Monday, October 21, 2024

KA AWLMOHTE: Pu Awnzagen Tombing  

ON ZOMI:
I PNC kiphuh khiak apan tuni tan in Paite mite lunggulh leh mangmat tuh Chin state a I mipihte i gamlaia ah international boundary I deihteelna khat beekle omlou in hong kikhunga gamnih isuak kha uhi. Amaute toh kikhen I ut keia kigawm khawma pumkhat a omkhawm tuh I lunggulh uh leh I mangmat uleh I deihthusam uh ana hi a, tua ziakmah in I PNC Constitution masa ah leeng chiangtakin ana kigelh a, tua pen zuau hidin kagingta theikei hi. Tua ziak mah ahidinga, 1947/48 lakvela Khul Union lain, thuthang diklou khat ziakin Unau Hmarte toh amau le a theihlouhpi khat un Kidou din nana kisa khadek mawk hang. Tua hun lai in Chin state apan in eilam panpih din tangval bangzah hiam hongtung man chih I thei. Tuahunlaiin Chin State a I unaute u toh I la pi uh I thei lai uhia 'I kot kawla dou hong lan leh palbang nang khawm ve ni' chih khawng I lungsim ah ging thei lai veh aw.

Tua khawng mah I lungsim ua sitheilou ahi dinga, 1960 May 30 PNC in Burma leh India a Chin mite kigawmding ngetna in Chin Re-Unification Memorandum, India Prime Minister kiangah nana khedop mai uhi.

Tua toh kituak mahin, Pu Tunkhapum Baite in Chin mite kigawmna dingin volunteer hon khawmin, Chin Liberation Armay hon phuan hi. Tua hun in Chief of Army Staff din Col. Sonkhopau (Chin state apan mi) hipah ngal hi. Tua hun lai a eilawi bela hongtai Burma a kik nawnlou om den bangzah hiam uhi.Hichibang a amau toh kalsuan kibanga kisuan den ahi.

Huchibang Chin mina I kiloh lai in laisiamten research hon bawl uha, Dr. Kamkhenthangte, Pu Thangkhangin Ngaihte, Dr.Vumson, Pu L.S Gangte leh Pu T.Gougineh mituamtuamte finding apan I ki gawmkhawmna min ding ZOMI ahi ahon chi uha, ei Churachandpur District adiakin Thanlon leh Singngat area ah ZNC hongkiphuan in ZOMI hihna baptisma ina tang uhi. Tuahun laiin mipi hiipin nung zui hau mah leh uh PNC kichi pen constitution hoihtak neia kipua ahihmanin leh a movement pen MLA election toh aki hetkhak luat manin PNC ah genda a alutna hialdin hun hong kidiah kha hi.

Huchih sungin Burma lama campaign ava bawl chiangun dik nana sa in tuni chiangin Myanmar ah adiaka ei Paite/ Tedim kampau toh kinai teng Zomi in nana kipe kim sipsip ta uhi. Huchih sungin India ate leng a thawmgin daituanlou 1984 PNC khawmpi Tuithapi ah Zomi pen alianzaw a iki khaikhawmna min dingin hong thupukta uhi. Huaia pan nidanga kikhaikhawmna mina Chin chih ina zat kha Zomi ihita uh hi. Huaiziakin, Zomi kichipen eia mahmah, ei Manipur apan piang mah ahi chih ichian ta uhi. Tuapen kuamah in ahong phuahsak hilou in ei a kipan maha piang ahi. Myanmar a I unauten a hong impose uh ahikei. Eilama kipan mah amau lungsim taktoh ana pom uleh amau ahon popular sak zaw ua, kithehdalhna gamte uh Malaysia, Australia, USA, Europe te ah hiai Zomi min mah in kizong in, kizom in, kipua uhi.

Hiai Zomi ah: Pau kisinding bangmah aom kei, napau chuh napau ahimai. A neitu leh aphut khetu na hih ziakin napau malkhat le adiklou a omkei. Neu chikchik pau kilamdang, khopau, Vengpau, area pau chihte bel om sek mah. Bukpi pau leh Kaihlam pau leng Bukpi pau chiatchiat kibang kimlou. Lamzang pau chiatchiat ah Songtal pau leh Hanship pau leng kibang lou. Lousau pau chiatchiat ah, Kangkap pau leh Mualnuam pau kibang kim lou. Huchimahbangin, Zomite te leng Mallam leh Simlam pau kibang kimlou ding. Himahleh akibatlouhnate namdang pau I lak khak te khawng leh development a I top tawmte khawng hilel hi.Tua I toptawm leh namdang pau te I paihkhiak chiangin akibang, neuchikle lamdanna omlou ana hi. Tua kia thamlou in pau upa tampite Tedim lamten ana keplai uh bang oma, en leng ikep omlai veve hi. Huaiziakin, ipau a mikhual keia, I late khek angai tuankeia,lehthak angai tuan keia, ahi bangbang in mikhual hetlou in asak theih hi.Huai ziakin hiai Zomi ah pau kisin ding,pau khekding malkhat leng omkei.

Hiai Zomi ah: Beh leh phung kizon tawmdi bangmah aom kei. Tombing nahihleh Tombing adim in om. Suantak nahihleh Suantak adimin om. Ngaihte, Khuptong, Laingek, Khaute, Neihsial, Guite, Naulak, Hangsing, Hangzou, Hauzel, Tonsing etc, etc adim in om, kia thamlou in na kizop pihsa te toh kilohna kibang a omta chihna hilel hi. Ka behte omkei, ka laigui zoppih kuamah omkei chihna di himhim omlou, I chi I sa, I beh I phung omna, I phungpi te omna lak hilel hi. Pawl dang ah ka beh ka phung khat leh nih nana om kha thei, bang ziaka nana omkha hiam chin va dong le, aziak hon hilh thei ding. Tua pawla kei behte a om hang in, Paite laka beh dangte omkha lou zel. Tuabanah tua laka kei beh khat aom hangin,ka beh tamzawte Zomi laka om ahihmanin,tua pawl ah mikhual ka hi.

Huaiziakin, Zomi mah ka beh ka phung omna , ka chi ka sate omna, kapu -kapa ki patna na hi zaw.

Hiai Zomi ah: I ngeina te kisinse ngailou in bukim takin a omsa hi. Tanu, thallouh leh vengthusa chihte nut siat hiam mihihdan chih chih, mi ngeina chihchih a I siamlouhpi va sin tawma vazon tawm angai kei, I neihsa hi a, I chindan hi a,kisin tawm di bangmah omlou hi. Hiai zomi ah, I paua I pau chiangin kuaman hon zahpih lou dinga, ibeh I phung I gen chiangin, kuaman lamdang sa lou dinga, I tawndana I tawn chiangin kuaman hon zahpih lou dinga hi.

Hiai Zomi ah: Ki pem vialvial ngailou dinga, I pu I pa satsa gamlei I humbit a lungmuangtaka I ten theihna dingin theih tawpin I pang khawm ding hi. Eh, Tedim khua leng Guitete sat hiveh aw,kuadang sat sa I hi ua. Manipur gam a I khuate leng atamzaw Chin state apan kisat ngen ahi. Atanchin ka theih, Zenhang Lamka, Tonglawn, Songtal, Mualnuam, Hanship, Gouchinkhupveng Lungthul, Lungchin, Ngalzang chihte. Direct a kisat lou sunte leng Chin state a pan Mizogam tawna saat ngen ahi.etsakna ding in, Sialbu, Kaihlam, Bukpi chihte, khodang tampi Zomite tenna khua tam pi omlai, atanchin tamlou ka theihte etsakna kon gen lel ahi. Hiai ei Zomite tenna teng igam ahi. Chin state apan Manipur singtanggam Zomi kichi apom teng tenna I gam ahi. Kuamah dang khuambang luah ding a I phal louh ding ahi.

Aw le, hichibanga Zomi ka hi I kichih lain, I kinaih pih mahmah unau banga ingaih Kukiten Paite te chi in leh amau thu manglou honsa in kidouna hon pan ek mawk uhi, Ei leng I nam heututen utlou pipi in kidouna I maituahta uhi, Kiging lou mah ihi di uam,I khuate kang zungzung in I it I ngaih tampite hinna ana tanta ua, Mizoram ah I mi -isa tampite ava galtai ua, amau leng hon awlmoh in galtaite ann nana pia in, bukna leng ana pia ua,tua kia thamlou in Kuki toh kala palaia hong pang in ahon buaipih mahmah uhi. Kipah huai.

I Zomi (Myanmar) atai pawl leng aom ua, amau pen sepaih vaihawmna nuaia om ahihmanun, tampi vatai thei kei mah lehang, a tai I Pastor khat hon gen danin,I Zomi pihten nek leh tak ana piak ban uah, nitak khat Tedim kholai a avak leh anung ah tangval bang zah hiam kihou lim tiptip in, khat in "ken zaw Lamka lam a I unaute thuakna pona lua, thuak zoulou, zing chia Lamka lam manoh ding, kuan ding" achi hi. A lawmpan leng, " unau Paite te thuakna pozou lou,kei zong hong kuan ning" chi a anunga pai tangvalte houlimna azaka pan lung muan huai sa hi. Tua zoh nibangzah hiam in Pastorpa tunna in khawng ah van hong kisek khawm hi.

Lawmte aw, Khul Union laia I tangval te la pi' I kot kawla dou hong lan leh, palbang nang khawm ve ni' chih, ala thei nawn kei mah le uh, 'sinlai pai tembang kuah' gige uh nana hizaw uhi. Huchiin Manipur ah tuh tualgal in ma hon sawn zela, Kuki- Zomi kala tualgal tuh, Zomi lamah galthuam hoih zawte hong om in, gal doudi le mi hong kiching hiaihiai in, atawpin tuh tangvalten thau zat seng louh phial leh thautang zat seng louh phial a hon tawita ua, huchilaka lemna palai lamte leng nana hat thou ahihman un cease –fire in, leh peace agreement suai kaih in ahon lapta. Paite mipite aw, bang lungsim neita ihi di ua aw, atheilou I hi tel ua hia, I theihkei leh atheizaw om ngal eive, huaite lakah kan ngal le ake. I pau khial khadi ua aw, I ngaihtuah khial kha di uh e. Maban hong pai zeldi ah leng hiai Zomi mah kulhpi a neikawma I pai kei in zaw' singkunga vasa tuang bang' lel I hi ding.

Zomi ah Namdangte lunglut nawnlou? Chih kampau zak zeuhzeuh in om.Ka dawnna tuh,Zomi kichi min belhtaak hon sa a, ma a Kukite toh kidouna a leeng min kangmang dia ahon gintak laia thil hong kilumlet phial dana ZOMI dang ten hon mu in,belhtak hidin hon mu uhi. Himahleh ei mahmah ih I sumualphoua , ei laka mualphou taka I koih manin, kuan belh tak ahon sa dia? A hoihkim uh kachi ahituan kei, hih khelh tampi leng nei hikha unteh. Hilele hoihlou correct nahun hilou, pan khawm hun. Bill thum toh kisai ah bang ahihkhial ua eite? MLA lah hilou ua, A mau moh sadi I hihleh namdang ten le hichibang organization neithou, amau amau ate bang a loh ua, tua dan in abawl himhim ua hia? Mi toh kizoma , atawpa eia mah en I phuk di leh kuan ahon beel mahmah dia, inn sung buching khat va beel in, atawpin apa uh hon simmoh mawk le uh, kua sawt a om ngam dia? Zomi chia min a hong bawk lai in, ei Zomi a ainntek pen kichiten I zomi I phuk leh kuan ahon taisan lou mahmah dia? Paite mipite aw, aki khel naikei, hoihlouhna keleu genlou in, thathak la in lungtang thak pu ve ni aw, I mangthang petmah kha di uh.

Huaiziakin, ken zaw Zomi maha muanhuaia I om ua I puah louh ngal uh lampi dang himhim omlou hi in kamu. A dang KUKI hi in MiZO hi in Naga toh I ki thuah inle, ei Zomi mah mina I pan khawm kei leh I omna peuh ah mite simmoh leh nelhsiah in I om zel ding uhi.

Ahihhangin ken chu, Independent e, bang e kichite pawl ka mangmat pha kei, tulel takin, social , culture leh literature re- unification ahi kagen, Internatioanal boundary ten asukbuai zohlouh ki itna leh pan khawmna ahi, ka gen. Gam pek khata omsa ihihmanin territory khata om, kumpi tuam nei kihi lel hi. Huaiziakin, iki khen leh I puk dinga, mite sim moh in I om dinga, mi namdang lakah mangthang khong ding I bang uh.Huchilou in adang va kici dek dek lehang lah:

ON KUKI:
I suut chiangin, I kinaih pih mahmah uleh ipau kinai mahmah himah le uh, unau Kukite tuh Manipur ah ana inntek mahmah uh chih amuh theih hi. A pau uh leng 30% phial Meitei pau aki helta chileng kikhial lawmlawm lou ding hi. A maute chiklai peuh in Manipur ah nana inntek ua, Manipur leengten amimuan uh,nana hi gige uhi. Nidanga Meiteite toh ei, Sukte ana kidou lai unleng Meitei lama lamhilhtu in Kukite ama kai uh chih upa ten agen uh I za hi. Tua banah Guite hausa lian Pu Goukhothang matna ah leng amau mah identify bawltu ahi uh chih hilh in I om uhi. Tuabanah, Manipur State boundary zikna amun mahmah va sik amau mah ahi uhi. Tua ahihman in tutung bill toh kisaia I movement ah leng kithutuaktaka I heututen ahon paipih lai un, amau hong (Imphal lama te) pai in nuaisiah taka ahong bawl un lungsim ahon sunuam kei hi. Khenkhatte bel I nung hon thuap tawntung om mah le uh chih bel haih vuallouh in ithei zel. Khul Union ahong dinkhiakna leng Manipur singtang mite, Naga louteng khe khata din di chihlai in, amau Kuki kichihdi, resolution leng Kuki paua gelh ding ahon chih chiang un I heutu mas ate uh nana taisia uhi. Tu in leng kei muhdan in, tribal hihna ah problem kibang himah lehang Manipur apana pawtkhiak nadi tanah, pangngam di un ka gingta kei hi.

Huaiziakin, amau toh iki zopna ah I deih abat kei uh leh leng emotionally ready a I om uh kipha moh hi. Tua bang ahih keileh I kha siat nadi tamsak maimai kha ding bang kasa. Tuate banah, amau toh hichi lawmlawma kisuk khak nung in KUKI kichihding chih tel khawng ken chu mangsiat huai kasa hi. I ma a kidouna ah vuallel ihi tel ua hia? ka chi hi. Vuallel lah hingallou hanga, ZOMIte vuallel kei ve aw. Vuallelh malak I tualgal ma a nam thum/li khawng toh Zomi I pat hina pi, tual gal zoha nam 9 hial bang in Zomi chih min ah kithuah thei ve hang aw. Tuate bang genna ahi ding! Vualzou in kipuang kei mah lehang I vuallel kei uh. Tua mi hong belh I hihlai un en phuksiat leh taisan sawm gige pawl I om uh imuh chian mangsiat huai kasa hi. Huchibang lai ah Kuki lakah Paite beh hunkhop om zel, Hangsing, Guite, Singsuan, etc. Singsuon khenkhat Kuki laka aom hangun Singsuon tengteng Kuki chihna hipah lou. Hmar laka leng Singsuioan oma , himahleh Hmar hihna apom ziakun hmar ahimai uhi. Mizo laka leng Tombing, Ngaihte, Hangshing chihte a om hang in Ngaihte te tengteng Mizo hipahlou. Europe ah leng German beh France lakah tampi om thou. Huchi mah bang in France beh leng English laka tampi om thou.Tuate a kisuk buai di ahi kei. I om nana a om mai di ahi. Zo suan chiatchiat I hihna ah, Kuki pom pawl a oma, Mizo pom pawl aom chih na hilel hi. Hiai behte Hiai tea hi uh chia gamgi tangtaka va khen theihlouh hi. Pau in bel, Kuki pau, Paite/ Zomi pau leh MIzo pau om hi. Hiamahleh tua bawng lakah I beh le phungte uh om vek hi. Tuabanah tuate leng I ki tanauna hon ensak tu ahi. Himahleh pomdan or acceptance ziaka kilamdang hizaw.

Chilaileng unau Kukite toh hitaleh kitaisan thei bel I hi tuankei uhi. Manipur a singtang mi hikhawm, pau leh haam a a kinai pente I hi uhi. Himahleh Kuki I hi kei uh. Paite paua paute Kuki i hi kei uh. Alian zaw a kilohna na Zomi hiding chih I nam pumpi thupukna ahi. I PTC constitution ah leng chiangtakin kigelh hi. Ken inam heutu masate un honpi khial uh kasa hetkei. Vision hoihtak nei kawmin ahonna pi ua, tamkei mah lehang I pau I ngeina te kembit thei ding in ahonna pi uh kasa hi. I culture khenkhatte mangngilh tamah lehang. Nikum in leng Kuki Innpi Manipur ten palai honsawl uh ahi ngei ding a, Kuki Innpi reformation bawl na a palai sawl din, himahleh I PTC heutute un alianzaw kizop nadia Zomi nana telkhinta I hihman un, Kuki Inpi zom theilou ding chih chiang taka ana dawn uh thupi kasa a, chiang kasa a, gen thakthak nawnlouh hoih kasa. Himahleh Manipura singtangmi hikhawmna ah, sepkhawm theih ding tampi om ding chih bel achiang sa ahi. Himahleh Manipur apan a suahtak khiak nadia political movement neih khawmna ah, khasiatna lel khawng tun khak theih ahi ahi chih thu hi. Tuachi himahleh, Manipur a tribal hikhawm, problem kibang ihihna ah amau toh isep khawm theih tam law mahmah hi. Sem khawm in pangkhawm mah ni.

ON MIZO:
Mizo kichipen eilawi Zo suan te laka gam (state) kichiantak neithei omsun ahi. Mundang khopi e, gam e gengen mah lehang eilawi a dingin maingal taka I omtheihna om sun tuh Mizoram ahi. Ma a Kuki toh I buailain in leng iki kal uah lemna palai in hong pang ua,tutan pha I issuete ah leng hon pau hial sek uhi, tuabanah, buai lai mahin I galtaina mun uh ahi a, agam solkal un bukna leh nek leh taak ahonna pia uhi. Kipah thu gengen tuak.

Amaute nidanga Lusei nana kichi ua, himahleh, 1946 Muallungthu Conference ah Mizo kichihtak di chi in thupukna ana bawl ua, Luseite atampen himah le uh, kipumkhata, khe khata dinna ding ahih phot leh chi in Lusei kichiten leng nialna bangmah omlou in Lusei chih min surrender in Mizo kichi ahon pomduamta u tuh thupi mahmah hi. Ama in a vernacular uleng Lushai, a nam recognition uleng Lushai, a gam min uleng Lushai Hills, sepaihpangte leng Lushai himahleh Mizo min in ahon khek vek uhi. Ei lawi mah banga, Paite pau mahmah, Vaiphei pau mahmah, Simte pau mahmah chi guiguia, akibat khakna te bang akibang lou dia bawl thakthak, gelh thak thak te hih tuak lou uhi. Ma a Lusei pau kichipen Mizo tawng ahon chih ua,phunchiakna neilou ahon pom un, siatna atun hia, tut naksangin a hong kivawk sang hiaihiai a tu chiang in sangpi atungta hi.

Ka gennop pen tuh tuate thupukna in Lushai Hills a nam tampi atel ua, Paite, Hmar chihte atel uhi. Himahleh Lusei pau kia Mizo pau ahon chih chiangun, leh Lushei pau pen official language ahong suah chiangin, paudang ahong ta nawn kei hi. Tua a Paite ana hikhate tuh tuchiangin, Paite pau athei nawn kei ua atu - atate un le athei nawn kei ua, khen khat amang theih laiten ka pute uh Paite pau a pau ahi uh chihtan amang theih lel uhi. Amaute n Paite ngeina inn dongta kibawldan, Paite ngeina leh tawndante himhim athei nawn kei ua, Paite kichih leng aut nawn kei ua, Paite kichih leh Paite pau aki zahpih uhi. Huaiziakin amau tuh Lusei/ Mizo suakta uh chihna ahi mai. Huchi ahih leh a MANGTHANG himai lou umaw. Huchibang lakah tunai zek a Mizoram va lutte leng anu leh pate uh kuhkal takin pang mah le uh,atate uh kholakah, Mizo pau in apau ua, anu leh pa kiang natan uah," milakah, Paite pau in hon houpih kei un, zum huai lua' achi uhi. Tuate le akhang nawn ah, atam zawte AMANGTHANG PAHDINGTE ahi uhi. Tuabangte' nu leh pate natan in le, I ngeinate angaina nawn kei ua, paidan kol tak mai,Lusei te toh kituak thei lamlam in pai uhi. Tua ahihmanin a MANGTHANG DINGSA in khosa uhi. Ahihleh bang a gam ideih, bang a nam leh gam ichih, I pau I lai, I ngeina te mah I it ziaka gam deih hanga, tua I nam hihna te zalenna toh aki zatna gam mah I lung gulh ihi kei a hia? Zalenna ichih tuabangte zalenna ahi kei ahia?

Huchibang lakah, Mizo kichih di, Mizoram belhdi chihte ahong kigen chiangin, ngaih tuah sau deuh hoih hilou hiam ka chi hi. Tuate khawng ka ngaihtuah chiangin, atunga I gente mahbangin, MANTHATNA LAMPI a pai sawm thouthou I hi diam maw kachi hi. Bang ahia I minam hihna a kepbit I sawm, I pau, I lai, I ngeina te khawng mah hilou maw. Tuate I it kei maimah in, arem changchang suaksukin, a utte vai, a utte Kawl, a utte Bengali, a utte Naga etc. suak sukle avele. Huaiteng ka gen hang in pau leh lai leh ngeina te awla kikhektou thei ahi chihte agingta lou bel kahi tuankei hi.

Tuabanah, a hisate va holhholh ni ka chihna bel hilou hi. Huai kachihna tuh, Mizogama nana omsa, Mizo identity nana pomsa, Ngaihte, hi in, Hangsing hiin, Hauzel hi in akuakua hita leh, amah deihtelna ahih nak leh Paite na hi, na om na adik kei va chi kholkei lehang, bang apoia? Himahleh I political destiny ah Mizo ahih leh ei a ding in lungkimtaka inam, ipau, I ngeina te vuiliamna himai lou ding hiam ken ka chi hi. Bang hiam thukhat aom chianga, Mizo hihdi, adang khat a om chianga, Kuki kichini chi a agenda thak polut a liing gige pen thankik toh kibatna himai lou hia ken ka chi hi. Ken I Zomi kip taka leta, buailaia kuamah khoih zoh louha ipum vilvel chiang in min thupi ahon sa ua, belhtak ahon sa uh ahi kei maw. I kim ikiang ah unau Gangte khenkhat Mizo a kilouta chihbang, unau Vaiphei saptuam group khat Mizo Presbytery alut chihte imu hi. Tuabang te ahong hih chiangun Mizo la ahon sa ua,M izo Bible bang ahon deih bawl ua,etc. Tuabanga Mizo hihsawmte adin thildang sai sai angai sama kachi hi. Enleng tuabang ilung gulh leh PLS khawng, PTC khawng, YPA khawng saisai ngailou ka chih ahi.

I nam tangthu bangle theih zek ngai khat om hiveh aw. Ni danglaiin, Lusheite kichi pen Hausa thupi leh galhat Vannuailiana makaihte ahi uhi. Ei lawi pen leuleu bel Hausa thupi, Galhat, adouzou singtangmi hausa omlou, Meiteiten le a luh zohlouh uh, Britishte kia in aluh zoh Hauchinkhup makaihte hihang , tuni chiangin India leh Myanmar ahong kikhen banah, Burma socialist gam leh sepaih vaihawmna nuaia ahong omchiang in, Myanmar gam pumpi Chin state telin economic opportunities himhim omlou in kumzabi kimkhat phial ahong om a, khantouh di banga khang thei zoklou in, sum leh pai siamna pilna zongin Myanmar a I Zomi pihte ahong vakzak ua, Malaysia, Singapore, Australia, USA, Europe gam tuamtuam Japan leh Hong kong tannin hong diang kheta uhi. Himahleh tuchiang in Myanmar in Democracy,leh free enterprise economy lampi ahon tawn panta a, ni khat ni chiangin, Myanmar a I Zomipihte leng midang sangin aniam zaw tuan kei di uh chih ka um tinten hi. Paite mipite aw, eite kibulphuhna kiptaka kibulphuh, suangtu kichian, pau kichian, ngeina kichian, ipupa pana iluahsawn neite ihi uh. Unau Luseite mahmah banga foundation kiptak apan inam kilemtou hi veh aw.

Huaiziakin Mizo ah ki pia ni ichihleh, inam vuini chihna toh kibang hi in kangai taget hi. Mangbat chiang a, I gal tainate amau va suahpah ding chihna ahi khol dia hia. Meiteite leng Ava kumpi in adou lain kum sagih sung agal tai ua, tuate laka bukna hoihtak pete Tangkhulte ahi uh. Himahleh leng Tangkhul Naga asuak tuankei uh. Tuate laka unau Mizote lakleng Kuki lak mah bangin Paite beh tampi om thou, Tombing, Ngaihte, Khuptong, Hangsing, Hauzel etc. Himahleh Paite a kipawlkhawm beh teng omvek tuanlou hi. Tuate ahi thei mah hi. A tung a igentaksa mah bang in, nam kinai ihihziak mah ahi a, tuate ah buailodah ni, Mizo ana hisate leng vasu buaibuai dah ni. A utte Mizo ahi ding ua, autte Kuki ahi kei di ua. Hileleng Zomi loungal ei ipumpi a iki lohna di, inam, ipau, I ngeina te abitna di leh akhanna ding omlou hi. Tuate banah, I taina namten gal hon dou pih lou uhi. Lemna palai in hong pansak uhi, tua tan ah leng kipahthu genni. Ahihhangin I nam pihten bel hong dou pih uh, galvan hong ngaihtuah pih uh, phatuam veve mah leh kilamdang zek.ngaihtuah ni, lawmte, suut ni. Innkuan leh unau khat leng a khilkhil a om hi. Etsakna in, kanaupa tuh kei kahi kei, kanau ahi. Tuabang mah in Mizo ichih leh Kuki I chihte leng kuamah dang a hikei uh, hiamahleh ei ahi kei ua, ei leng ihi tuankei uh. Chi kawmin kuamah toh kitawngtawng lou in pankhawm sawmin, ma suanni lawmte.

Tua banah, hiai behte hiaite ahi uh chih theih louh hi. Tuadana sut dekten suutbuai uha nam sung ah kikhenna piang zaw hi. Ei kikhenna diktak pen beh hilou in ipau in honkhen hilel hi. Kei mimal Tombing ka hi a Paite Zomi kahi a, ahihhangin, ka behpa Mizoram a ompa pen Paite a nana kilou nawnloua, Mizoa nana kipia a atu ata Mizo pau hi Mizo himai hi. Mizo kichiteng Mizo, Kuki kichiteng Kuki. Tuabanah, acceptance, pomna ah kinga lianpen lai hi. Mikhat in Zomi kahi achihleh khovelah nang nahi kei achidi omnawnlou hi. Bang pau in apau ahi mai thei, amel vai mel, sap mel, Naga mel apua ahi mai thei, himah leh aman Zomi kahi achihleh kuamah in nahi kei achi di omlou hi I PTC Constitution ah leng mikhat in Paite ka hi achih leh huaituh Paite first class ahi, Paite ahimai hi. Paite pau a Pau le hilou, Paite pau zahpih sim ka behkhat ahih ziaka Paite na hi va chi ringot sang in tuh aman pha zaw.

Tuateng ka gen hangin, Mizo hi in, Kuki hi taleh inam kinaihpih, Zo suan te ihi ua, tua te lakah ei Zomi I hi a, amau leng kilohna tuam nei hi uh. Pankhawm ding, kihuhtuah ding, ei hon huhte leng en I huh theih hun om thei, I ki dou pihte leng lawm hoih pen hi thei. Kuamah tawngtawng kei ni. Manipur ah Political demand nei ihih leh zong mi tawngtawng kei ni. Aknou chiakchiak nu phula ding a kuante apan sinlai sin ni uh. Huhna tamsem poimoh di hive hang aw,political demand nei bang ihihlaite toh.

ON PAWLPI:
Kuamah hon sawl le hilou,agen kei mohpuak le hilou, hilele, I nam awlmoh lua khat a nana kingai sam kahih chiangin, ka awlmoh thu khat I pawlpi toh kisai ahi. A hong kiphuh khiak tungin inam sunga I pawlpi omsunte, PNC, YPA, SSPP, PLS leh inam sunga laisiam muanhuai penpente kisam khawma, poimoh sak ziaka kiphut khia ahi. Kei leng huai hun laiin SSPP Standing Committee a Chairman kahi a, chial in zaw ka om kha kei. Himahleh, heutute hoihtaka kikum khawm a kiphut khia tuh hoih kasa law pah hi. Nam tuamtuam ten ei phuh khiak laiin, ana din ta ua, Naga te, Hmarte, Kukite chih khawngin ana dinta uhi. I heutu President masa in agen kazak khakna ah, amin ding leng amahmah I zomi pih te omna lak, Manipur, Mizoram leh Chin State ava fan kual chiang in, pawlpi min ding in Zomi chih mah ding ahi ahon chi uhi. Hiding him mah hingut in teh.

A kiphuh khiakma in nam dangten huchibang nei ahihmanun anei lou namte I pau ngam hetkei uhi. Khat vei houh (tua chuh kuamah bangmah chih nawn louh din) ei nam hilou helpawl khatin Mizoram a kipan in ei Paite mi khat ahon delh ua, amah leng I chi I sa lak chi ahi ding Manipur ah ahong tailuta, himahleh koi lai hiam ah man thouthou uh abang, atanchin aki theihtaka aki zon hangin kimu zou kei a, amau delh tutenlah' kakoih hoih ta uh' ahon chih san ua en lah bang mah igen ngam kei uh. Hiai bang huna apau di omlou, anang di omlou. Tuabanah, min thau gin ua political demand nei ua, en thau neilou, Unau Meiteiten, thau nei ua en thau neilou, pau ngam lou. Thau neite pau ngam, anei loute pau ngamlou. Tuabanah, a tungin zaw kivenna di maimai khawnga hon patpih sawm uh hinteh, van neiloupi (van tawmchik nei) khawnga hon khosakpih sawm uh himaithei, himahleh unau Kukite'n Gelzang, Mssion Compound khawnga tuailaite va mana aluang uh muhpawl om muhlouh pawl om, huchi kia le hunsa loua, Saikul khua a zankhat thu a I mi, I khua luhzak a a oma I chi I saten mangbatna atawp ahon tuah chiangun, mipi ki khamzouloute'n galvan omlou pi toh ahong kisak mawk chiangin, pawlpi in zuihlouh theihlouh ahong suak ahi ngei dia, chin leh ha suangin I pang a, I pawlpi I phung vuhta uhi. I gintak khelin I buai zaw a, I gintak khelmahin Pathian kithuahpihna le tang hang. Tua banah,miten nuainunga a hon koihlou in, nam kithu tuak, pang khawm in ahon ngai ua, belhtak hon sa uh ahingei ding a, Zomi kipawl khawm na kipat tung a tellou himahle uh, tuchiangin dialect kua bang Zomi a kipawl khawm theita ihihmna uah lohching mahmah in leh, igam leh ihihna I humbit zou uh chileng ikhial kei ding. Khatvei 'Thanlon Kituhna 'kichi magazine a article khat kasim khakin, thupi kasa petmaha, itangvalte hansan dante kamuhin, kasuang petmah hi. Amau omkei le uh, Meitei underground nuaia om vekkhinta di ihi chih bangle gel huai kasa hi. Huchibang hilelah meiteite laulua bang I unau kinai pih om zomah lai ahih chiang ua. Metei underground nana kipahpih le lah atawpa Parbung incident bang tuah theih, kia thamlou in, neep tak hilai ding. Huchibanga eilawi buaihetlou leh tungnung thou hi a kana gal et lai in, 3 bills toh kisai buaina hongtung a, amoh paw khalou leh I gam leh nam in I ki saktheihpih uh makaitu inn I hon haal mawk ua pan in mite'n ahon tung etna uh akiam hiai hiaita hilou maw, ken ka chia, miteng hon tung et laia ei leh ei I kibawl apan in min ahon simmoh in ahon musit deuhdeuh uh abang. Ngaihtuah thak mah dih uh, pawlpi lam sai tute ahoih kim uh chi a pawng gup ka hi tuan kei, hilele namdang UG nei ten tutung buaina toh kisai in a UG te uh ahuchih u hia, khat bek inle mualphou takin abawl kei ua, apan khawm pih uhi. Kingaih tuah thakni, akikhel naikei. I nam akise khin naikeia I tungding thak nawn di uh. Mite simmoh in maw I om det ding uh, hilou e ……..!

Tulsung khat piang Chiimnuai tate Kawlgam vaigam sim leh mal ah gibing khen in

Singta lai ah saltang khinta, Khangthei louni taikhua valta, Tuibang gawmni laizomte aw, Lunglau lou aw, Zogam lei aw, Sawt nawnlou ding, Sianin lumbang hon sung ding a, NI HONG TANG DING.

©𝐙𝐨𝐠𝐚𝐦 𝐈𝐧𝐒𝐢𝐠𝐡𝐭

THINGKANGPHAI AREA KIDALHAH LEH KINUNG LOLUT DAN THUSIM CHOMCHA

Thingkangphai area or FIOC hi kho 5 kiloikhomna, hichu Thingkangphai, Thinglhangphai, Selkui, Molbem leh Haipijang khocheng ahi. Serou meilheite toh nai cha a chengkhom ahiuve. Meilhei gal jeh in July 6, 2023 nikho chun ana ki hal lha kha tan, hinlah Pathen lungset jal in October 2024 sung in alhangmi holeh FIOC haosa ho, KICdl chuleh amun a um namsepai UK ho panlah jal in akinung chenlut thei pan tai. Akihallhah nikho leh akichenlut kah thusim achomlam tah a hiti ahi.

∆ SUGNU FIRING (agomlam a)
Sugnu a ding a first firing hi 28 May 2023 nikho ahi. Agam kai namsepai ho kithopi din Lamka lang apat in zalengam ho chuleh volunteer leh sepai pang kigom in mi 21 hovel ahung uvin gal ahung kap hu uve. Vangset umtah in zalengam  ho mi 1 serou mun ah aliem in VV mi 2 toh aliem e, chuleh adang akisukha khat leh ni ahung um phat un withdraw abol pai taove. Dt 5 June nikhon jong Z ho ahung un chomkhat apan jou nung un akile kit taove. Hiche nikho mama chun Sugnu last stand _Gamlen_ kho chu nilhah pung 3 vel in ahin dalha un Thingkangphai area ahin jon taove. Loi te adang hon adalhah nung un Songpi lang a kon in S ho mi 20 lang in ahung umpi nalai uve. Ajing in Serou mun a Arambai ho gypsy khat ambush abol un aphol ah mi 2 akijam dan in mi 2 vang ana sohcha man lhon e. A gypsy u jong ana hal lhah peh taove.

∆ THINGKANGPHAI LHANG KI HAL LHAH
Hiche nikho 5 June nilhum kei in *stand to* in jingkah 6 June chan aum uve. Jing kah 4:20 apat in Sugnu AR, BSF, Arambai, UNLF, Police Commando, IRB, MR chuleh VDF kigom hon Central Force Casper 3, bullet proof Mahindra 7, Scorpio BP 3 mangcha in Serou w/no 3 a kon in Haipijang a um namsepai _Thunder post_ leh _Thahpi post_ attack nasatah in ahung bol pan uvin, Thingkangphai ground khel a post khat jong practical school apat in attack ahin bol taove. Jingkah 4:20 apat ni lhah 2:30 chan chu amun a namsepai hon second 10 chang thipman lou in bomb chang 180 val pohsah toh meichang gojuh bah sah te firing chu aki maito pin, vangset umtah in namsepai galhang khat in thina ana toh in, VV 1 leh eimi pawlees 1 jong ana kitongkha e. Hiche na ban ah chun Sachih lang a kon leh Salluk lang a kon in AR hon namsepoy ho chu ahin le umdoh phat un 2:30 pm vel chun withdraw ana bol taove.
 
Withdraw abol nung un In leh lou kinuse cheng se chu stateforce holeh commando hon ahal lha pai taove. Thingkangphai firing leh khosung kihal ho drone footage leh video clip ho jong aum e. Vangset nung hi jong leh vang phat umtah in Thinglhangphai houin vang eina hal lhah peh pouvin, hiche mun chu tuhin kaikhomna in akimang pan tai.

∆ KHOSUNG KINUNG LOLUT
Alhangmi ho leh agam namsepai ho pan lah najal in tuhin melmate khut a chulsa kho le veng chu Pathen panpina jal in nung lo lut thei in aum tan hi jeh chun Pathen thangvah in um jing ta hen. Tuhin lhangmi volunteer holeh namsepai hon akim avel ah phatechan pan mun akinei in mipite toh lungmong in khosung akinung lo dim thei tai.

Sugnu firing hi tuchung gal a dia agimnei loi khat a het ahitai. 28 May apat June 6 chan ni 10 kijom a firing aum jeh chun amun a um namsepai ho jong alal lheh un, kidoupi te jong hem leh thal chuleh mi kivat lou ahiuvin, amun a um namsepai full arms 90 lang in aki maitopi na ban uva sopi group dang ho chuleh sepai pang hon jong eihung kithopi na ma vang uvin Central Force mangcha a lungthim neitah a ahung vaikon te chu ana hat lheh uve. Meilheite ahung tam kon u totoh in firing sung mong mong chun mi 100 lang in thina atoh uve tihi akicheh in amahon jong athiho op peh na kin ana mang uve. Tuchung gal a firing a mi aha thina pen loi ahitai.

Pathen in Kuki Nam phatthei eiboh jing tao hen.

~ WAP

GMFDI  MUN A LHAGAO THUPHON LE MEILHEI GAL ✍️ DS HAOKIP

Date 20/10/2024
Sunday

GMFDI  MUN A LHAGAO THUPHON LE MEILHEI GAL

✍️DS HAOKIP
Mongkot Khopi Songpi-Lamka
Hinkho Lamhil

Thumakai:
Kimoh hou hou louvin, kimoh dem dem louvin, chunglam ven Pakai Pathen jal'in thutah in kihou u hite. Lei le kam inei man in moh khon khon louvin, kakhut jung in a type thei nai tin thu moh sei sei pou hite kaso pite ho. Tunia lunggil tah a igelkhomdiu ( considere deliberately) le ikihoulim (discus) khom na diu va kahin deilhen chu GMFDI mun a Lhagao thuphon le mei lhei gal thu ahi. Ajeh chu hite ni hin kilaiguijop na dihtah aneiyin chule hite ni jeh hin igam sung aboi yin ihoubung sung aboi tai. Langkhat a gal jeh in igenthei uvin kap le mao vin i um uve. Chule langkhat a GMFDI thuphon jeh in kinel boutamna ( controversy) aumkit in ahi. Atahsan hon hichi hi pathen a kon ahi tia ngailut na le pohnat na neitah a thu ahil lhang le u ahi. Atahsan lou loi ho chun adih poi atiuva aseiset toh ademtoh atho kit nalaiyu ahi.
Gal hi ipijeh a um ham? Lhagao thuphon le gal thu hi ipiti kisam kai na aneiham? Pakai Pathen a kon mong mong ahi tia tahsan hon ipijeh a atahsan u ham? Atahsan lou hon ipijeh a atahsan thei lou ham? Hichi thudoh ho hi nalunggil in hoitah in ngaiton.

Tuhin hichi thu a hin ilah uva loi thum in kikhan na aume. *1 . Atahsanho *2. Atahsan lou loi ho *3. Tahsan dingham tahsan lou ding ham tia akikah a dingho. Aban in inam sung kivaipoh nadol a danliho ho: *1. Nam lamkai ho 2. Hou  lhacha ho 3. Housaho 4. Mipiho

1. IPIJEH A GAL HI UM HAM? I-GAL ULE GMFDI A LHAGAO THUPHON KISAMKAI NA

Tuchung gal hi meilhei vs Kuki jong tithei chule state government vs Kuki jong tithei ahi. Gal kipat dan thu kisei le saoding ahin achomlam in thukhat ahungso doh nading in seiyu hite. Igal u hi gam le go jeh a hung um ahi. Kuki chate chenna thing lhang gam jouse hi meilhei chaten aduchat behseh jeh uva pansatna jatchom choma pansau'va gal eibol khum u ahi. Tha chimit a Manipur gamsunga kon a hi delmang'a nomang jal ding eitiu ahi. Hichihi ahi igal u hung umdan le eihon imu dan u chu. Ahin la hiti bouseh a chu nagel a ahile nagel thuh thei lou ding imacha geldoh jong nanei lou ding ahi.
 
Igal u hi moh um um ahipon abola khat le agonga khat um ahi. Ihetdiu chu eiho Kuki-Zo chate hi chonse lheh jong leu hen Pakai Pathen dihtah houte ihiuve inam pumpiuva. Igal miteu meilhei chate khu Pathen lhem houte ahiuve. Tuchung igal uva ikikah uva hi I Pathen cheh u kikum lut ahi. Devine intervention um mong mong ahi ti hi kinel nabei ahi. Eihon jong ilhi toh inap toh i Pathen ibon uvin, ama hon jong a pathen u anga kilhei na jat chom chom abol uvin ahi.

Gal inei diu thu hi, Kuki ten gal inei diu thu hi ana kisei masa em (foretold), ana kiphong masa em? Henge, gal ineidiu thu hi ana kiphong masa in ahi. Het thei ding in pu, Chomlhun, sopi kamkhohen kipgen, nu parchi le nu mawi tenin jong aseiyin, chule adang dang ho jong ahi. Amaho chun manga amu u ham gaova amu u ham haseidau hitin hinlah Kuki ten gal inei diu ahi ti chu ana phong cheh uve. Amaho thusei chu atamjon iman akigel pon chule kigot na jong akineideh pon ahi.

2023 May 3 nia gal hung kipan ahi ti ihe soh keiyu ve. Hichi masang April 16 nin ginchat phah lou tah in GMFDI munah Lhagao thuphon ana um in gal, galpi hung um ding ahi tin kidang tah in thuphon ahung um kit tan ahi. GMFDI mun hi Evan Chinkholam in mitcho elbai nakong chatmo ho Pakai natoh na a ngailut na neitah a asin na mun ahi. Chule akithopi Evan Thanglensei @Johna toh hin kitho lhona inam sung uva lhagaoboh vop, thillhan abol engsetho, Jesu Christa mina anodoh namun ahi. A ministry natoh thu kisei le sao ding ahin hichu chom koikit u hiute. Isei ma bang u va April 16 nia chu kidangtah a aum khom piu gol lhang phatah khat Nek Robert kiti pa chunga chu Lhagao gilou chu hung lut a hitia chu hung um ahin. Evan te ni jong lungdonglhona itidan a hichi gollhang phatah chunga hi hitabang hi lhung ham atilhona, nidang lai midang lhagao phalou ho bol banga ama nin jong Jesu Christa mina ano lhon ahi. Ahivanga adang ano lhon toh kibang lou ahitai. Hitia chu amani jong atao toh ano toh chomkhat aboipi jou lhona thuphon chu hung um pai ahi e. Hichu ihetthem nadiuva abul themkhat kahin sei ahin achin achaiyin kisei jou ponte. Ahile aban in ihet diu chu (agom lam in sei yu hitin) gollhang Nek Robert sunga hung lut ji lhagao chu ipi pi lhagao ham iti le. Lhagao gilou ho le Lhagao theng chule vantil ho ahi ji e. Lhagao gilou ho chu koubru lengte, Hindute hou Siv, chule adang khat le ni ahi. Lhagao phalou hi hen lang Lhagao theng hijong le akiphongdoh thu chun inampiu man nading thu asei mong mong pon, inam piu tahsa le lhagaova dam nading le khantou nale machal nading thu ngen aphong uvin ahi. Chule amaho hung kiphon dan chu hiti ahi: ( chunga khu sim in)

( A CALL FOR SPIRITUAL REVIVAL AND SOCIAL REFORMATION)

2. ATAHSAN THEI LOU LE ATAHSAN HO

Atahsan thei lou hon ipijeh a atahsan thei lou ham? Atahsan hon ipijeh a atahsan u ham? Hoitah in gel khom ute. Kimoh nel nel a kimoh dem dem ding ahipoi. Pathen thu ahitan chingthei doma gel angaiye. Atahsan ho lah a hin houlhacha, nam lamkai, housa, chule mipi tam tah ajaove. Chule atahsan lou lah ahin jong hou lhacha, housa, mipi tamtah aum kit ne.

2.a. Atahsan lou ho pomdan:
Lhagao boh lhagao gilou akiphon jeh in hichi thilha thusei atiuvin apomthei pouve. Hou lhacha ho deh deh chun Bible thu toh akitoh poi, doctrinal atongkhai atiu ahi.
 
2.b. Atahsan ho lahdan:
Thu kiphong jouse abul abal a pat a akhol toh uva, apatep uva, ahile hichi hi bible thu toh akitomona aum poi, inam piu tahsa le lhagaova idam nadiu ahi tia apom u ahi. Hichi a kipat a chu thuphon in ahil dung juiva atahsan ho tunichan a hi jatchom choma hi pan alah u ahi. Atahsan lou ho vang chun thilha kaose thet a athet uva ama ho jong chi nom lou, mi achi ding jong akham uva, amun a chi a kikhom ho khu thilha houva agel u ahi.
 
2.c. Tahsan dingham tahsan lou ding ham tia kigel lhathei lou ho:
Amaho hin khat in asei jong le dih asah lang khat in asei jong le dihsah kit, chuh na ding pen ahet thei ji lou u ahi. Tahsan ding atile anjo khat le alhem ana hikha le ati kit u. Tahsan lou diu ati jong le atah ana hi khale ati kit u. Lungboitah a um ahitauve ama ho hi.

Hitipi hin inam sung uvah iboi lhagam taove. Ahile kasopiteho tunia hi nang ma ipi dinmun a nadin em? Lhagao thuphon hi Pakai a kon ahi tia natahsan em? Ahiloule atahsan lou nahi ham achamalah nahi ham? Chule ihet diu khat chu ipijeh a GMFDI a Lhagao thuphon hi thupi ham? Ajeh chu hichi hi nampi thu, nampi tahsa le lhagao va idin doh nadiu ham imah thah nadiu ham ti ahi tah jeh a thupi ahi.


*3. ATAH HAM ALHEM* *HAM PHOCHEN UTE*

Hiche atah alhem photchen ding kiti ahin Houlhacha ho apoimo lheh in ahi. Bible theologian, Mth, Bth kiti ho pastor, reverend ho apoimo lheh jenge. Hichia  hi thugil tah , lhagao thu lut ahi. Giltah a moh gel gel a jong sohdoh ding ahipoi. Pathen Lhagaotheng kaihoi nahi a, nasunga Christa Lhagao achen le bou, hichi Pathen akon'a Lhagaotheng chule nang lhagao chu kitho a atah alhem nahet phot sah ding ahi.  Lhagao lam thu kiti hi leiset mihem chih na thep na , degree title a mudoh thei thil ahipoi. Lhagao thil ho hi Lhagao lung mit a bou hetthei ding ahi. Hou Lhacha ho kadem na gunset ahidehpon tulai hin hou lhacha natong atamjo hi lhagao mi akivat mong mong tan, lhagao thua eipuihoithei diu le eikaihoi thei diu hou lhacha tahsan ding le kingai nathei ding aum beh tapoi. Bible Luke 10:21 ah
" ...kapa, van le lei Pakai, nangman michingte le lungthim themho henga hicheng thu hi na-ima naocha ho henga naphondoh jeh hin nangma kathangvah e...." atihi kageldoh e.
Pathen Lhagao hilna le kaihoi hou lhacha akilhasame inamsung u ihoubung sung uvah.

Tu khanga Pathen Lhagaotheng houpina kiti hi pastor, reverend, Hou Lamkai ho seh seh chunga bou umthei ahipoi. Mijouse aching ,athem, amol koi hile Jesu Christa ahuhhingpu le alengpa dia kisan'a, longlhen thengtah gan kihing lha banga Pakaiya kipete chunga Pathen lhagaotheng houpina, puihoina, lhamonsah na chu changthei ahitai. Bible sima degree sangtah tah neiho chu imu sang chom uvin, ima hilou title imacha jong nei lou ho chu ive nem jiuve. Hichi jong hi i Christian hinkhouva dihlou tah khat ahi. Ipi hile tu hin GMFDI Lhagao thuphon Pakai Pathen a kon ham hilou ham phochen ute. Bible thutoh akitoh poi itiuvin phochen ute.

*Photchen khatna:*
1John 4:1 sungah " lhagao tapou tahsan hih-un, Pathen a kon ahi ahilou kholtoh in patep jiuvin,"ati. Hichi hi mi tam pin ihet u le ipansatnao khat ahi. Lhagao tapou akiti le leiset a hin lhagao tampi atheng aboh ahilouva ahile satan a kon ham Pathen a kon ham ti aume ti akichene. Hichi aboh le atheng, atah le alhem pa chu kholtoh un ti hi eiho mopohna ei kipeuve. Achuti a ahile ipi ti ikhol toh uva ihetkhen diu hitam??. 1John 4:2,3 na chu isim jom kit'a ahile: " Jesu Christa chu tahsa a hung ahi, ti janoma lhagao chu Pathen a kon ahi; chule Jesu jada chan chu Pathen a kon hilou ahi,"ati. ...Tun veute; GMFDI mun'a lhagao thuphon hin Jesu Christa ajahda em!?. Ajada pon ahi. Koi jah da le ma ma akichat a kithinga, eiho Kuki-Zo chate Pakai Pathen in eingailut dan dan'u thu eihung seipeh uva, kingailut ding thu eihil uva, lhagao mangthai khohsah uvin ti eihil uva...Achutia ahile alhem iti i-ti thei ding'u ham???.

*Photchen nina:*
Deutronomy 18:21 ,22 na ivet kit le, Themgao pa chu Pakaiya kon ahi ahilou het na chu athusei guilhun le guilhun lou vin aphochene ati. Achuti a ahile GMFDI a thu kiphong jouse aguilhung lou khatcha aumpon ahi. Aguilhung soh keiyin ahi. Galpi um ding ahi ati le um, ka vantil ten gal nasat peh uve atile mit mu changtah tah a um. Tampi aume hiva hin seijoujai pou hite. Aphol ah chin lang ga phochen in. Hichu ahi Pakai Pathen a kon ahijeh a aseijou se khatcha kipel louhel ahi. Kinel boutam nading le lung opkai nading imacha aumpon ahi kasopite ho.

*Photchen thumna:*

Sopite ho ihetthem loujeh uva idemu ahin Pakai a kon ham hilou ham ti hi hoitah in photchending gon. Bible in jong phochen in ati ahi. Abul a pat a ipi ti thilsoh uma ipi pi kiphonga, akiphong thu chu Bible thutoh kikal ham ti photchen ngai ahi. Abullang thusoh kihelou va aleh langpa iboipi jeh uva ihetkhel khah u ahi. GMFDI thuphon jouse Dr. Hegin in jong KEIMAN KAHEINAI ti lekhabun asodoh e. Hichijong khu naman chah a nakhol thei ahi. Inamsunguva Nam Lamkai, hou lhachaho, housaho hitichun abeh beh in lhagao houpina phona, chule thupeh aumin ahi. Hichi thupeh ho chu hoitah a akivet'a kholchilna akineile Bible thutoh kikal thupeh thahbeh aumpon, Bible a ana umsa ijuilou ho avela ngailut na neitah a eisuhhingpeh kit ahibouve ti akimudoh e. Thupeh/ thuphon ho chu abon hihhih jong le lahdoh thei kham kham kahin ladoh in Bible thu toh kikal em vechen ute.

1. Lhagao mangthai khohsah ding thu kisei:   lhagao mangthai ding thu kisei hi Bible thutoh kikal em kikal lou ham? Bible thutoh akitomona imacha umlou ahi. Bible in lhagao mangthai khohsah un ati. Satan diabol in lhagao mangthai ding akhohsah pouve. Achutia ahile satan a kon ahi ti iti iseithei diu ham? Pathen a kon a ahimong monge ti photchet na ahi.

2. Kipum khat ding thu aseiye: kipumkhat ding thu kisei hi Bible thutoh kikal em? Bible in kikhan tel uvin lang kitoh mouvin ati em? Atipoi, Bible in kipumkhat ding thu ahaseiyin ahi. Satan natoh chu suhset ding , kikhantelsah a Lhagaothu machalmo sah ding hi ahi. Achutia ahile satan a kon ahi ti iti iseithei diu ham? Pathen a kon a ahimong monge ti photchet na ahi.

3. Ngailut thu aseiye: Ngailut thu kisei hi Bible thutoh kikal em? Bible in kingai lut ding thu ahasei lheh jenge. Satan in ngailut thu kiti chu eiseipeh lou hel diu ahi. Achutia ahile satan a kon ahi ti iti iseithei diu ham? Pathen a kon a ahimong monge ti photchen na ahi.

4. Lhagaovin Nam lamkai hole hou natong ho ahoupina ho hetthei kham kham ding kahin tah lange:- * Nam ngailua, ngailut na neitah a natong natampouve. * nangho chihna a Pathen na tong hih uvin. * nataonao avat nalaiye, atamjo sum le paiyin nakilhemlha gam taove. * Atamjo mi mitmuabou tonga, alungthim uvah ngailutna adai uvin, amaho chihna hetna akisong gam taove. * Hou natonghon namiteu Pathen lungdeiya avetkol jou lou jeh uva hitia hi nagal miteu muset nachan u ahie. * lhagaova amangthai natam taove, alengvaiya avahmang natam taove, hiti hokhu nahuhdoh uva nahin puikhom diu...Chule Housaho ahoupina phabep:- * nahousaho khatcha pengthah aumpoi.* Pathen a dinga khatcha atheng aumpouve.* pathen deibanga chon aumpouve.* akhochaga ho sang in agam u angailut na asang jouve...hichu keima kalunglheiou napen ahi. * ngailut na neitah a khochaga vekola, lhagao va hing u hinam ti navekol jou pouve. *Gam leiset hi amaho a tum ahipoi keiman kamite lungmonga akhosah thei nadiuva kapeh gamleiset jong asuboh gam taove ( kani ituhou).

Hichiho hi GMFDI a thuphon chun eihou lim pi nao ahin. Hoitah in ven ipi ase imahthah nadiu thu kiseiyem? Imanthai nadiu thu khatcha akiseipon ahi. Idam thei nadiule ikhantou thei nadiu thu ngen kisei ahi. Achutia ahile satan a kon ahi ti iti iseithei diu ham? Pathen a kon a ahimong monge ti photchen na ahi. 

Sunday, October 20, 2024

SINGAPORE ZO  NGAIGNA KHUODO PAWI

ZKK SINGAPORE ZO  NGAIGNA KHUODO PAWI

Tuni 20.10.2024 ni in pasian thupha tawh khuodo pawi te nuam tah leh pha tah in Mangthei ka hi man un hun nuam hunpha ei pie ih bieh pa pasian tung ah lungdam ka ko ma sa vuh hi ang ki hal mimal kim tung ah zong pasian in thupha ang pie kim ciet ta vuh hen
Nuam ki sah ciet mama hi
ZKKS te khutkhat tawi kengkhat khai khawm in ma pang ciet va vui 

Longmai Area CSOs: Arambai Tenngols

JOINT PRESS  STATEMENT
Longmai Area CSOs regarding the intercepted of one Fortuner Vehicle of  Noney by some unknown arms personal claimed themselves (Arambai Tengol). Serving 10 days ultimatum to the State Government to bring positive solution.

FOCS PRESS STATEMENT

POKNAPHAM NEWS Update. Facebook

IHT Centre na manipur da union territory semnaba hotnaraklabadi leibak asida amukta thokhedriba miyam gi uprising ama lakoi hyningai lyte hyduna FOCS na phongdokhereg.

Manipur Naga Youth Organisation (MNYO) opposes HAC Resolution

MALAYSIA ZO NGAINA KHUODO PAWI

Zo Ngaina Khuodo Pawi ah Zolia te.
Malaysia a um Zolia melhoi te hih ei.


K. LHANGNOM YOUTH CLUB IN KIPAPINA NEI

K.LHANGNOM YOUTH CLUB IN
KSO SANGAIKOT SUB-DIVISION PRESIDENT THAH JA UMTAH PU.LALLAWMSANG KIPGEN KIPA PI NA THIL PEH ANA PE UN, KIPAPI NA KINGON CHOMCHA ANA NEI UVE.

©KWC

New Zealand: KHUODO PAWI

Ang tung ding date 28 October 2024 ni cieng in, Zo ngai na Khuodo pawi ( Tonpi ) New Zealand, Auckland khuopi sung ah thupi tah in ki bawl ding a hi zieh in, sah leh hang a om ka Zo mipi teng in zong pawi nang sim na ding un kang ciel uh hi.

Tam khuodo pawi sung ah lam tuam tuam leh la sah na tuam tuam om ding a, ban ah New Zealand kumpi thu nei lam te leh communities tuam tuam te zong ang pei ding ci thu i za zieh un zong i ki pah mama uh hi.

Tua cieng date 26 October 2024 ni in zong Pu Zo Cup soccer tournament ( kangtei) ki sui na om ding hi ci thu zong i ki za sah khol uh hi.

Zo khuodo pawi leh kangtei ki mawl na ah ki mu ciet vai. Lungdam.

KSO Sangaikot Block Executive 2024-2027

President 
Lallawmsang Kipgen

Vice President
Seiminthang Manchong

General Secretary 
Hengoulen Haokip

Education secretary 
Paominthang Haokip

Finance Secretary 
S Lunkhohao@Haopu

Information Secretary 
Jamminthang Baite

ZSP DNCR CONGRATULATORY NOTE 📝 

LIEUTENANT COLONEL A KAISA’NG

19/10/2024: Zomi-Zion vangkhua Hausapu Pu (L) Chinkhomang tapa thumna Unaupa Khupmuanlian @Muan Phiamphu asepna Indian Army ah tunin Lieutenant Colonel in kaisang tahi.
Ama'n 2004 kum Agape High School, Sangaikot akipat in Matric ana zou a, tualeh 2006 Kum in Ebenezer Academy, Lamka a kipat in 10+2 Science in ana zoukia ahi.

Tuachin 2009 kum in North Eastern Hill University, Shillong nuai a Synod College ah BA (geography hons) ana zou a, 2010 kum in Combined Defence Service ana lawching in Officers Training Academy, Chennai ah training anabawl a, 2011 kum in pass out in 6/8 Gorkha Rifles ah Lieutenant in commission ana ngah ahi.

India gamsung mun tuam2 ana posting ban ah National Security Guards (NSG Black Cat Commando) ah jong ana posting ngai ahi.

Tulaitah in Delhi University nuai a Faculty of Management Studies a management course abawl laitah ahi.

I group member khat in asepna apat a kaisang na tung a i group ZOLENGTHE WhatsApp media in jong ikipahpi mama uhi.Tung Pasian in mapui Jing ta hen. 

Saturday, October 19, 2024

WKZIC Appreciation & Acknowledgement

WKZIC:
"Appreciation & Acknowledgement"
To:
1. Mr. Chuck Miller &
2. Mr. Traver (USA).. 19/10/2024.

Zomi Students' Federation (ZSF) conducts Social Work in Behiang

Date:19/10/24: The Zomi Students' Federation (GHQ) executed a significant social work initiative in Behiang. The federation's members rallied together in a unified effort, demonstrating their commitment to uplifting the local community. The day's activities culminated in a dinner shared with the chief of Behiang, symbolizing not only their dedication to service but also the deepening of ties between the students and the village leadership. This initiative underscored the federation's resolve to foster enduring relationships and make a tangible, lasting impact on the region.

Media & Publicity
Zomi Council 

Open Letter to MK KOM 

via social media

KOM UNION MANIPUR (KUM): PRESS NOTE

OFFICE OF THE,
KOM UNION MANIPUR (KUM),

Dated: 19.10.24

PRESS NOTE

Appropos to the Press Communique dated *18.10.2024* of the *Rongmei Naga Youth Organisation (RNYOM)* directing all *Kom Communities* to leave Rongmei jurisdiction within *48 hrs*, publishing in the social Medias and local news papers. In this regard, *KUM* is shocked and felt anguise the Press note of the so called *(RNYOM)* which is very unfortunate and unacceptable for all Kom Communities. As a matter of facts, the *KUM (Kom Union Manipur)* has no knowledge about the *matter/issue* between *Ichum Kom village* and the *Rongmei Naga Communities* under any circumstances.

In the light of the above facts, KUM (Kom Union Manipur) would like to urge to withdraw the Press Communique i.e. Quit Notice against all Kom Communities in the larger interest of all communities living in Manipur.

DAVID L,
Secy. Information & Publicity,
Kom Union Manipur (KUM)

Manupur Legislative Assembly: Speaker Tribunal - 25 Oct 2024

Manipur Legislative: Speaker Tribunal

Kadiapattanam Beach Memories: A Beautiful Experience in Kanyakumari

THESE are some photographs which capture one of the most beautiful days we spent together at Kadiapattanam Beach in Kanyakumari on the evening of 19th October 2024. Many of us never imagined that we would one day enjoy such a peaceful and refreshing time in this place—walking along the soft sands, chatting freely, sharing our thoughts, and strengthening our friendship. 

The warm breeze, the sound of the waves, and the open sky made everything feel calm and perfect. It was a day filled with laughter, simple joys, and moments we will treasure for a long time.

Kanyakumari, located at the southern tip of India in Tamil Nadu, is a unique place where the sky, sea, and land meet. This natural meeting point creates a magical atmosphere. Watching the waves crash softly on the rocks, seeing the sun paint the sky with gold and pink, and standing shoulder to shoulder with friends made the whole experience unforgettable. It is a place that reminds us how small we are before nature, yet how blessed we are to enjoy its beauty.

The name Kanyakumari itself carries a deep and meaningful story. In Tamil, it is known as “Kanniya Kumari” (கன்னியா குமாரி), which means “The Virgin Maiden.” According to ancient Tamil mythology, Kanyakumari is believed to be an incarnation of Goddess Parvati. She performed penance in this land because she wished to marry Lord Shiva. The marriage was arranged, and the preparations were grand. However, due to a divine trick, Lord Shiva did not arrive at the wedding on time. Heartbroken and embarrassed, the goddess gave up the idea of marriage and vowed to remain a virgin forever.

In her sorrow, she scattered all the food and ornaments prepared for the wedding. It is said that the uncooked rice and grains turned into the white sands of Kanyakumari’s beaches, while her ornaments turned into stones. Even today, visitors can see stones that look like rice grains near the Kumari Amman Temple. This legend adds a divine and mysterious charm to the already breathtaking beauty of Kanyakumari. It feels as if the waves still whisper her story to anyone who listens.

We also saw many beautiful churches and religious places along this coastline. Each structure had its own unique style, colours, and stories. 

From the grand, towering churches with detailed carvings to the small but graceful chapels by the shore, every building reflected the strong faith of the people living here. 

The artwork, the statues, and the peaceful surroundings added even more charm to our journey. These sacred places stood quietly against the blue sky and the sound of the waves, reminding us of the deep spiritual heritage of Kanyakumari. It was truly inspiring to see how faith and daily life blend so naturally in this coastal region.

This peaceful coastal scene also reminds us of the daily breadwinners of this land—the fishermen. They toil through the night, fighting the waves and the darkness while the rest of the world sleeps. By evening, around 5 p.m., just before dusk, they begin their work, heading out into the vast sea, hoping that the sea will be kind to them. They return to the shore by early morning, where people gather to buy fresh fish. Their catch is never guaranteed. Some nights they return with plenty, and on other nights, bad weather or rough tides leave them with very little. Yet they continue with faith, courage, and hope, trusting that each new night brings new possibilities. 

Their lives beautifully reflect the grace of heaven—unpredictable, yet sustained by trust and hard work. These boats resting on the sand silently tell the story of their struggles, sacrifices, and deep connection with the sea.
This beautiful place, with its scenery, legends, and warm people, is truly one of a kind. We are deeply thankful to the BD students of Kanyakumari Theological College, our friends who guided us with kindness. They not only showed us the beauty of the land but also the beauty of their hearts. 

And above all, we thank God for this meaningful opportunity, which allowed us to enjoy the Creation of God, build friendships, and create unforgettable memories.


Bruce K. Thangkhal
19.10.'24

Read More… Discover More Beautiful Places








Condolence Message: Dennis Ginsuanmang passes away in Delhi

SUNNA
16.10.2024 | 1130 am

Tg Dennis Ginsuanmang (36) s/o V Siamlianthang, tulel a Mahavir Enclave, West Delhi a om in damlouhna ziak in tuzing 9:00am vel in honna beisa hi. Amah damlou a sawt kuam tak ki-enkol hita ahi.

Tu'n a luang DDU Hospital a puak hilel a, Delhi mah a vui hi ding.

Tanchin hong ki update zel ding.

Lusunna thuakte I thuakpih uh ahi.

~ YPA West Delhi Unit 

Kuki Khanglai Lawmpi, Jiri , Tamenglong & Noney

Manipur Govt (DE): Notification

NOTIFICATION: Govt of Manipur - Directorate of Education (s)
(From Administrative Section)

ZO 4 ZOGAM VAISAITE HILCHIENNA

Z⭕4Zogam Vaisai te kung ah, athu theilo te vuh hil chienna

Amasapen in Zo4Zogam Whatsapp Channel Vaisai(Admin) te nousietna kang nei masa vuh hi . Na Social-Media Post bawl uh kana mu vuh'a ,   Zo/Zou Nam leh Gam khanto nading sang in eisung kisiet thei nading leh unau namdang ten ang etkhiel-simmaw thei nading thu  te nang suo vuh khu , lamdang kisa in , kida dap mama hi . Zo(Zou) miten News leh Information ban ah Minam khanto leh kituoh nading thu-le-la tuomtuom ,  I Zo/Zou Ngaina(Culture& Tradition) , I Zo/Zou Khangthu(History) bailam tah'a imuthei nading a vanzah phatah hiva chi ikinep lai un , tambang a Awsie suo a nangpan vuh khawh kisa tazen a , Anei'a bang in Zo4Zogam Vaisai te tel dihlo te , a tel dih a theisiem nading vuh'in tahlat ahi.

Thumanlo , thuman tawh ledawng na

1. "India a la Kuki te taw lie "ZO independent aki ding ,neutral " A makai pa uh KPA(kuki people alliance) a um 😂 A VV te uh KZVV nuoi a um ,KZVV ,KIC nuoi a um 😂Rally a pei chieng ua Zogam chi ngamlo"

1.Dawnna -  Kuki(Thado Speaking) te tawliek nachi pen , noma brainwashed+indoctrinated te lungsim ngaituona dihlo jieh ahijaw hi , Zou (Zo) nampi in unau lungsim kibahpi , sepkhawmpi theite tawh kisem ton ,kithuo khawm ihi zaw uhi , Kuki te nuoia um a amau vaisaina neia kipei a , KIM nuoi a ki um AHISIH hi , akium a aki ap hilei pen , "Taw lie" chithei pan hi. Zo(Zou) mite makai khu MLA ahisih a , UZO-GHQ leh a Kahieng ZYO,ZSP,ZoWRO,ZoWA,adg2 te khu Ko Zonam makai te ahi uh hi. MLA khu kou'a dinga Nasem Pa ahi chi nathei ta un . MLA Pu khu KPA Ticket a ching hina eh , Zo(Zou) taten Zou Kuol (Singngat AC) sung a vaihawm thei nading a Policies& Strategies apeipi te khu ka nuothuop uh. Bangjieh a KPA? Singngat AC sung a Ticket dang tawh ding nading dang umlou , Independent in dingleh Chance umlou , BJP , Cong ,JD ticket te lah ZC/ZRO ten amau PUPPET CANDIDATE kiguong uh , Zou(Zo) vote lah khat a luonglo , Luong hileh pen UZO(Zo Mipi) in kichingsah zoding hi . Zo(Zou) te i Luongton ding nuomlo te , i pankhawm ding nuomlo te  , Zo miten ka thei giagua uhi. Zou Volunteer te khu ZVCC vaihawm na neia um ahi , Govt. Recognised(ITLF,Zo United,NGOCC) Tribes ten ana thukim uh 'Kuki-Zo' term khu akizuitou den ahi, Kuki(Zo pomlo te) + Zo(Kuki pomlo te) = Kuki-Zo(As In Indo-China, Indo-US , Franco-Prussia, Austria-Hungary etc2 ) hing hi ahi . Tualeh Kuki(Thado Speaking) tepen KVV under KIC/M ahizaw a , Zou Volunteers(Zotal) tepen UZO ahi, ok?. Rally kuon chieng in Zo(Zou) te mai2 kuon ahisih a , Unau Hmar te , Gangte , Paite , Thado , etc toh kikuon ahi jieh in Zo/Zou specific term Zogam/Zougam khu kigen ngailo hi . 

2."Burma lam n kie lei la ZRA deilo ahi tawp ule jng CC sanga CB ajoin jo d uh avele Hithei ta chi a ,ma ban d n lo a utut join PDF -Zoland ten Zra a deilo vang ua CC pawi centric council dei Sam lo hia mo Zoland te bang in Zoland chi ngam be lei mo"

2.Dawnna- ZRA pen Zo te mai2 in adeilo hilo in , Unau  Siyin(CDM-Siyin) , Khuano(PDA-Tedim), Tedim/Sim/Sukte (Pdf-Zoland)  tenzong kideilo hi , unau dang tenzong adeilo ahileh ahoilou ahi chi theimai vai . CC khu Pawi nachi Lai(Hakha,Falam) te thuzaw na hi tuomlou hi , Southern Chinstate lang a Mara , Matu , Senthang , Lautu , te , Central a Zanniat , Ngawn , Dai , etc  leh Northern Chinstate ah Zo , Tedim/Sukte , Khuano , Siyin/Sizang te common platform ahi . CB khu Buddhist fundamentalist AA ten Tangkuong Vaat na azah uh hibo. CB leh CC sung a kipawl Minam koi tam zawdiei? Ngaisut huoi mama. Vaihawm na tahtah nei sang in Amin idei neilei bang kana? Tonzang Myone Zota Kuol sung ah Vaihawm poimaw masa zaw hi . 

3."Bng la CDF TONZANG "Zo galkap "bng chi kemkem ut na lai Ahilo le ZNA vel chi ZNA chia ding ngamlo a i ZO masang a Chin koi te na hi lam uh ki theilo uh mo ?"

3.Dawnna - CDF khu Chin/Chinland Defence Force ahi a , Tonzang Myone sungteng entuup dinga kalsuon ahijieh vun , CDF-Tonzang kichi hi , banah CDF-Tonzang khu Ei Zo ten i tanvou ihumbit zaw nang a mapang Zotal-Zolie te ahi vuh'a , National Unity Government toh kizop , Chinland Council toh kijop ahi hi . Tualeh , Kachin  khu Singpho/Jinghpaw/Jingpho ahi mabang in Chin khu Zo ahi. ZNA ichi thei jieh pen , ZNO aumhieh ahi , ZNO khu , Malaysia , Australia+NZ, USA , leh adg a um ahi a , ZNO leh CDF-Tonzang Support Group te kithuo ton kahi jieh vun , ZNA pen kihal sah hi , tuolo adang ah , CDF-TONZANG khu Zo siengset ahi jieh ZNA kichi thei zong ahi , kikhopkawm leh luongton ding nuom chiet hilei , KNA(B) te bang in atuom sim a ding zong kizo ding hiven , Nolawi lungton ding nuomlo te hing kingaituo masa vuo thusie-lasie nagen masang vun . 

4."India hi in Burma hi le Zogam chi ngamlo hi lel lo uchin mo Koi te la i ZO mi Suh sia gihgeh ? 
Kuki leh chin taw lie tte mo ?Ahilo le Pu T.gougin in a bol sama bng a i ZO min i Zogam 1st a koi te ? 

4.Dawnna - India leh Myanmar ah Zo(Zou) min ma kadei un kapeipi jing un , Hattuom , Khotang, Innsung , Leh Sanginn tan ah Zo/Zou min ka peipi uh hi . Zola kaphuo in kasa uh , Zoham in Kaham uh ,Zoniih Zopuon kateng ka baat uh. Luongton hilei bangza ibawlbe zo diei? Zogam Calling ana ngai tha2 vuou . Tuoleh Zo/Zou min khu , Ko Zo/Zou(Haidawi,Thangkhal,Khuangnung,Tungkhuo,Khodai,Suongpi , Lungtah-Sielmawng ) te a ahi ,exclusively .Unau Namdang ten Zo khu as in Chin-Kuki-Mizo chidan a angzat chieng un , azangthei pan uh, Zosuon vive ihi , Ko Zosuon Zo , Zo nam khat choh um , Zosuon nam tamtah um , ibawn a iki gen chieng un , Zo ihi pan uh . Pu T.Gogin Zo in ana siel leh ana envision bang in peitou hileh , tuhun in hichi loding hi. Pu T Gogin engsie leh dap deh te natheilou ahi chi Ko Zo/Zou original ten ka hai kei uh . Na khuak uh mite kisawp sak sih vuou ,noma ma in kisawp vuo , Puppet te aw. 

5."Kou Zogam state ka del lai ua
Nou Kukiland state sung a district del te na hilam uh ki thei un aw"

5.Dawnna - Zogam state delthei ding te ahileh Zo/Zou te ahi , Hmar ten Hmarram , Mizo ten Mizoram , Zo/Zou ten Zougam/Zogam , Gangte ten Ganggam , Tedim tem Tedimgam , Paite ten Paitegam , Vaiphei ten Vaipheigam , Thado/Kuki ten Kuki/Thadogam , Hiteng gawm lei zong amin Zogam hithei ngai2 loding , Adeilo um tei2 ding , Zo/Zou te Tamvou leh Dihna ahi Zogam/Zougam. 
Zogam state del nachi uh , heisung ah India Galkap te nadou vuoi? Talks Round bangza apeitai? Lawchinna anai tai? Biren Siel pieh nathaw uh , Meitei te maipha nasui uh , Contract Nna nadei uh , Nehding um nonlou taah a Na deh nadem uh , Atawpna na suhsiet  . Kawl lang ah Mipi revolution nasan nungthuop lona self interest peipi nalai , Zogam Charter failed miserably, The system is rotten with maggots eating one another , they'll die out, they sure will. 

"Zo Aw , Tahkapa Tapa , Zo Tapa." 

19-08-2023.
Napoleon Unit ,
Singngat , ZoGam - 795139.

~ Tahan Post

ZSP GHQ KIPAHTHU GENNA

19th October, 2024: Tu jingkal hun in *Pu Nangkhanlal, DI of School ZEO (Former General Secretary, ZSP GHQ) in ZSP GHQ te saina nuai a JNV Coaching Class la te career guidance leh hanthawn thugenna ang neisah na tung ah kipahthu tam social media pansan in ka gen uhi. A thugen te apat sangnaupang ten jong phattuom pih ding lam et ahi.

Nu-leh-pa hing kalsuan te teng tung ah jong lungdam thu ka hing gen uhi.

Tualeh,  tuni hun a refreshment hing tuohsah Pu Lianzagou, Former Vice President ZSP- GHQ tung ah jong kipahthu ka hing gen ahi.

ZSP damsawt hen!

Sd/-
Education Secretary
ZSP GHQ

VAIPHEI NAM MITE KIANGA CHIALNA

Lamka, the 19th Oct.2024

.... Vaiphei Nam sung a Kochuam chuam chuam apat lakhawm in *'VAIPHEI NAMPI PEACE COMMISSION'* kiti siam daw ngal ahia, commission puitu ding le guant fel ngal ahi.

(H.SANGPI)
President, YVA-GHQs

(LIANZALAL VAIPHEI)
President, Zillai-GHQs)

RESIGNATION: HAULALSIAM VVC

Rayburn Staff & Students "gifts" to Only Grace Home

RAYBURN STAFF AND STUDENT SPREAD JOY TO "ONLY GRACE HOME"

Date:19/10/24 --- At 11:30 am today, the staff of Rayburn Lower Section generously contributed toys and various items for the residents of "Only Grace Home," bringing immense happiness to all, especially to the Zomi Mother's Association GHQ. The ZMA GHQ, through the Zomi Council Media and Publicity, would like to express heartfelt gratitude to all the teachers and students involved in this act of kindness and compassion.

Media & Publicity
Zomi Council 

ZOMI COUNCIL FRONTAL ORGANISATIONS IN JOINT MEETING NEI

Date:18/10/24: Zomi Youth Association (ZYA)makaihna in, tuni sunnung dak 2:00PM  in, ZYA Office ah Zomi Council Frontal Organisations in Joint  Meeting nei uhi.

Hiai hun ah, Only Grace Home a ding, Pledge Card leh Computer latna Chaplain
Pu Genliankap in nei hi.

Media & Publicity
Zomi Council 

THE UNSUNG HERO: PU MANGSUM GUITE

Date:18/10/24 --- The land we have inhabited and cherished for over two centuries will be preserved, honored, and fiercely protected against any form of aggression. This is the history of our past, present, and future—a legacy our forefathers have safeguarded and defended since time immemorial. Any attempt at subjugation will be met with firm and resolute action.

Media & Publicity
Zomi Council 

Zomi Council Relief Committee helps Frontlines

Date:18/10/24: Tuni sunnung dak 12:00 noon in Zomi Council Relief Committee in, Loklaiphai leh Kangvai  area frontline a di neek -le- taak piak khiakna  nei.

Media  & Publicity
Zomi Council

Zogam Affairs Council CONDEMNS Chinland Council

Date: October 17, 2024 --- Condemnation on the heinous acts committed by Chinland Council in Zomi areas.

We strongly condemn the unlawful invasion of Zomi inhabited areas by the so-called Chinland Council led by Chin National Front/ Army and its allies clans and tribes rebel groups and the egregious violations of human rights that have followed. Such actions not only destabilize regional peace and security but also inflict untold suffering on innocent civilians, including women, children, and the elderly.

The targeting of non-combatants, destruction of property, and displacement of communities are blatant violations of international law and human dignity. We call on the regional and international community to act swiftly and decisively to hold the perpetrators accountable, ensure the protection of civilians, and restore peace and justice to the affected areas.

These senseless acts of violence must cease immediately, and all parties involved should commit to dialogue and a peaceful resolution. The sovereignty and territorial integrity of every nation must be respected, and those responsible for these heinous acts must face the full weight of the law.

~ Central Executive Committee

KUKI TEN I LUNGPUT U IKHEL U ANGAI TAI

LUNGNEO NA LUNGPUT DALHAH A LUNGLEN TAH A UMNGAITA

Kuki te hi Namneo cha akihi pon, Lungneo thei ihipouve, hijehchun Kuki ka hi na tiuleh leh lunglet keng un, Thahat jing un, Thudih le Thutah che pi jing un, ahiding dol bou bol un, Khonung ding jong ve sao dom un, hicheng beh hi bol thei leu hen, Zomi ahilou leh Hmar tiho jeh mai² in, Whatsapp le Facebook dung a akhong in khong tapou vin nate.

Kuki Nampi in akingaicha chu Mipi te ahat ding akingai cha in, mipi te ahat thei na dia chu Lunglet na chu hung poimo ding ahi. Milungneo ihi leh risk jong kilah ngam lou, ilah ngam lou jeh a, ahatmo kibang jing, minoise a ki um jing, hiche jeh chun aphapen chu, nanglekei lunglet kipe to cheh leu hen ahijeng e.

©KWC

Featured Post

FIFA World Cup 2026 | RO-16: England 3 - 2 Mexico

England booked their place in the FIFA World Cup 2026 quarter-finals with a thrilling 3-2 victory over Mexico at Mexico Stadium on 6 July 20...

Recent Posts