Explore Khalvontawi — a digital bridge between forest roots and modern voices from Northeast India, featuring news, culture, and justice.
Monday, July 7, 2025
Counter to Thadou Herald’s Rebuttal on Kuki Inpi Manipur’s Office Memorandum Dated 05/07/2025
Chin National Army Chuan CNO/CNDF Headquarters Camp An Lak Fel Thu
CNA in CNO/CNDF an beih let chhan;
July ni 2 ah CNO/CNDF chuan HPO/CDF- Hualngoram run in Tuichirh, Satawm, Lianhna leh hmun dang chu a rualin an kapa CDF- Hualngoram Pasaltha an man te pawh rawng takin unau rilru pu lo in an that a chungah pawh CNA chuan a tha ber dawnin a la tel lo a ni.
July ni 3 ah CNO/CNDF chuan duh tawk lo in HPO/CDF- Hualngoram Kawtsei Gate Duty chu an va runa an va kap zela Kawtsei chu CNO/CNDF kut ah a awm a mahse CNA in ngawih a la chuh reng bawk a ni.
Chinland Council chuan thu chhuah siam in HPO/CDF- Hualngoram leh CNO/CNDF te buaina sang hma a unau in kap tawh lo turin leh in remna thu a rang lam a sawi turin thu chhuah a siam a CB lam pawhin an siam bawk.
July ni 4 ah HPO/CDF- Hualngoram leh CNO/CNDF te in bia turin Mizoram CM huaihawt na in thu thluk na an siama India ram Mizoram State Aizawl Khawpui ah an kal a, July ni 5 chhun ah Program an siam a CNA chuan unau in rem tur chu a lawmpui hle a ,in rawlh duh lo bawk a ni.
July ni 5 ni, in remna ni ah CNO/CNDF ten tul lo ah buaina siam belhin Tiau leh Rih Khawdar a awm CNA leh CDF- Hualngoram duty awm mai mai lai chu an va rün thut a CNO/CNDF chuan CNA an kah tak chiam a vangin loh thei lo in CNA chuan CNO/CNDF an kap let ve ta chauh a ni. Dar kar 6 in kahna awma tualchhung ah mipui 1000 tel an awma Zokhawthar (Mizoram) atangin YMA chuan vawi tam an tlang aû a unau in kap tawh lo turin leh mipui tan a der thawng avangin tawp san turin ngenna an nei. CNA leh HPO/CDF- Hualngoram lam chuan mipui te ngaihtuahin an hnung tawlh kir a HPO/CDF- Headquarters & CC Control ramri Tiau leh Rih chu CNO/CNDF te kut ah a awm ta a ni.
CNO/CNDF chuan HPO/CDF- Hualngoram an mi man te rawng takin an kap hlum nual bawk. CNO/CNDF ten fer lo tak leh phakar chhuaha unau te a rün avangin CNA chuan a thung rulh nan vawiin chhun ah mipui awm lo na hmun CNO/CNDF Headquarters Leilet camp chu an laksak ta a ni.
Tiau leh Rih Khawdar ramri chu SAC kut a ta CNA leh CDFs pawl hrang hrang tangrual ten Pathian zarah 2023 November thla khan an la fela ramri venghim hna chu Chinland Council Defense lam chuan an kalpui a ni.
CNO/CNDF te unau in rem duh lo leh nunna thisen chhuah hmasa zawka chet lak avangin unau in kahna awm phah. CNA leh CDF- Hualngoram chuan Falam Khawpui indo lai pawhin hun tha tam tak an neia mahse mahni unau tia en zelin CNO/CNDF an ti buaiin an va kap ngai lo. CNO/CNDF chuan mipui rorelna thu neihna hun nghak duh lo in lulh lul a chhuaha AA rin chhan in chet lakna nei a pawi hle.
Chin mi (Tlang mi) buaina ah hnam dang leh pawl dang an tel ni chuan buaina a nasat phah dawna CNO/CNDF in CNA a kah hmasat avanga ngaih dam dil lo a CB members an che chhuak a ni chuan CC members zawng zawng pawh an che chhuak vek thei thung a ni.
Revolution bul tan tir lai chuan CNO/CNDF din chhuah theih na turin CNA chuan nasa takin a tanpuia Training te pe in ralthuam, ei leh in thleng a pek bakah sum tam tham tak a pe a chu tia CNO/CNDF te rawn hlawhtling zel an ni a AA avanga mahni unau te tham lo taka en in , a vulh lian hmasa tu an unau CNA kapa nunna laksak hmasa tu an ni ta chu a pawi tak zet a ni.
TO WHOM IT MAY CONCERN
Government of India, Ministry of Culture, National Archives of India, Public Records Division, Ref No. NAI/PRD/2025/0735, Dated, 19th February 2025 states:
1. That the notion that the Naga Chief had authority over Kukis contradicts colonial governance structures, as manipulated by some Kacha Nagas.
2. J.H. Hutton (Census of India, 1931) and R. Brown (Statistical Account of Manipur,1873) classified the Kukis as Hill Tribe of Manipur.
3. There is no reference in British official documents that describe the Kukis in Manipur as ALIENS and REFUGEES as manipulated by some sections of Kacha Nagas.
Courtesy:
_World Kuki-Zo Intellectual Council (WKZIC)-GHQ._
VVCC: KIM KITHULHUHNA TOSOTNA
Sunday, July 6, 2025
Village Volunteers Co-ordinating Committee (VVCC): KIM KITHULHUHNA TOSOTNA
(Eastern, Southern & Western Zone)
KIM KITHULHUHNA TOSOTNA
(Village Volunteers Co-ordinating Committee)
Date: 6th July, 2025
Amasan Nam mipi te jouse kajanao salam kahinpiuve.
Meilhei Gaal kipat apat tunichan a gam le Guo chuleh Nam mipi te jouse hahsatna ithohnao jouse chung Pathen in mailam lolhinna eimusah diu kinem pum in lungkham louva alam alam'a lamkai jouse tiemna kahinnei uve.
Adeh a Kuki chate jouse kingaina KIM (Kuki Inpi Manipur) le abahkhai jousen Dt.4/07/25 nikho a Office Memorandum, Nampi kithulhuhna nahinsem nao chunga VVCC in Inpi khat kingaina khat nahinao toh kitoh in kahin kithang'atpi uvin mipi lungdei jong ahi tihi kahin phongdoh uve.
Hiche KIM le abahkhai jousen kilungtoh tah a aphonlhah hi Nam sunga kiloikhomna hihen changvel hijongleh koiman anilkal thei louding SA del ihinao dungjui a hiche kithulhuhna hi kalbi khat a ineisohkei uva, hiche kithulhuhna nilkal a juilou koi kiloikhomna hihen changvel hijongleh mipi kilungtona doudal a kila ding VVCC in kimohvet louding gotna sangtah a kipeding ahi.
Nam mipi jouse jong hangsan tah a pan lacheh a Nam sunga kiloikhomna jouse hi mipi khutnoija ahi tihi anatoh a vetsah phat ahitai tinjong tiemna ahung kineina banna Village Volunteers hi Gaal le tol ihin nei uva Nam mipi in Gam le Guo chuleh mipi vengbit dileh mipi lungmonna dia ana kisem ahihi tunichan in kamil pouvin pan kalajing uve, Nampi lungtup SA imutokah uva akhonni geija dia kapan jingdiu ahi tihi kahin phongdoh kit uve.
Kanam mipi te jouse kangailutnao le kajanao chibai kahinbol uve. Chung Pathen in kilungtona le hansanna lhagao eipe taohen.
Village Volunteers, Co-ordinating Committee (VVCC)
Zomi Wins🥇: Rhino Fighting Championship-3
Tunitak Bantam Weight Category ah Genesis MMA a pat Zogam Tangval, Zomi Fighter Thangsanglian in akibeihpih Talpak pa unanimous decision in hong zou ahihman in, Zomi khempeuh kilungdam in kimaitai siusiau hi…🤗
Mailam a leng hong lohching tou zel di’n deihsakna i laan hi.
Congratulations, Sanglian👍🏻💚👏🏻
God Bless🙏🏼!
Zomi, Mainawt! Takkheh!💪🏼!
06-07-2025 | Sunday
©𝐙𝐨𝐠𝐚𝐦 𝐈𝐧𝐒𝐢𝐠𝐡𝐭
Zomi Council Urges Caution in SoO Camp Reductions
Condolence: Pa Moilianmang
Tuni 6th July Sunday Sun in vangsiat huaitak in Pa Moilianmang in hng na mualliamsan a ih Group un jong ih dahpih thu iphuang uhi.
Ama ahi le Azi Nianghoikim(Pu Hangpi) Tanu, Nidang a M.Tanglian Tualkuan mi ahi uhi. Jingchiang in T.Daijang ZPCS in Tek na in kivui ding hi.
A iit Azi le tate leh a innsungmite Pasian in khamuanna pia tahen.
_Photo:Adamlai limlak ahi._
*RIP. Pamoi.*😭
(L) Dr. Nehginpao's Citizenship
CDF-KKG Pan Galhang Mi 70 Val In A Nuntakna Uh Pia Ta
©𝐙𝐨𝐠𝐚𝐦 𝐈𝐧𝐒𝐢𝐠𝐡𝐭
Rihli | Kikapna Om Nawn Cihthu Kiza!
Hih Ciau/ Tiau pen alui langkhat ah Zokhawthar (Mizoram) om hi. India-Myanmar kikaal a sumbawlna (business) munhoih mah² khat ahihban ah aminthang mah² khua khat hi a, Falam district huamsung a om ahi hi.
©𝐙𝐨𝐠𝐚𝐦 𝐈𝐧𝐒𝐢𝐠𝐡𝐭
Dotna & Dawnna: Zou MuMung | Interview @Khangtha Media
Saturday, July 5, 2025
O... F... F... I... C... E... R.
What is CB & CC?
SIAMSIN COACHING AH MOCK TEST KISAI
Hiai coaching ahihleh kha khat lam paita a kipan hi a, Monday-Saturday, zingkal dak 6-9am kikal class om gige hi.
Zan nitak in NIGHT CLASS ding in Banking & Insurance Exam dingte a ding in Coaching Rev G. Suanzalam, Coordinator, Ministries, PCI(R) in hong in thumna ah latna nei a, programme zoh khiak ahihtoh kiton in Class kipan ngal hi.
Inset 📸 : Mock Test exam lel Siamsinte
@Siamsinpawlpi Official
KIA, KSOA & KWA: Joint Memorandum
Kuki Cultural Hall cum Office of the KIA, KSOA le KWA cum Kuki Museum in sahna ding in thumna lekha (Joint Memorandum by KIA, KSOA le KWA) akipe in ahi.
CEM in kithopina eipeh tei diuvin aseiye.
Chule, V.Leikeh a BOP angai thu le boina ho, Khengjol boina ho chunga jong pan lahna anei din kam chenga hijongle ngehna akineiye.
Hiche thu ajong pan lahna nei din CEM in ei thulhah un ahi.
Hiche jou chun, Superintendent of Police (SP) koma akichen, V.Leikeh khoa BOP um ahi Police le Security Force akoi ding le Building jong saloi din ngehna akineiyin, thumna lekha (Joint Memorandum by KIA, KSOA le KWA) akipe in ahi.
Chule, Khengjol boina ho chunga jong pan lahna anei ding le Thingvom a BOP in kisa jong donlouva aum phamo akisah dan jong kam cheng in akiseiyin, pan alah din ngehna akineiye.
Ama, SP, in jong pan lahna nei din ei thulhah un ahi.
Congratulations👍🏻🩵: Linda Vungboi, Jr Asst Manager, IDBI Bank & Mizoram Rural Bank
Tuma a SBI Jr. Associate (Clerical) 2025 ah leng lohchinna ana ngah hi. Thupi in iki pah pih mah² a, a maban ah Pathian in lamzang tak in pi tou jel hen chih i deihsak ahi👏
©𝐙𝐨𝐠𝐚𝐦 𝐈𝐧𝐒𝐢𝐠𝐡𝐭
SAALZAANG KHUO TANGTHU: ZO VILLAGE
Pu Ciin Kho Mang Khuosat la te:
1.(a)Ka khuo dimdiem no aw e, zaang khuo dimdiem no aw e
(b)Zaang khuo dimdiem no aw e, seingiem dimdiem no aw e.
2.(a)Tuon pupa thee bang pul na aw, ka khuo zaang khuo khuo nunnuom.
(b)Ka khuo zaang khuo khuo nunnuom aw, siel le sawmtaang tam tun na.
3.(a)Tuon a kapu kapa in e, Kawn muol neen ah nisa bang.
(b)Kawn muol neen ah nisa bang, hauta mang sa'ng sa zawng e.
4.(a)Khang to to ta'ngh, khang to to ta'ngh, sawn seino tawh khang to to ta'ngh.
(b)Sawnn sei no tawh khang to to ta'ngh, ka kimpi guol pal bang nang to ta'ngh.
Saalzaang khuo a, bee le phung om teng:
Manlun – Pu Ciin Kho Mang lamkaai in Saalzaang khuo na sat uh hi.
Dopmul – Dopmul te Pu Zo Thang, Gamngai pan in Saalzaang na tung hi. A ma Thaangkaai lam a lal kia zaw cieng in Pu Do Khai te na tung kia hi cin ki ciemte hi.
Lienzaw – Tuoi zang khuo pan in Pu Ling Thang te Saalzaang khuo na tung ma sa hi. Phaitu pan Pu Am Sep na tung kia hi. Pu Thang Kho Pau pen Phaitu ah Pu Laang Tawng in na keem a, Saalzaang Manlun te na ap kia hi.
Tungnung – Phaitu pan Pu Gen Thang pen a naupa Pu Mit Son tung ah hasie in na lal aa, vasigam, pamuon, mu van lai, tua pan Saalzaang na tung hi.
Khawlawn – Pu Let Ul pen, Tualmu, Sielsi, Suong Kuong, mu van lai pan Saalzaang khuo na tung hi.
Phiemphu – Pu Lam Vum, Pu Gawngul te na tung masa uh hi ki ci hi.Suosie (Phung Man)- Ama haw pen koi pen na tung masa hi ci ki thei nawn lo a, Saalzaang khuo ah na teng ngai uh hi. Pu Kap Son(Phungman) in Saalzaang pan Taahzaang na sat hi ki ci hi.
Hausa sem ngai teng:
Khuosat pa Pu Ciin Kho Mang khang pan in a khang khang in Manlun taazaw gui te in hausa na seem a, a khang 15 na Pu Zaang Kho Lien dong a hi hi. Lienzaw leh Khawlawn te in hausa na zawp den uh hi. Tua zaw cieng a bee a phung in ki teel in hausa ki seem kia hi.
Pu Lien Za Mang (Manlun) 1952-1963
Pu Go Cin (Manlun) 1963
Pu Kham Cin Pau (Lienzaw) 1964-1971
Pu Tuong Cin Pau (Lienzaw) 1974-1980
Pu Khai Suon Pau (Manlun) 1981-1984
Pu Khai Kho Cin Thang (Manlun) 1972-
Pu Khai Za Ai (Manlun) 1984-1988
Pu Kham Suon Pau (Tungnung) 1989-1990
Pu Thawng Suon Mang (Khawlawn) 1990
Pu Lun Za Go (Manlun) 1991
Pa Ai Khan Thang (Lienzaw) 1992
Pa Thang Gin Hang (Khawlawn) 1992-1994
Pa Pau Suon Mang (Khawlawn) 1994-1997
Pa Kam Cin Thang (Dopmul) 1998-2000
Pa Pau Lien Khup (Tungnung) 2000-2004
Pa Mang Suon Khuo (Manlun) 2004-2007
Pa Thang Hau Lien (Khawlawn) 2007-2010
Pa Mang Suon Khai (Manlun) 2010-2015
Pa Phut Suon Lien (Manlun) 2016-2017
Pa Go Suon Pau (Lienzaw) 2018-
Saalzaang Gam a Muolsaang te
Saalzaang te a tonh uh cieng, laampi suh cieng in
"Tukawn nei a mi" ci'n laam uhi.
Phuntong te "Suong giel nei a mi"
Taahzaang te "Minpi nei a mi"
Lomzaang te "Mutuon nei a mi"
Phaitu te "Sielciem nei a mi"
Gamngai te "Singhum nei a mi"
Lungtah te "Lunggu nei a mi" ci bang in ki nei ciet hi.
Lung zuong lie nu ka pham cieng le, Naangleem ah zamzo na suon va'ng e.
Saalzaang khuo nisuo na lam ah, Hit lui, Ngatah lui, Vansang lui, Gienciel lui te om hi. Ngatah lui pen ki zawl in muol phei dang nei ah tui bem ki bawl in Khuosung mei tha lah na in ki nei hi. Ngatah lui dung khuo dop lam seeh pi ah teu saang pi 35 bang a saang khat on hi. Khuo ni tum na lam ah Siipi lui, Beel lui, Teizaang lui, Dawng lui te om a, Dawng lui pen ni dang lai in gal ki vil na dawng kot ki bawl na a hi meel hi.
Saalzaang khuo ah R.C.M pawlpi leh Z.B.A (Zo tuiphum) pawlpi 2 beh om hi. 1947 kum in Pu Thamg Khan Cin in R.C. pawlpi na phut hi. Pu Am Za Thawng leh Pu Son Cin Thawng, Pu Hen Cin Thang te pawl in na nua zui ua, Pu Am Thawng pen na tawp kia hi. Tu hun cieng in R.C.. pawlpi pen ki belap in inn 90 pha ta hi. Pawlpi dang te lut zo khol lo hi.
1954 kum in kumpi tan-4 sang ki nga hi. Phuntong leh Taahzaang te zong Saalzaang saang ah tan-4 cieng a ka uh hi. 1965-1970 kum a ki pan in Phuntong le Taahzaang tawh ki gawm saang naupang 120-150 cieng pha den a, 1990 kiim cieng in Phuntong leh Taahzaang in tan-4 saang a nga cieng Saalzaang ah ka nawn lo uhi. Hausa upa te vaihawm siem na tawh 2004 kum cieng in tv,fwef;ausmif;cGJki nga kia hi. 2014-2015 kum cieng in Pa Kam Tung Thang hu na tawh saanginn pen khuo ni suo na lam, Ngatah lui gal, nidang lai in AdkvfwJ ki lam na lui mun zaang ah ki tuo phei kia a, tv,fwef;ausmif; ygum; ding in Pa Kam Tung Thang in kip tah in a lam pieh hi. Tu hun cieng in Tan-lang pan tan-8 cieng saang naupang 120-150 kim a pha den hi.
1974 kum in midwife ki nga a, Pu Tuong Cin Pau in hausa a sep cieng in midwife te a om na ding zato inn neu khat a lam hi. Midwife a om masa pen Siema Zel Khan Nieng(Tonzang) a hi hi. Khuo sung ah nau suoh te beh hi lo in, cina luna tuom tuom te'n zong a ma kung ah zatui zatang ki ngen a, ki lung dam mama hi.
1974 March, Pa Tuong Cin Pau in hausa a sep cieng in khuopi tuipi te thu kim na leh han ciem na tawh mawtaw lam na to uh hi. 1975 kum tawp lam in man sieng uh a, tua kum ma in Tonzang pdkufysdK;a&; te mawtaw Landrover khat leh Jeep khat a lut masa pen pen a hi hi. Pu Lam Kho Gin tapa Pa Khan Cin Pau pen TonzangpdkufysdK;a&; ah na seem a hia, a sie te ang zawpi a hi hi. Mawtaw tun cil lungdam na pawi ki bawl in Pu Lam Kho Gin te inn ah sun khat leh zan khat laam ki kaai hi.
Sum Suina leh Suong khaw na
Ni dang hun lai a ki pan in Saalzaang khuo ah suong san na ki to hi. Tu hun a Taahzaang khuo tha, Zoning zaang tun masang muol dung ah suong kuo ki ci om a, tuami muol dung pen suong san behbeh, Saalzaang khuo hungh Suongsan muol ki ci na dong ah ki zom to hi. 1975 kum in kumpi te in Yangon aa jynfolhvGSwfawmf innpi lam na ding in Saalzaang ah suong san peek te a to sah uh hi. Pasal a tam zaw in suong khok a, numei naupang te in Tungtuong ah ki nawn hi. Kum 3 sung suong dal (150000) tengh khat leh a lang ki nawn hi. Numei, naupang na ngawn in sum thalaw in ki nop tuom pi mama hi. Japan gal masang in Pu Laan Ki Thang(Manlun) in Bengpaih ah suong dum na to a, suong inn lam masa penpen a hi hi. Japan gal zaw cieng in suong san ki to kia a, khuo sung inn a tam zaw suong inn ki lam hi. Saalzaang suong san pen inn suong, muol suong, suong pal, suong ciel ci bang in a tuomtuom ki zang a, khuo kim khuo paam leh gungal khuo te dong in ang lei uh hi. Siakaang inn pen 1964 kum in Pu Sel Za Khup(Lienzaw) in na lam masa pen hi. Tua zaw cieng Pu Vum Kho Mang(Manlun) in na lam kia a, Pu Am Thawmg(Lienzaw) in na lam kia hi.
Naailung khawi na
1974 kum in Pu Lun Cin Pau in naailung khawi na pan hi. Gram 10-15 pan in na ki pan a, a lo ah teeng hi. Naai kung suon be in gram-50 dong na khawi hi. A ma pangbel in a tu a ta inn 6-7 te in zong na khawi a, sum nga na a hoi ma ma khat a hi vang in mi te'n na zen zolo hi. Kum 4-5 a khawi zaw cieng un ama teng in zong zen zo nawn lo in a tawp kia uh hi.
Na sep tuom tuom
Pu Am Thawng in thau na kheeng a, khuo kiim khuo paam mi tampi in na zuon hi. A ma thau khen pen Zo kuol, Thado kuol leh Gungal kuol zo sie ah a hoi pen ma in ki gen hi. Tu hun cieng in a tupa Kham Lien Ai (Ai Ta) in na zom to hi.
Pu Thang Khan Cin in Innlam na seem a, khuo kiim mun tuom tuom ah biehinn, saang inn, mi inn te na lam kawi kawi a, mi tampi in na sawl hi. Muol suong zong na suoi a, gungal lam te dong in muol suong giel in na ki sawl hi. Puon zong na khui a, puon khui masa pen zong a hi hi. A ma muol suong giel pen tu hun in Pa Ai Khan Thang(Thang Vom) in zom to kia hi.
Tu masang kum 60-70 hun lai in Pi Nang Neem, Pi Non Neem, Pi Thompi, Pi Suum Neem, Pi Suoh Nieng , nupi te'n beel na kheeng a, zubeel khawnei, khauvaw, gaphel, ngandawng, beelgam ta, ka lai ci haw na kheeng uh a, khuo sung ah mi tampi in na zangh uhi. Tu hun in ki kheeng nawn lo hi.
Gan khawi na
Pu Go Cin in 1934 kum in sakol na khawi a, a masa pen ahi hi. Pu Thang Za Ai(jyifopfpei) in 1950 kum in bawng na khawi masa pen hi. Siel pen pu le pa te hun pan na ki khawi in tu hun in tam nawn lo hi.
Khuo sung pam Pientit(French) Pei teng
1917-19 kum in Saalzaang khuo pan
Pu Sien Kho Hau (Tungnung)
Pu Thang Za Ai (Lienzaw)
Pu Pau Min Thang (Lienzaw)
Hau ta mang va bang hing pau e, von gel zaang zum ah ha ingh.
Mulo nuai umlai hing laang e, deih geel kankong ah ha ing.
Ngaman te leh Huba te pen Saalzaang khuo ah sawt pi na teeng lo in, Hub ate leh Phiemphu te pawl khat in Mimbil khuo na sat uhi. Ngaman ten a pei suoh in Sielna khuo na sat ua, Phaidim thauthe lam ah na ki zel uhi (AD 1650 kimm).
Pu Am Sep tu te a hi, Pu Sep Lam, Pu Sep Ki Thang (Lienzaw) te lam kaai in 1907 kum in Saalzaang khuo pan in Buongzawl khuo na sat ua, tua pan 1916 kum cieng in Sielthaw khuo na sat kia uhi. Tua pan a haah a suon te in 1973 kum in Sielthawzaang khuo na sat kia uhi.
Pu Sep Za Tuong(Lienzaw) lam kaai in, Manlun, Khawlawn, Phiemphu, Dopmul pawl khat tawh 1936 kum in Thuombuol na sat kia uhi.
1957 kum in, Pu Let Min Thang(Manlun), Pu Nang Khup(Khawlawn), Pu Khaam Pau(Khawlawn) te in Pu Lam Za Dengh beel in Tuikhaal khuo na teeng uhi. Tu akum ma in Pu Aih Lien Thang(Lienzaw), Pu Kham Za Lun(Lienzaw), Pu Lien Za Ai(Lienzaw), Pu Neng Cin Thang(Lienzaw), Pu Tuong Cin Pau(Lienzaw) te Kawlpi ah na teeng ua, Pu Neng Cin Thang leh Pu Tuong Cin Pau te1958 kum tawp lam in Saalzaang na nua pei kia uhi. 1963 kum in Pu Go Cin, Kuonglien khuo ah na teeng hi. 1964 kum in Pu Sel Za Do, Pu Thawng Gin te Zopeem ah na teeng hi.
1979 kum in Pa Kham Min Pau, Tamu ah na teeng a, hieng le sang te'n beel kia in, tu hun in Tamu ah Saalzaang khuomi inn (30) val pha uh hi. Tua bang in Kawlpi ah zong inn(40) ki pha hi. Sielthawzang leh Tuikhal ah zong inn (20), (30) a pha uhi. 2003 kum in Pa Gin Khan Thang, Yangon ah na teeng a, Pa Hau Suon Mang, Pa Kam Tung Thang te na teeng kia uhi.
Tu hun cieng in Saalzaang khuo mi te zong, Pasien hepi na tawh gam tuom tuom te ah teeng kawi kawi ta a, mi dang tawh ki thuo in, khuo mu na te zong ang om zaw deu ta hi. America ah zong in bul (25) a teeng uh hi. Malaysia ah zong inn (15) a om lai hi. Kawlgam University sang tuom tuom te pan, M.A., M.Sc., L.L.M.(Q) ci te leh, tan(10) lai vuon na ah zong All-D, subject 5, 4, 3, 2, 1 distinctions ci te ang om thei ta ua, lung dam huai ma ma hi. Tu kum 2018 kum in zong Kalay University leh, sang tuom tuom te ah University sang naupang pasal(7) leh numei(12) a om uh hi. Tu lai tah in khuo tawh ki khom in motorcycle (46) om a, sumbuh van sai (2) zong a om uh hi. Pasien tung ah i lung dam in, mailam ah Pasien in thu pha ei pieh seemseem na ding in i om om na ciet ah hanciem ciet vai ci'n Saalzaang khuo mi zongsie te tung ah kang hanthawn uh hi.
Thu kaaikhawm (compiled by),
~ Pa Peter Thang Hau Mang
ZSP S/B: SUUNPINA THUPUON
Pu KHAISUANKHUP TUNGNUNG(48) S/o Pu Goukhai in tu zingmong 5Am ding vel in hing na muolliem san ta hi. Aluong dapsa tuni'n atenna khuo Phaibem ah, MELC inntehna toh vuiliem hi ding hi.
Pu Khaisuankhup Tungnung in ahunloutah a ahing muolliem san na tungah ZSP S/B in i suun thu i phuong uhi. Tambang hun hahsa hunah anuosie a innsung mite Pasian in hamuon in umpi ta hen.
Pu Khaisuankhup Tungnung khu ZSP Shillong Branch ah kum 2000-01 sung Social & Culture Secretary in ana panga, tualeh kum 2002-2003 sung in President in ana pang hi. Ki pumpieh leh tawmngai tah a a kalsuonna te chiemteh ahi zing ding hi.
A haa Lungmuong in tawldam ta hen!
Sd/-
President ZSP SB
TBCD PRAYER CELL PROGRAM | 05.07.2025
Kuki Inpi Manipur Issues Unanimous Political Stand Against Participation in Manipur Government Formation
CONDOLENCE: Pa T. Khaisuankhup
Friday, July 4, 2025
CDF-Tonzang Leh Zo Army Makai Te Kimu
1. CDF-Tonzang leh Zo Army te' kikaal khat leh khat Online [media] tung a kigense lou ding in kithukim uhi.
2. CDF-Tonzang leh ZNU/ ZA te' kikaal buaina hong om'khak leh sabuai (table) tung ah, i ngeina mah toh houlimna neih hiding chi'n kithukim uhi.
3. CDF-Tonzang leh ZNU/ ZA kham (hill) leh zaang (valley) kikhen lou in (တော်လှန်ရေး) hunsung in buaina hong om'leh khat leh khat kipanpih ding in kithukim uhi.
©𝐙𝐨𝐠𝐚𝐦 𝐈𝐧𝐒𝐢𝐠𝐡𝐭
"REJOINDER TO IPFM, TIM, MA & FNCC"
Ref.No. 03/FCO4/(PR)/2025
"REJOINDER TO IPFM, TIM, MA & FNCC"
The 4th July 2025
This rejoinder is issued by the Federal Council of 4 (FCO4) such as the Kuki Reformation Forum (KReF), the World Kuki-Zo Intellectual Council (WKZIC-GHQ), the Thadou Tribe Council (TTC-GHQ) and the Kuki Youth Forum (KYF) in response to the so called Indigeneous Peoples’ Forum Manipur (IPFM), the Thadou Inpi Manipur (TIM), the Meitei Alliance (MA) and the Foothills Naga Co-ordination Committee (FNCC)’s Letter Vide. Ref. IPFM/ MA/TIM/SOO/2025/07/3MM, dated, the 03/07/2025, addressed to Shri. Amit Shah, Hon’ble Union Minister, under the subject: “Request for non-renewable of flawed and violated Suspension of Operation (SoO) Agreements with Armed Militant Groups Responsible for the Law-and-Order Crisis in Manipur”, as under.
That, the so called IPFM, TIM, MA and FNCC must know that the “Crisis in Manipur” has been the premeditated calculated plan of the Manipur State Government with the following Political developments in Manipur w.e.f. February 2023 till the outbreak of current conflict on 3rd May as under.
i) Formations of Arambai Tenggol (AT) Units in every Meitei locality for War: 2022 onwards
ii) Indiscrimate Arresting of many Kukis who voiced out GoM’s Communal Governance: 2022 whole year
iii) 100 Acres of Land Acquisitions at Songpi Village Churachandpur for Sector Headquarter and Battallion: 9th February 2023.
iv) K. Songjang Kuki Village Eviction and Demolitions: 20 February 2023.
v) 3 Kuki Churches of Tribal Colony, Imphal East Eviction & Demolition: 11 April, 2023.
vi) Supreme Court Order for Meitei ST Status to be granted: May 2023
vii) Collection of Licence Guns from all Kuki Districts and Areas: March-April 2023
viii) Blockade upon Kukis by Meiteis from evening of 2nd May: 2nd May 2023
ix) Burning of Anglo-Kuki War Centenary Gate by Meiteis: 3rd May 2023
That the SoO groups are under the Indian Constitutional provisions with the Government of India and the Indian Army from 2008 to the present, working hand to hand with the Government of India, MHA and Indian Army, whom the Central Forces such as AR/BSF/CRPF/Para Regt.etc knew minutely about the SoO groups whom GoI/MHA/CBI/NIA got upto date informations, and unsolicited Orgns. such as IPFM/ TIM/ MA/ FNCC should not meddle for their Anti-Kuki movements and activities.
It must also be noted by IPFM/TIM/MA/FNCC that a “Rumour of Kukis Raping a Meitei Nurse” in Churachandpur was spreaded by Meiteis (In reality no one was raped clarified by the family members) who hunted Kukis like wild animals on roadsides, markets and Galis in and around Greater Imphal Valley, killed in cold blood 226 Kukis mostly Women, burning down 200 Kuki Villages and 254 Kuki Churches out of 365, through the 6,000 Arms and 6,00,000 Ammunitions given out freely to AT radicals from the Manipur State Armoury by the Manipur Government. Almost all the 30,000 Manipur State Forces belonging to Meitei community such as IRB/ Manipur Police/ Police Commando and Meitei CF Officers in AR and BSF too sided the Meiteis in Sugnu, Moreh and other places by deploying Mortars and Caspers.
Issued by:
Information & Publicity Wing,
Federal Council of 4 @ FCO4.
Copy to:
1. Shri. Amit Shahji, Hon’ble Union Minister of Home, Government of India for Clarification on IPFM/TIM/MA/FNCC Letter Vide. Ref. IPFM/ MA/TIM/SOO/2025/07/3MM, dated, the 03/07/2025.
2. Guard File/ Relevant File.
ZOMI CENTER inaugurated in USA
July 4, 2025, 9:00 am
1719 East 71st Street, Tulsa, OK 74136, USA
The Zomi Centre (Zomi Innpi) was inaugurated by ZIUSA-Zomi Innkuan United States of America. We, the BTT, appreciate ZIUSA's efforts and the Zomi community's dedication. This milestone marks a new chapter in our collective journey, and we wish the Zomi Innpi becomes a hub for meaningful decisions, shaping the future of the Zomi people globally.
May this centre foster unity, progress, and cultural preservation. We pray that God blesses the Zomi community with wisdom, strength, and prosperity. Congratulations to ZIUSA and the Zomi people on this remarkable achievement. May the Zomi Innpi be a beacon of hope and a symbol of resilience for generations to come."
Featured Post
KHRC Condemns CM's Churachandpur Helicopter Visit
Lamka, July 4, 2026: The Kuki Human Rights Council (KHRC) has strongly condemned the Government of India for facilitating Manipur Chief Min...
Recent Posts
-
--- Viewers discretion is advised ---
-
March 14, 2025: A statement by 𝐈𝐧𝐝𝐢𝐚 𝐅𝐨𝐫 𝐌𝐲𝐚𝐧𝐦𝐚𝐫 has highlighted the worsening plight of Myanmar refugees in India, who face ...
-
THE ZOMIS are one of the branches of Mongolian stock allied to the Tibetan Burmans and whose stories dates back to 2,000 BC. These people ...


















