions, clothing, vehicles, electronics, uniforms items, gadgets, riot equipments, computer items, appliances etc, will be under my command.

- Will strive to buy only  the best and the latest items for the Delhi police, so that our jawans and officers can get the world best police infrastructures,  logistics and security items for maintaining law and order and in serving the citizens with smile and pride in policing duties .

2. Also I have been given another Charge of Special Commisoner for  Recruitment Unit for Delhi Police, planning massive recruiting from all over India in collaboration with SSC, Delhi Police aim is to get best boys and girls from all over India for making Delhi Police a cosmopolitan police modern police.
We are going to use latest IT technologies for latest seamless recruitment process for Delhi Police.

- Will leave no stone unturn ......will make  all out efforts by using latest technologies for making positive benchmarks  difference for better Delhi city  police, for well equipped, well trained,  well feed, best hunt strategy from all india on merit recruitment for best recruits jawans and officers for capital police of India .

Jai Hind !

Robin Hibu IPS
Delhi

Courtesy: Helping Hands FB as on 2020/09/13

Interview: Miss Dimzangai, Editor, Ruth Messenger

NU LEH PA lou nasem ahiziehin, anaute don ding toh innsung nna toh, buoi thei den khat ana hi. Innsung khosah hasat ziehin school zong hoitah in ana kai zou sih hi. Hinanleh ama khu i gam ua numei "Editor" umsun ahing suo a, kum 24 val Editor apuo a, tu kum a 25-na ahi.

Ama ahileh Lamka pansan a kibawl Christian Magazine kithang mama, "Ruth Messenger" Editor Miss Dimzangai ahi. Zenhang Lamka khuo a teeng Pu Tualzakham Khuptong (1920 - Jan 1999) leh Pi Thangkung Khuptong (1927 - May 1, 1999) tate 7 -- Pasal 3 + Numei 4 -- lahah u-pa pen, 19 Oct 1954 a piang ahi.

Page 36 a kibawl Ruth Messenger ahileh '2 months' ah Issue khatvei suo ahi, "numei" ngen buoipi Christian magazine sim nop tah khat ahi. Tu kum, December, ah Silver Jubilee meel mu ta ding.

A ngai nuom huoi mama, Ruth Messenger Editor Dimzangai toh Zogam Today Joint Editor Bruce K. Thangkhal houlimna tam anuoi a bang ahi:

Zogam Today (ZT): Interview thei dia hun nang pieh ziehin lungdam ingh.
Ruth Messenger (RM): Pathian in hunhoih hon piak ziak ahi a, kei le ka lungdamlua hi.

ZT: Tulai bang na buoipi?
RM: Ruth Messenger Magazine diing ka buaipih laitak ahi.

ZT: Bangchidan a Quarantine Centre va tung? Lungkim huai nai?
RM: Delhi a hoh ka hong pai in dan bang a Quarantine Centre a va omkha ka vele, nek-le-dawn gilvahna diing khop hon pia ua, lungkim huai ka sa.

ZT: Bang achihleh Koppi neilou a um kha? Na Lungkim na maw?
RM: Ha ha ha… Bangziak ahia hitan dinmun a ka om, pasal chihte kinei manselou, pasal neileng tua ka septe deihbang a sem theilou diing, tua Pathian' nna ka sep bang a leng sem theilou diing ka vele (muhlouh ziak ahizaw diam ah…). Tu'n lungkimtak in ka omthei a ka kipak mahmah.

ZT: Ruth Messenger hing bangchi kipat? Tu'n copy bangza na print zel uh?
RM: Ruth Messenger, December, 1995 in kipan a, 'Ruth Weekly' chih minvuah in nihvei kihawm man hi. January 1996 a kipan 'Ruth  Messenger' kichita hi. Idea neitu Mrs Lalrawnkim ahi a, a pankhetu leng amah ahi. A kipattung in laipek 1 in kisun lel a, copy 500-1000 kikal kihawmkhia hi. 1997 June kha a unau kal a kitheihsiamlouhna hong om in, kumkhat kikhawl a, 1998 November in kipannawn a; huai a kipan abu in kibawl hi. Pathian' panpihna ziak in copy 2750 kisun in kihawmkhia ahi.

ZT: Ruth Messenger "issue khat" print na'n bangzat a bei?
RM: Rs. 41,000/- val zek khawng ahi.

ZT: Article hing ki-submitte "Paite" haam a bangzieh a translate ngai sese?
RM: Article neite deihdan a Paite pau a kiletkhia ahi tangpi hi. Ets: Rev. Dr. Dongza Thawng article-te ama' deihdan a Paite pau a lehkhiak ahi a, Rev. Dr. Hmansang Songate leh Rev. Vanlalzuata-te article-te bel Paite pau a lehkhiak di'n kingen hi. Aziak bel, a simtu tamzaw in amau' pau a theihlouh ziak un.

ZT: Ruth Messenger ah Editorial Board koi teng nahi ua? Banglam na buaipi pe'n a?
RM: Board Member-te a [Ruth Messenger] cover ah kitaklangte ahi, Editorial Board kihivek mai. Magazine avek phial in ka buaipih ngai hi. Asst. Jt. Editor in Hmar pau a translate a, proof-reading mi nih in a bawlzoh chiang un ken final ka bawl hi.

Ruth Messenger Editorial Board:
Editor: Miss Dimzangai
Finance -cum- Joint Editor: Miss H. Khawlching
Assistant Joint Editor: Ms Thangngaihmawi
Founder: Ms Lalrawnkim

Circulation Manager:
Ms Chonghminglian
Ms Ngailianmawi

Consultants:
Rev L Kham Kho Lun
Rev T Zuanlal
Rev Dr H C Stephen
Rev Stephen Chinzathang
Rev Dr V Hangminthang

Advisers:
Miss Liankhoman
Mrs Chingnu Ngaihte
Rev Dr Dongzathawng

ZT: Ruth Messenger Layout Design leh Typing kua'n hing bawlsah?
RM: Layout design ka deihdan ka gen a, Thawnsau te'n ka deih bang in hon bawl uhi. Typing ka hihzel hi.

ZT: Ruth Messenger in semtu nei maw, neilou, bangchi kivaipuo?
RM: Ruth Messenger in semtu tuam neilou, RM asuah chiang a Board Member te'n packing ka bawl ua, thumna/latna ka neizel ua, veng/khua teng a Agent-te hawm diing in kipekhia a, kou hihtheih lamchiat ka sem uhi.

ZT: Manipur State pulam koimun lakah na thot ua, copy bangzat?
RM: Ei singtang mite omna teng hikimphial hi. Copy 650-700 vel kithonkhia ahi.

ZT: Ruth Messenger in Fee muhoih
na maw?
RM: Pathian panpihna in ka muhoih uhi. Ka Agent-te uh a ginom mahmah uh.

ZT: Ruth Messenger toh kisai bang haksatna na tuak kha ngei a?
RM: Haksatna tamtham hi, laisiamlou ka hihman in, laimal gawm leh khen tungtang a ka buai hun a om a, pau zatdan kilawm leh hoih ka taksap hun leng tam a, ka gelhtam leh ka theihna a tawmdan ka mukhe semsem a, ka buai deuhdeuh hun om hi. Thildang ah buaina gendi a omvak kei.

ZT: Ruth Messenger Editor nahi masang in magazine ah nasem ngei or article na gelh ngei maw?
RM: Kum 16 vel ka hihlai in Convention Press ah ka na sem ngei, article ka gelh lam ka theichian kei.

ZT: Na neulai in bang nahi ut a?
RM: Ka neulai a ka ut masak pen nungak chiang a Pathian thugen ahi. A nihna numei police a pan.

ZT: School khoi ah na kaai?
RM: Ka naupan lai in Lamkanuai (tu a Zenhang Lamka) a mission sikul ah ka kai man zek hi. Himahleh, innsung khosak haksat ziak in Class-10 tan le ka simzou kei (unau lak a alianpen ka hi a) ka nu leh pa lou nasem ahihman un, ka naute don kawm in innsung nna ka mohpuakna hipah ahihman in.

ZT: Laigelh lam lunglut lechin kilawm, bangchi'n laigelh lamah na kipia a?
RM: Laigelh sang in mite' laibu gelh sim ka lunglut zaw hi. Ruth Messenger a kipat apan laigelh ka kipan hi.

ZT: Saptuam ah bang panmun na tu a?
RM: EBC Central ah Dorca's (numei pawlpi) President ka hih laitak ahi.

ZT: Bangdia Bible ana zil kha lou, na lungkim na maw?
RM: Grace Bible College ahong kipattung lai 1980 in Class-10 zouloute adin le Bible ziltheihna lampi ahong om a, ka ut mahmah hi. Ka Pa kiang a ka nget leh, "Na naute ahong letdeuh ua, nang  dinmun ahon luahtheih (inn a ngaktheih) chiang un Bible na zil diing" hon chi hi. Ka naute hong letdeuh, 1983 in form lak ka tup laitak in, ka kal (kidney) lam ahong buaia, operation bawl in RMC (tu-a RIMS) kichi ah 1983-1984 kum kizom in operation ka bawl hi. Ka damdeuh in GBC ah form ka va la  hi. Himahleh, doctor te'n le hon recoment ngamlouh ziak un ka kingaise mahmah a, "Bangdia ka Bible zilna hun di Pathian in ahon bawlsak louh! chi in Pathian tung  ah ka vui hi. GBC a kaisawm a form 3-vei hial ka laknung inle operation ngai in ka om zihzeh a, Bible zilthei di'n ka chidamna in a zohlouh ziak in ka lungkim theikei hi. Nikhat, Rev. N. Phungzapau (GBC Principal ahihlai) in, ka kiang ah, "Ngai, nang zaw Bible zildia Pathian in kong hon honsaklou  ahi diing, na utlouh leh tuplouh le hilou hi a, lemthei mahmah lou, Pathian min a na kalsuannate ah, mite'n, 'Nang Bible zillou hiteh,' chi-a hon sawlkik kei nak ualeh lungkimta mai in, Pathian in lemsalou hikha diing ahi," chi'n hoihtak in hon houlimpih hi. Huai ni a kipan Bible zil ka utna ahong nepdeuh a, Pathian' hon pidan ka theisiam hiaihiai a, lungkimna khat ka hon neithei khong hi. 

ZT: Theology lamah eimi numei kiva'ng a kichi a, bangzieh adiei?
RM: Theology lam a numei a kitawm ziak hi a ka ngaihdan tuh, tua lampang lunglutna dia kisinsakna innsung leh saptuam sung a atawmluat ziak hidi'n ka ngaihtuah.

ZT: Na piangtha dan nang gen thei diei? Kuan hing Baptisma?
RM: October 1972 kum in Singngat a EBC Mission school ah Bible camp a om a, thugente' tungtawn in Pathian' houpihna za in mikhial pumlum ka hihdan Kha Siangthou in hon theisak a, ka beidong petmah…! Himahleh, Jesu'n ka khelhna tengteng ngaihdamna dia Khros a athuakdan leh ka khelhman sihna ana pekhinta ahihdan chiangtak a thei in pianthakna\kitheihchetna ka nei hi. Pastor E. Paukhanlian khut ah Baptisma ka tang.

ZT: I gam ua Pasian thugen - Evangelist leh Pastor te'n bang tasam pe'n in na mu a?
RM: Pathian thugen - Evangelist leh Pastor-te' taksap pen hi a ka na muh ahihleh, "mittui" ahi. Kha mangthangte veina a "itna mittui" kitasam pen hi in ka mu.

ZT: Na hinkhuo ah kisikna na nei kha ei?
RM: Thil neuhneuh ah kisikna diing omtham e. A pipen in, kei hihtheih hikei mahleh, lai ka na sim teitei louh ka kisik pen hi. Tu-a ka dinmun ah kisik tuntun na diing ka thei tadih kei hi (hinkhua kisikna tawmdeuh dia zat ka thil tup khat ahih toh kiton in Pathian' hehpihna ziak in tua ka sikna diklai hi a ka theih ziak in). Lai ka na sim hamham louh ka kisik pen.

ZT: Na hinkhuo ah kipakna na mangnilh theilou a um ei?
RM: Ka pianthakni in ka kipak penpen a, ka mangngilh theikei a, ka mangngilh ngeikei diing.

ZT: Nam-le-Nam kal ah bangchi'n kitanauna (brotherhood), kituakna (unity) sukhat thei ahi diei?
RM: Ngaihdan mawltak in genle: Saptuam te'n lungkelou in a hitheitan in panla zel in, khua leh khua, veng leh veng khawng kivehtuah in thumkhawm, kapkhawm-maukhawm in Pathian' tung ah khelhna thuphatawina neikhawm theizel lehang phatuam diing in ka gingta.

ZT: Bible na simsuo kha tai?
RM: Ka simnop atam ziak in 7-vei ka simsuak man a, mit hatlouh ziak in simsuak dian abanban a sim lampang ka khawlsan hi.

ZT: Old Testament leh New Testament ah bang sim nuom pe'n nasai?
RM: Thukhun Lui (OT) ah Jawlneite laibute, Thukhun Thak (NT) ah Tanchin Hoih-te leh laikhakte.

ZT: Bible ah na ngaisa'ng pasal khat leh numei khat tel di hilechin koi na tel diei?
RM: Joseph leh Esther.

ZT: OT leh NT ah mi mudah/mihuat (most hate) khat tuotuo tel di hitalechin koi na teel diei?
RM: Ka theikei

ZT: Lockdown (Coronavirus) ziehin Sunday kikhop um theilou, bangchi'n na geel a?
RM: Innkuan adia hoihzawkna diing hi in ka gel a, Pathian' temple i hihdan chiangsem in ka thei.

ZT: Biakinn sunga phone puaklut hoih or hoihlou?
RM: Pawlutlou in omthei chiat le hoih ka sa.

ZT: Eimi Christiante bang na puaknatpi/veii pe'n? Bang kitasam pe'n in na mu a?
RM: Amin maimai (piangthakloupi) a Khristiante veihuai pen, ka puakgikte lak a khat ahi. Khristian kichite lak ah diktatna leh itna i tasam un ka mu.

ZT: Tulai Christian Khanglaite (Youth) lakah bang kitasam pe'n in na mu a?
RM: Pianthakna diktak nei i tasam ua, diktatna le i tasam uh.

ZT: Christiante di'n Tep le Muom -- Beri, Kuva, Khaini, etc. -- toh kisai bangchi'n na ngai?
RM: Hioh ahi chihna di om in ka theikei.

ZT: Christian te'n Love Song sah ding ahisih chi khenkhat um a, bang'e ngaihdan?
RM: Khristian piangthak diktak te'n mi lak ah love song sa diing un ka gingta kei.

ZT: Pasal neilou hinkhuo na bangchi kikhamuan a?
RM: Pathian in mi tengteng pasal/zi neivek di'n hon phutluihlou ahihman in, pasal neilou dia sehte laka telkha hidan in ka kikoih hi. Huan, koppih neilou dia a sehte bel tan a lungkimna pia hi. Tua banah, kei leh kei kikhamuan ngaiselou in, ka hihna dia Pathian' hon koihna theichian in ka lungkim a Pathian in hon khamuan hi. Pathian' hon koihna i theihchet nakleh midangte'n i hinkhua buaipih mahle uh, ei kibuai selou hi. Lamdang ka sak ahihleh, pasal ka na neihlouh tuni dong a ka kisik theihlouh ahi.

ZT: Himi interview simtute bang na advice/encourage nuam ei?
RM: Laigelh a Pathian' nasep ana manpha mahmah a, Pathian' nasepna kahiang khat ahihdan i theihthak uh deihhuai hi; i tunphaklouh, i siik phaklouhna mun tanpha a nna va sem ahihman in, gelh a Pathian' nasep pibawlthak poimoh ka sa hi. Agelhtheiten gelh in, mipi lamte'n sumsen zek thasiallou in ana leisak/panpih kawm in thumna toh delhzui thei lehang ut-huai mahmah hi. Huan, Pathian thu hi-in, khovel thuthang tuanna Newspaper-te hitaleh, laigelh kichi thil baihlam ahihlouh ziak in, agelh peih omsunte' laigelh phatuamngaitak in ana simsak ni. Khovel in koilam hon manohpih a, koitan tungta, bang maituah diing, bangthil hong tungdiing chihte theihna dia 'khodakna' hoihpen ahihman in, pangkhawm in simchiat lehang masawnna leh khantouhna thupitak hidiing hi.

ZT: Na hun mantam tah nang pieh ziehin kipah ing. Hing lawching semsem ta in.
RM: Kei le kipak ing e.
                     -----------------------

Courtesy: Zogam Today [13-09-2020]

Friday, September 11, 2020

Wooden Plate costs Rs 5K Only

SINGTANGPA ANN NEKNA KUANG


LAMKA, SEPT 11, 2020: Kuo toh bang hih Singtangpa Ann nekna Kuang deiten Rs 5000/- a lei thei ahi. Thuchian kimzaw leh adeite abawlpa Mr Haupu of N. Leitan, mob +918132090021 ah kihoupi thei zing ding hi.

(If you want this wooden plate, please kindly contact)

Ccpur District Journalists' Union: 2020-2023

LAMKA, SEPT 10, 2020: The following are the office bearers of Churachandpur District Journalists' Union (CDJU) for the term 2020 - 2023.

⏩ President : S. Nengkhanlun, Editor, Zogam Today

⏩ Vice President : Th. Thangzalian, Editor, The Lamka Post

⏩ Secretary : Vicky Suantak, Editor, Nisin Thuhiltu

⏩ Finance – cum- Treasurer : Lalmalsawm Sellate, Editor, Hmasawnnathar

Executive Members :
1. L. Chinkhanlian, Editor, Manipur Express
2. Ginkhopau, Editor, Angels Vision
3. Timothy Z. Zote, Editor, Manmasi Digest

Global Zomi Idol, 2020 T. Shirt honna om

Lamka September 11, 2020: Paite Veng, Imphal ah Global Zomi Idol (GZI), 2020 T. Shirt hon khiatna neih in om hi. Hih hun zatna ah Mr Biaklal Ngaihte, PRO, SSPP, General Headquarters in lamkaih a, Mr T. Thangthuam, President, ZAA in thu genna nei hi, Aman agenna a Pasian panpihna tawh GZI hoihtak in paitou thei a, tunitan in round-4 zoh hi ta chi hi, Maban November chiang in India level ah final round neih sawm a hih dan zong taklang hi. Hih hun ah Boipu Vaiphei, Marketing manager tomkim tak in T. Shirt a hongpiankhiat dan pulakna nei hi. Aman a gen dan in mabanah T. Shirt mipi lak ah Rs. 500/- a zuak hi ding a, mipi te'n ZAA panpihna ding a leisak chiat ding in ngetna nei hi. Paukhanmung Guite, MPS in T. Shirt honkhiatna nei hi. Mr Guite, MPS in a genna ah ZAA in global level a asilsai uh thupi sa mah mah a, a pianna pa (T. Guite, IPS) in Zomi ana ngainat mah mah bang in a mah mah in zong Zomi it in ngai na mah mah a, a lungtang a Zomi sisan belh den ahi chin gen hi.

KHALVONTAWI
VOICE OF THANGKHAL

Thursday, September 10, 2020

Henglep Lampi Thu Hitchetna: TT Haokip

LAMKA,  SEPT 10, 2020 --- Thingkeu-Henglep lampi (31.5 kms) thua hilchetna: Tulah Kukite lah akon in sopi uleh nao mi tamtah in Henglep lampi ahin khosa je un alung lut jouse chunga kipa thu kahin phonge. 

Saitu MLA pu Pu Ngamthang Haokip leh Aisi Haosapu Pu Jamlet Haokip kisan jong ahung lunglut phatao vin ahileh kipa um kasa e.

Tunia Manipur sunga cheng  Kuki chate hetdinga ka tahlat nom chu ahileh 2017 Election jou jouva Assembly akitou lai in keiman Hiche Henglep lampi condition Assembly a ZERO Hour sungin kana podoh in ahi.

Che achun Pu O. Ibobi in hiti hin ana seiye "Kumsom le kumnga, tichu term 3, Manipur CM kahi sunga hiche Henglep lampi kana siemlou vang hi phamo kasa lheh e. Kanao TT Haokip mai a jachat um kasai. Ahinla keima kamo poi, ajechu kum 15 sunga hin koima khatbeh in (tichu amoputna popa pum in) eina seipe khapoi.

Khuti loule ibola kasiem lou diham, hiche sanga khojo leh mantam tah tah bon kana bol e. Tunia kanao TT Haokip in Assembly floor a asei bang tah in khat beh in eina seipe leu kana siem louta leh katinome" anatin ahi.

2000 April akipat February 2017 (tichu kum 17) sung laichun tuni phat a keima MLA kaki resign sunga Henglep lampi kho sah sopi ule nao hija hin kum 2000 to 2017 kahchun tua akhosah bang bang un ana khosah uhen lang Moldak to Kolhen, via D.Munlui and Leimatak kom/river (only 12 kms.), Rs.14 crores a estimate leh sanction NEC apat a ana kibola 2015 to 2017 sunga ana kisiem pan chu agam mipi holeh aphat laia moput na neihon ana vesui leu manta ta thei hintin Henglep hom sunga cheng sopi uleh nao dinga jong phalheh ding ahi.

Ahinla vangset umtah chu koimachan ana khosah lou leh anavetsui lou je un hiche NEC fund a kisiem lampi chu amun tamtah ah 4 x 4 gari tailou lhaitheina ahitapoi, akho lheh jengin agam mipi ading in vangset aum lheh e.

April 2017 in keima MLA kakai jou jou in na kitong kavetleh kamit alhung pon a Contractor teni kana kouvin ahi, hinlah veini zen kakou injong einasah lhon poi. Eina kimupi leu kasei got chu alampi aken behset namun ho siemphau vin tia kana seiguot ahi e. Chuphat in kenjong Manipur a NEC-in -charge, Joychandra (E.E.) kana kou in hiche lampi kana vetpin ahi, amajong kana housen haphoh in kana phoh in ahi. Amapa akon in hiche lampi siemna dinga sanction kibol Rs.14 crores apat in Rs.12 crores draw akibol dohtai ti thujong kana hedo tan ahi. Chuphat in 2015 toh 2017 ka a nakitongdoh jat toh asum kidraw dojat aki khet behset jeh in keiman jong NEC Secy. Shillong a kana hil e. Ama in jong a spot a verification bolding Khasi Engineer khat ahin sole ti thu Chief Engineer (PWD) akon in kana za e. Sum ala moh u Rs.2 crores umnalai pachu NEC te in hiche Khasi Engineer pa report dung jui achu ana khape u ahi, keiman kakha sah ahipoi. NEC te seidan kaja dungjui a vang Contractor teni in ana draw sau "Rs.12 crores akon chun ana ahiding bang tah leh akilom kham in tong un, ahilou leh Rs.2 crores bill bolthei pou in nate" tia ana seipeh uh ahi. 

Chuban kit leh Manipur sunga um Kuki chate koma kahilchet nom khat kit chu Thingkeu-Henglep road/lamlen (31.5 kms.) kiti leh "the stretch of road between Moldak and Kolhen, via D.Munlui and Leimatak river, on Thingkeu-Henglep road" confuse bol hi uvin. Tuleh tua atha beh a Henglep lamlen khosah mama a atodiu leh abol diu dang umlou banga social media mangcha a kisalel ho jouse chunga kakipa thu kahin phong e.

Ahinla nahet diu khat chu Henglep lamlen/road kakho sah jal leh Henglep Hqtr. akhan tou di kakhosa vanga election vei 7 zen kana tet a by-election 1 vei (1998) toh General Election 1 vei(2017) kana Kai ahin, kanatoh in vote eiholpe hijong leh hiche "Thingkeu-Henglep Road (31.5 kms.)" kitipa vang hi kadam naleh kasiem thou thou ding ahi. Tabeh a kaseipeh nahiuve keima Thangzalam kitipan kasiemlou leh koima dang asiem ding naum pouve, keima demna dingleh suminset nadi mai mai a kisuboi mai mai mi atam e.

*via social media

GUTE INNPI IN TUITHAPI VEH

LAMKA, Sept 8, 2020 --- Tuni 8th Sept, 2020 zinglam dak 7:30 in Guite Innpi in  26th August a HPC (D) Sanga Hmar Group ten Tuithapi khua a thaukap a, pai khe ding a thu apiak ban uah, a thuman kei uleh buhal ding tan a a vau uh mohpaih in Tuithapi khua  vehna, khamuanna leh thumsakna nei in Singpi tuilum va awm uhi.

Hiai bang a thupi khual a kalsuan Guite Innpi'  tung ah VA leh khosung makai ten kipahthu gen uhi.

Tuesday, September 8, 2020

DIKTATNA IN NAM A TAWISAANG (khangthakte hanthawnna) ~ Pastor Thangdoulal Suantak

Diktatna kichi kammal pen mizia (mi hihna) genna ahi a, mi khat hindan leh omdante genna ahi. Tualeh hih pen Pasian a hung kipan mizia (mi hihna) khat ahi. Aziak pen Pasian in leitung mihingte a diing in daan a hung pia a, tua daan tawh kituak a hinkhua zangloute pen mi khial a kichi a, a diktatlou, a muan-huailou a suak uh hi. tuaziak in Pasian thukhun leh daante tawh kituaklouhna ah diktatna a omthei kei a, diktatna omna diing mun ah diktatlouhna omkha zeel hi. Leitung ah mihing hi-in, ganhing ahihke'h vanhzak tuamtuamte hitaleh, a omna diing uh mun a a omkei uh leh ama'uh a diing in siatna ahi.
Etsakna:
1. Zusa pen Ngeu omna ah va-ihmu leh, Ngeu in bang lungsim a nei diai?
2. Sakhi pen humpi teenna ah va-giak leh, Humpi lungsim ah bang a om diai?
3. Uipi mai ah saguhbawk kikoih leh nelou in a omthei diai? (Nu-ngak leh tangvaalte pen saguhbawk bang a, a gawngsan khat mai a vaki-lui diaiduai louh diing i gen utna uh ahi).
4. Diktatna omna diing mun ah Diktatlouhna om leh, Pasian leh Setan in bang lungsim a nei diing uai?
5. Diktatna in Nam a tawisaan leh, Diktatlouhna in bang a tawisaang diai?
6. Mi diktat khat hi in na kithei hiam?
7. Hih a tung a doknate, na lungsim haamkam (heart language) tawh dawng inla, na dawnna pen Pasian in a sim diing hileh, 'Ka dawn masang in kibawl hoih masa ni'ng,' na chi ut diam?
I omna diing mun ua omna pen diktatna ahi chih i genna uh ahi. 

Diktatlouhna Hi A I Theihte Uh Bangbang E?
Guuktaatna
Thumanlouhna 
Zuau genna
Mi kheemna
Neekguukna   
Thu sawm piakte zuihlouhna 
Sumpung Laakna  leh a dangdangte).

Diktatna Tawh Kisai a Ngaihsut Thak Diing Khenkhat.
1. Nu-le-pate'n tate hihna diing a thupukna a bawlte uh pompih napi zui utlou hi hang.
2. Eima eima field/ground (Sepna) mun chiat a diktat zouloute i hihman un lawhchinna ki-ngah zoulou hi. (Etsakna: Ka sunghpa pen, Manipur govt. schoolpu khat ahi a, ama'n hibang in ka kiang ah hung gen hi: 'Ka seppihte office kailou leh school a zong semlou a, inn a om a, saptuam a local secretary leh Missions tawh kisai a mawhpuakna lianpipi neite ahihziak un, ka kikhop diing zong ka thadah hi,' chi hi). Ngaihsun in. Hihte'n Nam tawisaang theilou diing hi.
3. Mihingte pen ut bangbang bawltheihna diing a zaleenna nei a bawlte i hihang un, Pasian utna, deihna, leh lungsim bang a om diing a eite hung bawlpa Pasian kinepnate i hi ua, hilezong Pasian thu zuih pen sil hamsa leh hithei lou, sahkhua kihilhna, ei mimal tawh kisailou dan a ngaihsutte i hihman un, eite hung bawlpa daante siatsuahte i suak ua, a dik theilou nna khat suak ahihman in kitungtuang zou taktak lou hi.
4. Laisim diing a school kai hinapi a, lai sim utloute a diktat kichi theilou hi.
5. Nna sem diing a kuan a, nna semloute zong a diktat kichi theilou hi.
6. Utlouh ziak a manlouh chih zong diktatna hilou hi.
7. Upa leh Pastorte kiang a i thubuaite uh tut diingte hinapi hang a, police leh court a kitutte ahihman un, diktatna tawh i kigamla uh hi.

Chakma Mite Kithuhilhna: Laisimna pen leitung gaaldouna ahi a, a sim zouloute'n gaal lel uh hi. Gaalzawhna diing in mitamna, tha-haatna, leh gam neihna saang, laisimna poimawh zaw hi. Laisiamte gam lian a, laisiamloute gam neu hi. (Chakma Autonomous District Council paikhiat hita hen! Chi a MZP-te'n lam zuihna a neih uh phattuamna bang a awm a?)

Diktatna In Bangziak a Nam a Tawisaang E?
Bible: Roman 7:19. 'Aziak silhoih ka bawl ut pen ka bawl kei a, hinanleh sil hoihlou ka bawl utlouh pen ka bawl zawsawp hi'.
Pasian in a mite siatna diing vai hawmlou hi. Leitung luahdim a mihingte a pun diing uh lunggulhpa pen i Pasian uh ahi, chih thei masak a nei in hih a nuai a thute i ngaihsut khawmlai diing uh hi.
1. Nam khat tawisaan ahihna diing in, Sumsinna (Economic) leh Diktatna, khoi pen a poimawh zaw a? Dokna tawh kisai panpihtu: I Economics uh pen Diktatna a kilamtou ahih diing ahi.
2. Nam khat a khantouhna diing in, Economics leh Diktatna tawh Pasian a kisaikha hiam? Dokna tawh kisai panpihtu: Economics leh Diktatna bulpi Pasian ahi a, Pasian tawh kisai lou a khangtou bangmah omlou hi.
3. Economics leh Diktatna bulpi Pasian ahihleh, eite leh Pasian banglam in i kisaikha ua? Dokna tawh kisai panpihtu: Eite leh Pasian kisaikhaakna a tam a, tuate ahihleh: (1). Pasian bawlsa mihingte i hi ua, tuaziak in Setan kheem in i om uh hi. (2). Mawhnate a pan a Jesu sisan a tatsate i hi uh hi. (3). Ginna tungtawn a hih Pasian nna septe pomkip a, Amah a diing leh, Amah deihna leh lungsim tawh kituak a hinkhua zang diing a Pasian ki-lam-etnate i hi uh hi. (4). Nna leh sil zousiah ah eite leh Pasian i kisaikha uh hi.
4. Ahihleh, Economics, Diktatna, Pasian leh eite kisaikhaakna in Nam a tawisaang diing maw? Dokna tawh kisai panpihtu: Hi thamtham hi. Tulai in diktatna pen motna hiam, mot-huaina hiam in mite'n ngaihsunta ua, i gam leh i nam uah zong diktattak a nna sem mi omlou phialphialta hi. Govt. office-te ah nna leh silte diktak in pailou a, a sung a semte zong ginatak a sem tamlou hileh kilawm hi.

Diktatna pen a thu bek a gen leh theih hilou a, gualzawhna ahihna diing in panla ni.
Eite gualzawhna pen i Pasian uh gualzawhna hi a, eite gual lelna pen i Pasian ua diing a zong gual lelna ahi. 

Sunday, September 6, 2020

Khalvontawi Essay Writing Competition Result (Full Report)

Rev Ginkhankap Pahtawina piak in om

Lamka, Sept 5, 2020: Thangkhal sung a thu kizaksakna dia kibawl KHALVONTAWI MEDIA (Voice of Thangkhal) in tuni zinglam Dak 10:00AM in Tangnuam Bethel Veng a Upa Laanghaulian inn (2nd Floor) ah 1st Khalvontawi Essay Writing Competition 2020 Result phuankhiatna leh prize piakna nei uhi.

KHALVONTAWI MEDIA (www.khalvontawi.com) apat Thangkhal haam a Bible New Testament letkhetu (translator) Rev. K. Ginkhankap, M.Th (N.T) pahtawina in Memento piakna leh Puanlaisan khat silsakna Upa Nengsuanthang, President TBC in nei hi.

The 1st Khalvontawi Essay Writing Competition, "Diktatna in nam a tawisa'ng" chih pasan in kidemna 23 July - 15 August 2020 sung ana om hi. Himi kidemna ah mi 10 -- pasal 7 + numei 3 -- pang uhi.

Himi Essay Writing Competition in atup Ieh a ngim ahihleh khangthakte laigelh lamah khantouh semna ding chih ahi.

1st Prize ahileh Mr. Thangliantung s/o Upa Thangsuanpau, S. Geltui in la a, TTO GHQ President in Memento + Rs 2000 piak khiatna nei hi.

2nd Prize ahileh Mr. Thangzakap s/o Mangsianhang, S. Geltui in la a, TYO GHQ in Memento + Rs 1500 piak khiatna nei hi.

3rd Prize ahileh Mr. K. David Suantak s/o Upa Kamkhanhang, S. Geltui in la a, TSP GHQ in Memento + Rs 1000 piak khiatna nei hi.


Consolation Prize mi 7 teng kiangah Pu Thangkhanmang,  President, Thangkhal Tribe Organisation (TTO) GHQ in kipahman in Rs 100 chiat pia hi. President TTO in, "Itna nei nam hih ding, mite ettontak hih sawm ding ahi," chi'n mipite hanthawn hi.

Khalvontawi Essay Competition a Participant-te apat thugenna om hi. Rev. Thangdoulal Suantak, Thangkhal Bible O.T. Translator in "Diktatna in Nam a Tawisa'ng" chih thupi pansanin Pathian thugenna nei hi.

Thangkhal Nampi lamkai - Thangkhal Tribe Organisation (TTO), Thangkhal Youth Organisation (TYO), leh Thangkhal Sinlai Pawlpi (TSP) General Headquarters apat thugenna zong om hi.

Thangkhal Baptist Church (TBC) sik-le-tang in TBC President Upa Nengsuanthang in thugenna a nei zaw in, 2000 kum a Thangkhal haam a kibawl KHALVONTAWI (VAPHUAL) Monthly Magazine ana pankhettute -- Mr Bruce K. Thangkhal (founder editor), Mr T. Chinlunthang (founder member), Mr Ginlunthang (founder member), Mr Kamkhup Mate (founder member & Ex Editor, Vaphual) leh Mr Haumuan (founder member) teng lak ah Mr  Mr Kamkhup, Mr Haumuan leh Mr Minlian Suantak (Ex Editor, Vaphual) te'n programme uap ua, thugenna zong nei uhi. Amau teng thum in KV Media Rs 1000 toh phungvuk uhi.


A thugen khenkhatte uh:
Mr Kamkhup in khatvei Magazine na kisuah zel mahleh typing sung leh word check sung hun sawtpi lut ahihdan gen hi.

Mr Haumuan in magazine  kichi nam adia gou manpha leh ham-le-pau/ literature kepbitna ahi chi. Whatsapp leh Facebook lak ah laigelh zualte in Literature diktat leh zang taktak na omlou, printed magazine ahih chia Literature diktat pawt a khangsawn te et thei dia zong history a dia pawimoh ahi chi.

Mr Minlian Suantak in sum-le-pai haksat ziakin Vaphual Magazine in maban sawn theilou a om kha ana hihdan gen a, tukhang bang hileh mazagine nuamtak a kibawl zou ding ahi chi hi.

Programme a hong pang theilou uh,  Hyderabad a om Mr Paulianhang @HangP, Administrator, Khalvontawi Media leh Tengnoupal district a om Mr Bruce K. Thangkhal, Editor, Khalvontawi Media te apat message "simkhiatna" KV Media News Editor MG Thangkhal in nei hi.






Administrator' Message: 
-----------------
CHIBAI ! 
TOUPA THUPHA !

Pasian ompihna toh 1st Khalvontawi Essay Writing Competition lawhchingtak a 
jou thei a, tuni a kipakman(prize) te hawmkhethei ding a omta ihihman in vansangpen a om iToupa Pasian kiang ah kipakthu kagen masa hi.

Hih essay writing competition apat in Thangkhal ham a laigelh pen kuamah kisiam nailou ahi chih muhtheih in om hi. Competition ah laiteng/laimal zatdan, athu (contents) leh laizekdan chihte ki en tangpi hi. Tuni a winners te'n jong laigelh dan leh iham gelhdan zilbeh ding theihbeh ding tampi neilai ihi chih manghilh lou in, ilaigelhdan leh iham gelhdan puahphat ding dan kijil ding in 
kung ngen hi. Thangkhal ham a laigelh ding pen kei mahmah in jong haksa kasak pen khat ahi. Abaihlam pen a gending in J leh Z jat ding dan, O leh AW jat ding dan chihte bang theih haksa pikhat ahi. Social media – Whatsapp, Fb lak a 
thu ki post te imuh chiang in sim haksa mahmah a, khat veivei bangpen genna ahia chihjong kithei joulou phial hi. Tuajiak in literature society hoihtak nei in namdangte bang in High school ah syllabus vanei jou kei mah lehang jong laigelh dan kichian neihna ding tanbek pen poimoh kasa mahmah hi. I Thangkhal ham pen athu a igen(spoken) chiang in abaihlam a, igen dan tawh kituakchet a va 
gelh ding pen baihlam lou hi.

Inam sung a pawlpi tuamtuam te'n kou KV media te nung na theihsiam ding un Khalvontawi media min in kung ngen hi. Kithupisakna/kiletsakna dan leh publicity dan a hih essay comptetition kisai ahikei a, inam iham a laigelhdan themkhat bek phattuamna a om khak leh chia inam ngaihnatna jiak liuliau tawh 
hung kisai ahijaw hi. Cash prize ding jong bangmah neihsa akinei tuan kei a, inam sung a mikiphal mun tuamtuam a om mi bangjah hiamte apat kingen khawm maimai ahinalai a, amaute tung ah inam angaihnat na jiak un kipakthu kagen hi. Duhthusam gen jual ta maimai le hang, literature society inei kei ta jong in, inam sung a pawlpi tuamtuam te bang in literature tawh kisai workshop 
neuneu neithei jel henla tua hun ah iham diktak a gelh ding dan chihte kihilh thei lehang saupi phatuam inteh kachi hi. I Thangkhal nam khantouhna lampi ah ipantheih na teng a pang chiat ding in iki ngen hi. Khalvontawi Media panlakna tawh tuchiang in tulai a khovel pumpi in mipil bang a ajat, dot theih dotmawh adot uh Google sung ah Thangkhal/Khalvontawi chih thumal te ijong (search) leh eima ham a muhtheih/simtheih ding thu leh laa hunkhop omthei tahi.

Atawpna ding in eite iham mah in hung kankhawm ahihman in pawlpi leh biakna hitaleh jong kuamah kikhentuam lou in Thangkhal ham teng huop jou gige ding in lungsim ngaihsutna kuah thei chiat lehang chihpen deih huai mahmah hi. Kua hileh inam a ding a pan ilak nate ah gen leh sak tampi omtham 
ding a, hilehjong huate pen lungneuna/thadahna a lalou a, ei leh ei kisuk thathouna, panlak thakna a neithei jaw ding in ikichial hi. Tuni a panmun neuneu ilak nate khatvei chiang in sil thupi hung suak ding hi...tuimal neuneu 
te'n tuipi abawl chih thupil kemching gige ni. Lungdam ingh !

~ Hangpi 
Hyderabad, India. 
Administrator, 
--------------------

Editor' Message:
----------
"Amasape'n in hibang hun manpha ipia ibiak Pasian min phat in om masa hen. Tualeh tuni program ngai poimaw tak a ikalsuan tengteng KHALVONTAWI MEDIA min in ZAHTATKNA chibai kung buk hi.

KHALVONTAWI MEDIA -- Website, Social Media, YouTube -- ahileh THANGKHAL adia Media lam a pan theih tantan a maa ana khuatkhuat khat ahi.

Masang lai in INTERNET/ GOOGLE ah THANGKHAL kichi toh kisai a kizon (search) chiang kimu zoulou hi. Kum 2000 apat internet ah Thangkhal kichi Yahoo Search ana kibawl a, kimu zou lou. Akimu sun chuh "Mulam" ahi. Ei Mulam ana hilou lai!

Tuaziakin Thangkhal toh kisai Thu-le-Laa, Photo, Video, Audio, etc kaihkhawm (collection) theih dandanin kibawlin i website uh www.khalvontawi.com ah kikhum zelzel hi.

KHALVONTAWI.COM ahileh Thangkhal toh kisai khempeuh "Online  Documentation" (internet tungtawn in kikembit) kibawl hi. Kum 15 val bang ana kibuaipih khin hi. Tun internet/ Google ah THANGKHAL kichi muhthei in umta hi, chi mipite kung zasak nuam uhi. Pasian min thupi ta hen!

Tutung a 1-veina Khalvontawi Essay Writing Competition: 23 July - 15 Aug 2020 sung, "Diktatna in nam a tawisa'ng", cih thupi a pansan in kinei hi.

Himi Essay Competition in atup ahileh "Khanglaite adiak in Khalvontawite thu-le-laa "gelh (writing)" lam a masawn semna ding deihna toh hung kibawl ahi.

Maban ah athupizaw sem a bawl kisawm a, Khalvontawite zong thanuam tak hung pang tou zel ding in ikitheisah uhi. I nam khantouh semna di'n i omna chiat ua panlah chiat ta ni hang", chi'n Bruce K. Thangkhal in a message ah taklang hi.
----------------------

Delhi ah zong 2006 kum in monthly newsletter KHAL-VONTAWI chi'n Mr Bruce K. Thangkhal, Mr Zamin K. Thangkhal leh Mr Mangneu Thangkhal (Dr Mangzamuan) te'n kum bangzat hiam tak ana suah uhi.

Tuni'n Rev. T. Chinminlian,  Executive Director, TBC in KV Essay Competition Organiser-te,  KV Social Media Admin-te banah Essay Competition a participant teng a di'n thumsakna nei hi.

Mr MG Thangkhal in agenna ah lamkai masate ziak a Thangkhal Nam hitan tung ahi a lamkai masate zahna sangpen ipia uhi chi. KHALVONTAWI Magazine a lamkai masateng leng zahtakna sangpen pia ahihdan gen in maban ah zong Thangkhal nam sunga Essay Writing Competition neih sawm zel uh ahih dan gen hi. Essay Topic ding ahileh Saptuam lamkaite leh Nam lamkaite dot a kalsuan tou zel ding ahi chi.

Tuni programme ahileh feltak in Mr Mangpi Thangkhal, Admin, Khalvontawi Social Media, makaihna nuai ah kinei a, Upanu Niangngaihnuam, Woman Chairperson, TBC Central in Bible sim in Pathian kiang a programme latna nei in hun pat in um hi.

Vote of thanks ahileh Mr MG Thangkhal in nei a, Upa Kamminthang, Recording Secretary, Thangkhal Baptist Church GHQ in thumna toh hun khak in om phawt hi.

Programme teng lohching tak in kizou a, kipaktak leh maitai tak in theitui kidawn khawm hi.

(Note: Himi report ah thugen teng a kitaklang zou kei a, tuaziakin video recording te Khalvontawi YouTube ah kikoih hi.)

Khalvontawi Media

Saturday, September 5, 2020

1st KHALVONTAWI ESSAY COMPETITION WINNING ENTRIES

CLICK RELEVANT PHOTO TO READ THE ENTRIES    

1st Prize Winner


2nd Prize Winner

3rd Prize Winner


1st Prize Winner Essay Competition - Mr. Francis Thangliantung


DIKTATNA IN NAM A TAWISANG


DIKTATNA :

Pasian hihna(attribute) te lak a khat ahihleh Diktatna ahi. Pasian pen diktatna lam ah buching(perfect) hi. Pasian adiktat mahbang in amah muang a kalsuante zong diktak a kalsuan ding pen athupi pen ahi.

Diktatna ichih chiang in diktaktak a gamtang a khosa cihna ahi a, Hamkamsuak guak a diktat hilou in a gamtatna a zong diktat ahi. Mi diktat in thilhoih leh dik guak bawllou in a Sahkhua a dante zong kiptak in kem in tu tinten tawntung hi.

Bible sung a muhtheih mah bang in Diktatna pen gingtute a ding in poimoh mahmah a, Pasian thu sung a diktatna kigen tuamtuamte i en zual ding uhi.

1.Mi diktat in golgukna/nekgukna kichi mongmong lalou.(Exo.28:8)

2.Mi diktat in deihsak tuam neilou.(Prov. 18:5)

3. Mi diktat in thuakgimna tampi anei a hilehjong tuate tengteng apat in Toupa’n ahunkhia hi.(Prov. 34:19)

4. Mi diktat gouneih manpha hi.(Prov. 37:16)

5. Mi diktat khotuahsiam leh nunnem uhi.(Prov.29:7, 12:10)

6. Mi diktatte tung ah Pasian deihsakna atuung(Psalm 84:15), tualeh a kalsuannate a detsak hi.(Psalm 37:23)

7. Mi diktatte pen kumtawn a kithei gige ahi.(Psalm 112:6)

8. Midiktatte’n thuneihna atuk chiang un mipite kipak uhi.(Prov. 29:2)

Bible sung a diktatna thu tampi muhtheih ding a um a, igenseng kei ding hi. Tua atung a itaklat Bible bung leh thangte bangjah hiamte tungtawn apat in Diktatna thu umjia itheihna ban ah hungpanpih khak leh chi a itaklat ahi a, tualeh ithupi uh zong ahi.

I thulu a diktatna in nam a tawisang chih ahi a, nam tawisang na ding a poimoh pen ahihleh diktatna ana hi ahi. Diktatna in lawmhoih leh panpihtu hoih mah mah khat nei a, huapen ki-ukna/ki-thununna(discipline) ahi. Kithununna panglou in kuamah a diktak zou kei uhi. Tua ahihman in, kithununna ziak in diktatna ahung siamkhia a, mi mahni kithunun joulou pen diktatna lampi juijou lou ahi. Mi kuapeuh amah utna a apai chiang in diktatna lampi nusia in diktatlouhna lampi ah ana kalsuan jojel uhi. Namsung leh khotang kivai puakna ah ki-thununjohna leh diktatna poimoh mahmah hi. Mihing khat hihna a poimoh mahmah khat ahihleh mahni/eimah ki-thununjohna ahi. Tuajiak in diktatna siamkhiatu ki-thununna a hung omlouh chiang in nampi le khotang vaiteng buaizak zel hi.

Diktatna pen kum tungtawn a hung piang khia hijawlou in a zil a zilkhiat thoh jawk ding ahi. I nam uh diktatna toh kalsuan ding chi ihihleh hung khangtou momnoute diktatna lam a kalsuan ding a zilsak ding ahi. Bible sung ah muhthei bang in “Naupang a paina ding lampi a chil in, a upat dong in jong tuate akipat in a paimang kei ding hi”. (Prov 22:6).

Hihsung a imuh mah bang in naupangte diktatna lampite ah kalsuan dan sinsak a panlak masak poihmoh mahmah ahi. Amaute tunung chiang a lamkai dingte ahihman un, sinsakna hoih piak poimoh ahi. Tualeh Romte 11:16 ah “...azung asiangthou leh, abate zong tuachihmah bang in asiangthou hi...”. I nam sung uh puahphatna ding in abulpi puahphat masak angai a, tuahileh maban ding zong hung hoih touzel ding ahi.

Diktatna a ikilam thak ding uh poimoh mah ahi a, tua ahiman in kipat hun mahmah tah hi. Singtuailai ut dandan a khiakkoi ahithei a, aletchiang a bawltheih nonlouh ahihbang in inam diktatna a ikilamthakna ding in tuhun apat a khangnoute diktatna lampi jilsak ding ahi. Diktatna lampi kithuhilhna ding in sehtuam mi a om sese tuankei a, ahihta in jong, mawhpuakna lianpen nu-le-pate khut ah akinga hi. Nampi khat diktatna lamna ding in Nu-le-pate khut a om ahi. Inn sung a diktatna jilsak masa kihileh nampi lamkai hung hihchiang in diktatna mah hung pibawl a hung kalsuan chiangun, i nam etlawmna leh gualtung tuanna i neithei ding uhi.

DIKTATLOUNA

I khotang leh gam a chin tampi ineih te jiak un igam khangtou theilou a, tuate lah a lauhuai leh a khok pen diktatlouhna leh nekgukna ahi. Hihte in inampi min zahlaksakna leh khanmohbok suak sak hi.

Diktatlouhna munkhempeuh a muhtheih in um a, kivaipuakna sang mahmah leh zahtakhuaite a zong om veve hi. I lungtang tawngte a hihte diktatlouhna lungtang ihua chiat ua, ahinlah mahni angkhualna leh hamphatna ding om chiang in diktatna lungtang kineithei nonlou hi. Hichibang thil namkhat peuh sung ah muhtheih in om ah, tuate ziak in midiktatte khut sung ah ki omlou in midiktatloute nuai a ki om jaw hi.

Diktatlou a gamtatna te ziak in ikivaipuakna te a buaina tampi piangzel in khotang leh mimal hinkhua tampi te susia theijel hi. Hichibang a diktatlouhnate ziak in nampumpi midangte muhniam leh mite ngaihsang kihi theilou lou a, i nam a minsiatna leh thuak ding kua dang hilou in eimah kihi a, mite mai ah maizumna leh mahni kimuanngamnate kiam in tuate ziak in kineu suksuk lawh ding hi. Nampi lamkaite kivaipuakna a mimal metna leh diktaklouhna toh a ahung gamtang a om chiang un, paidan lemlou leh lungtunglou a lungkimlouhna hungpiang chiang in khotang kivaipuakna hong subuai in siatna tampi tuntou jel hi.

Hichibang a diktatlouhna hang/ziak a inam sung abuai vengvung chiang in kuan hung hunkhia thei ding ahia? Kuamah dang omlou in eimah mah bawl ding ahi. I dinthak kiktheihna ding in thudik leh hangsan tak a panmun khoh a, mai-et tuam omlou a adik-atang a thukhen zok ding ahi. Thutak a vai ihom theih a diktatlouhna kipatna bul ibawhkhiat chiang un nampi kilamthakna hung tungthei ding a, lam-etna bei le sangdak ngamloute a ding in lam-etna nisuak hung hita ding hi.

THUKHITNA:

Nampi khat kilam thak theihna ding in mitphiat kal a lamkhiat theih hilou hi. Sapte/mikangte thupil khat in ana genna ah “Rome was not built in a day” chih ahi. Hih thupil in agennop pen ahihleh thil thupi leh lian, hunsawtpi theihden tawntung a om ding, minthang leh akhang-akhang a gentham ching ding khat sepsuah khiat leh bawlkhiat theihna ding in hun-le-tha lut mah mah ding agenna ahi. Tuachi mah bang in inam tawisangna ding leh lamthakna ding in hun lut ding a, diktatna a kilamthak hunjong hunsawt maithei ding ahi. I nam khantouhna ding in, ikalsuanna ah dawhjawhna leh migitna tawh diktatna lampi haksa mahleh kalsuan hamham som ding ahi. Haksatna leh gensiatnate ithuak ding ua, ahinlah lawhchinna pen a tawptan taite a ding ahi.

I Toupa Pasian in diktatna tawh inam sung uh vai hunghawm henla, tualeh eimah jong diktatna lampi tuan kawmkawm in kalsuan jousem di’n thupha hung pia tahen.


(Note: Hih Essay ahileh the 1st Khalvontawi Essay Writing Competition 2020 ah "1st Prize Winner" ahi. Admin te phalna louh leh hih khalvontawi media source credit pelou in mundang a suahsawn/piaksawn phal ahikei hi.
- Admin, www.khalvontawi.com)

2nd PRIZE WINNER ESSAY COMPETITION - MR. THANGZAKAP


DIKTATNA IN NAM A TAWISANG

Proverb:14:34.

Amasa pen in hibang hun hoih leh hun manpha hung piatu ibiak PPasian kiang ah kipak thu katun Masa hi. I tenna leitung hih COVID-19 natna ziak in buai vengvunga a om Lai in eite’n hibang hun manpha leh hun hoih imuhthei laipen hamphat huai isa mahmauhi. Tualeh hih kawmkal a khalvontawi admin te’n hibang essay kidemna nung sai theih pen uh hoih kasa mah mah a, tualeh kei jong pangthei kahihman in hampha kaki sa mahmah hi. Siam leh siamlouh, pil leh pil louh thu hilou in, ka lunglut man in ken jong ka theih khamkham in kung gelhsuk ding hi.

DIKTATNA ICHIH BANG AHIA.

Diktatna ichih pen aneu alian in itheihsa thumal ahi. Hilehjong itheihdan uh kibang kim lou ding hi. Kei muh dan leh kei theihdan in diktatna ichih pen juou panglou a gamtatna, aki gen bangbang leh aki hilh bangbang a gamtatna ahi. Tualeh diktatna pen chi tampi in kikhen thei lai hi. Etsakna'n sum-leh-pai thu a diktatna, nu-leh-pa tung a diktatna, Pasian tung a diktatna, siate tung a diktatna, lawmte tung a diktatna. Hihdan deuh in diktatna pen tampi in ki khen thei lailai hi.

DIKTATNA POIMOH DAN

Tuhun in itenna khovel a diktatna pen om nonlou hileh kilawm tahi. Saptuam vai hi in politicvai hitaleh jong diktatna pen om nonlou hileh kilom tahi. Mi’n hung muh kei nak leh khok kei e, achithei mi kitam ta mahmah hi. Tua ahihman in diktatna pen nakpi in ki poimoh ta mahmahi. I niteng hindan leh gamtat dante ah diktatna pen muh ding vangta mahmah hi. Pastor khat in pulpit tung a guktat louh ding thu agen gen a, tualeh diktat un chi’n mipite hilh hi. Hinanleh jong ama’n a inn a mi aak khat guksa in koih khin hi. Tualeh kikhop tawp in azi in guktat hoihlou dan theita ahiman in a pasal aak guk pen ana khahkhe tahi. Tualeh a pasal hung tun in i aak la ka mu non kei in ahung chi a, azi in nathu gen guktat ahoih louh man a kana kha khiat hita hi chi hi. Tua leh a pasal in mimaw, bang di’a na khah la, kathugen pen ei a ding hilou mi a ding chihsan hi. Tuadan mah in tulai khovel ah jong mitampi om tamawk hi. Tua ahihman in igam inam damthei lou in khang jong khangtou theilou hi. Ei Thangkhal minam mawlpen leh tawmpente sung ah jong tuabang mi om ahihman in ki machal thei lou hi. Bang ziak a diktatna igam leh inam sung in poimoh ahia nachi maithei hi. Diktatna pen igam leh inam sung in poimoh mahmah hi, aziak diktatna omlouh na mun ah thuman-thutak jong omlou hi. Tualeh midiktat jong omlou hi. Tua ahiman in diktatna neilou mi leh namte pen khopi kulh baang neilou bang ahi uhi. Leitung a gam thupi leh gam nuam ichihte pen diktat tak a vai kihomna gam leh mi diktat tamna gamte ahi. A dahhuai mahmah khat chuh tulai khovel a politiciante maimai mi diktatloute hinonlou in saptuam sung a jong mi diktat lou hunkhop khat ki omta hi. Tualeh Pasian min suang a zuou gen leh mi khem chihte jong khoksalou mi hunkhop khat jong om khin ta hi. Tua ahihman in dahhuai isa mahmah uhi. Aziak hih bang mite in pawlpi suminsia in vang jong hung beisak thei hi. Tua ahihman in hibang te ei sung ah omdaleh ichi ngutngut uhi. A dahhuai kik khat chuh thuman-thutak theinapi a gum ngam lou, gen ngam lou, tualeh thutak lou ahi chih theinapi a gum teitei mi hunkhop khat jong ki om khin hi. CKhai in athu genna khat a hichi’n gen hi, thuman-thutak nagen leh mitawh kisel in, ki buai niteh chi hi, dik mah hi, tua ahihman in thudiklou khat gup a mitawh kisel kinial sang in thutak dinpih ngam in thuakpi ngam lei bang ziak in Toupa’n hung guawlzawl lou ding ahia. Tua ahihman in, ana dinpih ngam photphot lei hun asak chiang in Toupa’n hung lamsang in hung domtou veve ding hi. Tua ahihman in thutak dinpih ngam di’n naki mantai? I kiman naknak a ahihleh maban ah Toupa’n hung mawk koih maimai lou ding hi chi ngam ing.

Diktatna apoimoh dan leh ahoih dan hihbang in Bible sung a jong kimu lai hi. Noah pen leitung bup a midiktat omsun ahihman in tuizin pan in suakta hi( Genesis:6:9). Diktatna pen khalam a ding maimai in phatuamlou a salam a ding in jong phatuam hi, Joseph pen Jesu pa ahihthei na di’n chitna khat aneih ngai ahi, a chitna ahihleh apil man, asiam man, ahauman hilou in adiktat man hijaw hi( Matthai 1:19). Tuamah bang in ei THANGKHAL te zong mi nam dang tengteng sang in mawlpen in, zawng pen in, tawmpen lei zong Toupa masang ah na diktat photphot lei Aman hung taisanlou ding hi. Aziak Pasian pen mi zuou theite Pasian hilou in mi diktat te Pasian hijaw hi. Bible sung a mihingte khansau theih na’ng, kei theihdan in chi thum om hi, tuate ahihleh Pasian zahtatna, nu-leh-pa zahtatna leh thuman-thutak leh diktak a gamtatna ahi. Diktatna jong khansau nadi’n lampi khat ahihman in diktat ding pen hanchiam zing ni, inam, ipawlpi akhansau ding ideih leh tuni apa’n in diktatna lampi pen jui jing jou ding in kisa ni.

DIKTATNA IN NAM A TAWISANG DA'N

Israelte khangthu a Leng hoih leh ginom Pasian jahdan siam leh adaan thupiakte lim tak a juikim sipsep pen kumpi David ahi. Tua ahihman in Pasian in kalung tang bang pua hialpa chi hi. David in mawhna khat vei maimai bawl kha hi( 1King:15:5).Uriah tung leh azi tung a akhelhna chih louh ngal khelhna dang neilou hi. David in( Samuel Nihna 22:21) na a hi chi’n gen lai hi, Sildik kabawl man in Toupa’n nuamman hung pia a, midik kahihman in Ama’n hung gualjawl hi chi hi. Tang 23 na hichi’n genlai hi, Adaan thupiakte ka jui kim sipsep a, athupiakte ka palsan kei hi chi lailai hi. David in ahihleh jahtak a Pasian thupiakte na limsak in na jui kim sipsep ahihman in Pasian in amah jiak in anam leh agam uh thupha pia in tawisang hi. Israegam leh namte hung khangtou tou in kumpi Solomon hun in nakpi tak in hung thupi in mite theiphak hung hita uhi. India khangthu a Ashoka hun pen Sanakhang kichi hi. Tua mahbang in Israelte khangthu ah jong Solomon hun pen Sanakhang kichi hi. Solomon in kum khat sung in Sana sekel 666 muzou hi. Tua leh tualou jong goumanpha tampi neilai hi, tualeh hih hun in Israegam leh mite pen leitung a midang nam dangte theiphak hung hita uhi. Akim apam a om, anai agamla a om, mite leh gamte’n israegam thupidan, hauhsat dan leh akumpi pa uh thupi dan leh pildan hung thei khia uhi. Hih zahtaka Israegam leh mite pen midangte theiphak leh gam hausa hung hih theihna pen bangmah dang hilou in kumpi David in diktat tak a Pasian ana biak man hilel tak hi. Mikhat hang in Pasian in gualzawl in agam uh thupha pia in amite jong tawisang hi. Hih ah kipan in DIKTATNA IN NAM A TOISANG Dan kimu thei hi. Ei Thangkhalte jong Pasian in igam inam hung tawisang in, mite tung a ilen na’ng in mi diktat tampi kisam lou hi. Mi diktat votvot khat mai mai om leh jong hithei ding hi,tualeh tua

mi diktat hiding in nang leh kei ikiman ta ama? chih jong ki en thak ni, aziak nang leh kei diktatna ziak in pasian in inam igam thupha pia in mite tung a hung domsang thei mahmading hi. Tuajiak in tuni in nang leh kei ana diktat som phot phot ni, aziak ih diktat nak leh hunasak chiang in Toupa’n hung lamsang in mite theiphak leh,ki lam et sang ah thupi jaw in thupha hung pia ding hi.

DIKTATLOUHNA ALAUH HUAI DAN

Diktatna bang dia inam leh igam leh ipawlpi khantouhna di’a poimoh ahia ichileh, diktatlouhna pen a lauhhuai man ahi. Khatna ah diktatlouhna pen mimal a ding in lauhuai a tuaban ah pawlpi leh minam tanpha a di’n jong lauhuai mahmah hi. Diktatlouhna alauhuai dan hiah anuai a bang in kimuthei hi.(Nasepte:5:1-11) sung a Annania leh Sapharia te nupa thu kimuthei hi. Ama’u nupa pen sum thu a adiktatlouh man un sih lawh uhi. Anupa un zuou thu in kithutuak uhi, ahihhang in bangmah phatuamlou hi. Tuamah bang in ei jong zuou thu ah iki thutuak leh phatuamlou veve ding hi. Gehazi, Elisha suakpa jong adiktatlouh man in Naaman phak natna teng amah leh akhak asuante tung ah tu hi(2king:5:26-27). Tuamah bang in idiktat kei leh maban a khangsawn hung momtou ding te’n jong eite diktatlouh man in thuak lawh thei ahihlam uh thei zing ni. Tuajiak in tuni apat in Thangkhal ka it hi ichi leh diktat sawm chiat ni.

THUKHITNA

Diktatna apoimoh dan, ahoih dan leh ahoihlouh dante tampi igenta uhi. I diktat uleh hung gualzawl ding a idiktat kei leh hung gawt thei lailai Pasian ahihman in, ahitheih liai leh tuni apat in diktat ding dan akua-kua in sawm chiat hamtang ni, ajiak Pasian in Amah bang a diktat ding a hung siam ahi, imelmapa bang a zuoutat ding hilou in. (Matthai:6:33)Pasian gam leh adiktatna jong masa photphot un, achih bang in, tuni akipan in ei THANGKHALte jong aneu-alian in Pasian gam leh adiktatna jong sawm chiat ding in hanchiam ni, tualeh Aman ideih leh ngaih teng hung piak behlap ding a, I gam inam thupha pia in hung tawisang ding hi. THANGKHAL ka it hi na chih leh sum-leh-pai tha-leh-jung in na pangjou kei in jong phamawh kei, apoimawh pen na omna mun khempeuh ah ana diktat tawntung ta in. Pasian in THANGKHAL te maban ah hihsang a diktat jou semsem ding in thupha hung pia in hung vangbuak tahen. Lungdam.

(Note: Hih Essay ahileh the 1st Khalvontawi Essay Writing Competition 2020 ah "1st Prize Winner" ahi. Admin te phalna louh leh hih khalvontawi media source credit pelou in mundang a suahsawn/piaksawn phal ahikei hi. - Admin, www.khalvontawi.com)

Featured Post

KHRC Condemns CM's Churachandpur Helicopter Visit

Lamka, July 4, 2026: The Kuki Human Rights Council (KHRC) has strongly condemned the Government of India for facilitating Manipur Chief Min...

Recent Posts